“Đối với tất cả những quốc gia không thể tiếp cận nguồn nhiên liệu qua eo biển Hormuz, như Anh, nước đã từ chối tham gia chiến dịch Iran, tôi có một gợi ý. Thứ nhất, hãy mua của Mỹ, chúng tôi có rất nhiều. Thứ hai, hãy gom chút can đảm muộn màng, đến eo biển Hormuz và tự mà lấy lại”, ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 31/3.
Eo biển Hormuz, huyết mạch vận chuyển 20% nguồn cung dầu và LNG thế giới, gần như bị Iran phong tỏa kể từ khi Mỹ, Israel phát động chiến dịch tấn công cuối tháng 2, khiến hàng nghìn tàu dầu bị tắc nghẽn ở vịnh Ba Tư và thị trường năng lượng toàn cầu đảo lộn.
Ông Trump từng kêu gọi các đồng minh NATO, EU và một số nước khác triển khai tàu chiến để mở cửa Hormuz. Tuy nhiên, các bên đều không muốn tham gia chiến dịch hộ tống tàu dầu qua eo biển, khiến ông Trump không hài lòng, đặt câu hỏi về tương lai của NATO, đồng thời chỉ trích các đồng minh châu Âu như Anh, Pháp.
“Các vị sẽ phải học cách tự chiến đấu vì chính mình. Mỹ sẽ không còn ở đó để giúp nữa, giống như cách các vị đã không đứng cùng chúng tôi”, Tổng thống Trump viết. “Iran về cơ bản đã bị suy yếu nghiêm trọng. Phần khó nhất đã xong. Hãy tự đi lấy dầu của mình đi”.
Ông Trump gần đây liên tục phát tín hiệu tích cực trong đàm phán với Iran, nhưng đồng thời cũng đe dọa phá hủy toàn bộ nhà máy điện, giếng dầu, cơ sở lọc nước biển của Iran nếu nước này không sớm chấp nhận thỏa thuận với Washington và lập tức mở lại eo biển Hormuz.
Iran đến nay chưa có dấu hiệu nhượng bộ, thậm chí quốc hội nước này đã thông qua kế hoạch thu phí tàu thuyền sử dụng eo biển Hormuz. Trong phỏng vấn sau đó vào ngày 1/4, ông Trump cho biết Nhà Trắng chưa có kế hoạch rút nguồn lực khỏi khu vực eo biển.
“Sẽ có lúc tôi làm điều đó, chưa phải bây giờ, nhưng các nước khác phải bước vào và tự xử lý”, ông nói. “Iran đã bị suy yếu, nhưng các nước sẽ phải tự làm phần việc của mình”.
Trong họp báo cùng ngày, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth ủng hộ quan điểm của ông Trump, cho biết lãnh đạo Mỹ đã “sẵn sàng gánh phần việc nặng nề thay cho thế giới tự do để xử lý mối đe dọa từ Iran”.
“Còn rất nhiều quốc gia trên thế giới lẽ ra phải sẵn sàng góp sức tại tuyến hàng hải trọng yếu này. Đây không chỉ là việc của riêng Hải quân Mỹ”, ông Hegseth nói. “Theo tôi được biết thì vẫn còn một Hải quân Hoàng gia Anh từng được coi là hùng mạnh và hoàn toàn có thể làm những việc như thế. Tổng thống chỉ đang nhấn mạnh rằng đây là tuyến hàng hải quốc tế mà Mỹ sử dụng ít hơn nhiều nước khác”.
Kể từ khi xung đột tại Trung Đông bùng phát, lưu lượng tàu qua lại eo biển Hormuz đã giảm khoảng 95%, theo dữ liệu từ công ty phân tích hàng hải Kpler.
Iran đã cho phép một số tàu từ Malaysia, Trung Quốc, Ai Cập, Hàn Quốc và Ấn Độ qua eo biển Hormuz. Tehran cũng đã công bố danh sách “những nước thân thiện” có thể sử dụng eo biển Hormuz cho hoạt động thương mại mà không bị cản trở gồm Ấn Độ, Pakistan, Iraq, Trung Quốc và Nga.
Truyền thông Iran cho biết kế hoạch thu phí tàu thuyền qua eo biển Hormuz mà quốc hội nước này vừa thông qua có quy định cơ chế thanh toán sử dụng đồng rial của Iran. Kế hoạch được cho là còn đề cập đến những biện pháp đảm bảo an ninh, an toàn hàng hải và vai trò của lực lượng vũ trang Iran tại eo biển, nhưng thông tin chi tiết chưa được công bố.
Đài Al Jazeera ngày 1-6 dẫn lời một quan chức Mỹ tiết lộ Washington đã soạn thảo lộ trình giảm leo thang giữa Israel và Hezbollah, đồng thời cho hay Ngoại trưởng Marco Rubio đã có các cuộc hội đàm riêng với Tổng thống Lebanon Joseph Aoun và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu.
Trong cuộc trao đổi với Ngoại trưởng Mỹ, Tổng thống Aoun đã cố gắng thúc đẩy đề xuất để đạt được thỏa thuận.
Tuy nhiên Chủ tịch Quốc hội Lebanon Nabih Berri lại “đổ trách nhiệm” lên Israel và yêu cầu nước này phải ngừng nổ súng trước, theo Hãng tin Reuters.
Theo lộ trình trên, Hezbollah sẽ dừng mọi cuộc tấn công nhằm vào Israel. Đổi lại, Israel sẽ không triển khai các hoạt động quân sự làm leo thang tình hình tại thủ đô Beirut của Lebanon.
Quan chức Mỹ cho biết đề xuất của chính quyền Tổng thống Donald Trump sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc giảm leo thang từng bước và hướng đến chấm dứt hoàn toàn và toàn diện mọi hành động xung đột.
“Cách nhanh nhất để bảo vệ dân thường và giảm leo thang là Hezbollah phải ngừng bắn ngay lập tức”, quan chức này nhấn mạnh, đồng thời nói rằng Mỹ không kỳ vọng Israel sẽ chấp nhận các cuộc tấn công liên tiếp nhằm vào dân thường của mình.
Trước đó vào ngày 31-5, quân đội Israel thông báo đã kiểm soát thành cổ 900 năm tuổi Beaufort và dải núi chiến lược xung quanh công trình này ở miền nam Lebanon.
Đây là cuộc tiến công sâu nhất của Tel Aviv vào lãnh thổ quốc gia láng giềng trong 26 năm qua, đồng thời là bước tiến lớn trong chiến dịch chống lại nhóm vũ trang Hezbollah được Iran hậu thuẫn, bất chấp lệnh ngừng bắn đã được công bố hơn sáu tuần trước.
Động thái này diễn ra ngay sau khi Hezbollah tung ra đợt pháo kích dồn dập nhất vào miền bắc Israel kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực vào tháng 4, khiến chính quyền địa phương phải đóng cửa các trường học và áp đặt nhiều lệnh hạn chế di chuyển.
Bình luận về vụ việc trên, quan chức Mỹ cáo buộc lực lượng Hezbollah “đang làm theo chỉ đạo của Iran mà không quan tâm đến lợi ích của người dân Lebanon”.
Từng là tiến sĩ tâm lý học thần kinh và có công ty riêng, Stu Goldberg, 74 tuổi, chưa từng nghĩ sẽ phải lái xe đưa đón người lạ sau khi nghỉ hưu. Tuy nhiên, tình hình tài chính không như dự kiến đã thúc đẩy ông quay lại làm tài xế Uber về đêm ở New York.
Goldberg chỉ là một trong số nhiều người nghỉ hưu tại Mỹ quyết định đi làm lại trong những năm gần đây. Họ trở lại thị trường lao động vì chi phí sống tăng, khoản tích lũy cho tuổi già không đủ, một phần cũng vì muốn tiếp tục làm việc và giữ các giao tiếp xã hội.
Một số người tìm việc qua ứng dụng như Uber, Rover hay Poplin, nơi họ có thể tự chọn giờ làm và khối lượng công việc.
"Uber không phải lựa chọn tồi vì tôi cũng thoải mái khi đưa đón khách, đây là cách để tôi vừa có thể kiếm thêm tiền, vừa giữ lại được phần lớn tiền tiết kiệm", Goldberg nói.
Sau hàng chục năm làm việc tại công ty phần mềm và tiếp thị, Goldberg nghỉ hưu, rồi tham gia công tác giảng dạy. Nhưng ông cần mức thu nhập cao hơn so với khoản thù lao bấp bênh từ công việc thỉnh giảng môn thống kê.
Việc lái Uber giúp Goldberg kiếm thêm thu nhập và gặp gỡ nhiều người. Có đêm, ông trò chuyện với một nhà sử học người Scotland về bộ phim Braveheart. Đêm khác, một hành khách hỏi ông về cách thức cầu hôn bạn gái. "Tôi ngạc nhiên vì mọi người sẵn sàng kể với tôi rất nhiều chuyện về các mối quan hệ của họ", Goldberg nói.
Ông đánh giá cao việc mình có thể tự sắp xếp giờ làm, nhưng tài xế Uber là công việc không có ngày nghỉ phép hay nghỉ ốm hưởng lương, nên mỗi khi không chạy xe vì có việc gia đình hay lý do sức khỏe đồng nghĩa mất thu nhập.
"Dù bạn thích sự linh động ấy và không phải gọi cho ai để báo 'hôm nay tôi nghỉ', thực tế là ngày hôm đó bạn vẫn không kiếm được tiền nhưng vẫn phải trả tiền bảo hiểm", Goldberg nói.
Nhà xã hội học Alexandrea Ravenelle, chuyên nghiên cứu về kinh tế tại Đại học Bắc Carolina, cho rằng thu nhập của tài xế công nghệ hay người giao hàng phụ thuộc lớn vào nền tảng, trong khi gần như phải tự gánh hết rủi ro nếu gặp tai nạn hoặc bị thương khi làm việc.
Với Goldberg, việc phải ngồi lái xe trong thời gian dài có thể ảnh hưởng xấu đến lưng và chân. Việc tìm nhà vệ sinh khi đang chạy xe cũng trở nên khó khăn hơn ở tuổi của ông. Chưa kể, những chi phí phát sinh cũng có thể làm sụt giảm thu nhập.
Goldberg kể ông từng va phải ba ổ gà lớn trong ba tuần, mỗi lần mất 144 USD tiền thay lốp và ông phải chịu lỗ dù làm việc đầy đủ.
Nhiều người cao tuổi khác ở Mỹ cũng tìm đến các công việc tự do để tăng thu nhập. Cựu y tá Barbara Baratta, 72 tuổi, đã nhận việc chăm sóc thú cưng qua ứng dụng Rover sau khi nghỉ hưu vài năm. Hàng ngày, công việc của bà là dắt chó đi dạo và cho mèo uống thuốc.
Việc này giúp bà vận động nhiều hơn, nhưng Baratta cũng thừa nhận vì tuổi tác và đầu gối không còn hoàn toàn khỏe mạnh nên việc đi qua địa hình dốc hoặc gồ ghề giờ đây khá khó khăn.
Baratta cho biết bà tính phí 20 USD cho nửa tiếng dắt chó mèo đi dạo, chưa bao gồm thời gian lái xe đến địa điểm. Với việc nền tảng giữ lại 20%, bà nhận được khoảng 1.000-2.000 USD mỗi tháng, giúp phần nào trang trải các hóa đơn. "Tôi không giàu lên nhờ việc này, nhưng tôi đã gặp được rất nhiều gia đình tốt", bà nói.
Baruch Schwartz, 78 tuổi, từng làm nhiếp ảnh gia chụp đám cưới suốt nhiều thập kỷ trước khi công việc này trở nên quá nặng nhọc để ông tiếp tục làm toàn thời gian. Sau đó, ông chuyển sang lái xe cho Uber và Lyft, và thấy hài lòng vì bản thân vẫn còn có ích.
"Tôi cảm thấy như mình đang làm một việc có ý nghĩa", ông nói sau khi đưa một hành khách về nhà sau buổi chạy thận.
Carly Roszkowski, phó chủ tịch phụ trách khả năng phục hồi tài chính tại tổ chức phi lợi nhuận AARP tại Mỹ, nhận định tuổi thọ con người đang tăng lên, nên thời gian làm việc trong vòng đời cũng được nới dài hơn trước. Theo khảo sát của AARP hồi tháng 1/2025, trung bình cứ 5 người Mỹ trên 50 tuổi chưa nghỉ hưu thì có một người không có tiền tích lũy cho tuổi già.
"Quan niệm nghỉ hưu là một dấu mốc rõ ràng để ngừng làm việc trên thực tế đã không còn đúng với đa số người Mỹ", Roszkowski phân tích.
