Tin Gốc: Người Đưa Tin
Nhân dịp Ngày Quốc tế bảo tàng 18/5, nhiều bảo tàng lớn tại Hà Nội đồng loạt mở cửa miễn phí, mang đến cơ hội đặc biệt để người dân và du khách trong nước, quốc tế khám phá những giá trị lịch sử, văn hóa và nghệ thuật quý báu đang được lưu giữ qua nhiều thế hệ.
Đây không chỉ là hoạt động hưởng ứng sự kiện văn hóa toàn cầu do Hiệp hội Bảo tàng Quốc tế (ICOM) phát động, mà còn là lời mời đầy ý nghĩa để công chúng bước vào những không gian lưu giữ ký ức dân tộc, lắng nghe tiếng nói của quá khứ và cảm nhận chiều sâu của di sản.
Năm 2026, Ngày Quốc tế bảo tàng được ICOM tổ chức với chủ đề "Bảo tàng đoàn kết một thế giới đang chia rẽ" (Museums Uniting a Divided World). Đây cũng là chủ đề xuyên suốt các hoạt động kỷ niệm 80 năm thành lập ICOM, nhấn mạnh vai trò của bảo tàng là cầu nối để vượt qua những chia rẽ về văn hóa, xã hội và địa chính trị, thúc đẩy đối thoại, sự hiểu biết, hòa bình trong nội bộ và giữa các cộng đồng trên toàn thế giới.
Trong một thế giới tồn tại nhiều khác biệt, bảo tàng không xóa bỏ sự khác biệt mà tạo ra những điều kiện để những khác biệt được thấu hiểu và xử lý trên cơ sở tôn trọng: bằng cách bảo vệ di sản, ký ức, cung cấp cơ hội học tập, suy ngẫm và tạo ra những không gian thân thiện nơi các tiếng nói đa dạng được lắng nghe. Với tính chất mở và dễ tiếp cận, bảo tàng ngày càng khẳng định vị thế là không gian nuôi dưỡng sự đa dạng, gắn kết cộng đồng và hướng tới phát triển bền vững.
Hưởng ứng tinh thần đó, phía Bảo tàng Lịch sử Quốc gia thông báo sẽ mở cửa và miễn phí hoàn toàn vé tham quan cho tất cả du khách trong ngày 18/5, dù theo thông lệ đây là ngày nghỉ cố định của bảo tàng. Khách tham quan có thể đến trong khung giờ từ 8h00 đến 12h00 và từ 13h30 đến 17h00.
Dịp này, công chúng còn có cơ hội thưởng lãm trưng bày chuyên đề "Mùa Xuân - Khởi nguồn thắng lợi", đang diễn ra từ ngày 6/1/2026 đến hết tháng 7/2026, tái hiện những dấu mốc lịch sử hào hùng của dân tộc trong những năm tháng đấu tranh giành độc lập.
Không gian nghệ thuật tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam cũng rộng mở chào đón du khách vào thứ Hai, ngày 18/5. Toàn bộ khách tham quan trong nước và quốc tế sẽ được miễn phí vé vào cửa. Dù thường đóng cửa vào thứ Hai, bảo tàng vẫn quyết định mở cửa xuyên suốt để phục vụ nhu cầu thưởng lãm nghệ thuật và lan tỏa giá trị của kho tàng mỹ thuật Việt Nam. Đây là dịp để công chúng được chiêm ngưỡng những tác phẩm hội họa, điêu khắc đặc sắc, cảm nhận vẻ đẹp tinh tế của nền nghệ thuật dân tộc qua từng thời kỳ lịch sử.
Trong khi đó, Bảo tàng Hà Nội sẽ miễn phí vé tham quan cho toàn thể du khách vào thứ Ba, ngày 19/5, từ 9h00 đến 17h00, nhân Ngày Quốc tế Bảo tàng và kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 – 19/5/2026). Trước đó, vào ngày 17/5, bảo tàng tổ chức không gian trải nghiệm Boardgame "Phú Hộ Làng Nghề", do dự án Cổ Nghệ Tân Giao phối hợp thực hiện. Thông qua trò chơi tương tác sinh động, người tham gia có cơ hội khám phá những nét đặc sắc của các làng nghề truyền thống Bắc Bộ, từ đó hiểu hơn về tinh hoa thủ công và bản sắc văn hóa Việt Nam.
Việc đồng loạt mở cửa miễn phí của các bảo tàng tại Thủ đô không chỉ là món quà ý nghĩa dành tặng công chúng mà còn khẳng định vai trò ngày càng gần gũi của các thiết chế văn hóa trong đời sống hiện đại. Giữa nhịp sống đô thị hối hả, những bảo tàng lặng lẽ lưu giữ ký ức dân tộc vẫn luôn là nơi để mỗi người dừng chân, lắng nghe câu chuyện của lịch sử và tìm thấy niềm tự hào về cội nguồn.
Tin Gốc: Người Đưa Tin
Trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của internet, điện thoại thông minh và các nền tảng mạng xã hội, hoạt động sáng tạo nội dung số tại xã Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang đã có những bước chuyển mình đáng chú ý. Từ những chiếc điện thoại đơn giản, những chiếc máy quay tự trang bị và niềm đam mê kể chuyện về quê hương, nhiều người dân nơi đây đã đưa hình ảnh núi rừng, văn hóa bản địa và cuộc sống đời thường của đồng bào vùng cao đến với hàng triệu khán giả trong và ngoài nước.
Không chỉ dừng lại ở việc chia sẻ cuộc sống, các kênh YouTube, TikTok, Facebook còn mở ra một hướng phát triển kinh tế mới, góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập và quảng bá du lịch địa phương.
Hiện nay, trên địa bàn xã đã hình thành một cộng đồng sáng tạo nội dung số với hơn 50 kênh YouTube và TikTok hoạt động thường xuyên. Trong đó, hơn 20 kênh sở hữu lượng người theo dõi lớn, nhiều video đạt hàng triệu lượt xem. Những kênh tiêu biểu có thể kể đến như Lý Thị Ca, Kỹ năng nguyên thủy, Triệu Mai Hương, Lý Phúc An hay Highland Boy đã trở nên quen thuộc với cộng đồng mạng.
Điểm chung của các kênh này là khai thác những câu chuyện chân thực về đời sống người dân địa phương. Từ công việc lao động sản xuất, phong tục tập quán, ẩm thực dân tộc cho đến cảnh quan thiên nhiên và các trải nghiệm văn hóa của đồng bào Tày, Dao, Mông đều được tái hiện sinh động qua từng khung hình.
Tuy nhiên, phía sau những con số triệu lượt xem là không ít câu chuyện về sự kiên trì và những thất bại âm thầm.
Chị Phương (26 tuổi) từng đặt nhiều kỳ vọng khi bước chân vào lĩnh vực sáng tạo nội dung. Những ngày đầu xây dựng kênh khá thuận lợi, nhưng sau khi đủ điều kiện bật kiếm tiền, kênh của chị liên tục gặp trục trặc và nhiều lần bị tắt tính năng này. Sau nhiều nỗ lực không mang lại kết quả như mong muốn, chị quyết định dừng lại.
Cũng giống như chị Phương, anh Nghệ (30 tuổi) từng là công nhân, sau đó chuyển sang nghề lái xe. Thấy nhiều người xung quanh thành công với YouTube và có thu nhập đáng kể, anh quyết định thử sức.
Thế nhưng, thực tế nhanh chóng cho anh thấy rằng nghề sáng tạo nội dung không hề dễ dàng như nhiều người vẫn nghĩ.
"Có người làm được, cũng có người không làm được. Công việc này cần sự kiên trì. Không phải cứ bắt đầu là có kết quả ngay. Có khi nửa năm trời không có doanh thu, mình vẫn phải chấp nhận và tiếp tục làm", anh chia sẻ.
Sau những lần tự mình thử nghiệm nhưng chưa đạt được thành công như mong muốn, anh Nghệ quyết định chuyển hướng sang làm quay phim thuê và tham gia sản xuất nội dung cho một kênh có hàng trăm nghìn người theo dõi. Dù không còn là chủ kênh riêng, anh vẫn tiếp tục theo đuổi công việc gắn bó với lĩnh vực sáng tạo nội dung số.
Nếu câu chuyện của anh Nghệ, chị Phương phản ánh những thử thách mà nhiều người mới bước vào nghề phải đối mặt, thì hành trình của anh Triệu Mạnh Dương (34 tuổi) lại là minh chứng cho sức mạnh của sự bền bỉ.
Trước đây, anh Dương là công nhân kỹ thuật tại một xưởng sản xuất. Trong quá trình làm việc, anh tình cờ biết đến YouTube qua những đồng nghiệp thường xuyên chơi game và chia sẻ về khả năng kiếm thêm thu nhập từ nền tảng này.
"Lúc đó mình cũng có máy tính nên tranh thủ mày mò. Ban đầu chỉ là nghịch cho vui thôi. Đến năm 2019, biết có một anh trong làng đang làm YouTube nên mình quyết định về quê tập trung theo đuổi công việc này", anh nhớ lại.
Quyết định trở về quê hương mở ra một hành trình dài đầy thử thách. Không có kinh nghiệm, không có định hướng rõ ràng, anh liên tục thử nghiệm nhiều chủ đề khác nhau trước khi tìm được hướng đi phù hợp.
Khó khăn không chỉ đến từ chuyên môn mà còn từ điều kiện hạ tầng khi đó. Đường sá còn nhiều đoạn đất đá, sóng internet chập chờn. Muốn tải một video lên mạng, anh phải mua nhiều gói dữ liệu 4G và tìm đến những vị trí hiếm hoi có tín hiệu ổn định.
"Lúc ấy muốn đăng video lên cũng rất vất vả. Chỉ có vài chỗ mới bắt được mạng nên phải mang thiết bị đến đó để tải video", anh kể.
Nhưng thử thách lớn nhất lại nằm ở gánh nặng kinh tế. Trong gần ba năm đầu tiên, công việc làm YouTube gần như không mang lại nguồn thu nhập đáng kể.
"Thời gian đó không có tiền đóng mạng, không có tiền lo bỉm sữa cho con. Mọi người xung quanh cũng không hiểu mình đang làm gì. Nhiều khi chỉ có một mình tự quay, đặt máy ở một chỗ rồi chạy sang vị trí khác để ghi hình. Ai cũng thấy rất mơ hồ", anh tâm sự.
Giữa những ngày tháng chật vật ấy, điều giữ anh ở lại với nghề chính là niềm tin và sự kiên trì. Anh tự học mọi thứ từ cách quay phim, dựng hình, đặt tiêu đề cho đến tối ưu hóa kênh thông qua những video hướng dẫn miễn phí trên YouTube.
"Quan trọng nhất là vừa làm vừa học. Sai ở đâu thì sửa ở đó. Cứ kiên trì làm rồi sẽ rút ra được kinh nghiệm cho riêng mình", anh nói.
Sau bảy năm bền bỉ, kênh YouTube Lý Thị Ca đã thu hút gần 1,5 triệu người đăng ký, trở thành một trong những kênh nội dung về cuộc sống vùng cao được yêu thích nhất hiện nay.
Từ kinh nghiệm của bản thân, anh Dương cho rằng những người muốn theo đuổi nghề YouTuber không nên nóng vội.
"Nếu đang có công việc ổn định thì cứ tiếp tục làm. Thời gian rảnh hãy tìm hiểu, học hỏi cách làm nội dung. Sau vài tháng hoặc một năm, nếu thấy thực sự đam mê thì hãy tính tiếp. Đừng vội nghỉ việc rồi đầu tư máy móc khi chưa biết mình sẽ làm gì", anh chia sẻ.
Theo anh, người mới bắt đầu cũng không nên quá phụ thuộc vào việc chạy quảng cáo để tăng lượt xem và người theo dõi.
"Mình nghĩ không nên chạy quảng cáo ngay từ đầu. Cứ để kênh phát triển tự nhiên sẽ tốt hơn. Nếu phụ thuộc vào quảng cáo, đến khi dừng chạy thì nội dung có thể không còn được đề xuất như trước", anh nhận định.
Không chỉ tạo nên những câu chuyện thành công cá nhân, hoạt động sáng tạo nội dung số còn đang mang lại những tác động tích cực cho sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Ông Trương Văn Quang, Chủ tịch UBND xã Lâm Bình, cho biết đội ngũ YouTuber, TikToker và các nhà sáng tạo nội dung số trên địa bàn đã có những đóng góp rõ nét trên nhiều lĩnh vực.
Về kinh tế - xã hội, hoạt động sáng tạo nội dung số đã tạo thêm việc làm, thêm nguồn thu nhập cho nhiều hộ dân, góp phần giảm nghèo, nâng cao đời sống nhân dân, đảm bảo an ninh trật tự. Nhiều người dân nay đã biết tận dụng cảnh quan thiên nhiên, văn hóa truyền thống và đời sống thường ngày để tạo ra nội dung số, từ đó có thêm thu nhập; cùng với đó là các hoạt động livestream bán hàng, quảng bá, giới thiệu nông sản và dịch vụ du lịch góp phần giải quyết vấn đề đầu ra cho sản phẩm ở địa phương.
Số liệu tổng hợp của xã cho thấy, năm 2024 tổng doanh thu từ hoạt động của các kênh YouTube, TikTok trên địa bàn đạt khoảng 41,59 tỷ đồng, nộp ngân sách nhà nước 965,73 triệu đồng; năm 2025 tổng doanh thu đạt khoảng 40,78 tỷ đồng, nộp ngân sách nhà nước 896,83 triệu đồng.
Cùng với đó, đội ngũ YouTuber, TikToker trên địa bàn còn có đóng góp tích cực cho cộng đồng. Trong thời gian qua, các nhà sáng tạo nội dung đã hỗ trợ, đóng góp trên gần 1 tỷ đồng để làm đường giao thông nông thôn, sửa chữa trường lớp học, tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao và ngày hội khu dân cư.
"Điều đó cho thấy khi hoạt động sáng tạo nội dung số được định hướng đúng, không chỉ tạo thu nhập cho cá nhân mà còn tạo thêm nguồn lực xã hội, khơi dậy tinh thần cộng đồng và trách nhiệm với quê hương", ông Trương Văn Quang nhấn mạnh.
Về khía cạnh đối ngoại, các nhà sáng tạo nội dung đã trở thành những "hướng dẫn viên số", "đại sứ truyền thông tự nhiên" của Lâm Bình. Thông qua các video đời thường, chân thực trong đời sống của đồng bào Tày, Dao, Mông…, hình ảnh Lâm Bình được lan tỏa rộng rãi hơn, đến với nhiều du khách trong và ngoài nước.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, ông Trương Văn Quang cũng thẳng thắn nhìn nhận rằng hoạt động sáng tạo nội dung số vẫn còn nhiều hạn chế. Nhiều kênh phát triển còn tự phát, kỹ năng xây dựng nội dung, quay dựng, khai thác thương mại điện tử, bảo vệ bản quyền, an toàn thông tin trên không gian mạng chưa đồng đều. Tình trạng nội dung trùng lặp, thiếu đổi mới cũng khiến lượng người xem có xu hướng giảm.
Trong thời gian tới, xã Lâm Bình sẽ tập trung vào một số nhiệm vụ trọng tâm. Một là, tiếp tục rà soát, lựa chọn các hộ dân, người sáng tạo nội dung, hộ làm du lịch, cơ sở kinh doanh dịch vụ để tham gia mô hình thí điểm. Hai là, phối hợp với các doanh nghiệp viễn thông nâng cấp hạ tầng số, mở rộng vùng phủ sóng, từng bước xây dựng wifi cộng đồng, không gian sinh hoạt số, điểm hỗ trợ quay phim, chụp ảnh, livestream. Ba là, tổ chức tập huấn kỹ năng số, kỹ năng quay dựng video, livestream bán hàng, thương mại điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt, an toàn thông tin và ứng xử văn minh trên không gian mạng.
Đặc biệt, xã đang tiếp tục hoàn thiện sản phẩm trải nghiệm "Một ngày làm YouTuber", đồng thời nghiên cứu phát triển thêm nhiều loại hình du lịch gắn với văn hóa bản địa như trải nghiệm làm người dân bản địa, trải nghiệm văn hóa Dao đỏ, tắm rừng, tắm suối, tắm thuốc, ẩm thực dân tộc, du lịch sinh thái, trải nghiệm lòng hồ và các điểm quay phim, chụp ảnh phục vụ sáng tạo nội dung số.
Tin Gốc: Người Đưa Tin
Xã Hội
"Săn" ảnh cá voi: Đừng biến tình yêu thiên nhiên thành hành động gây hại
Như Người Đưa Tin đã thông tin tại bài viết Choáng ngợp cảnh mẹ con cá voi săn mồi ở vùng biển Cù Lao Mái Nhà, trong các ngày từ 15-19/5, vùng biển Cù Lao Mái Nhà (thuộc xã Ô Loan, tỉnh Đắk Lắk) xuất hiện 2 cá thể cá voi liên tục ngoi lên mặt nước săn mồi khiến du khách thích thú.
Bên cạnh những đoàn du khách, nhiếp ảnh gia, người dân địa phương tuân thủ quy định, cảnh báo của chính quyền, PV ghi nhận xuất hiện tình trạng một số ca nô, du khách, nhiếp ảnh gia tự phát tiếp cận quá gần khu vực cá voi xuất hiện để quay phim, chụp ảnh. Nhiều phương tiện chở khách còn có dấu hiệu tăng tốc, di chuyển áp sát, bám đuổi cá voi.
Anh Alex Wright, du khách đến từ nước Anh, bày tỏ sự thích thú khi được tận mắt chứng kiến cá voi trên biển Cù Lao Mái Nhà. Anh cho biết, mình đã từng chứng kiến cảnh cá voi săn mồi tại nhiều nước nhưng nơi này khiến anh thật sự choáng ngợp.
Song anh cũng chứng kiến cảnh một số thuyền lao tới, áp sát đầu cá voi. "Trong số 5 chiếc tàu ở thời điểm đó, ban đầu tất cả đều ở xa, mọi chuyện đang ổn. Nhưng bỗng nhiên có hai chiếc tăng tốc và tiến đến rất gần, gần như vượt lên trên mình hai cá thể cá voi, dù khoảng cách đang rất hoàn hảo để quan sát," anh Alex thuật lại.
Cũng theo ngư dân làng biển Phước Đồng (xã Ô Loan, tỉnh Đắk Lắk), cá voi hay còn gọi là cá Ông, được xem là vị thần bảo hộ trên biển, gắn với quan niệm cứu giúp người gặp nạn giữa sóng nước. Tình trạng tàu du lịch áp sát cá voi gây phản cảm với người dân địa phương.
Nguyên Viện trưởng Viện Sinh thái học Miền Nam, Tiến sỹ Vũ Ngọc Long, khẳng định, cá voi vào biển Việt Nam là hiện tượng hiếm gặp, bởi vùng biển gần bờ như Đắk Lắk, Khánh Hòa không phải môi trường kiếm ăn truyền thống của chúng.
Nguyên nhân khiến cá thay đổi tập tính có thể do biến đổi khí hậu và dòng di cư của các loài cá là thức ăn của cá voi Bryde. "Nếu cứ tiếp cận quá ầm ĩ, tiếng động cơ làm nhiễu loạn hệ thống định vị bằng hạ âm của cá voi, dẫn đến nguy cơ va chạm gây tổn thương", ông nói.
Tiếp nhận thông tin, ngày 20/5, UBND xã Ô Loan, tỉnh Đắk Lắk đã có văn bản yêu cầu tăng cường tuyên truyền, kiểm tra và giám sát hoạt động khai thác, vận chuyển, du lịch tự phát trên biển nhằm bảo vệ cá voi và các loài thủy sản nguy cấp, quý hiếm.
Công an xã, Ban Chỉ huy Quân sự xã và Đồn Biên phòng An Hải phối hợp tuần tra, kiểm soát tàu thuyền hoạt động ven bờ, kịp thời phát hiện và xử lý các trường hợp bám đuổi cá voi, tụ tập đông phương tiện, tổ chức tham quan tự phát gây mất an ninh trật tự, mất an toàn giao thông đường thủy và ảnh hưởng môi trường sinh thái biển.
Các đơn vị chức năng đẩy mạnh tuyên truyền trên hệ thống truyền thanh, mạng xã hội và tại khu dân cư, vận động người dân, ngư dân, du khách nâng cao ý thức bảo vệ động vật biển quý hiếm, không tiếp cận quá gần hoặc gây tác động đến tập tính tự nhiên của cá voi.
Người dân, ngư dân, chủ phương tiện cũng được khuyến cáo giảm tốc độ tàu thuyền, giữ khoảng cách an toàn và hạn chế tiếng ồn khi phát hiện cá voi, không xả rác thải xuống biển.
Các đơn vị du lịch không lợi dụng hoạt động vận chuyển khách để tổ chức các hoạt động tự phát, tụ tập đông người hoặc khai thác hình ảnh, tiếp cận cá voi trái quy định gây mất an toàn giao thông đường thủy và ảnh hưởng đến môi trường sống của động vật biển quý hiếm.
Khi phát hiện cá voi bị thương, mắc lưới, dạt bờ hoặc có dấu hiệu bất thường cần kịp thời báo cho cơ quan chức năng để phối hợp cứu hộ, xử lý theo quy định.
Tin Gốc: Người Đưa Tin