Ngày 25/5, Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng cho biết 9 địa bàn triển khai đợt này gồm các xã An Nhơn Tây, Bà Điểm, Hiệp Phước, Tân Nhựt, Thạnh An, Bắc Tân Uyên, Đất Đỏ, Hồ Tràm và đặc khu Côn Đảo. Người dân tại đây được khám sức khỏe từ ngày 22/5 đến hết tháng 6/2026.
Nhóm được ưu tiên khám trước gồm trẻ dưới 18 tuổi chưa được khám sức khỏe trong năm học 2025-2026, người lao động phi chính thức và người cao tuổi. Đây là những nhóm ít có điều kiện tiếp cận khám sức khỏe định kỳ hoặc có nguy cơ bệnh tật cao hơn.
Người từ 18 tuổi trở lên được khám tổng quát gồm đo huyết áp, khám các chuyên khoa cơ bản và thực hiện một số xét nghiệm, cận lâm sàng cần thiết như xét nghiệm máu, nước tiểu, điện tim, chụp X-quang phổi. Mục đích khám cho người lớn nhằm phát hiện sớm các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim mạch hoặc những vấn đề sức khỏe tiềm ẩn. Còn trẻ em sẽ được đánh giá dinh dưỡng, phát triển thể chất, kiểm tra mắt để phát hiện tật khúc xạ, khám răng miệng, tai mũi họng, sàng lọc sức khỏe tâm thần và được tư vấn chăm sóc sức khỏe học đường.
Đợt khám lần này có sự tham gia của y bác sĩ 15 bệnh viện và trung tâm y tế khu vực, trong đó có nhiều bệnh viện tuyến cuối, tuyến thành phố như bệnh viện Thống Nhất, Răng Hàm Mặt Trung ương TP HCM, bệnh viện Nguyễn Trãi, An Bình, Từ Dũ cơ sở 2, Nhi đồng Thành phố, Đa khoa Bình Dương… Đội ngũ bác sĩ này giúp tăng năng lực khám ngay tại địa phương, giảm tình trạng người dân phải di chuyển xa.
Khác với các đợt khám lưu động hay Ngày Sức khỏe cộng đồng trước đây thường giới hạn số người tham gia theo từng đợt, chương trình lần này hướng tới toàn bộ người dân tại 9 xã, đặc khu, với mục tiêu mỗi người được khám sức khỏe ít nhất một lần mỗi năm, tiến tới quản lý sức khỏe toàn dân.
Tại các khu vực đi lại khó khăn như xã đảo, vùng ven hoặc đặc khu, ngành y tế tổ chức thêm các đội khám lưu động để người dân dễ tiếp cận hơn. Sau khi khám, kết quả sức khỏe của người dân được cập nhật lên hệ thống quản lý sức khỏe điện tử, liên thông với hồ sơ sức khỏe trên ứng dụng VNeID. Như vậy, người dân có dữ liệu sức khỏe theo dõi lâu dài và thuận tiện tra cứu khi khám chữa bệnh về sau.
Theo ông Thượng, chương trình đánh dấu bước chuyển từ tư duy “chữa bệnh” sang “chủ động chăm sóc sức khỏe”, làm nền tảng để thành phố từng bước xây dựng mô hình quản lý sức khỏe toàn dân hiện đại, lấy người dân làm trung tâm. Kết quả triển khai tại 9 xã, đặc khu đầu tiên là cơ sở thực tiễn để mở rộng chương trình trên quy mô lớn hơn trong thời gian tới.
TP HCM đặt kế hoạch trong năm 2026 khám, tầm soát bệnh ít nhất một lần cho 100% cư dân. Chiến dịch này sẽ kéo dài và tiến hành thành nhiều đợt đến hết năm. Từ đầu năm đến nay thành phố đã triển khai khám sức khỏe miễn phí toàn dân tại các trạm y tế phường cho người từ 18 tuổi trở lên. Hôm 5/4, hơn 14.000 người dân khám miễn phí trong Ngày Sức khỏe cộng đồng, phát hiện hơn 63% mắc bệnh cần theo dõi và điều trị chuyên sâu.
Khác với các đợt khám lưu động hay Ngày Sức khỏe cộng đồng trước đây thường giới hạn số người tham gia theo từng đợt, chương trình lần này hướng tới toàn bộ người dân tại 9 xã, đặc khu, với mục tiêu mỗi người được khám sức khỏe ít nhất một lần mỗi năm, tiến tới quản lý sức khỏe toàn dân.
Hơn hai năm qua, thành phố đã khám bệnh miễn phí cho người cao tuổi (trên 60).
Hàng trăm y bác sĩ từ hơn 100 bệnh viện chia nhau đến 168 trạm y tế trên toàn TP HCM để khám sàng lọc và lập hồ sơ sức khỏe điện tử miễn phí cho người dân. Hoạt động này trong chiến dịch của thành phố nhằm nâng cao thể trạng nhân dân, theo Nghị quyết 72 Bộ Chính trị.
Phát biểu tại lễ ra quân sáng 17/4, Phó chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Mạnh Cường cho biết thành phố đặt kế hoạch trong năm 2026 khám, tầm soát bệnh ít nhất một lần cho 100% cư dân. Mục tiêu hướng đến là xây dựng một đô thị hiện đại nơi mọi người đều tiếp cận dịch vụ y tế công bằng và sống khỏe mạnh.
Người dân có thể đến trạm y tế gần nhà để kiểm tra các bệnh phổ biến như tăng huyết áp, tiểu đường, tim mạch và ung thư nhằm phát hiện sớm, giảm chi phí điều trị. Điểm mới của đợt này là mọi kết quả khám, xét nghiệm sẽ được lưu vào hồ sơ sức khỏe điện tử. Nhờ đó, mỗi người có thể theo dõi tình trạng sức khỏe lâu dài, còn ngành y tế có "bức tranh sức khỏe" tổng thể để chăm sóc tốt hơn cho cộng đồng.
Đây là lần đầu tiên TP HCM triển khai khám tầm soát bệnh miễn phí cho người dân trên diện rộng. Hơn hai năm qua, thành phố đã triển khai khám bệnh miễn phí cho người cao tuổi (trên 60).
Chiến dịch ra đời trong bối cảnh hệ thống y tế TP HCM nhiều năm liên tục quá tải do tập trung chữa trị khi bệnh nhân đã phát bệnh. PGS.TS Nguyễn Anh Dũng, Phó giám đốc Sở Y tế TP HCM, xác định đây là bước chuyển chiến lược từ chữa bệnh thụ động sang phòng bệnh chủ động, với các đội y tế trực tiếp "đi từng ngõ, gõ từng nhà" để rà soát nhóm nguy cơ cao.
"Phát hiện sớm giúp can thiệp kịp thời, giảm chi phí điều trị và giảm áp lực lên các bệnh viện tuyến trên - vấn đề mà thành phố chưa giải quyết được bằng cách mở rộng bệnh viện đơn thuần", đại diện ngành y tế cho hay.
Hôm 5/4, 58 bệnh viện và trung tâm y tế TP HCM đã triển khai tầm soát sức khỏe cộng đồng tại 64 phường, xã, ưu tiên khu vực xa trung tâm, hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân. Trong gần 14.000 người dân tham gia, các bác sĩ phát hiện hơn 63% mắc bệnh cần theo dõi và điều trị chuyên sâu. TP HCM cũng đang triển khai mô hình thí điểm bác sĩ mang túi y tế thông minh đến tận nhà người dân khám bệnh. Từ năm 2023, thành phố tiên phong cả nước khám sức khỏe miễn phí định kỳ cho người từ 60 tuổi.
Nhiều người tin rằng tủ lạnh là "chiếc hộp bảo quản" vạn năng, nhưng thực tế, một số thực phẩm khi để qua đêm có thể sản sinh độc tố vi khuẩn, nitrit hoặc histamine, dẫn đến viêm dạ dày, tiêu chảy cấp, thậm chí nguy hiểm tính mạng.
Bác sĩ Hoàng Sĩ Duy, Tổng giám đốc hệ thống y tế Show Chwan (Đài Loan), chuyên gia ngoại khoa cảnh báo thực phẩm bảo quản không đúng cách sẽ khiến hệ tiêu hóa phải trả giá đắt. Ông đặc biệt chỉ đích danh 5 nhóm thực phẩm "đại kỵ" để qua đêm dưới đây.
Rau lá xanh
Theo bác sĩ Hoàng, đây là nhóm thực phẩm dễ bị ngó lơ nhất nhưng lại tiềm ẩn rủi ro cao. Các loại rau như rau bina (cải bó xôi), cải thìa... vốn chứa hàm lượng nitrat cao.
Sau khi nấu chín và để trong thời gian dài, vi khuẩn sẽ chuyển hóa nitrat thành nitrit. Quá trình hóa học này vẫn diễn ra bất kể nhiệt độ tủ lạnh thấp đến mức nào. Việc hấp thụ quá mức nitrit có thể gây buồn nôn, chóng mặt, thậm chí dẫn đến hội chứng Methemoglobin (một tình trạng rối loạn máu khiến cơ thể thiếu oxy), đặc biệt nguy hiểm với trẻ nhỏ. Vì vậy, rau lá xanh tốt nhất là nên ăn ngay sau khi chế biến.
Hải sản
Tốc độ phân hủy của hải sản nhanh hơn rất nhiều so với các loại thực phẩm khác do hai nguyên nhân chính:
Protein phân hủy nhanh: Cấu trúc protein đặc thù trong hải sản dù để trong tủ lạnh vẫn bị phân hủy nhanh chóng, tạo ra histamine. Chất này gây ra các phản ứng dị ứng như đỏ mặt, tim đập nhanh, khó tiêu, đau bụng.
Vi khuẩn phát triển mạnh: Các loại vi khuẩn trên bề mặt hải sản rất đa dạng, nhiệt độ thấp chỉ làm chậm chứ không ngăn chặn được sự sinh sôi của chúng. Lời khuyên của chuyên gia là hải sản nên được tiêu thụ hết trong một bữa, không nên giữ lại cho hôm sau.
Trứng lòng đào
Bác sĩ Hoàng phân tích trong khi trứng luộc chín kỹ có thể bảo quản lạnh tương đối an toàn, thì trứng lòng đào, trứng chần hay trứng lòng đào ngâm tương lại là môi trường nuôi cấy vi khuẩn lý tưởng.
Phần lòng đỏ chưa đông đặc rất dễ bị nhiễm khuẩn Salmonella. Theo khuyến cáo của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ, trứng lòng đào không được để ngoài quá 2 giờ và tuyệt đối không nên để qua đêm để tránh nguy cơ nhiễm trùng tiêu hóa nghiêm trọng.
Các loại nấm
Nấm sau khi nấu chín nếu để qua đêm sẽ dễ tích tụ nitrit tương tự rau lá xanh. Ngoài ra, nấm là loại thực phẩm giàu protein và có độ ẩm cao, rất dễ bị biến chất và nhiễm khuẩn nếu quá trình bảo quản không đảm bảo độ kín và nhiệt độ lý chuẩn.
Canh bạc nhĩ (Nấm tuyết)
Đây là món ăn bổ dưỡng thường thấy trong các gia đình, nhưng nếu để qua đêm, nấm tuyết có thể sản sinh ra lượng lớn nitrit. Nghiêm trọng hơn, nếu nấm tuyết bị nhiễm vi khuẩn Pseudomonas gladioli, nó có thể sản sinh ra axit bongkrekic - một loại độc tố cực mạnh, chịu được nhiệt độ cao (không bị tiêu diệt khi đun lại) và có tỷ lệ tử vong rất cao do gây suy gan, thận.
Đặc biệt đối với trẻ em và người cao tuổi - những nhóm có hệ miễn dịch yếu - việc tiêu thụ thực phẩm để qua đêm cần được kiểm soát chặt chẽ. Nguyên tắc vàng là nấu vừa đủ, ăn ngay khi nóng, không nên tiếc rẻ những thực phẩm đã biến chất.
Nhiều người cho rằng mỡ lợn sạch, tự nhiên và an toàn hơn dầu ăn công nghiệp. Tuy nhiên, TS Lê Thị Hương Giang, Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an), cho biết trong dinh dưỡng không có loại thực phẩm nào tốt tuyệt đối, cũng không có thực phẩm nào xấu hoàn toàn. Cả dầu ăn và mỡ lợn đều mang lại giá trị sức khỏe nhất định nếu được sử dụng đúng cách, đúng lượng và đúng đối tượng.
Mỡ lợn là chất béo động vật, khá bền với nhiệt, phù hợp hơn với một số món chiên, rán ở nhiệt độ cao. Tuy nhiên, trong 100g mỡ lợn có khoảng 40g chất béo bão hòa và khoảng 95mg cholesterol. Nếu ăn quá nhiều, ăn thường xuyên, đặc biệt ở người ít vận động, thừa cân, rối loạn mỡ máu, tăng huyết áp hoặc bệnh tim mạch, mỡ lợn có thể làm tăng nguy cơ xơ vữa động mạch và các bệnh chuyển hóa.
Dầu thực vật thường chứa nhiều chất béo chưa bão hòa hơn, có loại chiếm khoảng 70–85% tổng lượng chất béo, và không chứa cholesterol. Đây là nhóm chất béo có lợi hơn cho tim mạch nếu biết sử dụng hợp lý. Song, khi dùng để chiên rán ở nhiệt độ quá cao, chiên đi chiên lại nhiều lần, dầu có thể bị oxy hóa, biến chất và sinh ra các hợp chất không có lợi cho sức khỏe.
"Điều quan trọng không chỉ là chọn mỡ hay dầu, mà là tổng lượng chất béo chúng ta ăn trong cả ngày, bao gồm dầu mỡ khi nấu, thịt mỡ, đồ chiên rán, bánh ngọt, thức ăn nhanh và thực phẩm chế biến sẵn", tiến sĩ nói.
Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo lượng chất béo bão hòa nên dưới 10% tổng năng lượng khẩu phần hằng ngày. Bên cạnh đó, tổng lượng chất béo trong khẩu phần người trưởng thành thường nên dao động khoảng 20–30% tổng năng lượng hằng ngày.
Với người trưởng thành khỏe mạnh, không nên chọn cực đoan kiểu "chỉ dùng mỡ" hoặc "chỉ dùng dầu", mà nên sử dụng hợp lý. Bạn có thể tham khảo tỷ lệ khoảng 1 phần mỡ động vật, 2–3 phần dầu thực vật trong khẩu phần, tùy thói quen ăn uống, tình trạng sức khỏe và mức độ vận động.
Chẳng hạn, những món cần nhiệt cao như chiên, rán có thể dùng một lượng mỡ lợn vừa phải. Những món xào nhanh, nấu canh, trộn salad nên ưu tiên dầu thực vật.
Những người bị rối loạn mỡ máu, gan nhiễm mỡ, tăng huyết áp, bệnh tim mạch, đái tháo đường, thừa cân béo phì không nên tự ý tăng ăn mỡ lợn. Nếu dầu đã sẫm màu, có mùi khét, nổi bọt nhiều, đặc quánh hoặc nhớt dính thì không nên tiếp tục sử dụng.
