Có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026 (trừ một số khoản của 3 điều luật đã có hiệu lực từ ngày 1/1/2026) và thay thế toàn bộ Luật Xây dựng 2014 (đã được sửa đổi, bổ sung nhiều lần), Luật Xây dựng 2025 có nhiều quy định mới đáng lưu ý.
Khoản 2 Điều 43 luật mới quy định 8 nhóm công trình được miễn giấy phép xây dựng (GPXD).
Công trình xây dựng cấp 4, công trình nhà ở riêng lẻ có quy mô dưới 7 tầng có tổng diện tích sàn xây dựng dưới 500m2 và không thuộc một trong các khu vực: khu chức năng, khu vực phát triển đô thị được xác định trong quy hoạch chung thành phố; khu chức năng, khu dân cư nông thôn, khu vực phát triển đô thị được xác định trong quy hoạch chung đô thị thuộc tỉnh, thuộc thành phố, quy hoạch chung khu kinh tế, khu du lịch quốc gia; khu vực xây dựng được xác định trong quy hoạch chung xã; khu vực đã có quy chế quản lý kiến trúc.
Công trình sửa chữa, cải tạo bên trong công trình hoặc công trình sửa chữa, cải tạo mặt ngoài không tiếp giáp với đường trong đô thị có yêu cầu về quản lý kiến trúc theo quy định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền; nội dung sửa chữa, cải tạo không làm thay đổi mục đích và công năng sử dụng, không làm ảnh hưởng đến an toàn kết cấu chịu lực của công trình, bảo đảm yêu cầu về phòng cháy và chữa cháy, bảo vệ môi trường, khả năng kết nối hạ tầng kỹ thuật.
Công trình bí mật Nhà nước; công trình xây dựng khẩn cấp, cấp bách; công trình thuộc dự án đầu tư công đặc biệt; công trình thuộc dự án đầu tư theo thủ tục đầu tư đặc biệt; công trình xây dựng tạm theo quy định tại Luật này; công trình xây dựng tại khu vực đất sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh theo quy định của pháp luật về đất đai;
Công trình thuộc dự án đầu tư công được Thủ tướng Chính phủ, người đứng đầu cơ quan trung ương của tổ chức chính trị, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tối cao, Kiểm toán nhà nước, Văn phòng Chủ tịch nước, Văn phòng Quốc hội, Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan trung ương của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và của tổ chức chính trị – xã hội, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp quyết định đầu tư xây dựng;
Công trình xây dựng theo tuyến trên địa bàn từ 2 đơn vị hành chính cấp tỉnh trở lên; công trình xây dựng theo tuyến ngoài khu vực được định hướng phát triển đô thị, được xác định theo quy hoạch đô thị và nông thôn hoặc quy hoạch chi tiết ngành đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt hoặc được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận phương án tuyến;
Công trình trên biển thuộc dự án đầu tư xây dựng ngoài khơi đã được cấp có thẩm quyền giao khu vực biển để thực hiện dự án; cảng hàng không, công trình tại cảng hàng không, công trình bảo đảm hoạt động bay ngoài cảng hàng không;
Công trình quảng cáo không thuộc đối tượng phải cấp giấy phép xây dựng theo quy định của pháp luật về quảng cáo; công trình hạ tầng kỹ thuật viễn thông thụ động;
Công trình xây dựng thuộc dự án đầu tư xây dựng đã được cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi, Báo cáo nghiên cứu khả thi điều chỉnh và đã được phê duyệt theo quy định;
Trước khi khởi công xây dựng, chủ đầu tư xây dựng công trình được miễn GPXD phải gửi thông báo khởi công xây dựng (trừ công trình bí mật Nhà nước, công trình xây dựng khẩn cấp, cấp bách, công trình xây dựng tạm theo quy định của luật mới, công trình nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân) đến cơ quan quản lý Nhà nước về xây dựng có thẩm quyền tại địa phương, nơi công trình được xây dựng theo phân cấp của UBND cấp tỉnh để quản lý.
Quản lý trật tự xây dựng được thực hiện từ khi tiếp nhận thông báo khởi công.
Tuy nới lỏng thủ tục hành chính nhưng luật mới siết chặt về tiêu chuẩn kỹ thuật. Đơn cử là luật mới có sự tích hợp với Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ 2024 để bắt buộc thẩm tra thiết kế xây dựng đối với công trình thuộc diện thẩm định thiết kế về phòng cháy, chữa cháy.
Khoản 5 Điều 26 luật mới quy định công trình thuộc dự án đầu tư xây dựng phải được thẩm tra thiết kế xây dựng làm cơ sở cho việc thẩm định bao gồm:
– Công trình xây dựng ảnh hưởng lớn đến an toàn, lợi ích cộng đồng hoặc dự án có công trình có quy mô lớn, kỹ thuật phức tạp phải được thẩm tra thiết kế xây dựng về nội dung an toàn công trình, sự tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn áp dụng và các nội dung khác theo thỏa thuận hợp đồng xây dựng.
– Công trình thuộc diện thẩm định thiết kế về phòng cháy và chữa cháy theo quy định của pháp luật về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ phải được thẩm tra thiết kế xây dựng bảo đảm các yêu cầu về thiết kế phòng cháy và chữa cháy.
Luật mới cũng có hẳn một điều luật về quản lý trật tự xây dựng. Theo Điều 47, việc quản lý trật tự xây dựng phải được thực hiện từ khi tiếp nhận thông báo khởi công, khởi công xây dựng công trình cho đến khi công trình được nghiệm thu, bàn giao đưa vào khai thác, sử dụng nhằm phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời khi phát sinh vi phạm.
Việc quản lý trật tự xây dựng phải đúng và đủ nội dung quản lý trật tự tương ứng với đối tượng công trình có yêu cầu cấp giấy phép xây dựng và công trình không yêu cầu cấp GPXD.
Cũng theo điều luật này, UBND cấp tỉnh chịu trách nhiệm toàn diện về quản lý trật tự xây dựng các công trình xây dựng trên địa bàn theo phạm vi quản lý.
UBND cấp xã chịu trách nhiệm toàn diện về quản lý trật tự xây dựng trên địa bàn theo phân cấp của UBND cấp tỉnh. Khi phát hiện vi phạm, cơ quan có thẩm quyền quản lý trật tự xây dựng phải thực hiện thẩm quyền theo quy định của pháp luật.
Để đất nước bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, Việt Nam đặt ra mục tiêu đầy tham vọng: trong giai đoạn 2026 - 2030, tốc độ tăng trưởng GDP bình quân đạt từ 10%/năm trở lên.
Hiện thực hóa điều này, nền kinh tế cần huy động khoảng 38,5 triệu tỉ đồng. Trong đó, vốn từ ngân sách nhà nước chỉ chiếm khoảng 22%, phần còn lại phải dựa vào khu vực tư nhân và thu hút đầu tư nước ngoài.
Tại Kết luận 18 Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV ngày 2.4 vừa qua, Trung ương Đảng xác định nhiều nhiệm vụ trọng tâm phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2030, nhấn mạnh yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng, tạo đột phá phát triển các thành phần kinh tế, trong đó phát triển mạnh mẽ kinh tế tư nhân và doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Làm thế nào để doanh nghiệp tư nhân Việt Nam thực sự "trưởng thành", nâng cao năng lực nội tại, tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị toàn cầu? Đâu là giải pháp để chuyển hóa chủ trương, quy định của Nghị quyết 68 năm 2025 của Bộ Chính trị và Nghị quyết 198 của Quốc hội thành những hành động thực chất, giúp khu vực kinh tế tư nhân phát triển bứt phá, đóng góp xứng đáng vào mục tiêu tăng trưởng "2 con số" trong giai đoạn sắp tới.
Những vấn đề này sẽ được các chuyên gia kinh tế, nhà hoạch định chính sách cùng các doanh nghiệp thảo luận tại hội thảo "Mở khóa tăng trưởng - động lực từ kinh tế tư nhân" do Báo Thanh Niên tổ chức vào 14 giờ ngày 8.6, tại khách sạn Dolce by Wyndham Hanoi Golden Lake (B7 Giảng Võ, Hà Nội).
Hội thảo có sự tham gia của đại diện các cơ quan: Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, Ngân hàng Nhà nước, Bộ Công thương, Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng, Bộ Nông nghiệp - Môi trường, cùng nhiều chuyên gia kinh tế, doanh nghiệp.
Sự kiện được truyền hình trực tiếp trên các nền tảng của Báo Thanh Niên.
Sáng sớm nay, trời oi bức lạ thường dù nắng không gay gắt. Gần 8 giờ sáng, trên đường đi làm, nhiều người thấy mây đen ùn ùn kéo về che kín bầu trời và ai cũng hy vọng "mưa vàng" sẽ xuất hiện để giải nhiệt sau nhiều ngày nắng nóng gay gắt.
Theo ảnh mây vệ tinh và radar thời tiết, khu vực Nhà Bè và các phường trung tâm thành phố mây giông đang phát triển. Đây là những đám mây giông nhiệt cục bộ, có thể gây mưa rào rải rác ở một vài khu vực với lượng nhỏ. Mưa ít và nhỏ khiến nhiệt độ từ các khối bê tông và nhựa đường tỏa vào không khí khiến oi bức càng gia tăng. Dù không có tình trạng nắng nóng như những ngày trước đó, nhưng do độ ẩm trong không khí tăng cao khiến thời tiết oi bức. Đây cũng là một trong những dấu hiệu cho thấy một đợt mưa trái mùa sắp xuất hiện.
Theo Đài Khí tượng thủy văn Nam bộ, vùng áp thấp nóng phía tây bị nén, đẩy dịch xuống phía nam bởi bộ phận áp cao lục địa phía bắc. Rãnh áp thấp xích đạo xu hướng nâng trục lên phía bắc ở khoảng 4 - 7 độ vĩ bắc nối với cơn bão Sinlaku ở ngoài khơi phía đông của Philippines. Do trên cao, áp cao cận nhiệt đới hạ trục vắt qua nam Trung bộ và Nam bộ vẫn đang hoạt động mạnh. Nên trong ngày hôm nay 14.4, thời tiết TP.HCM phổ biến nhiều mây, không mưa; nhiệt độ cao nhất từ 35 - 36 độ C.
Từ ngày mai (15.4), mây giông xuất hiện nhiều hơn, mưa trái mùa bắt đầu xuất hiện ở một số nơi ở phía bắc thành phố (Bình Dương cũ), nhiệt độ cao nhất ở TP.HCM giảm nhẹ khoảng 1 độ, phổ biến còn 34 - 35 độ C. Đến ngày 16.4, một đợt mưa vàng giải nhiệt sẽ xuất hiện trên hầu khắp TP.HCM. Đợt mưa có thể kéo dài đến ngày 20.4.
Cảnh báo, trong hôm nay và ngày mai, thời tiết TP.HCM phổ biến trưa chiều trời nắng nóng, hanh khô do độ ẩm thấp, đề phòng nguy cơ cao xảy ra cháy nổ và các bệnh về tim mạch. Đây là giai đoạn chuyển mùa, do chênh lệch nhiệt độ nên thường xảy ra các hiện tượng thời tiết cực đoan như lốc, sét, mưa đá… gây hư hại nhà cửa, các công trình giao thông, cơ sở hạ tầng nên người dân cần hết sức chú ý phòng tránh.
Trong những ngày gần đây, mưa vàng giải nhiệt đã xuất hiện rải rác ở một số khu vực thuộc tỉnh Lâm Đồng và phía bắc tỉnh Đồng Nai.
Lý giải việc không tiếp tục bán song song cả xăng khoáng và xăng sinh học E10 như nhiều đề xuất trước đó, Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết, Việt Nam đã từng áp dụng song song xăng khoáng và xăng sinh học nhằm tạo thời gian để người dân làm quen, thị trường thích nghi, doanh nghiệp từng bước hoàn thiện hạ tầng phân phối, kỹ thuật và nguồn cung.
"Lộ trình triển khai được thực hiện từng bước, không mang tính áp đặt. Từ năm 2012, Chính phủ đã ban hành Quyết định 53 về lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống. Sau nhiều năm thử nghiệm, xăng E5 được phân phối chính thức trên toàn quốc từ năm 2018. Tuy nhiên, việc đưa xăng E10 ra thị trường theo Quyết định 53 đến nay vẫn chưa thực hiện được. Do đó, việc chuyển đổi sang xăng sinh học E10 không phải là bước đi đột ngột mà đã có lộ trình từ trước", Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân khẳng định.
Việc bán song song hai loại xăng sinh học E5 và E10 trên toàn quốc được xem là bước tiếp theo trong lộ trình triển khai nhiên liệu sinh học theo tinh thần Quyết định 53, phù hợp với thực tiễn, đúng chủ trương của Đảng và Chính phủ về chuyển đổi năng lượng, phát triển kinh tế xanh, giảm phát thải carbon cũng như xu hướng phát triển bền vững trên thế giới.
Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh: "Thực tiễn tại nhiều quốc gia cho thấy nếu duy trì đồng thời quá nhiều chủng loại nhiên liệu trong thời gian dài sẽ phát sinh nhiều bất cập như tăng chi phí logistics, tồn chứa, phân phối; gây khó khăn cho doanh nghiệp bán lẻ; đồng thời làm giảm hiệu quả của chính sách chuyển đổi năng lượng xanh".
Đặc biệt, xăng sinh học E10 đã được nghiên cứu, thử nghiệm và đánh giá là phù hợp với phần lớn phương tiện đang lưu hành hiện nay. Qua rà soát, đánh giá và tham khảo kinh nghiệm quốc tế, Bộ Công thương nhận thấy phần lớn ô tô, xe máy tại Việt Nam đều có thể sử dụng xăng E10 theo khuyến cáo của nhà sản xuất. Xăng E10 hiện đã được sử dụng phổ biến tại nhiều quốc gia như Mỹ, Brazil, Thái Lan hay Philippines… Tuy nhiên, đối với một số phương tiện quá cũ, ít sử dụng hoặc hệ thống nhiên liệu chưa được bảo dưỡng phù hợp, Bộ Công thương khuyến cáo người dân cần kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ hệ thống nhiên liệu và sử dụng nhiên liệu đúng theo khuyến cáo của nhà sản xuất để bảo đảm hiệu quả vận hành.
"Trong lộ trình nêu rõ, chuyển sang dùng xăng E10 và tiếp tục duy trì phân phối xăng E5 RON92. Xăng E5 được duy trì đến 2030 với mục tiêu chính là để phục vụ cho những dòng phương tiện cũ và chưa tương thích với dòng xăng E10", Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân nói.
GS-TS Võ Xuân Vinh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh doanh (Đại học Kinh tế TP.HCM), cho rằng: Về vĩ mô, Chính phủ đã có cam kết với thế giới giảm phát thải và tiến đến net zero vào năm 2050. Theo đó, các sản phẩm sử dụng trong nền kinh tế phải hướng đến yếu tố xanh ngay từ bây giờ. Xăng sinh học, điện tái tạo, bao bì tự hủy… là các chính sách bắt buộc phải triển khai và từng bước thực hiện hiệu quả. Thực tế, từ hơn 10 năm trước, Việt Nam đã đặt ra lộ trình sử dụng xăng E5 và E10. Nếu đi đúng lộ trình, xăng E10 đã có thể bán ra thị trường từ 9 năm trước. Do đó, Bộ Công thương hoàn toàn có lý khi giải thích đây là chính sách đi tiếp lộ trình đã được vạch ra từ 14 năm trước.
Ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, cũng khẳng định xăng E10 là lựa chọn tối ưu vì giúp chiến lược chuyển đổi năng lượng xanh, đáp ứng nhiều mục tiêu cùng lúc. Đó là bảo đảm đủ nguồn cung cho thị trường trong bối cảnh năng lượng thế giới biến động mạnh; giúp người tiêu dùng dễ sử dụng; hạn chế phát sinh chi phí đầu tư thêm cột bơm cho doanh nghiệp; đồng thời đáp ứng cam kết giảm phát thải của Chính phủ.
Theo ông Bùi Ngọc Bảo, việc tiếp tục duy trì bán xăng E5 đến năm 2030 là phù hợp để phục vụ nhóm phương tiện cũ. Thực tế, để phối trộn thành công xăng E10 lúc này, doanh nghiệp đầu mối phải tốn nhiều chi phí hơn để pha chế, thay vì trước đây chỉ cần nhập xăng khoáng để bán.
"Ngoài các doanh nghiệp đầu mối lớn, nhiều doanh nghiệp nhỏ đang gặp không ít khó khăn vì chủ yếu phải thuê gia công phối trộn, điều này làm tăng chi phí đầu vào cho mặt hàng xăng sinh học. Vì vậy, chính sách cần có sự hỗ trợ doanh nghiệp trong giai đoạn đầu chuyển đổi", ông Bùi Ngọc Bảo nói thêm.
GS-TS Võ Xuân Vinh cho rằng: Một cửa hàng kinh doanh nếu bán nhiều sản phẩm thì người tiêu dùng có nhiều lựa chọn hơn là rất tốt. Tuy nhiên, với nhiên liệu, mỗi cửa hàng bán lẻ xăng dầu đều phải đầu tư các trụ bơm với chi phí rất lớn, để bán song song rồi khách hàng theo thói quen tập trung mua một loại xăng truyền thống, như vậy ý nghĩa lớn lao của chiến lược chuyển đổi năng lượng xanh bị giảm hiệu quả, thậm chí phá sản. Trong khi đó, chuyển qua xăng sinh học là chiến lược đúng đắn, phù hợp xu thế và đã có thời gian thử nghiệm cũng như "cân đong đo đếm" các yếu tố bảo đảm tính "ích nước lợi nhà".
Thực tế quá trình chuyển đổi này, quan trọng nhất là để người tiêu dùng an tâm thì cần có cơ chế tuyên truyền, bằng minh chứng thuyết phục, thông tin rộng rãi một cách khoa học. "Quan trọng hơn, để đi đường dài, chúng ta cần có giải pháp dài hạn cho nguồn cung ethanol. Hiện tại, nguồn ethanol để phối trộn chủ yếu là nhập khẩu, mức cung ứng từ trong nước còn rất thấp. Bài toán chuyển đổi năng lượng này trong thực tế đặt ra vai trò của bộ quản lý rất lớn. Đó là làm thế nào để đảm bảo được nguồn cung trong dài hạn; có chính sách khuyến khích trong nước đầu tư để dần chủ động nguồn cung ethanol", GS-TS Võ Xuân Vinh lưu ý.
Ông Đào Công Quyết, Trưởng Tiểu ban truyền thông của Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), khẳng định việc nghiên cứu và sử dụng nhiên liệu sinh học đã được các hãng ô tô toàn cầu triển khai từ nhiều năm nay tại các thị trường như Mỹ, Brazil, Thái Lan, Indonesia… Vì vậy, trước khi đưa sản phẩm vào Việt Nam, các hãng đều đã đánh giá kỹ thuật dựa trên điều kiện vận hành thực tế và tiêu chuẩn trong nước nhằm bảo đảm khả năng tương thích với nhiên liệu sinh học.
Đối với nhóm xe đời cũ, ông Quyết khuyến nghị người sử dụng nên chủ động kiểm tra phương tiện tại các đại lý chính hãng để được tư vấn thay thế các chi tiết như gioăng cao su hoặc ống dẫn nhiên liệu nếu cần thiết trước khi chuyển sang sử dụng xăng E10.
Ngoài ra, một trong những băn khoăn phổ biến hiện nay là xăng E10 có thể khiến xe bị ì máy, hụt ga hoặc giảm hiệu suất vận hành. Theo ông Đào Công Quyết, hiện tượng này chủ yếu chỉ xảy ra khi nhiên liệu không đạt chất lượng hoặc bị lẫn tạp chất, nước. Trong khi đó, xăng E10 có trị số octane tương đương, thậm chí cao hơn xăng khoáng thông thường, giúp quá trình cháy ổn định hơn.
"Nếu xe được bảo dưỡng định kỳ và sử dụng xăng E10 đạt chuẩn theo đúng khuyến cáo của nhà sản xuất thì hiện tượng hụt ga sẽ không xảy ra", ông Đào Công Quyết nhấn mạnh.