Trượt ngã cũng là một kỹ năng ở Wimbledon

Trượt ngã cũng là một kỹ năng ở Wimbledon

“Bạn phải ngã cho khéo, vì sớm muộn gì điều đó cũng xảy ra trên sân cỏ”, Tommy Paul nói trong một buổi họp báo tại Queen’s Club, giải đấu sân cỏ chuẩn bị cho Wimbledon.

Không tay vợt nào muốn ngã, càng không ai ra sân và muốn thử độ êm của mặt cỏ. Nhưng nếu chuyện ấy gần như không thể tránh, ngã cũng cần được chuẩn bị như mọi kỹ năng khác trong môn thể thao này.

Những diễn biến tại Wimbledon năm nay cho thấy Paul không nói quá. Ở Grand Slam sân cỏ, chuyện các tay vợt trượt chân, may mắn đứng dậy hoặc đau đớn rời sân, là hình ảnh quen thuộc chẳng kém dâu tây ăn kèm kem. Cỏ vốn là mặt sân trơn nhất trong tennis. Và ở những ngày đầu của Wimbledon, khi mặt cỏ còn mới, dày và xanh mướt, rủi ro với những cái bóng áo trắng đang di chuyển nhanh càng lớn hơn.

Ngay ngày khai màn, ĐKVĐ Jannik Sinner ngã hai lần khá nặng trong trận thắng Miomir Kecmanovic. Tình huống thứ hai đặc biệt đáng lo khi đầu gối của tay vợt Italy có thể gặp vấn đề nghiêm trọng. May cho Sinner, anh thoát nạn. Khi hai chân mất trụ, anh kịp bật người lên để hông hấp thụ phần lớn va chạm thay vì để đầu gối chịu lực.

“Sân cỏ là như vậy”, Sinner nói sau trận. “Đặc biệt ở một vài trận đầu, khi cỏ còn rất mới, bạn sẽ trượt nhiều hơn một chút. Chúng tôi đã chuẩn bị nhiều bài tập trước giải vì biết những tình huống này có thể xảy ra. Điều quan trọng nhất là gạt nỗi lo đó sang một bên và tiếp tục di chuyển như bình thường. Nếu bạn quá sợ, mọi thứ sẽ chậm lại”.

Không phải ai cũng may như Sinner. Maja Chwalinska, á quân Roland Garros 2026, trượt chân và dính chấn thương mắt cá phải ở vòng một trước Mananchaya Sawangkaew của Thái Lan trên sân số 12. Điều đáng tiếc hơn là tai nạn xảy ra khi Chwalinska đang có match-point. Cô phải gọi chăm sóc y tế, nhưng cũng không thể chơi đủ tốt trong phần còn lại. Từ chỗ dẫn 6-2, 5-2, tay vợt Ba Lan cuối cùng thua ngược sau ba set. Chwalinska thừa nhận không có nhiều kinh nghiệm chơi trên sân cỏ, và hiểu rằng những cú trượt kiểu đó có thể xảy ra.

Trong những ngày đầu giải, Camilo Ugo Carabelli và Denis Shapovalov đều phải bỏ cuộc do gặp chấn thương vì trượt ngã. Alexander Zverev, nhà vô địch Roland Garros, cũng trượt ngã cuối sân, nhưng kịp đứng dậy. Coco Gauff gặp tình huống tương tự trong loạt tie-break set quyết định ở trận thắng Solana Sierra tại vòng hai. Zverev và Gauff sau đó đi thẳng một mạch đến bán kết đơn nam và đơn nữ.

Ngã trên sân cỏ là việc làm đầy rủi ro. Một tay vợt có chấn thương hay không nhiều khi phụ thuộc vào may mắn thuần túy. Nhưng ý thức về cách giảm lực va chạm, cũng như tâm lý không sợ ngã, có thể là yếu tố then chốt nếu muốn tiến sâu ở All England Club.

Paul là một tay vợt giỏi trên sân cỏ. Anh vô địch Queen’s Club năm 2024 và vào chung kết năm nay, trước khi thua Francisco Cerundolo. Sau đó, Cerundolo bị loại ngay vòng một Wimbledon. Chuyên gia Gill Gross cho rằng độ trơn của mặt cỏ là một phần nguyên nhân. Ở Queen’s Club, nội dung nam diễn ra sau nội dung nữ, nên mặt cỏ đã giảm chất lượng tự nhiên hơn khá nhiều, với biểu hiện rõ nhất là bóng nảy cao hơn. Điều này hợp với cú thuận tay của Cerundolo so với những pha bóng thấp và trượt trên mặt cỏ mới tại Wimbledon.

Jessica Pegula, hạt giống số bốn đơn nữ, chọn cách tiếp cận đơn giản hơn: cố gắng đừng ngã. Trước Wimbledon, cô đùa rằng có lẽ phải hỏi Tommy Paul cách ngã. Pegula biết lời khuyên phổ biến là đừng chống tay xuống, vì nhiều người bị đau cổ tay theo cách đó. Nhưng cô cũng thú nhận không rõ Paul làm thế nào, có lăn người kiểu phim hành động không.

Paul không lăn nhào kiểu điện ảnh, nhưng anh có chiến lược rõ ràng. Theo Paul, điều nguy hiểm nhất là đầu gối quặp vào trong khi ngã, chẳng hạn một nhịp tách chân quá mạnh khiến một bên gối sụp xuống. Đó là kiểu ngã khiến tay vợt sợ nhất. Lý tưởng hơn là ngã với hai chân trượt ra ngoài, cơ thể rơi xuống theo hướng ít xoắn vặn, và quan trọng là tránh đổ lực lên cổ tay.

Taylor Fritz, người vào bán kết Wimbledon 2025 và là hạt giống số sáu năm nay, nói anh thường tránh được chấn thương trên sân cỏ nhờ cơ thể “cực kỳ linh hoạt”. Tại Eastbourne Mở rộng – một giải khởi động khác trước Wimbledon, Fritz cho biết anh thường chủ động được cơ thể lúc ngã. Nhiều tay vợt khi ngã thường bị bàn chân trượt ra, đầu gối gập xuống gây tổn thương gối hoặc hông. Còn với Fritz, các pha ngã nhìn chung không quá tệ.

Tuy nhiên, Fritz không phải miễn nhiễm nỗi sợ. Anh nói về những khu vực trên sân khiến bản thân ngại di chuyển, trong đó lo ngại việc bàn chân bất ngờ trượt khỏi thân người. Đó là động tác dễ gây nguy hiểm. Dù thích Queen’s Club và đã dự nhiều năm, Fritz cảm thấy mình chưa bao giờ chơi một trận thật hay. Đó là một phần lý do anh đổi lịch năm nay, chọn đến Halle ở Đức thay vì London.

Ben Shelton, đi tới tứ kết Wimbledon năm ngoái nhưng thua Otto Virtanen ngay vòng một Wimbledon 2026, cho rằng yếu tố quan trọng để tránh một cú ngã xấu là học cách giảm tốc. Với Shelton, sân cỏ lấy đi một phần sự bùng nổ và sức mạnh thể lực của tay vợt. Nếu cơ thể mất kiểm soát, di chuyển quá nhanh, việc phanh lại trở nên rất khó.

  U20 nữ Việt Nam không thể gây bất ngờ ở Giải U20 nữ châu Á

“Bạn phải biết kiểm soát cơ thể”, Shelton nói. “Bạn cần học cách di chuyển với nhịp chậm hơn một chút và kiểm soát hơn”.

Shelton tự nhận ngã khá ổn, dù cũng trượt và vấp cũng nhiều. Tay vợt Mỹ không thuộc nhóm thích trượt khắp mặt sân, mà đang học cách dùng thêm bước di chuyển nhỏ và đọc độ nảy bóng tốt hơn. Shelton ước có thể trượt như một số đồng nghiệp, nhưng nếu cố làm điều đó thường xuyên, anh có lẽ sẽ chấn thương nặng.

Ngã đúng cách ngày càng quan trọng khi nhiều tay vợt mang kiểu di chuyển từ sân đất nện và sân cứng sang sân cỏ. Novak Djokovic, siêu sao sở hữu 7 danh hiệu Wimbledon, là một trong những người đầu tiên làm điều đó ở đẳng cấp cao nhất. Sinner, nhà vô địch năm ngoái, cũng thường xuyên trượt trên cỏ. Hai siêu sao này sẽ gặp nhau ở bán kết Wimbledon hôm nay 10/7.

Cả hai áp dụng kỹ thuật trượt rất hiệu quả, nhưng cũng khiến người xem không ít lần nhăn mặt. Sinner từng nói anh thường cần 3 hoặc 4 ngày tập luyện, tìm lại cảm giác để thấy thoải mái với việc trượt trên mặt cỏ.

“Tôi sẽ tiếp tục trượt trên sân cỏ”, Djokovic nói. “Nhưng tôi phải điều chỉnh vị trí đặt chân và bước di chuyển nhiều hơn để có chuyển động hiệu quả, vì trượt mỗi mặt sân lại khác nhau”.

Aryna Sabalenka, tay vợt nữ số một thế giới, cũng thuộc nhóm các tay vợt có khả năng trượt ở cuối sân. Tuy vậy, đại diện của Belarus vẫn thận trọng. Sau trận thắng để vào vòng ba Wimbledon, Sabalenka khẳng định chỉ một động tác sai cũng có thể khiến mắt cá bị lật. Vì thế, cô cố di chuyển chân nhanh nhất có thể để không cần phải trượt. Sabalenka sẽ giữ trọng tâm thấp, bước thật nhanh và đôi khi cảm thấy mình giống “một con mèo nhỏ” đang lao tới bóng.

Nhóm đối nghịch là những người chấp nhận bản thân sẽ ngã nhiều. Khi ấy, điều quan trọng không chỉ là tiếp đất ra sao, mà còn là đứng dậy thế nào. Frances Tiafoe, người vừa giành danh hiệu lớn nhất sự nghiệp trên sân cỏ Halle vài tuần trước, nói thẳng: “Rồi sẽ có lúc bạn phải trả giá”.

Tiafoe từng ngã nhiều, đến mức chấn thương nặng đến không thể dự Wimbledon vài mùa trước. Nhưng với tay vợt Mỹ, chuyện ấy cũng giống thời còn nhỏ: ngã xuống, phủi bụi rồi đứng dậy. Sau cùng, bạn vẫn đang thi đấu, nên không thể để một pha trượt hay một bước hụt làm mình chùn lại.

Madison Keys, nhà vô địch Eastbourne, cũng cho rằng điều tối kỵ là chống lại cú ngã. Theo cô, khi cố gồng người để tránh ngã hoặc ngăn cơ thể rơi xuống, mọi thứ thường sai hướng. Nếu sợ ngã, tốt nhất nên học cách ngã, vì điều đó khiến nỗi sợ nhỏ lại. Keys nói khi bước vào mùa sân cỏ, tay vợt nên hiểu rằng chuyện trượt ngã gần như không thể tránh. Nếu chấp nhận tâm lý ấy, đến lúc ngã thật, chỉ cần cuốn theo chuyển động, mọi chuyện thường ổn.

Đó cũng là nét riêng thú vị của Wimbledon. Trên mặt sân này, tay vợt không chỉ cần giao bóng hay, đánh cuối sân chắc, lên lưới tinh tế hay giữ cái đầu lạnh. Họ còn phải học cách sống chung với cảm giác mặt đất dưới chân có thể biến mất bất cứ lúc nào. Đôi khi, giữa một cú winner và một chấn thương, khoảng cách chỉ là một bước trượt.

Vì vậy, nghệ thuật ngã trên sân cỏ không phải chuyện phụ. Ngã đúng cách có thể là điều giữ một tay vợt ở lại giải đấu thêm một vòng đấu nữa. Thậm chí kỹ năng này có thể giúp họ mơ về Grand Slam sân cỏ đầu tiên, như Karolina Muchova – người sẽ đấu với Linda Noskova ở chung kết đơn nữ.

Tin Gốc: Vnexpress