Chia sẻ về vấn đề này, PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng – Giám đốc Trung tâm tư vấn, phục hồi dinh dưỡng và kiểm soát béo phì, Viện Dinh dưỡng quốc gia – cho rằng việc tranh cãi xảy ra bởi nhiều người cho rằng việc đứa trẻ 5 tuổi còn bú mẹ là không “phù hợp”, thậm chí có phần “nhạy cảm”.
Thực tế, hiện các khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và nhiều hiệp hội nhi khoa đều thống nhất rằng trẻ nên được bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu đời và tiếp tục bú mẹ đến 24 tháng tuổi hoặc lâu hơn nếu mẹ và con cùng mong muốn.
Tuy nhiên điều đó không đồng nghĩa sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng duy nhất trong suốt những năm đầu đời của trẻ.
Theo chuyên gia, 6 tháng đầu là giai đoạn đặc biệt khi sữa mẹ có thể đáp ứng đầy đủ nhu cầu dinh dưỡng của trẻ. Nhưng từ sau mốc này, nhu cầu về năng lượng, protein, vi chất dinh dưỡng ngày càng tăng, trong khi sữa mẹ không còn đủ để đáp ứng toàn bộ.
Đó là lý do trẻ phải được ăn giặm và bổ sung thực phẩm đa dạng phù hợp với từng giai đoạn phát triển. “Nếu chỉ dựa hoàn toàn vào sữa mẹ sau 6 tháng tuổi, trẻ có nguy cơ thiếu năng lượng và vi chất dinh dưỡng cần thiết cho tăng trưởng “, bác sĩ Hưng cho biết.
Nói cách khác, khi trẻ lớn lên, sữa mẹ chuyển từ vai trò nguồn dinh dưỡng chính sang một phần trong khẩu phần ăn tổng thể.
“Điều này cũng phản ánh thực tế cuộc sống. Người mẹ không thể mãi ở bên con, quanh quẩn cho con bú. Họ phải quay trở lại công việc, đối mặt với áp lực cuộc sống và những thay đổi sinh lý khiến lượng sữa giảm dần theo thời gian.
Trẻ em cũng phải tới trường, vui chơi giao tiếp với bạn bè. Cho nên việc bú mẹ vì thế cũng cần được nhìn nhận trong bối cảnh phát triển tự nhiên của cả mẹ và con”, bác sĩ Hưng chia sẻ.
Theo bác sĩ Hưng, hiện các tổ chức y tế lớn trên thế giới không đưa ra giới hạn cứng về thời gian cho con bú. Việc kéo dài đến đâu phụ thuộc vào nhu cầu của trẻ, điều kiện của người mẹ, hoàn cảnh gia đình, cũng như các yếu tố văn hóa, xã hội.
“Trường hợp cho con bú kéo dài thường có tính chất cá thể hóa, không nên áp chung cho mọi trường hợp” , bác sĩ Hưng chia sẻ.
Thực tế trong quá trình thăm khám, bác sĩ Hưng từng gặp những trường hợp rất đặc biệt, trong đó trẻ bị dị ứng với hầu hết thực phẩm tự nhiên nên sữa mẹ trở thành nguồn dinh dưỡng quan trọng trong thời gian dài.
Người mẹ trong trường hợp đó đã phải nghỉ việc, thậm chí xin làm tại trường mầm non của con để duy trì việc cho bú vì tình trạng bệnh lý đặc biệt của trẻ. Tuy nhiên đó là những trường hợp cá biệt.
Đối với phần lớn trẻ khỏe mạnh, việc lớn lên đồng nghĩa với việc mở rộng thực đơn, học cách ăn uống đa dạng và thích nghi với môi trường xã hội.
Trẻ đến trường, mẹ đi làm, nhu cầu dinh dưỡng cũng thay đổi theo từng giai đoạn phát triển. Trẻ không thể chỉ bú mẹ mà không ăn thực phẩm bổ sung khi lớn lên.
Theo bác sĩ Hưng, nuôi con bằng sữa mẹ luôn là lựa chọn được khuyến khích vì những lợi ích đã được chứng minh đối với cả mẹ, trẻ, gia đình và xã hội. Tuy nhiên điều đó không có nghĩa mọi bà mẹ đều có thể cho con bú hoàn toàn hoặc kéo dài như nhau.
Trên thực tế, có những phụ nữ gặp khó khăn về tiết sữa do cấu tạo tuyến vú, bệnh lý hoặc các yếu tố tâm lý khác. Một số trẻ cũng không thích bú mẹ hoặc gặp các vấn đề trong quá trình bú.
“Thay vì biến sữa mẹ thành một “thước đo” của tình mẫu tử hay năng lực làm mẹ, theo tôi, xã hội cần tiếp tục tạo điều kiện hơn nữa để phụ nữ được nghỉ ngơi, được hỗ trợ về tâm lý, dinh dưỡng và môi trường làm việc sau sinh.
Không nên quá thần thánh hóa sữa mẹ để rồi tạo áp lực cho những bà mẹ không thể hoặc không đủ điều kiện cho con bú như mong muốn, mà cần tìm nguyên nhân, cách khắc phục phù hợp với từng trường hợp cụ thể”, bác sĩ Hưng nói.
Đồng thời ông cho rằng mục tiêu cuối cùng không phải là trẻ bú mẹ đến mấy tuổi, mà là trẻ được nuôi dưỡng đầy đủ, khỏe mạnh và phát triển tốt nhất trong điều kiện phù hợp với từng gia đình.
Trưa 19/6, số vụ ngộ độc bánh mì tại cơ sở Hồng Ngọc 37 tăng từ 218 hôm qua lên 232. Bệnh viện Đa khoa tỉnh Đồng Tháp là nơi tiếp nhận số lượng bệnh nhân lớn nhất - 136 ca, trong đó 61 trẻ em, hiện 11 bệnh nhân đã xuất viện.
Chị Đặng Thị Nguyên, 36 tuổi, vẻ mặt còn mệt mỏi, được người thân chăm sóc tại Khoa Nhiễm, Bệnh viện Đa khoa Đồng Tháp, là một trong 4 người cùng gia đình phải nhập viện. Chị cho hay chiều 16/6 đón con tan học, nhà không nấu ăn nên ghé tiệm bánh mì Hồng Ngọc 37 mua bánh mì cho 6 thành viên gia đình ăn.
Đến khoảng 1h sáng, các con chị bắt đầu đau bụng. Rạng sáng hôm sau toàn bộ thành viên trong gia đình liên tục ói, tiêu chảy, mệt mỏi.
"Mẹ và chồng tôi ăn ít nên chỉ bệnh nhẹ tự chăm sóc ở nhà, tôi cùng 2 con và cháu ruột phải nhập viện cấp cứu", chị Nguyên cho hay. Trưa hôm qua, một người con của chị xuất viện, đến chiều nay cả gia đình được cho về nhà.
Cạnh phòng chị Nguyên, chị Trịnh Thị Nga, 42 tuổi, cũng đang còn rất yếu, đi lại phải nhờ chồng dìu. Sáng ba hôm trước, chị đau đầu được chồng đưa đến bệnh viện.
Chị cho hay nhà bán quán cách cơ sở bánh mì Hồng Ngọc vài trăm mét và là khách quen, chồng chị ghé tiệm mua bánh mì cho vợ ăn. Ăn hết nửa ổ bánh mì, đến khoảng 4h sáng chị đau bụng, ói, sốt, được đưa vào khoa cấp cứu.
Bác sĩ Trần Thị Thanh Hải, Trưởng Khoa Nhiễm, cho hay đang điều trị 50 bệnh nhân. Đây là lần đầu tiên khoa tiếp nhận số lượng ca nghi ngộ độc lớn trong vài năm trở lại đây.
Hiện 9 bệnh nhân đã xuất viện, một số trường hợp lớn tuổi, có bệnh nền nên sau khoảng một tuần nữa sẽ về nhà. Bác sĩ Hải nhận định đa số trường hợp ngộ độc thực phẩm nhẹ người dân thường chủ quan, tự uống thuốc tại nhà.
"Bệnh nhân ói ba lần một giờ hoặc 6 lần trong 4 giờ kèm theo đau bụng, tiêu chảy nhiều phải nhanh chóng đến cơ sở y tế", bác sĩ Hải khuyến cáo.
Bệnh viện Quân y 120 đang điều trị 90 ca. Ông Tăng Quốc Thái, 60 tuổi, cho biết vợ ông mua hai ổ bánh mì cho ông và con trai ăn. Đến khuya hôm sau hai cha con bắt đầu bị đau bụng, tiêu chảy.
Người con trai triệu chứng nhẹ nên ở nhà tự uống thuốc, riêng ông đến trưa tiếp tục sốt cao phải nhập viện.
Điều tra dịch tễ cho thấy những bệnh nhân đều ăn bánh mì mua tại cơ sở Hồng Ngọc 37, đường Lý Thường Kiệt, ngày 16/6. Sau khi ăn, họ đau bụng, nôn ói, tiêu chảy, sốt, tê tay, mệt mỏi, đến bệnh viện cấp cứu, từ 22 người ban đầu tăng lên 93, sau đó lên 200 chỉ trong vòng hai ngày.
UBND phường Đạo Thạnh tổ chức đoàn kiểm tra liên ngành an toàn thực phẩm đột xuất đối với cơ sở sản xuất bánh mì Hồng Ngọc 37. Test nhanh 3 mẫu chả lụa, chả jambon và xúc xích tỏi thịt, kết quả âm tính với hàn the. Các mẫu chả lụa, chả jambon và xúc xích tỏi tại cơ sở này có nhiều lô, nhiều ngày sản xuất và hạn sử dụng, chủ cơ sở không xác định được mẫu đã sử dụng làm bánh mì trước đó nên đoàn kiểm tra không lấy mẫu. Ngoài ra, chủ cơ sở cho biết pate ăn kèm bánh mì do nơi này tự sản xuất và bán hết một ngày trước nên cũng không còn mẫu thực phẩm.
Bệnh viện Đa khoa Tiền Giang lấy 25 mẫu phân, 9 mẫu phết trực tràng bệnh nhân để xét nghiệm. Trung tâm Y tế Khu vực Mỹ Tho lấy 2 mẫu phân gửi xét nghiệm. Hiện chưa có kết quả kiểm nghiệm.
Cơ sở bánh mì Hồng Ngọc đã ngưng hoạt động để chờ kết quả xác minh của ngành chức năng.
Hồng Ngọc là thương hiệu bánh mì có hơn 100 cơ sở ở miền Tây. Đây là lần thứ ba chuỗi thương hiệu này xảy ra tình trạng ngộ độc cho hàng loạt người ăn.
Một cơ sở của chuỗi là tiệm bánh mì Hồng Ngọc 12 ở phường Hồng Ngự, hai lần gây ngộ độc. Lần một vào tháng 8/2024 khiến 149 người bị ảnh hưởng, cơ sở bồi thường 380 triệu đồng. Hai tháng trước, tiệm này bị đình chỉ hoạt động 4 tháng, xử phạt 90 triệu đồng và bồi thường 175 triệu đồng sau khi gây ngộ độc cho 86 người.
Thuốc amivantamab, một phương pháp điều trị ung thư trúng đích bằng hình thức tiêm dưới da, mở ra hy vọng mới khi giúp thu nhỏ khối u ở hơn một phần ba số bệnh nhân ung thư đầu và cổ tái phát hoặc di căn. Nhóm bệnh nhân này vốn đã kháng các phác đồ điều trị tiêu chuẩn, theo Viện Nghiên cứu Ung thư London (ICR).
Trước đó, amivantamab, do tập đoàn Johnson & Johnson phát triển, là phương pháp điều trị thuộc nhóm kháng thể đơn dòng đặc hiệu kép. Loại thuốc này hiện đã được cấp phép để điều trị cho nhiều phân nhóm ung thư phổi ở các bước điều trị khác nhau.
Các nhà khoa học thiết kế loại protein nhân tạo này hoạt động như một chiếc còng số 8, tự động dò tìm và khóa chặt cùng lúc hai mục tiêu then chốt trên bề mặt tế bào ung thư. Mục tiêu thứ nhất là EGFR, một loại protein đóng vai trò như động cơ thúc đẩy khối u tăng sinh đột biến. Mục tiêu thứ hai là MET, con đường truyền tín hiệu bí mật giúp tế bào ác tính lẩn trốn và chống lại các loại thuốc hóa trị, miễn dịch thông thường.
Ngay khi khóa chặt hai tín hiệu sinh tồn này khiến tế bào ung thư kiệt quệ, amivantamab tiếp tục phát huy tác dụng sinh học thứ ba. Thuốc đóng vai trò như một hồi chuông báo động, kích hoạt hệ thống miễn dịch của cơ thể. Các tế bào bạch cầu ngay lập tức nhận diện tín hiệu, di chuyển đến khu vực có khối u và trực tiếp tiêu diệt các mầm bệnh đang suy yếu.
Đội ngũ y tế tiêm trực tiếp một lượng nhỏ amivantamab vào lớp mô dưới da bệnh nhân thay vì truyền dịch pha loãng qua đường tĩnh mạch. Phương pháp đưa thuốc mới này giúp các hoạt chất thâm nhập nhanh chóng vào cơ thể, phát huy tác dụng bao vây khối u chỉ trong thời gian ngắn. Bệnh nhân hoàn toàn có thể hoàn thành quy trình tiêm tại phòng khám ngoại trú và về nhà ngay, tránh được tâm lý mệt mỏi khi phải lưu trú dài ngày tại bệnh viện. Những bệnh nhân được điều trị bằng amivantamab có thời gian sống thêm trung vị là 12,5 tháng kể từ khi bắt đầu điều trị.
Kết quả thử nghiệm lâm sàng pha Ib/II mang tên OrigAMI-4, do các nhà khoa học ICR thực hiện, được báo cáo hôm 31/5 tại Hội nghị Thường niên của Hiệp hội Ung thư Lâm sàng Mỹ (ASCO) và xuất bản trên Tạp chí Ung thư Lâm sàng (JCO), xác nhận tình trạng thu nhỏ khối u ở 42% số bệnh nhân được điều trị bằng thuốc amivantamab.
Các nhà khoa học cho biết kết quả này là bằng chứng vững chắc để tiếp tục phát triển amivantamab thành một phương pháp điều trị đầy hứa hẹn cho ung thư đầu và cổ. Đây là căn bệnh đang ảnh hưởng đến khoảng 12.800 người tại Anh mỗi năm và cũng là loại ung thư phổ biến thứ 6 trên thế giới.
Thử nghiệm được triển khai tại 55 bệnh viện ở 11 quốc gia, tập trung vào những người mắc ung thư đầu và cổ. Ung thư biểu mô tế bào vảy vùng đầu và cổ là căn bệnh ác tính tiến triển rất nhanh, làm suy giảm nghiêm trọng chất lượng cuộc sống của người bệnh.
Các triệu chứng như đau đớn và nuốt nghẹn khiến bệnh nhân gặp nhiều khó khăn khi ăn uống, giao tiếp, từ đó không đảm bảo được dinh dưỡng cho cơ thể. Một số dạng ung thư đầu cổ gồm các khối u ở khoang miệng, thanh quản và các phần của họng, nằm trong số những loại khó chữa nhất, thường có kết quả điều trị xấu và luôn đòi hỏi những bài thuốc mới hiệu quả hơn. Tính chung trong các loại ung thư đầu cổ, có tới một nửa số bệnh nhân sẽ bị tái phát hoặc di căn, ngay cả khi bệnh đã được phát hiện và điều trị từ giai đoạn sớm.
Một khi bệnh tái phát hoặc di căn, tỷ lệ sống sót sau 5 năm chỉ còn khoảng 15%. Đối với những bệnh nhân phải chuyển sang phác đồ điều trị tiếp theo, các loại thuốc hiện tại đem lại lợi ích rất hạn chế khi tỷ lệ đáp ứng với thuốc hiếm khi vượt quá 24% và hiếm người đạt được kết quả sạch bóng khối u hoàn toàn.
Nhóm một của nghiên cứu OrigAMI-4 gồm 102 bệnh nhân ung thư biểu mô tế bào vảy vùng đầu và cổ tái phát hoặc di căn, có khối u vẫn tiếp tục phát triển bất chấp trước đó đã được điều trị bằng liệu pháp miễn dịch và hóa trị dựa trên nền platinum.
Trong quá trình thử nghiệm, các bác sĩ ghi nhận khối u đã thu nhỏ ở 43 bệnh nhân. Trong đó, 15 người đáp ứng hoàn toàn, nghĩa là khối u biến mất trên các phương pháp chẩn đoán hình ảnh, và 28 người bệnh đạt đáp ứng một phần khi khối u thu nhỏ đáng kể.
Chuyên gia nhận định nếu những kết quả khả quan từ nghiên cứu trên tiếp tục được khẳng định trong các thử nghiệm quy mô lớn hơn như thử nghiệm lâm sàng pha 3 OrigAMI-5 đang diễn ra, phương pháp điều trị này sẽ sớm được phê duyệt, đem lại cơ hội sống cho hàng chục nghìn người khác trên toàn thế giới mỗi năm.
Xôi là lựa chọn quen thuộc của nhiều người nhờ tiện lợi và tạo cảm giác no lâu. Tuy nhiên, thành phần chính là gạo nếp - loại tinh bột có chỉ số đường huyết cao - khiến món ăn này cần được tiêu thụ hợp lý.
Gạo nếp chứa nhiều amylopectin - loại tinh bột dễ tiêu hóa nhanh. Điều này khiến đường huyết tăng sau ăn.
Ông Hiroyasu Iso, giáo sư y tế công cộng tại Đại học Osaka (Nhật Bản), cho biết chế độ ăn giàu tinh bột tinh chế có liên quan đến nguy cơ cao hơn của bệnh tim mạch và tiểu đường.
Ngoài ra, xôi thường ăn kèm mỡ, thịt, đậu… làm tăng lượng calo đáng kể.
Các chuyên gia cho rằng xôi không chỉ có “mặt trái” về đường huyết mà nếu ăn đúng cách, đây vẫn là món có nhiều điểm tích cực, đặc biệt trong bữa sáng.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), điều quan trọng không nằm ở một thực phẩm riêng lẻ mà ở tổng thể khẩu phần và cách kết hợp thực phẩm.
Cung cấp năng lượng nhanh và “bền”. Xôi từ gạo nếp giàu carbohydrate, giúp bổ sung năng lượng nhanh cho buổi sáng. Nhờ kết cấu dẻo và đặc, xôi cũng giúp duy trì cảm giác no lâu hơn một số món tinh bột khác, phù hợp với người làm việc nặng hoặc cần di chuyển nhiều.
Ít qua chế biến công nghiệp. So với nhiều món ăn sáng hiện đại (đồ chiên, đồ đóng gói), xôi truyền thống thường ít phụ gia hơn, chủ yếu là gạo nếp và nguyên liệu tự nhiên.
Dễ kết hợp thành bữa ăn cân bằng. Xôi có thể “linh hoạt” khi kết hợp với đạm (trứng, thịt, đậu) và rau, từ đó tạo thành bữa sáng đủ chất nếu biết điều chỉnh hợp lý.
Phù hợp với người cần tăng cân hoặc năng lượng cao. Với người gầy, người lao động nặng hoặc vận động nhiều, xôi có thể là nguồn năng lượng tiện lợi và hiệu quả.
Để phát huy mặt tích cực của xôi và hạn chế rủi ro, các chuyên gia khuyến nghị:
Theo Liên đoàn Tiểu đường thế giới (IDF), việc kết hợp tinh bột với protein và chất xơ giúp giảm tốc độ tăng đường huyết sau ăn và cải thiện kiểm soát chuyển hóa.
Như vậy, khi kiểm soát khẩu phần và kết hợp hợp lý, xôi vẫn có thể là một lựa chọn bữa sáng tiện lợi, đủ năng lượng và phù hợp với nhiều đối tượng. Tuy nhiên, người thừa cân, tiểu đường hoặc ít vận động nên hạn chế ăn xôi thường xuyên. Nếu ăn, nên coi đây là bữa phụ thay vì bữa chính lớn.
