Gần 131.000 hồ sơ được cập nhật từ chương trình khám sức khỏe toàn dân
Ngày 16/6, Sở Y tế TPHCM cho biết, tính đến nay nền tảng “Sức khỏe cộng đồng” của địa phương đã cập nhật dữ liệu sức khỏe của hơn 2,3 triệu người dân. Trong đó, hơn 2,1 triệu hồ sơ là dữ liệu khám sức khỏe của học sinh năm học 2025-2026 và gần 131.000 hồ sơ là dữ liệu của người dân được khám sức khỏe từ ngày 1/1 đến nay.
Đây là những dữ liệu nền tảng đầu tiên, tạo cơ sở để quản lý sức khỏe liên tục theo vòng đời, hỗ trợ công tác dự phòng, phát hiện sớm bệnh tật và nâng cao hiệu quả chăm sóc sức khỏe toàn dân trong tiến trình chuyển đổi số.
Sở Y tế TPHCM đang phối hợp chặt chẽ với Trung tâm Chuyển đổi số TPHCM đẩy nhanh việc hoàn thiện hồ sơ sức khỏe điện tử của người dân và tích hợp trên ứng dụng Công dân số. Trước mắt, toàn bộ kết quả khám sức khỏe định kỳ sẽ được cập nhật để hình thành dữ liệu sức khỏe ban đầu cho mỗi người dân.
Trong giai đoạn tiếp theo, khi kho dữ liệu của ngành y tế chính thức đi vào vận hành (dự kiến cuối năm 2026), việc kết nối và liên thông giữa hồ sơ sức khỏe điện tử với hồ sơ bệnh án điện tử tại các cơ sở khám, chữa bệnh sẽ được triển khai đồng bộ.
Việc xây dựng và liên thông dữ liệu này không chỉ giúp người dân dễ dàng theo dõi, quản lý thông tin sức khỏe bản thân trên môi trường số, mà còn tạo nền tảng để các cơ sở y tế khai thác, cập nhật và sử dụng dữ liệu một cách liên tục, phục vụ chăm sóc sức khỏe chủ động, phát hiện sớm bệnh tật, nâng cao hiệu quả điều trị, tăng cường y tế dự phòng và thúc đẩy quản trị ngành y tế dựa trên dữ liệu.
Một số địa phương chưa cập nhật đầy đủ số liệu lên phần mềm
Về tiến độ triển khai khám sức khỏe toàn dân, theo ghi nhận, một số địa phương đạt số lượng người dân được khám cao.
Nhiều nơi đã chủ động xây dựng kế hoạch cụ thể, huy động lực lượng tại chỗ rà soát đối tượng, đẩy mạnh vận động người dân tham gia, đồng thời linh hoạt bố trí địa điểm tổ chức khám và phối hợp chặt chẽ với cơ sở y tế được phân công phụ trách để triển khai hiệu quả.
Cụ thể, dẫn đầu là xã An Nhơn Tây (9.419 người), xã Bà Điểm (7.653 người), phường Tân Tạo (3.548 người). Các xã Hiệp Phước, xã Thạnh An, xã Tân Nhựt, phường Tăng Nhơn Phú, xã Hưng Long và xã Bắc Tân Uyên có số lượng khám đạt 2.100-2.600 trường hợp.
Bên cạnh những kết quả đạt được, Sở Y tế nhận thấy vẫn còn một số địa phương đã tổ chức khám sức khỏe nhưng chưa cập nhật đầy đủ số liệu lên phần mềm quản lý. Thực tế đối chiếu cho thấy, số lượng người dân đã được khám tại một số địa phương cao hơn số liệu đang ghi nhận trên hệ thống.
Dữ liệu cập nhật chậm không chỉ ảnh hưởng đến công tác theo dõi tiến độ thực hiện mà còn ảnh hưởng đến việc xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử của người dân. Do đó, Sở Y tế đề nghị UBND các địa phương khẩn trương rà soát, đối chiếu số liệu để tổ chức nhập đầy đủ, chính xác và kịp thời kết quả khám sức khỏe của người dân.
Các địa phương cần tiếp tục hoàn thiện danh sách đối tượng, tăng cường công tác truyền thông, vận động người dân tham gia khám sức khỏe; phối hợp chặt chẽ với các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phụ trách địa bàn để đẩy nhanh tiến độ thực hiện, bảo đảm hoàn thành chỉ tiêu được giao.
TPHCM đưa Dashboard (bảng điều khiển) quản lý khám sức khỏe về phường, xã, đặc khu
Tiếp nối việc đưa vào vận hành Dashboard quản lý hoạt động khám sức khỏe toàn dân theo thời gian thực trên toàn địa bàn, ngày 15/6, Sở Y tế TPHCM tiếp tục triển khai và đưa vào hoạt động Dashboard quản lý, điều hành công tác khám sức khỏe dành cho cấp phường, xã, đặc khu.
Dashboard này được thiết kế theo hướng phân quyền và quản trị tại chỗ, giúp lãnh đạo địa phương, trạm y tế và các đơn vị liên quan theo dõi sát tiến độ khám sức khỏe của người dân trên địa bàn phụ trách.
Thông qua hệ thống, các địa phương có thể cập nhật số lượng người dân đã được khám, tỷ lệ bao phủ trên địa bàn; theo dõi kết quả khám sức khỏe, cơ cấu nhóm đối tượng tham gia, tình hình phân tầng nguy cơ sức khỏe cũng như tiến độ cập nhật hồ sơ sức khỏe điện tử.
Việc đưa hệ thống Dashboard đến tận cấp cơ sở không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý và điều hành chương trình khám sức khỏe toàn dân mà còn tạo điều kiện để chính quyền địa phương chủ động hơn trong việc tổ chức, giám sát và chăm sóc sức khỏe người dân theo địa bàn dân cư, góp phần thực hiện mục tiêu quản lý sức khỏe toàn dân một cách thực chất, liên tục và bền vững.
Tại hội thảo khoa học "Cập nhật những tiến bộ điều trị đa mô thức ung thư gan", ông Trần Công Duy Long - Trưởng khoa ngoại gan mật tụy Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - cho biết Việt Nam là quốc gia có tỉ lệ viêm gan vi rút cao, do đó số lượng bệnh nhân mắc viêm gan mạn tính, xơ gan và các bệnh lý gan mạn khác rất lớn.
Đây chính là nền tảng quan trọng dẫn đến sự xuất hiện của ung thư gan.
Khác với nhiều loại ung thư khác như ung thư dạ dày hay ung thư đại trực tràng, ung thư gan thường khó xác định trước ai sẽ là người mắc bệnh. Tuy nhiên đối với ung thư biểu mô tế bào gan, khoảng 80% trường hợp xuất hiện trên nền bệnh gan mạn tính.
Điều này giúp nhận diện khá rõ nhóm đối tượng có nguy cơ cao, đặc biệt là những bệnh nhân viêm gan vi rút B, viêm gan vi rút C và xơ gan.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, bác sĩ Nguyễn Ngọc Thao - Giám đốc chuyên môn Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn - chia sẻ thêm ung thư gan là một trong những loại ung thư thường gặp nhất hiện nay và có tỉ lệ tử vong thuộc nhóm cao hàng đầu, không chỉ tại Việt Nam mà còn trên thế giới. Những năm gần đây số ca ung thư gan có xu hướng gia tăng.
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này. Thứ nhất là các yếu tố liên quan đến chế độ ăn uống, lối sống và môi trường sống không lành mạnh. Thứ hai là yếu tố di truyền.
Ngoài ra, các bệnh lý truyền nhiễm như viêm gan B, viêm gan C hay một số tình trạng nhiễm trùng khác cũng là những yếu tố nguy cơ quan trọng. Chính sự tác động tổng hợp của nhiều nguyên nhân đã khiến tỉ lệ mắc ung thư gan ngày càng tăng.
Cũng theo bác sĩ Thao, gan nhiễm mỡ là một trong những vấn đề nổi bật trong những năm gần đây. Trước đây khi nói đến ung thư gan, người ta thường nghĩ nhiều đến viêm gan B hoặc viêm gan C. Tuy nhiên hiện nay gan nhiễm mỡ đang trở thành một yếu tố nguy cơ ngày càng quan trọng.
Việc thường xuyên sử dụng các thực phẩm chiên xào, đồ nướng, thực phẩm chứa nhiều hóa chất bảo quản hoặc phụ gia chính là nguyên nhân có thể làm tăng nguy cơ tổn thương gan, gan nhiễm mỡ. Nếu không được kiểm soát tốt, gan nhiễm mỡ có thể tiến triển thành viêm gan, xơ gan và làm gia tăng nguy cơ ung thư gan.
Bên cạnh đó, lối sống thiếu khoa học như thức khuya kéo dài, ít vận động và căng thẳng thường xuyên cũng ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa của cơ thể, từ đó góp phần làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý về gan, trong đó có ung thư gan.
Theo bác sĩ Thao, ung thư gan ở giai đoạn sớm thường rất ít triệu chứng. Đây cũng là lý do khiến nhiều trường hợp được phát hiện khi bệnh đã ở giai đoạn muộn.
Khi xuất hiện triệu chứng, người bệnh có thể chỉ cảm thấy đau tức nhẹ vùng gan, ăn uống kém hoặc mệt mỏi. Khi bệnh tiến triển nặng hơn có thể xuất hiện các dấu hiệu như sụt cân, suy kiệt cơ thể, vàng da, vàng mắt...
Theo bác sĩ Ravikiran Muthuswamy, chuyên gia nội tiết tại Bệnh viện SIMS (Ấn Độ), khi dùng điện thoại thời gian dài, cơ thể ngồi 1 chỗ quá lâu, lượng calo tiêu hao giảm, độ nhạy insulin giảm theo, khiến việc kiểm soát đường huyết trở nên khó khăn hơn.
Khi ngồi hàng giờ trước màn hình điện thoại, cơ thể gần như không vận động nên tiêu hao năng lượng ít hơn và sử dụng glucose kém hiệu quả. Nhiều người còn có thói quen ăn vặt trong lúc lướt điện thoại. Theo bác sĩ Muthuswamy, việc vừa dùng thiết bị điện tử vừa ăn dễ khiến đường huyết tăng khó kiểm soát và làm tăng nguy cơ tăng cân.
Ánh sáng xanh từ màn hình cũng là một yếu tố đáng lo. Khác với ánh sáng tự nhiên, ánh sáng xanh có thể làm giảm sản xuất melatonin - hormone giúp cơ thể buồn ngủ. Với người tiểu đường, ngủ kém có thể gây ảnh hưởng lớn đến chuyển hóa, theo Times of India (Ấn Độ).
“Việc nhìn màn hình vào ban đêm dễ làm rối loạn giấc ngủ và ảnh hưởng đến melatonin. Trong khi đó, thiếu ngủ lại liên quan chặt chẽ với kháng insulin và mất cân bằng đường huyết”, bác sĩ Muthuswamy nói.
Theo bác sĩ nhãn khoa Srinivasa Naick tại Bệnh viện Mắt Dr Agarwal (Ấn Độ), ánh sáng xanh còn có thể làm tăng đường huyết lúc đói do ảnh hưởng đến hormone và giấc ngủ. Việc dùng màn hình nhiều giờ liền mỗi ngày còn làm tăng huyết áp do thay đổi nồng độ cortisol, đồng thời góp phần làm tăng cholesterol.
Các dấu hiệu cho thấy thời gian dùng điện thoại đang ảnh hưởng xấu đến sức khỏe gồm:
Theo bác sĩ Muthuswamy, người bệnh nên đứng dậy vận động sau mỗi 30 - 45 phút, đi bộ hoặc kéo giãn cơ giữa các phiên làm việc và tránh nhìn màn hình trước giờ ngủ. Chỉ cần vài phút vận động ngắn cũng có thể giúp giảm tình trạng trì trệ chuyển hóa do ngồi lâu.
Ngoài ra, bác sĩ Naick khuyến nghị áp dụng quy tắc “10 - 10 - 10”: Đi bộ 10 phút sau bữa sáng, trưa và tối để hạn chế tăng đường huyết sau ăn. Ông cũng nhấn mạnh nên tắt các thiết bị điện tử ít nhất 2 giờ trước khi ngủ để bảo vệ nhịp sinh học, cải thiện giấc ngủ và giúp ổn định đường huyết lúc đói.
Bác sĩ Muthuswamy nói thêm, việc kiểm soát thời gian dùng màn hình không có nghĩa là phải tránh công nghệ hoàn toàn, mà là nhằm hạn chế lối sống ít vận động - yếu tố có thể ảnh hưởng trực tiếp đến kiểm soát đường huyết, cân nặng, chất lượng giấc ngủ và các biến chứng lâu dài của bệnh tiểu đường.
PGS-TS, bác sĩ Lương Tuấn Khanh, Giám đốc Trung tâm Phục hồi chức năng, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, trung tâm tiếp nhận nhiều người bệnh đến khám, điều trị trong tình trạng đau do viêm quanh khớp vai.
Nguyên nhân viêm quanh khớp vai do tổn thương các cấu trúc mô mềm quanh khớp như gân, cơ, dây chằng, bao khớp, không liên quan trực tiếp đến tổn thương xương hay sụn khớp, chủ yếu ở phần mô mềm, nhưng lại gây ảnh hưởng rất lớn đến chức năng vận động.
Có 4 thể bệnh thường gặp, trong đó, thể đơn thuần thường do bệnh lý gân cơ; thể đau vai cấp; thể đông cứng do viêm dính, co thắt bao khớp, bao khớp dày, dẫn đến giảm vận động khớp ổ chảo - cánh tay; thể giả liệt do đứt gân cơ trên gai. Trong thực tế, các thể trên có thể kết hợp với nhau.
Các tổn thương thường gặp nhất trong viêm quanh khớp vai là tổn thương các gân cơ xoay gân cơ nhị đầu và bao thanh mạc dưới mỏm cùng vai.
Bệnh thường xuất phát từ 3 cơ chế chính: thoái hóa gân và chóp xoay theo tuổi; viêm bao hoạt dịch, viêm gân do vận động căng giãn gân cơ khớp vai lặp lại; co rút bao khớp (đông cứng khớp vai) gây hạn chế vận động.
Ngoài ra, những yếu tố như: lao động tay quá đầu (các hoạt động sử dụng cánh tay ở vị trí cao hơn vai, quá tầm đầu trong thời gian dài, hoặc lặp lại); chơi thể thao lặp đi lặp lại (tennis, golf, pickleball…), chấn thương hoặc phẫu thuật vùng vai, ít vận động hoặc bất động kéo dài đều có thể thúc đẩy bệnh tiến triển.
Về điều trị viêm quanh khớp vai, bác sĩ Khanh chia sẻ, nguyên tắc điều trị gồm 3 yếu tố chính: giảm đau, chống viêm; phục hồi tầm vận động khớp vai tăng sức mạnh cơ và ổn định khớp.
Trong đó, phục hồi chức năng và tập vận động là nền tảng quan trọng nhất, quyết định kết quả lâu dài, giúp người bệnh quay trở lại với các chức năng sinh hoạt bình thường.
Bệnh nhân cần được điều trị kết hợp: vật lý trị liệu (điện trị liệu và nhiệt trị liệu như: siêu âm trị liệu, điện xung, laser công suất cao, sóng xung kích, sóng ngắn; chương trình tập vận động trị liệu theo phác đồ cá thể hóa) và thuốc giảm đau, chống viêm khi cần.
"Điểm mấu chốt là không chỉ điều trị triệu chứng mà phục hồi chức năng vận động thực sự cho người bệnh", bác sĩ Khanh cho biết.
"Do triệu chứng ban đầu khá nhẹ, người bệnh thường nghĩ là đau cơ thông thường nên không đi khám. Ngoài ra, nhiều người ngại vận động vì sợ đau, điều này lại khiến khớp càng cứng hơn, tạo thành vòng xoắn bệnh lý", bác sĩ Khanh lưu ý.
Thạc sĩ vật lý trị liệu Nguyễn Thành Nam (Trung tâm Phục hồi chức năng, Bệnh viện Bạch Mai), chia sẻ thêm khi tham gia điều trị người bệnh thường sợ đau nên không muốn trị liệu, tập vận động, ngại hoặc bỏ dở tập giữa chừng, khiến bệnh kéo dài hoặc nặng hơn.
Với mỗi người, khi áp dụng vật lý trị liệu cũng như tập vận động phục hồi chức năng, kỹ thuật viên sẽ cài đặt, điều chỉnh các phương pháp vật lý trị liệu, thiết kế bài tập phù hợp với từng giai đoạn và theo dõi phản ứng của người bệnh, điều chỉnh cường độ tập.
Người bệnh cần tập vận động đúng hướng dẫn và duy trì luyện tập đều đặn; không bỏ tập giữa chừng, tập quá sức; không tự ý tập theo mạng.