“Đối với tất cả những quốc gia không thể tiếp cận nguồn nhiên liệu qua eo biển Hormuz, như Anh, nước đã từ chối tham gia chiến dịch Iran, tôi có một gợi ý. Thứ nhất, hãy mua của Mỹ, chúng tôi có rất nhiều. Thứ hai, hãy gom chút can đảm muộn màng, đến eo biển Hormuz và tự mà lấy lại”, ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 31/3.
Eo biển Hormuz, huyết mạch vận chuyển 20% nguồn cung dầu và LNG thế giới, gần như bị Iran phong tỏa kể từ khi Mỹ, Israel phát động chiến dịch tấn công cuối tháng 2, khiến hàng nghìn tàu dầu bị tắc nghẽn ở vịnh Ba Tư và thị trường năng lượng toàn cầu đảo lộn.
Ông Trump từng kêu gọi các đồng minh NATO, EU và một số nước khác triển khai tàu chiến để mở cửa Hormuz. Tuy nhiên, các bên đều không muốn tham gia chiến dịch hộ tống tàu dầu qua eo biển, khiến ông Trump không hài lòng, đặt câu hỏi về tương lai của NATO, đồng thời chỉ trích các đồng minh châu Âu như Anh, Pháp.
“Các vị sẽ phải học cách tự chiến đấu vì chính mình. Mỹ sẽ không còn ở đó để giúp nữa, giống như cách các vị đã không đứng cùng chúng tôi”, Tổng thống Trump viết. “Iran về cơ bản đã bị suy yếu nghiêm trọng. Phần khó nhất đã xong. Hãy tự đi lấy dầu của mình đi”.
Ông Trump gần đây liên tục phát tín hiệu tích cực trong đàm phán với Iran, nhưng đồng thời cũng đe dọa phá hủy toàn bộ nhà máy điện, giếng dầu, cơ sở lọc nước biển của Iran nếu nước này không sớm chấp nhận thỏa thuận với Washington và lập tức mở lại eo biển Hormuz.
Iran đến nay chưa có dấu hiệu nhượng bộ, thậm chí quốc hội nước này đã thông qua kế hoạch thu phí tàu thuyền sử dụng eo biển Hormuz. Trong phỏng vấn sau đó vào ngày 1/4, ông Trump cho biết Nhà Trắng chưa có kế hoạch rút nguồn lực khỏi khu vực eo biển.
“Sẽ có lúc tôi làm điều đó, chưa phải bây giờ, nhưng các nước khác phải bước vào và tự xử lý”, ông nói. “Iran đã bị suy yếu, nhưng các nước sẽ phải tự làm phần việc của mình”.
Trong họp báo cùng ngày, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth ủng hộ quan điểm của ông Trump, cho biết lãnh đạo Mỹ đã “sẵn sàng gánh phần việc nặng nề thay cho thế giới tự do để xử lý mối đe dọa từ Iran”.
“Còn rất nhiều quốc gia trên thế giới lẽ ra phải sẵn sàng góp sức tại tuyến hàng hải trọng yếu này. Đây không chỉ là việc của riêng Hải quân Mỹ”, ông Hegseth nói. “Theo tôi được biết thì vẫn còn một Hải quân Hoàng gia Anh từng được coi là hùng mạnh và hoàn toàn có thể làm những việc như thế. Tổng thống chỉ đang nhấn mạnh rằng đây là tuyến hàng hải quốc tế mà Mỹ sử dụng ít hơn nhiều nước khác”.
Kể từ khi xung đột tại Trung Đông bùng phát, lưu lượng tàu qua lại eo biển Hormuz đã giảm khoảng 95%, theo dữ liệu từ công ty phân tích hàng hải Kpler.
Iran đã cho phép một số tàu từ Malaysia, Trung Quốc, Ai Cập, Hàn Quốc và Ấn Độ qua eo biển Hormuz. Tehran cũng đã công bố danh sách “những nước thân thiện” có thể sử dụng eo biển Hormuz cho hoạt động thương mại mà không bị cản trở gồm Ấn Độ, Pakistan, Iraq, Trung Quốc và Nga.
Truyền thông Iran cho biết kế hoạch thu phí tàu thuyền qua eo biển Hormuz mà quốc hội nước này vừa thông qua có quy định cơ chế thanh toán sử dụng đồng rial của Iran. Kế hoạch được cho là còn đề cập đến những biện pháp đảm bảo an ninh, an toàn hàng hải và vai trò của lực lượng vũ trang Iran tại eo biển, nhưng thông tin chi tiết chưa được công bố.
Theo Hãng tin Reuters ngày 2-6, các nhà phân tích của Công ty quản lý tài chính Morningstar (Mỹ) ước tính giá trị của SpaceX ở mức 780 tỉ USD, chưa bằng một nửa so với mục tiêu tập đoàn này nhắm đến trong đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO).
Reuters trước đó đưa tin tập đoàn của ông Elon Musk đang nhắm đến mức định giá 1.750 tỉ USD trong đợt IPO.
Morningstar nhận định triển vọng từ mảng kinh doanh trí tuệ nhân tạo (AI) của SpaceX, bao gồm xAI và mạng xã hội X, khá bấp bênh do sự cạnh tranh từ OpenAI và Anthropic.
Nhà phân tích cổ phiếu Nicolas Owens của Morningstar cho biết: “Chúng tôi không coi Grok (chatbot do xAI phát triển) là một trong những công cụ AI hàng đầu hiện nay”.
Ông Owens cũng cảnh báo rằng mảng AI của SpaceX phụ thuộc vào những công nghệ chưa được kiểm chứng như các trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo Trái đất. Đồng thời nói thêm mảng kinh doanh băng thông rộng vệ tinh Starlink cũng phải đối mặt với nhiều rào cản công nghệ, mà phần lớn nằm ngoài tầm kiểm soát của công ty.
“Chúng tôi cho rằng Công ty SpaceX đã được định giá quá cao và các nhà đầu tư sẽ có cơ hội mua cổ phiếu ở mức giá hấp dẫn hơn sau đợt IPO”, ông kết luận.
SpaceX dự kiến bắt đầu hoạt động quảng bá trên đường phố (roadshow) vào ngày 4-6 và niêm yết cổ phiếu trên sàn Nasdaq vào ngày 12-6.
Morningstar cho biết cổ phiếu SpaceX có thể tăng giá trong thời gian ngắn sau khi phát hành, do lượng cổ phiếu lưu hành thấp và sự tham gia bảo lãnh phát hành của nhiều ngân hàng đầu tư lớn.
Các ngân hàng Goldman Sachs, Morgan Stanley và BofA Securities cùng 2 tập đoàn Citigroup và JP Morgan nằm trong số các nhà bảo lãnh phát hành cổ phiếu của SpaceX.
Washington Post ngày 29/5 đưa tin Lầu Năm Góc những ngày qua đã gửi yêu cầu chính thức tới hàng trăm quân nhân Mỹ, đề nghị họ tới xem trận đấu võ tổng hợp Ultimate Fighting Championship (UFC) diễn ra ngày 14/6 trên bãi cỏ Nhà Trắng.
Truyền thông Mỹ dẫn thông tin do Lầu Năm Góc chia sẻ trên một nhóm Facebook kín của quân đội cho biết chỉ những quân nhân không thừa cân và đáp ứng một số yêu cầu về chiều cao, cân nặng mới được tham dự.
Yêu cầu về vóc dáng đặt ra cho các quân nhân được mời là họ phải có tỷ lệ vòng eo trên chiều cao dưới 0,55, theo CNN. Quân nhân được phát vé vào cửa miễn phí, nhưng phải tự lo phí di chuyển đến Nhà Trắng.
Một quan chức lục quân giấu tên nói các binh sĩ yêu thích UFC và đáp ứng tiêu chuẩn của lục quân được ưu tiên lựa chọn. Theo quan chức này, đó là thông lệ với những sự kiện như vậy. Tổng cộng có 300 vé dành cho lính lục quân, trong đó 100 vé dành cho Vệ binh Quốc gia Lục quân.
Lầu Năm Góc từ chối bình luận về thông tin. Davis Ingle, người phát ngôn Nhà Trắng, đề nghị truyền thông liên hệ UFC về việc phân bổ vé.
"Đây sẽ là một trong những sự kiện thể thao vĩ đại và mang tính lịch sử nhất, và việc Tổng thống Trump tổ chức sự kiện này tại Nhà Trắng cho thấy tầm nhìn của ông về lễ kỷ niệm 250 năm quốc khánh Mỹ", Ingle nói trong tuyên bố gửi USA Today.
Khoảng 1.200 trong tổng số 4.300 người tới xem trận đấu sẽ là quân nhân tại ngũ, lãnh đạo UFC Dana White xác nhận. Sự kiện chỉ dành cho khách mời, nhưng các màn hình lớn sẽ được lắp đặt để khoảng 85.000 người không có vé có thể theo dõi miễn phí.
Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth nhiều lần chỉ trích quân đội Mỹ vì nới lỏng tiêu chuẩn thể lực. Trong bài phát biểu trước các tướng cấp cao năm ngoái, ông công kích "các tướng lĩnh, đô đốc, binh sĩ béo phì".
Nhà Trắng đang dựng một lồng đấu lớn và khán đài 5.000 chỗ ngồi để chuẩn bị cho trận UFC tại bãi cỏ phía Nam để kỷ niệm 250 năm quốc khánh Mỹ. Sự kiện diễn ra đúng dịp sinh nhật lần thứ 80 của ông Trump và Ngày Quốc kỳ Mỹ.
Các bang trên khắp nước Mỹ sẽ tổ chức nhiều hoạt động kỷ niệm 250 năm ngày lập quốc, từ các cuộc chạy đua đến tái hiện những trận chiến lịch sử.
UFC là giải võ tổng hợp nơi các võ sĩ thi đấu trong lồng bát giác với sự kết hợp của nhiều môn như boxing, vật, jiu jitsu và muay Thai. Chủ tịch UFC Dana White có quan hệ thân thiết lâu năm với Tổng thống Trump, người từng cho UFC tổ chức sự kiện tại sòng bạc của ông ở Atlantic City.
White sau đó nhiều lần công khai ủng hộ ông Trump, phát biểu tại các sự kiện chính trị của đảng Cộng hòa và trở thành một trong những người trong giới thể thao thân cận với Tổng thống Mỹ.
Báo Al Jazeera đưa tin ngày 31/3, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị và người đồng cấp Pakistan Ishaq Dar đã công bố sáng kiến 5 điểm nhằm “khôi phục hòa bình và ổn định” tại Vùng Vịnh và Iran sau các cuộc hội đàm tại Bắc Kinh.
Thứ nhất là ngừng bắn ngay lập tức. Trung Quốc và Pakistan kêu gọi các bên “chấm dứt ngay lập tức các hành động thù địch” và nỗ lực ngăn chặn xung đột lan rộng.
Thứ hai là khởi động đàm phán hòa bình. Các cuộc đàm phán hòa bình nên bắt đầu càng sớm càng tốt, đồng thời đảm bảo chủ quyền và an ninh của Iran cũng như các quốc gia Vùng Vịnh. Trung Quốc và Pakistan nói thêm rằng họ sẽ hỗ trợ tất cả các bên trong việc khởi xướng các cuộc đàm phán này.
Thứ ba là bảo vệ thường dân. Các cuộc tấn công vào thường dân và các mục tiêu phi quân sự phải chấm dứt.
Thứ tư là an ninh hàng hải. Các tuyến đường vận tải qua eo biển Hormuz phải được đảm bảo an toàn.
Thứ năm là khuôn khổ hòa bình toàn diện. Một khuôn khổ hòa bình toàn diện, phù hợp với Hiến chương Liên hợp quốc, phải được thiết lập.
Cả Trung Quốc và Pakistan đều nỗ lực làm trung gian để ngăn chặn xung đột leo thang ở Trung Đông, trong đó Islamabad tuyên bố sẵn sàng đăng cai tổ chức "các cuộc đàm phán có ý nghĩa" giữa Mỹ và Iran.
Bắc Kinh cho biết Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar đã gặp người đồng cấp Trung Quốc Vương Nghị và đồng ý "tăng cường liên lạc và phối hợp chiến lược về tình hình Iran và nỗ lực mới hướng tới việc vận động cho hòa bình".
Xung đột giữa Mỹ - Israel với Iran đã kéo dài hơn một tháng và tiếp tục có dấu hiệu leo thang.
Washington khẳng định 2 bên đang đàm phán hiệu quả nhằm tìm lối thoát cho cuộc chiến. Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Tehran đã đồng ý với hầu hết các điều khoản trong bản kế hoạch hòa bình gồm 15 điểm do Mỹ đề xuất.
Trong khi đó, Iran liên tục phủ nhận và tuyên bố chỉ chấm dứt xung đột theo điều kiện của Tehran. Iran cũng tiếp tục phong tỏa một phần eo biển Hormuz, coi đó là đòn bẩy trong bất cứ cuộc đàm phán tiềm tàng nào.
Một số chuyên gia cho rằng có thể đang có một số cuộc thảo luận mang tính quân sự hóa diễn ra thông qua Pakistan, nhưng không liên quan đến kế hoạch 15 điểm mà Mỹ đưa ra, thay vào đó, chúng liên quan nhiều hơn đến các vấn đề eo biển Hormuz và việc kiềm chế xung đột.
Theo Al Jazeera
