Luật hiện hành quy định một số chế độ bảo hiểm xã hội (BHXH) được tính trên mức tham chiếu. Khi chưa bỏ lương cơ sở, mức tham chiếu được xác định bằng với mức lương cơ sở, tức 2,53 triệu đồng mỗi tháng từ ngày 1/7. Một số chế độ, trong đó tiền hưởng chế độ của lao động nữ cũng sẽ được điều chỉnh theo.
Trợ cấp một lần tối đa 5,06 triệu đồng
Theo quy định, trợ cấp một lần cho các trường hợp lao động nữ sinh con, mang thai hộ, nhờ mang thai hộ, nhận nuôi con dưới 6 tháng tuổi bằng hai lần mức tham chiếu. Từ 1/7, khoản này tăng từ 4,68 triệu đồng lên 5,06 triệu đồng.
Khoản này áp dụng cho các trường hợp: người đóng BHXH bắt buộc từ đủ 6 tháng trở lên trong 12 tháng liền kề trước khi sinh hoặc nhận con nuôi; người sinh con, mang thai hộ đã đóng BHXH bắt buộc từ đủ 12 tháng trở lên mà khi mang thai phải nghỉ dưỡng thai theo chỉ định thì phải đóng từ đủ 3 tháng trở lên trong 12 tháng liền kề trước khi sinh; người đã đóng BHXH bắt buộc từ đủ 6 tháng trở lên trong vòng 24 tháng liền kề trước khi sinh phải nghỉ việc điều trị vô sinh.
Lao động nữ sinh con nhưng không đủ điều kiện theo quy định nêu trên mà người chồng đã đóng BHXH bắt buộc từ đủ 6 tháng trở lên trong vòng 12 tháng liền kề trước khi sinh con thì người chồng được hưởng trợ cấp một lần.
Các khoản tiền hưởng chế độ thai sản tăng theo lương đóng BHXH
Với lao động khu vực công, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH theo chức vụ, chức danh, ngạch, bậc, cấp bậc quân hàm và các khoản phụ cấp chức vụ, thâm niên vượt khung, nghề, hệ số chênh lệch bảo lưu lương nếu có. Lương cơ sở tăng, tiền đóng BHXH được nâng mức hưởng trợ cấp cho lao động nữ lên theo.
Trợ cấp thai sản mỗi tháng bằng 100% mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc của 6 tháng gần nhất trước khi nghỉ việc hưởng thai sản.
Ví dụ, lao động nữ đóng BHXH trên nền lương 10 triệu đồng mỗi tháng. Tổng trợ cấp thai sản trong 6 tháng nghỉ sinh là 60 triệu đồng.
Tiền trợ cấp nghỉ khám thai mỗi ngày được tính bằng trợ cấp thai sản một tháng chia cho 24 ngày. Trong thời gian mang thai, lao động nữ được nghỉ việc đi khám thai tối đa 5 lần, mỗi lần không quá 2 ngày. Tổng thời gian toàn thai kỳ không quá 10 ngày. Khoản tiền chế độ nghỉ khám thai một ngày được tính bằng trợ cấp thai sản một tháng chia cho 24 ngày.
Ví dụ, tiền lương đóng BHXH của lao động nữ là 10 triệu đồng mỗi tháng, tương ứng tiền thai sản bằng mức trên. Trợ cấp nghỉ khám thai của lao động hơn 416.000 đồng mỗi ngày, tối đa 4,166 triệu đồng suốt thai kỳ.
Mức hưởng dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau thai sản được tính bằng 30% mức tham chiếu. Từ 1/7, khoản này tăng lên 759.000 đồng so với 702.000 đồng như trước.
Lao động nữ sinh con thứ hai nghỉ thai sản 7 tháng, chồng nghỉ 10 ngày
Từ 1/7, lao động nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng, lao động nam là 10 ngày làm việc khi vợ sinh con. Điều kiện là tại thời điểm sinh có một con đẻ còn sống.
Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi hiệu lực từ tháng 7/2025 đã mở rộng chế độ thai sản với nam giới diện đóng bắt buộc, được nghỉ trong vòng 60 ngày tính từ khi vợ sinh thay vì 30 ngày như trước. Người lao động có thể nghỉ nhiều lần miễn sao tổng số ngày nghỉ không vượt quá quy định và lần nghỉ cuối cùng nằm trong 60 ngày đầu sau khi vợ sinh.
Mức sinh trên toàn quốc đang giảm thấp dưới mức sinh thay thế, từ 2,11 con/phụ nữ vào năm 2021 xuống 1,91 con/phụ nữ vào năm 2024, còn 1,93 con/phụ nữ vào năm 2025. Dự báo với tỷ lệ sinh thấp như trên, Việt Nam khó đạt mục tiêu duy trì mức sinh thay thế trên toàn quốc vào năm 2030.
Chính sách dân số với nhiều thay đổi hướng đến 4 mục tiêu lớn là duy trì mức sinh thay thế, giảm mất cân bằng giới tính khi sinh, thích ứng già hóa dân số và nâng cao chất lượng dân số.
Tin Gốc: Vnexpress
