Ngày 20-4, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cảnh báo Tehran có những “lá bài mới” nếu cuộc chiến giữa Iran với Mỹ, Israel tái diễn, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần sắp hết hiệu lực.
Ông Ghalibaf, cũng là nhà đàm phán hàng đầu của Iran trong các cuộc đối thoại với Mỹ, viết trên nền tảng X: “Bằng việc áp đặt vòng vây và vi phạm thỏa thuận ngừng bắn, ông Trump đang tìm cách biến bàn đàm phán này – trong tưởng tượng của riêng ông – thành một ‘bàn đầu hàng’, hoặc làm cái cớ để nối lại các hành động hiếu chiến.
Chúng tôi không chấp nhận đàm phán dưới sức ép đe dọa, và trong hai tuần qua, chúng tôi đã chuẩn bị để tung ra những lá bài mới trên chiến trường”.
Trả lời Hãng tin Bloomberg, ông Trump cho biết thỏa thuận ngừng bắn giữa hai bên sẽ kết thúc vào “tối thứ Tư (22-4) theo giờ Washington”. Ông cũng nói rằng “rất khó có khả năng” gia hạn thêm nếu không đạt được thỏa thuận hòa bình.
Ngày 20-4, Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ không dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng của Iran cho đến khi Tehran đồng ý với thỏa thuận hòa bình nhằm chấm dứt cuộc chiến.
“Chúng tôi sẽ không dỡ bỏ lệnh phong tỏa cho đến khi có một thỏa thuận. Lệnh phong tỏa đang hoàn toàn phá hủy Iran. Họ đang mất 500 triệu USD mỗi ngày – một con số không thể duy trì, ngay cả trong ngắn hạn” – ông Trump khẳng định trên mạng xã hội.
Giao thông tại eo biển Hormuz một lần nữa bị tắc nghẽn khi cả Tehran và Washington áp đặt các lệnh phong tỏa riêng.
Hãng tin Tasnim của Iran dẫn dữ liệu hàng hải tường thuật chỉ có ba tàu đã đi qua eo biển Hormuz trong 12 giờ qua.
“Trong khoảng thời gian này, chỉ có một tàu chở dầu tên Nero (đang chịu lệnh trừng phạt của Anh) rời Vịnh Ba Tư qua eo biển, và hai tàu khác đã đi vào” – hãng tin này chia sẻ trên Telegram.
Trong diễn biến khác, Hãng tin Tasnim đưa tin một tàu chở hàng treo cờ Iran có tên Shoja 2 đang di chuyển qua eo biển Hormuz bất chấp lệnh phong tỏa do Mỹ áp đặt. Tàu này rời cảng Shahid Rajaee gần Bandar Abbas và đang tiếp tục hành trình hướng tới cảng Kandla ở Ấn Độ.
Đài Al Jazeera cho biết họ chưa thể kiểm chứng độc lập thông tin này, nhưng dữ liệu theo dõi hàng hải từ MarineTraffic cho thấy con tàu đang di chuyển trong eo biển. Theo trang MarineTraffic, tàu Shoja 2 đang trên đường tới Ấn Độ.
Ngày 21-4, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) đã công bố hình ảnh cho thấy lực lượng Mỹ chặn tàu chở hàng treo cờ Iran vào ngày 19-4 khi thực hiện lệnh phong tỏa hải quân. Trước đó, quân đội Mỹ cho biết họ đã nổ súng, vô hiệu hóa con tàu mang tên Touska trước khi tiến hành bắt giữ tàu này.
“Các lực lượng Mỹ tuần tra trên biển Ả Rập gần tàu M/V Touska vào ngày 20-4, khi hàng container trên con tàu treo cờ Iran này bị kiểm tra sau khi thủy quân lục chiến Mỹ lên boong và bắt giữ tàu khi con tàu tìm cách vi phạm lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ” – CENTCOM viết trên mạng xã hội ngày 21-4.
Theo Hãng tin AFP, Chính phủ Lebanon cho biết các cuộc tấn công của Israel vào Lebanon đã khiến ít nhất 2.387 người thiệt mạng.
Thông tin trên do Đơn vị quản lý rủi ro thảm họa của chính quyền Lebanon cung cấp. Họ nói thêm có 7.602 người đã bị thương trong cùng khoảng thời gian.
Kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 10 ngày có hiệu lực vào hôm 16-4, lực lượng cứu hộ tại Lebanon đã tiến hành tìm kiếm, đưa các thi thể ra khỏi đống đổ nát của các tòa nhà tại những khu vực từng hứng chịu các đợt không kích dữ dội của Israel.
"Điều xảy ra tối qua (vụ nổ súng tại buổi tiệc dành cho phóng viên Nhà Trắng) chính là lý do vì sao quân đội, Cơ quan Mật vụ, lực lượng thực thi pháp luật, vì những lý do khác nhau, mọi Tổng thống trong 150 năm qua đều yêu cầu xây dựng một phòng khiêu vũ lớn, an toàn và bảo mật ngay trong khuôn viên Nhà Trắng.
Sự kiện này sẽ không bao giờ xảy ra nếu có phòng khiêu vũ tối mật được xây dựng tại Nhà Trắng.
Nó có đầy đủ các tính năng an ninh ở mức cao nhất, không có các phòng phía trên để người lạ có thể xâm nhập và nằm trong khu vực có cổng bảo vệ của tòa nhà an ninh nhất thế giới là Nhà Trắng", ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 26-4 (giờ Mỹ).
Theo kênh truyền hình ABC7 News, Ông Trump cũng nói tại cuộc họp báo sau vụ nổ súng rằng phòng khiêu vũ mới sẽ là một không gian lớn hơn và an ninh tốt hơn, đồng thời có các tính năng như "chống drone" và kính chống đạn.
Trước đó, Tổng thống Trump dự kiến phát biểu tại bữa tiệc chiêu đãi dành cho các phóng viên Nhà Trắng được tổ chức ở khách sạn Washington Hilton, với hàng ngàn khách mời gồm các thành viên nội các và phóng viên.
Tuy nhiên, sự kiện đã dừng lại sau vụ nổ súng.
Kế hoạch xây dựng phòng khiêu vũ rộng hơn 8.000m² của ông Trump đã vấp phải nhiều phản ứng trái chiều và các tranh chấp pháp lý, sau khi khu Đông của Nhà Trắng bị phá bỏ để lấy chỗ cho công trình này.
Theo Hãng tin Reuters, ngày 31-3, Thẩm phán Richard Leon tại tòa án liên bang ở Washington D.C. đã chấp thuận yêu cầu của Tổ chức Bảo tồn di sản quốc gia (NTHP) về việc tạm dừng thi công dự án phòng khiêu vũ tại Nhà Trắng.
Trước đó ba tháng, NTHP đã đệ đơn kiện, cáo buộc chính quyền Tổng thống Donald Trump không có thẩm quyền phá dỡ cánh Đông của Nhà Trắng để xây dựng công trình mới.
Trong phán quyết dài 35 trang, thẩm phán Leon viết: "Trừ khi Quốc hội cho phép dự án, việc xây dựng phải ngừng lại".
Theo Hãng tin AP, sau đó chính quyền ông Trump đã nộp đơn kháng cáo phán quyết của tòa sơ thẩm yêu cầu dừng thi công dự án phòng khiêu vũ trị giá hơn 400 triệu USD.
Trong hồ sơ kháng cáo, các luật sư của Cục Công viên quốc gia (NPS), trực thuộc Bộ Nội vụ, cho rằng việc đình chỉ thi công đang "gây ra những tổn hại nghiêm trọng về an ninh quốc gia đối với Nhà Trắng, Tổng thống, gia đình ông và đội ngũ nhân viên".
Theo đánh giá của truyền thông phương Tây, kho dự trữ tên lửa hành trình và đạn đạo của Nga vẫn còn đáng kể, cho phép nước này thực hiện các đợt tập kích liên tục làm quá tải các hệ thống phòng không của Ukraine.
Tên lửa đánh chặn Patriot mất nhiều thời gian để chế tạo, và nhu cầu toàn cầu đã tăng vọt do cuộc xung đột của Mỹ với Iran, khiến nguồn cung ứng của Ukraine bị kéo căng và trở nên khan hiếm.
Nga sản xuất tới 60 tên lửa đạn đạo Iskander mỗi tháng và có kế hoạch nhân đôi con số đó vào cuối năm nay.
Trong khi đó, Lockheed Martin chỉ giao khoảng 50 tên lửa đánh chặn PAC-3 mỗi tháng. Ngay cả khi Mỹ chuyển hướng toàn bộ số lượng này sang Ukraine, nguồn cung vẫn sẽ thiếu hụt so với sản lượng tên lửa hàng tháng của Nga.
Các lực lượng Ukraine phải che chắn cho một vùng lãnh thổ rộng lớn với lượng dự trữ ngày càng giảm, buộc họ phải đưa ra những lựa chọn bất khả thi về việc nên đánh chặn mục tiêu nào và làm kiệt sức các kíp trắc thủ phòng không.
Đại tá Oleksandr Zaruba, nghiên cứu viên trưởng tại Viện Nghiên cứu Nhà nước về Thử nghiệm và Chứng nhận Vũ khí và Trang thiết bị Quân sự Ukraine, ngày 14/6 cho biết Nga được cho là đang tích cực nâng cấp hệ thống tên lửa chiến dịch - chiến thuật Iskander-M, với sản lượng đạt tới 60 quả mỗi tháng tính đến mùa xuân năm nay.
Ông Zaruba đã vạch ra 3 hướng hiện đại hóa chính đối với hệ thống tên lửa Iskander-M gồm: Nâng cao khả năng chống lại các hệ thống phòng không hiện đại, đặc biệt là Patriot; Tăng tầm bắn; Mở rộng quy mô sản xuất trong điều kiện bị trừng phạt.
Theo ông, tên lửa này được trang bị mô-đun 9B899 nâng cấp để triển khai các mồi bẫy trong giai đoạn cuối của quỹ đạo bay, chúng mô phỏng đặc trưng nhận dạng của tên lửa và làm quá tải hệ thống radar của các tổ hợp tên lửa đất đối không có nhiệm vụ đánh chặn.
Các hệ thống trên bo mạch đã được điều chỉnh để hoạt động ở chế độ quét chủ động và phát hiện các điểm mù trong vùng phủ sóng radar phòng không. Phần mềm của hệ thống được cập nhật thường xuyên.
Các biến thể tên lửa mới được sản xuất sau giai đoạn 2023-2024 sử dụng bộ xử lý xử lý hình ảnh nhanh hơn, làm tăng khả năng nhận diện, phát hiện và tấn công mục tiêu thành công. Vai trò của việc hiệu chỉnh quang học sử dụng hình ảnh địa hình kỹ thuật số cũng đã được tăng cường, giúp cải thiện độ chính xác.
"Đã có những tuyên bố cho rằng tầm bắn của tên lửa có thể được tăng lên tới 1.000km trong đợt hiện đại hóa mới nhất. Điều này có nghĩa là tên lửa có thể tấn công các mục tiêu ở bất kỳ nơi nào tại Ukraine", ông Zaruba nhấn mạnh.
Ông nói thêm rằng để đơn giản hóa quy trình sản xuất, chu kỳ chế tạo Iskander hiện đã kết hợp các yếu tố và giải pháp kỹ thuật từng được sử dụng trước đây trên tên lửa KN-23 của Triều Tiên.
"Sản lượng đã đạt 60-70 quả mỗi tháng. Tỷ lệ các thành phần điện tử do Nga sản xuất trong tên lửa đã tăng lên 90%, mặc dù các linh kiện điện tử phương Tây vẫn hiện diện. Có 7 biến thể đầu đạn, bao gồm các phiên bản xuyên phá boong-ke, đang được sử dụng để chống lại các sân bay nhằm nhắm vào lực lượng không quân chiến thuật của chúng ta. Các nỗ lực đặc biệt đang được thực hiện để định vị máy bay F-16", chuyên gia này cho biết.
Ông Zaruba lưu ý, Iskander-M đã phát triển thành một hệ thống tích cực thích ứng để khắc chế các hệ thống phòng không trong các hoạt động chiến đấu.
Nga cũng đang sản xuất hàng chục tên lửa hành trình Kh-101 mỗi tháng, và nhiều tên lửa trong số đó được phóng vào Ukraine gần như ngay lập tức sau khi rời khỏi dây chuyền sản xuất.
Ngoài tên lửa, Nga đang gia tăng việc sử dụng các loại bom hàng không nâng cấp. Các loại bom từ thời Liên Xô đang được chuyển đổi thành bom lượn có dẫn đường được trang bị bộ mô-đun dẫn đường UMPK.
Đồng thời, Nga đang phát triển một loại đạn trung gian được định vị giữa bom lượn và máy bay không người lái. Nhìn chung, tổ hợp công nghiệp - quân sự của Nga vẫn đang tiếp tục mở rộng đáng kể việc sản xuất các vũ khí tấn công đường không.
Trong báo cáo, vấn đề hạt nhân Iran tiếp tục là tâm điểm, cùng với những lo ngại ngày càng rõ rệt về các động thái an ninh tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, báo South China Morning Post ngày 21-4 đưa tin.
Trong báo cáo được công bố hôm 20-4, Bộ Ngoại giao Trung Quốc kêu gọi Mỹ cần thể hiện "thiện chí chính trị" nhằm đưa vấn đề hạt nhân Iran trở lại quỹ đạo đối thoại và đàm phán, đồng thời thúc giục chấm dứt ngay các hành động quân sự.
Bắc Kinh cho rằng các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran hồi tháng 6-2025 và cuối tháng 2 vừa qua đã "vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế và mục tiêu của Hiến chương Liên hợp quốc".
Đáng chú ý, Trung Quốc chỉ đích danh việc Washington rút khỏi Kế hoạch hành động toàn diện chung (JCPOA) năm 2018 là "nguyên nhân gốc rễ" dẫn đến căng thẳng hiện nay xung quanh vấn đề hạt nhân Iran.
Thỏa thuận này được ký kết năm 2015 giữa Iran với các cường quốc như Anh, Trung Quốc, Liên minh châu Âu, Pháp, Nga, và Mỹ dưới thời Tổng thống Barack Obama. Tuy nhiên đến nhiệm kỳ của ông Trump vào năm 2018, Mỹ đã đơn phương rút khỏi, làm suy yếu cơ chế kiểm soát chương trình hạt nhân của Tehran.
Báo cáo được công bố trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran đã kéo dài gần hai tháng, với mục tiêu được Washington tuyên bố là ngăn chặn Iran phát triển vũ khí hạt nhân.
Tuy nhiên, các nỗ lực ngoại giao gần đây vẫn chưa đạt kết quả. Các cuộc đàm phán tại Pakistan đầu tháng này đã kết thúc mà không có thỏa thuận, trong khi Phó tổng thống Mỹ JD Vance cho biết Washington chưa thấy cam kết rõ ràng từ phía Iran trong việc từ bỏ chương trình vũ khí hạt nhân.
Trong bối cảnh đó, Trung Quốc nhấn mạnh cần tăng cường nỗ lực ngoại giao và "đưa vấn đề trở lại đúng hướng", hàm ý phản đối cách tiếp cận thiên về sức ép quân sự của Mỹ.
Bên cạnh vấn đề Iran, Trung Quốc cũng thể hiện rõ lập trường trong cấu trúc kiểm soát vũ khí toàn cầu. Bắc Kinh tái khẳng định từ chối tham gia các cuộc đàm phán kiểm soát vũ khí ba bên với Mỹ và Nga, cho rằng đề xuất này là "không công bằng, không hợp lý và không khả thi".
Theo Trung Quốc, kho vũ khí hạt nhân của nước này vẫn nhỏ hơn đáng kể so với hai cường quốc còn lại, do đó trách nhiệm cắt giảm nên thuộc về những quốc gia sở hữu số lượng lớn hơn.
"Các nước có kho vũ khí lớn nhất cần tiếp tục cắt giảm một cách đáng kể và thực chất", báo cáo nêu rõ.
Mỹ đã tìm cách đưa Trung Quốc vào Hiệp ước cắt giảm vũ khí chiến lược mới (New START) - thỏa thuận kiểm soát vũ khí hạt nhân ràng buộc cuối cùng trên thế giới, được ký giữa Washington và Matxcơva năm 2010 và hết hạn vào tháng 2 vừa qua.
Báo cáo cũng nhấn mạnh cái gọi là "sự kiềm chế tối đa" của Trung Quốc trong phát triển vũ khí hạt nhân, dẫn chứng nước này đã chủ động thông báo cho Mỹ và Nga trước khi tiến hành vụ phóng tên lửa đạn đạo xuyên lục địa ra Thái Bình Dương vào tháng 9-2024 như một dấu hiệu của sự minh bạch.
Ngược lại, Bắc Kinh chỉ trích hệ thống phòng thủ tên lửa "Golden Dome" (Vòm Vàng) của Mỹ là yếu tố có thể "làm suy yếu nghiêm trọng ổn định chiến lược toàn cầu". Đây là hệ thống được thiết kế nhằm bảo vệ toàn bộ lãnh thổ Mỹ trước các mối đe dọa từ tên lửa và các phương tiện tấn công trên không.
Đáng chú ý, Trung Quốc cũng bày tỏ quan ngại trước các phát biểu gần đây của một quan chức Nhật Bản liên quan đến khả năng sở hữu vũ khí hạt nhân. Báo cáo gọi đây là xu hướng "nguy hiểm", có thể đe dọa nghiêm trọng đến hòa bình và ổn định khu vực.
"Trung Quốc và các quốc gia yêu chuộng hòa bình cần hết sức cảnh giác và kiên quyết phản đối", báo cáo nhấn mạnh, kêu gọi Nhật Bản tuân thủ các nghĩa vụ theo luật pháp quốc tế và chấm dứt những động thái bị coi là khiêu khích.
Việc công bố báo cáo diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Trump dự kiến thăm Trung Quốc vào tháng 5, nơi vấn đề hạt nhân và an ninh chiến lược nhiều khả năng sẽ trở thành nội dung trọng tâm trong các cuộc trao đổi cấp cao.
