Nhận lời mời của Thủ tướng Cộng hòa Ấn Độ Narendra Modi, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ từ hôm nay (5.5) đến ngày 7.5. Chuyến thăm diễn ra giữa cột mốc quan trọng khi hai nước kỷ niệm 10 năm thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện (2016 – 2026).
Thiết lập quan hệ ngoại giao từ tháng 1.1972, Việt Nam và Ấn Độ có mối quan hệ hữu nghị truyền thống, gắn bó lâu đời, được các thế hệ lãnh đạo hai nước gìn giữ, vun đắp và liên tục phát triển. Suốt nhiều thập niên, hai nước hết lòng ủng hộ, giúp đỡ lẫn nhau trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc trước đây, cũng như trong sự nghiệp tái thiết đất nước, đổi mới và phát triển KT-XH ngày nay.
Hai nước ký “Tuyên bố chung về Khuôn khổ hợp tác toàn diện giữa Việt Nam và Ấn Độ bước vào thế kỷ 21” vào tháng 5.2003; thiết lập quan hệ lên “Đối tác chiến lược” vào tháng 7.2007, và tiếp tục nâng cấp thành “Đối tác chiến lược toàn diện” vào tháng 9.2016. Kể từ đó, quan hệ giữa hai nước ngày càng phát triển và đi vào chiều sâu. Quan hệ kênh Đảng, Nhà nước, Quốc hội và nhân dân hai nước được mở rộng; các cơ chế hợp tác đối thoại, tiểu ban hợp tác chuyên ngành… luôn được phát huy hiệu quả. Tháng 12.2020, hai nước thông qua Tuyên bố tầm nhìn chung Việt Nam – Ấn Độ về Hòa bình, Thịnh vượng và Người dân; và thông qua Tuyên bố chung về tăng cường quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Ấn Độ vào tháng 8.2024.
Chính sách Hướng Đông của Ấn Độ cũng khẳng định ASEAN đóng vai trò trung tâm của khu vực mà trong đó thì Việt Nam là đối tác ưu tiên của Ấn Độ ở khu vực. Từ năm 2014, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi cũng đã khẳng định Việt Nam là đối tác ưu tiên của New Delhi ở khu vực và “Ấn Độ cam kết hiện đại hóa các lực lượng quốc phòng và an ninh của Việt Nam”.
Hai nước hiện duy trì các cơ chế hợp tác như: Ủy ban Hỗn hợp Việt Nam – Ấn Độ cấp Bộ trưởng Ngoại giao (cuộc họp lần thứ 18 vào tháng 10.2023); Tiểu ban Thương mại hỗn hợp Việt Nam – Ấn Độ (cuộc họp lần thứ 5 vào tháng 8.2023); Tham khảo chính trị và Đối thoại chiến lược; Đối thoại An ninh, Đối thoại Chính sách quốc phòng; Đối thoại Chính sách đối ngoại; Đối thoại An ninh biển…
Trả lời Thanh Niên hôm qua (4.5), TS Prakash Panneerselvam (Chương trình Nghiên cứu chiến lược và an ninh – Học viện quốc gia về nghiên cứu tiên tiến, Ấn Độ) đánh giá: “Chuyến thăm Ấn Độ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mang đến cơ hội quan trọng để củng cố hơn nữa quan hệ hai nước. Chuyến thăm diễn ra vào thời điểm có ý nghĩa, khi năm 2026 đánh dấu 10 năm kể từ khi hai nước nâng cấp quan hệ lên “Đối tác chiến lược toàn diện” vào năm 2016. Trong thập niên qua, hai nước đã tăng cường hợp tác trên các lĩnh vực kinh tế, quốc phòng, an ninh và chiến lược. Trong bối cảnh chính trị toàn cầu còn nhiều bất ổn và môi trường an ninh khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương ngày càng phức tạp, chuyến thăm này có thể tạo động lực mới cho quan hệ đối tác song phương và gắn kết hai nước hơn nữa.
Theo TS Satoru Nagao (Viện Nghiên cứu Hudson, Mỹ), quan hệ Việt – Ấn có sự gắn bó keo sơn suốt nhiều thập niên. Ông nhận xét: “Trong bối cảnh thế giới hiện nay, Việt Nam và Ấn Độ chia sẻ nhiều lợi ích chung. Trước hết và quan trọng nhất, hai nước có chung lợi ích an ninh lâu dài. Quan hệ thân thiết giữa Việt Nam và Ấn Độ bắt đầu từ cuối thập niên 1970 khi Việt Nam phải bảo vệ biên giới phía bắc và đối mặt nhiều khó khăn. Đến sau khi Liên Xô sụp đổ, Việt Nam và Ấn Độ càng có động lực hỗ trợ và hợp tác với nhau. Giờ đây, hai nước lại cùng nhau đối mặt một số thách thức mới ở khu vực. Giữa bối cảnh đó, việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm Ấn Độ lần này khi hai nước đánh dấu kỷ niệm 10 năm quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện (2016 – 2026), càng góp phần gắn kết quan hệ hai nước vì những lợi ích an ninh lâu dài như vậy”.
Thứ hai, theo TS Nagao, Việt Nam và Ấn Độ đều theo định hướng tự chủ chiến lược. Ngay cả khi cạnh tranh giữa các cường quốc leo thang, Việt Nam và Ấn Độ đều hướng đến hợp tác đa phương để tối đa hóa lợi ích quốc gia. Cùng chia sẻ chính sách tương đồng, Việt Nam và Ấn Độ hợp tác với nhau.
“Thứ ba, với tư cách là đối tác hợp tác lâu dài, Việt Nam và Ấn Độ đang đàm phán các dự án chiến lược cố định, bao gồm cả các thỏa thuận quân sự có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh hiện nay ở khu vực, nhất là trước các thách thức đang nổi lên”, TS Nagao nhận định.
GS Stephen Robert Nagy (Đại học Cơ Đốc giáo quốc tế – Nhật Bản, học giả tại Viện Nghiên cứu các vấn đề quốc tế của Nhật) phân tích với Thanh Niên: “Việt Nam vẫn kiên định với chính sách ngoại giao dựa trên nguyên tắc làm bạn với tất cả các nước. Việt Nam luôn theo đuổi sự phát triển ổn định, thịnh vượng và hòa bình, nên cần vươn ra mọi hướng, trong đó có Ấn Độ với nền kinh tế năng động và đang phát triển mạnh mẽ cùng tầm ảnh hưởng ngày càng tăng trên chính trường thế giới”.
“Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có lẽ sẽ mở ra nhiều cơ hội hợp tác thương mại và kinh tế. Hai bên cũng có thể thảo luận các biện pháp nhằm tạo dựng sự ổn định trên thế giới đồng thời củng cố vị thế không liên kết của cả hai nước. Ấn Độ chia sẻ tầm nhìn của Việt Nam hiện nay và cũng hiểu rằng Việt Nam là cửa ngõ quan trọng vào ASEAN. Đây là yếu tố quan trọng trong chính sách “Hành động hướng Đông” của Thủ tướng Modi”, vị chuyên gia khẳng định.
Cũng trả lời Thanh Niên, TS Dhruva Jaishankar (Giám đốc Quỹ Nghiên cứu quan sát (ORF) tại Mỹ, đánh giá: “Quan hệ Ấn Độ – Việt Nam đã phát triển mạnh mẽ, đặc biệt là trong hợp tác thương mại và an ninh. Tuy nhiên, để bền vững, Ấn Độ sẽ tìm kiếm một nền thương mại cân bằng và bình đẳng hơn khi tham vọng công nghiệp của Ấn Độ ngày càng tăng. Về an ninh, hai nước vẫn có thể làm nhiều hơn nữa cùng nhau, đặc biệt là về an ninh hàng hải và tăng cường năng lực hải quân lẫn nhau”.
Sở Môi trường thuộc Chính quyền Đô thị Bangkok (BMA) thông báo chỉ số nhiệt tại thành phố này ngày 4/5 vượt 52°C, lên mức "cực kỳ nguy hiểm", cấp cảnh báo cao nhất.
BMA chia hệ thống cảnh báo chỉ số nhiệt thành 4 cấp, gồm "thận trọng" (27-32,9°C), "cảnh báo" (33-41,9°C), "nguy hiểm" (42-51,9°C) và "cực kỳ nguy hiểm" (52°C trở lên). Trước đó, Bangkok đã trải qua 19 ngày liên tiếp ghi nhận chỉ số nhiệt ở mức "nguy hiểm".
Chỉ số nhiệt (Heat Index) là đại lượng đo lường nhiệt độ mà cơ thể con người thực sự cảm nhận được khi kết hợp giữa nhiệt độ không khí thực tế và độ ẩm tương đối. Đại lượng này đôi khi còn được gọi là "nhiệt độ cảm nhận".
Khi không khí bão hòa hơi nước do độ ẩm cao, tốc độ bay hơi của mồ hôi trên da người chậm lại, thậm chí không thể bay hơi. Hậu quả là nhiệt lượng không thể thoát ra ngoài mà bị giữ lại trong cơ thể, khiến chúng ta cảm thấy nóng nực và ngột ngạt hơn rất nhiều so với nhiệt độ thực tế do nhiệt kế đo được.
Sở Môi trường Bangkok khuyến cáo người dân tránh hoàn toàn hoạt động ngoài trời, cho biết nắng nóng cực đoan có thể làm tăng nguy cơ các bệnh liên quan đến nhiệt như say nắng.
Những người có triệu chứng bất thường cần lập tức đi khám. Các nhóm dễ tổn thương như trẻ em, thai phụ, người cao tuổi, người có bệnh nền, du khách cần đặc biệt thận trọng.
Giới chức thủ đô Thái Lan đã thiết lập các "phòng tránh nóng" và khuyến cáo người tìm kiếm các địa điểm như vậy gần nhà mình trên website Greener Bangkok.
Thái Lan là một trong những nước chịu nhiều tác động từ biến đổi khí hậu. 19 trong tổng số 20 năm nóng nhất lịch sử nước này rơi vào giai đoạn sau năm 2001. Các dự báo cho thấy nhiệt độ trung bình năm của Thái Lan có thể vượt mốc 29°C vào năm 2070, tương đương Sahara ngày nay.
Tại Thái Lan, nắng nóng cực đoan thường đi kèm hạn hán, lũ lụt xảy ra thường xuyên và thảm khốc hơn, cùng tình trạng mực nước biển dâng đe dọa các cộng đồng ven biển và những vùng kinh tế trọng điểm.
Chuyến bay vừa xảy ra vụ báo động giả không tặc có số hiệu LO155, do hãng Electra Airways (Bulgaria) khai thác thay mặt Polish Airlines và sử dụng Airbus A320-231, theo AeroTime hôm 1.7.
Máy bay cất cánh hôm 30.6 từ sân bay quốc tế Chopin ở Warsaw đến sân bay Ben Gurion của Tel Aviv với khoảng 180 hành khách.
Trên hành trình, máy bay bất ngờ truyền đi tín hiệu squawk 7500, mã tín hiệu quốc tế dùng để báo động có kẻ đang tìm cách cướp máy bay hoặc máy bay bị can thiệp bất hợp pháp.
Tín hiệu trên lập tức kích hoạt chuỗi phản ứng quân sự dọc theo một trong những hành lang được giám sát chặt chẽ nhất khu vực.
Đài truyền hình quốc gia Ba Lan BNT đưa tin Bộ Quốc phòng nước này đã nhanh chóng triển khai nhiệm vụ nhiệm vụ tuần tra bảo vệ không phận của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) tại Bulgaria.
Không quân Bulgaria điều ngay tiêm kích MiG-29 tiếp cận máy bay của Polish Airlines vào thời điểm phi cơ vượt qua sông Danube để vào không phận nước này.
Bộ Giao thông và Cơ sở Hạ tầng Thổ Nhĩ Kỳ cho biết 2 tiêm kích F-16 của không quân nước này đã đến vị trí của chiếc Airbus A320 khi máy bay tiến vào không phận Thổ Nhĩ Kỳ và bám theo cho đến khi phi cơ rời khỏi không phận.
Không quân Israel cũng điều động hai tiêm kích phản ứng. Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) cho biết việc xuất kích chiến đấu cơ được thực hiện vì mất liên lạc với máy bay dân sự.
Sự việc kết thúc khi liên lạc được khôi phục và cơ quan chức năng xác nhận không có mối đe dọa an ninh nào. Cuối cùng chuyến bay không được cấp phép hạ cánh xuống Israel và buộc phải quay đầu quay về sân bay ở Burgas của Bulgaria.
Trong thông báo sau đó, Polish Airlines cho biết phi hành đoàn ban đầu đã báo cáo tình huống khẩn cấp, nhưng sau đó đã rút lại thông báo này trong quá trình liên lạc tiếp theo với phía kiểm soát không lưu.
Hiện chưa rõ chuyện gì đã xảy ra, có thể là sự cố đến từ bộ phát tín hiệu của máy bay, hoặc cũng có thể là do lỗi phi công.
Theo tờ Washington Post, bài phát biểu của bà Melania không chỉ nhằm phủ nhận những thông tin lan truyền trong nhiều năm qua về mối quan hệ của bà với vị tỉ phú tai tiếng, mà còn đi kèm lời kêu gọi Quốc hội Mỹ tổ chức các phiên điều trần công khai để các nạn nhân của Epstein có thể lên tiếng.
Phát biểu tại Nhà Trắng, Đệ nhất phu nhân Mỹ đã mạnh mẽ bác bỏ việc có bất kỳ liên hệ nào với Epstein hoặc biết về các tội ác của ông ta, nhấn mạnh những thông tin này là "dối trá" và cần phải "chấm dứt ngay hôm nay".
"Tôi không phải là nạn nhân của Epstein", bà Melania Trump nói, bác bỏ các cáo buộc cho rằng Epstein là người giới thiệu bà với ông Trump, khẳng định hai người gặp nhau tại một bữa tiệc vào năm 1998.
Đệ nhất phu nhân Mỹ cho biết mối liên hệ giữa vợ chồng bà với Epstein chỉ dừng lại ở mức "quen biết xã giao", khi họ chỉ thỉnh thoảng cùng xuất hiện tại các sự kiện ở New York hoặc Palm Beach vào đầu những năm 2000.
"Những người đang nói dối về tôi hoàn toàn thiếu tiêu chuẩn đạo đức, sự khiêm tốn và tôn trọng", bà nhấn mạnh. "Tôi không phản đối sự thiếu hiểu biết của họ, nhưng tôi bác bỏ những nỗ lực ác ý nhằm bôi nhọ danh tiếng của mình".
Bà cũng phủ nhận mối quan hệ thân thiết với cộng sự của Epstein là bà Ghislaine Maxwell - người cũng là bạn gái cũ của vị tỉ phú. Bà Maxwell đã bị kết án năm 2021 vì liên quan đến đường dây buôn bán trẻ vị thành niên.
Trước đó, dư luận đã chú ý đến mối quan hệ của bà Melania với người bạn gái cũ này của Epstein, khi một email được công bố trong hồ sơ điều tra cho thấy bà Melania khen Maxwell "trông rất đẹp" trong một bức ảnh đăng trên tạp chí và đề nghị gọi điện khi trở lại New York.
Tuy nhiên, Đệ nhất phu nhân Mỹ sau đó đã mô tả đây chỉ là "trao đổi xã giao", không mang ý nghĩa gì đặc biệt.
Bà cũng nhấn mạnh chưa từng đặt chân lên máy bay riêng hay hòn đảo Epstein - những địa điểm được cho là trung tâm của các hành vi lạm dụng.
Bên cạnh việc tự bảo vệ mình, bà Melania Trump còn đưa ra lời kêu gọi đáng chú ý: Quốc hội Mỹ nên tổ chức các phiên điều trần công khai để các nạn nhân của Epstein có thể kể lại câu chuyện của họ trước công chúng.
"Mỗi người phụ nữ đều xứng đáng có cơ hội lên tiếng nếu họ muốn. Chỉ khi đó, chúng ta mới có được sự thật", bà nói.
Lời kêu gọi này nhanh chóng nhận được sự ủng hộ từ một số nghị sĩ, trong đó có Hạ nghị sĩ Robert Garcia, người đề nghị Ủy ban Giám sát Hạ viện xem xét tổ chức điều trần.
Tính đến đầu năm 2026, Bộ Tư pháp Mỹ đã công bố hàng triệu trang tài liệu liên quan đến hồ sơ Epstein, trong đó có nhiều thông tin về các mối quan hệ xã hội của vị tỉ phú với các nhân vật nổi tiếng, bao gồm cựu Tổng thống Mỹ Bill Clinton và cựu Hoàng tử Anh Andrew.
Bản thân Tổng thống Trump cũng từng thừa nhận có quen biết Epstein trong nhiều năm, nhưng khẳng định hai người đã cắt đứt quan hệ từ giữa những năm 2000 và ông không biết về các hành vi phạm tội của Epstein.
Đáng chú ý, sau bài phát biểu của bà Melania, ông Trump chia sẻ với kênh MS NOW rằng ông "không biết gì" về kế hoạch phát biểu của vợ trước khi bà xuất hiện trước truyền thông. Ông cũng khẳng định bà Melania không quen biết Epstein.
