“Việc các nhà lãnh đạo của một quốc gia khác đồng thời gửi thư tới cả Tổng thống và quốc hội Mỹ là điều hiếm thấy, nhưng tình hình hiện tại buộc chúng ta phải hành động nhanh chóng và hiệu quả”, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đăng tải trên Telegram ngày 27/5.
Ông Zelensky nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đảm bảo “nước Mỹ lắng nghe Ukraine”. Đồng thời, ông cũng lưu ý rằng phần lớn sự chú ý của thế giới đang tập trung vào cuộc chiến ở Iran.
“Chúng ta cần phải chấm dứt xung đột ở cả châu Âu nữa, một cuộc chiến vô cùng đẫm máu đã diễn ra ở quy mô toàn diện suốt 5 năm qua. Và càng sớm cung cấp khả năng bảo vệ tốt hơn chống lại tên lửa đạn đạo, chúng ta càng sớm có thể khiến giải pháp ngoại giao phát huy hiệu quả”, ông Zelensky nói.
Những bình luận trên được đưa ra sau khi truyền thông Ukraine đưa tin ông Zelensky đã gửi thư khẩn đến Tổng thống Trump và quốc hội Mỹ để nói về tình trạng Ukraine thiếu hụt trầm trọng các hệ thống phòng không trong bối cảnh các cuộc tấn công quy mô lớn của Nga ngày càng dồn dập và những lời cảnh báo công khai từ Moscow về các đợt tập kích mới nhắm vào thủ đô Kiev.
Trong thư, ông Zelenskyy cho biết, hôm 24/5, lực lượng Nga đã sử dụng 2 tên lửa siêu vượt âm Oreshnik cùng hàng trăm máy bay không người lái. Một trong 2 tên lửa đã đánh trúng khu vực tỉnh Kiev, trong khi quả thứ hai rơi xuống vùng lãnh thổ Donetsk đang bị Nga kiểm soát.
Ông Anton Zemlianyi, nhà phân tích tại Trung tâm An ninh và Hợp tác Ukraine, cảnh báo Nga hoàn toàn có khả năng thực hiện các cuộc tấn công dữ dội quy mô lớn, nhưng nhiều khả năng các đợt bắn phá này sẽ diễn ra theo chu kỳ cách nhau 2-3 tuần. Mới đây, Moscow tuyên bố sẽ thực hiện các cuộc tấn công hệ thống vào Ukraine, trong đó có các trung tâm ra quyết định ở thủ đô Kiev.
Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng Duma Quốc gia (Hạ viện) Nga Andrey Kartapolov cho biết, mục tiêu hàng đầu là các hầm ngầm an toàn được các chỉ huy quân sự và ban lãnh đạo Ukraine sử dụng.
Trong khi đó, Ukraine đang cạn kiệt các hệ thống phòng không. Phát ngôn viên Không quân Ukraine Yuri Ignat cho hay: “Nga biết rất rõ chúng ta còn bao nhiêu đạn, dù không thể rõ tình trạng ở từng tỉnh. Họ nắm rất rõ thông tin về số lượng vũ khí mà phương Tây cung cấp”.
Tổng thống Zelensky hôm 25/5 kêu gọi các đồng minh phải có thêm hành động sau cuộc tập kích quy mô lớn của Nga. Tuy nhiên, ông thừa nhận Ukraine đạt rất ít tiến triển trong các cuộc đàm phán với Mỹ về mở rộng sản xuất hệ thống phòng thủ tên lửa và đang hợp tác với châu Âu để giải quyết vấn đề này.
Nga đã phóng 8.150 UAV tấn công tầm xa trong tháng 5, hãng tin AFP tổng hợp từ các báo cáo hằng ngày của Không quân Ukraine. Con số này tăng 24% so với tháng 4 và là mức kỷ lục kể từ khi chiến sự nổ ra hơn 4 năm trước.
Kiev đã xây dựng một mạng lưới phòng không dày đặc trên khắp cả nước, đủ khả năng đánh chặn phần lớn UAV đối phương, nhưng vẫn phụ thuộc vào các đồng minh phương Tây trong việc đánh chặn tên lửa Nga.
Làn sóng tấn công kỷ lục mới diễn ra sau lệnh ngừng bắn kéo dài 3 ngày hồi tháng trước, từng làm dấy lên hy vọng về các nỗ lực hòa bình rộng lớn hơn. Tuy nhiên, cả Kiev lẫn Moscow đều cáo buộc bên kia vi phạm thỏa thuận và tiếp tục gia tăng các cuộc tấn công tầm xa.
Trong tháng 5, Nga cũng phóng 211 tên lửa, một mức tương đối cao theo tháng kể từ đầu cuộc xung đột. Điều này diễn ra trong bối cảnh Ukraine kêu gọi Mỹ khẩn cấp cung cấp thêm đạn cho các tổ hợp phòng không Patriot khi Kiev cho rằng đây là vũ khí hiệu quả nhất để ngăn chặn hỏa lực của Nga.
Nga đã tiến hành một trong những đợt tập kích dữ dội nhất nhằm vào thủ đô Kiev của Ukraine trong nhiều tháng qua.
Trong tháng trước, Moscow cũng triển khai tên lửa đạn đạo siêu vượt âm có khả năng mang đầu đạn hạt nhân Oreshnik lần thứ 3 kể từ khi chiến sự bùng nổ.
Theo dữ liệu của Không quân Ukraine, nước này đã đánh chặn khoảng 91% tổng số UAV và tên lửa Nga phóng đi trong tháng 5.
Nếu con số này là chính xác, thì nó cho thấy Ukraine đã phát triển hiệu quả các hệ thống đánh chặn UAV tầm xa, nhưng vẫn phụ thuộc đáng kể vào các đồng minh phương Tây trong việc đối phó với các cuộc tấn công bằng tên lửa.
Các quan chức Ukraine nhiều lần cảnh báo rằng dự trữ hệ thống phòng thủ tên lửa và đạn dược đang suy giảm.
Tháng trước, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã gửi 600 lá thư kêu gọi Tổng thống Mỹ Donald Trump và các chính trị gia Mỹ hỗ trợ Ukraine đánh chặn các đợt tấn công bằng tên lửa của Nga.
Tình trạng thiếu hụt này càng trở nên nghiêm trọng hơn do cuộc chiến ở Trung Đông, nơi các đồng minh của Mỹ đã phải tiêu tốn lượng lớn đạn dược phòng không để bảo vệ các mục tiêu tại khu vực Vùng Vịnh.
Tổng thống Donald Trump trở lại Nhà Trắng năm ngoái với cam kết nhanh chóng chấm dứt cuộc chiến ở Ukraine, nhưng các cuộc đàm phán đã rơi vào bế tắc khi Moscow và Kiev bất đồng về các điều kiện tiên quyết để khép lại chiến sự.
Các nỗ lực ngoại giao cũng bị đình trệ hơn nữa khi sự chú ý của Washington chuyển sang cuộc chiến Mỹ - Israel với Iran, bùng phát ngày 28/2.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho rằng Kiev chỉ còn khoảng thời gian từ nay đến mùa đông năm 2026 để thúc đẩy các cuộc đàm phán hòa bình với Moscow.
Theo ông Zelensky, việc Ukraine giành lại thế chủ động trên chiến trường từ cuối năm 2025 đã tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các nỗ lực ngoại giao. Tuy nhiên, khoảng thời gian này sẽ không kéo dài mãi, bởi đến mùa đông tới, Nga nhiều khả năng sẽ lại mở các chiến dịch tấn công quy mô lớn nhằm vào hạ tầng năng lượng trọng yếu của Ukraine.
Theo Hãng tin Reuters ngày 26-6 dẫn thông tin hồ sơ được nộp lên hạt địa phương, đường ống Starpipe sẽ kết nối thẳng đến thị trấn Starbase của SpaceX ở bang Texas và dự kiến đi vào hoạt động từ ngày 26-1-2027.
Tài liệu do công ty Lone Star Mineral Development (công ty liên kết với SpaceX) nộp lên Ủy ban Đường sắt bang Texas hồi tháng trước cho thấy SpaceX dự định xây dựng đường ống dài khoảng 13km để phục vụ các cơ sở phóng Starship.
Kế hoạch này nhằm hỗ trợ SpaceX tăng tần suất phóng Starship - loại tên lửa tái sử dụng hoàn toàn - giữ vai trò trung tâm trong kế hoạch mở rộng mạng lưới vệ tinh Starlink, triển khai vệ tinh trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI) trên quỹ đạo và đưa phi hành gia lên Mặt trăng, sao Hỏa.
Mỗi lần phóng tên lửa Starship tiêu thụ khoảng 630.000 gallon (2,4 triệu lít) methane lỏng. Hiện nhiên liệu được vận chuyển bằng hàng trăm xe bồn trong nhiều giờ.
Từ năm 2023 đến nay, Starship đã thực hiện 12 chuyến bay thử nghiệm, trong khi ông Elon Musk đặt mục tiêu tăng lên hàng chục, hàng trăm rồi hàng nghìn vụ phóng mỗi năm.
Starpipe có thể chỉ là bước khởi đầu trong kế hoạch dài hạn của SpaceX. Qua xem xét hồ sơ đất đai tại hạt Cameron, Reuters cho biết công ty đã nhiều năm nghiên cứu khả năng tự khai thác khí đốt gần Starbase và trên khắp Texas.
Ngày 12-6, Chủ tịch SpaceX Gwynne Shotwell cho biết công ty có kế hoạch xây dựng đường ống, tự sản xuất nhiên liệu đẩy và đang xem xét khai thác khí đốt tự nhiên.
Theo hồ sơ đất đai, từ năm 2023 SpaceX đã ký hơn 100 hợp đồng thuê quyền khai thác dầu khí với các chủ đất tại Texas. Starpipe sẽ bắt đầu từ khu đất rộng 83 mẫu Anh (34ha) tại cảng Brownsville, nơi SpaceX đang đàm phán thuê trong 50 năm.
Các bản thiết kế nộp lên Công binh Lục quân Mỹ cũng cho thấy SpaceX muốn xây dựng một cơ sở hóa lỏng tại Starbase để chuyển khí đốt tự nhiên thành methane lỏng.
Đường kính ống 16 inch (406mm) của Starpipe cho thấy nhu cầu nhiên liệu có thể vượt mức cần thiết cho 25 vụ phóng Starship mỗi năm - mức hiện được Cục Hàng không Liên bang Mỹ phê duyệt.
Theo bản cáo bạch phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng của SpaceX, công ty cuối cùng muốn triển khai hàng nghìn vệ tinh chạy bằng năng lượng mặt trời phục vụ AI với tổng công suất có thể đạt gần 1/5 lưới điện của Mỹ.
Theo Hãng tin Reuters, Đài Loan ngày 7-5 thông báo đã tiến hành lần phóng thử ngư lôi đầu tiên cho tàu ngầm do nước này tự phát triển.
Động thái này đánh dấu cột mốc quan trọng trong dự án nhằm tăng cường khả năng răn đe của vùng lãnh thổ này trước hải quân Trung Quốc, đồng thời bảo vệ các tuyến hàng hải trọng yếu trong trường hợp xảy ra giao tranh.
Theo đó, tàu ngầm Narwhal - chiếc đầu tiên trong chương trình đóng tàu ngầm nội địa của Đài Loan - đã thực hiện vụ thử ngư lôi hôm 6-5. Tập đoàn đóng tàu CSBC Corp cho biết cuộc thử nghiệm nhằm kiểm tra khả năng vận hành của hệ thống tác chiến, bao gồm phát hiện và theo dõi mục tiêu, điều khiển hỏa lực, phóng và dẫn đường cho ngư lôi.
Đài Loan xem chương trình tàu ngầm nội địa là trọng tâm trong kế hoạch hiện đại hóa lực lượng vũ trang, trong bối cảnh Trung Quốc gia tăng hoạt động quân sự quanh hòn đảo.
Chương trình này nhận được hỗ trợ công nghệ và chuyên môn từ nhiều nước, trong đó có Mỹ và Anh. Đài Loan đặt mục tiêu đóng tổng cộng tám tàu ngầm và hy vọng triển khai ít nhất hai chiếc vào năm 2027. Các mẫu sau đó thậm chí có thể được trang bị tên lửa.
Chiếc tàu Narwhal đầu tiên này trị giá khoảng 1,57 tỉ USD, sử dụng hệ thống tác chiến của Lockheed Martin và mang ngư lôi hạng nặng Mark 48 do Mỹ sản xuất. Tuy nhiên CSBC không tiết lộ loại ngư lôi được dùng trong lần thử nghiệm này.
Trước đó hồi tháng 1, Narwhal đã hoàn thành chuyến thử nghiệm lặn dưới biển đầu tiên. Tàu ban đầu dự kiến được bàn giao cho hải quân Đài Loan vào năm 2024, nhưng bị chậm tiến độ.
Theo Reuters, hiện lực lượng quân sự Đài Loan vẫn bị đánh giá lép vế đáng kể trước Trung Quốc - quốc gia sở hữu ba tàu sân bay đang hoạt động, nhiều tàu ngầm hạt nhân mang tên lửa đạn đạo và đang phát triển tiêm kích tàng hình.
