Hồi tháng 3, GS Nga – Viện trưởng Viện Công nghệ cao Việt Nhật, giảng viên trường Đại học Xây dựng Hà Nội, được trao giải Kovalevskaia dành cho các nhà khoa học nữ xuất sắc.
“Đây là giải thưởng mà tôi ao ước từ khi còn đi học. Tôi xúc động vì mình đã có vinh dự này sau gần 30 năm”, chị Nga nói.
Là nữ giáo sư duy nhất của ngành Xây dựng được công nhận từ năm 2014 đến nay, hướng nghiên cứu của chị Nga tập trung vào phát triển, cải tiến công nghệ xử lý nước và nước thải; quản lý nước và chất thải bền vững để đảm bảo an ninh năng lượng, thu hồi tài nguyên và thích ứng biến đổi khí hậu.
Chị đã thực hiện 21 đề tài, nhiệm vụ khoa học công nghệ, trong đó làm chủ nhiệm hai đề tài cấp Nhà nước, 6 cấp Bộ. GS Nga cũng đang chủ trì dự án SATREPS với vốn ODA của Nhật Bản để phát triển hệ thống cấp nước thích ứng với nguồn nước ô nhiễm cho Việt Nam.
Cùng đó là dự án Phục hồi hệ thống sông nội đô (sông Tô lịch, sông Lừ, sông Sét, sông Kim Ngưu). Nhóm của chị đã xem xét các nguồn nước trong lưu vực sông, bao gồm nước mặt, nước ngầm tầng nông, nước mưa và nước thải sau xử lý, qua đó đề xuất các giải pháp kỹ thuật để kiểm soát ô nhiễm, phục hồi hệ sinh thái.
Hành trình dấn thân vào những bài toán hóc búa ở đô thị của chị Nga mang bóng dáng người bố – GS. TSKH Trần Hữu Uyển, chuyên gia hàng đầu ngành Kỹ thuật cấp thoát nước.
Được thừa hưởng tinh thần học tập và niềm say mê khoa học, năm 1991, cô nữ sinh chuyên Hóa trường THPT chuyên Hà Nội – Amsterdam quyết định thi vào Đại học Xây dựng Hà Nội. Mong muốn của chị là tiếp bước cha trong lĩnh vực mà ông đã dành cả đời theo đuổi.
Ở đây, chị nhận ra ngành kỹ thuật cấp thoát nước không chỉ có những con số khô khan mà là sự giao thoa giữa kỹ thuật và xã hội, đòi hỏi hiểu biết nhiều chiều và có hệ thống.
Càng học, chị càng thấy mình phù hợp nhờ tư duy logic về kỹ thuật đã được rèn giũa từ bé. Nền tảng chuyên Hóa cũng giúp chị nắm bắt tốt các quá trình hóa sinh trong xử lý và kiểm soát ô nhiễm nước.
Năm 1996, sau khi tốt nghiệp xuất sắc, chị lên đường sang Thái Lan học thạc sĩ, rồi chinh phục tấm bằng tiến sĩ tại Đại học Tokyo – ngôi trường số 1 Nhật Bản. Trước những lời “cảnh báo” rằng ngành này quá nặng nhọc với phụ nữ, chị không thấy áp lực mà còn học đầy say mê.
“Khó khăn là điều bình thường trong cuộc sống. Thậm chí, đó luôn là động lực, cảm hứng để tôi nỗ lực”, chị Nga tâm niệm.
Chị Nga sau đó làm nghiên cứu sinh sau tiến sĩ ở Đại học Liên Hiệp Quốc (JSPS), lĩnh vực Môi trường và Phát triển bền vững.
Nữ giáo sư nhìn nhận mỗi giai đoạn trên chặng đường học thuật đều đòi hỏi có giải pháp riêng. Thời đại học và cao học, khi mọi nhiệm vụ đều rõ ràng, chị luôn cố gắng mở rộng kiến thức đã học, hoàn thành tốt hơn yêu cầu của đề bài.
Còn khi trở thành một nhà khoa học độc lập, cần tự tìm hiểu và giải quyết vấn đề, chị “lăn lộn” để nhìn thấu đáo vấn đề. Khi đã ra được định hướng, “việc còn lại là tập trung và nỗ lực hết mình”.
Để hoàn thành những nghiên cứu mà nhiều người gọi là “thành tựu”, theo chị Nga, là hàng trăm, hàng nghìn lần thử nghiệm thất bại. Hiểu rằng đó là điều tất yếu trong khoa học, mỗi khi kết quả không đạt kỳ vọng, chị cần mẫn quay lại “lục lọi”, đánh giá phương pháp và thử từ đầu. Cứ như vậy, sau mỗi lần một thí nghiệm thành công là một lần chị được “thắp” thêm sự tự tin để đi tiếp.
Chị Nga là người tiên phong ở Việt Nam nghiên cứu công nghệ màng lọc kỵ khí (AnMBR) để xử lý nước thải, phù hợp với khí hậu Việt Nam.
Điểm đặc biệt của công nghệ này không chỉ nằm ở việc làm sạch nguồn nước mà còn mở ra nhiều tiềm năng: tái sử dụng nước cho nông nghiệp hay thu hồi những vật chất có ích (như khí sinh học) để phục vụ cuộc sống.
Chị Nga nhìn nhận hành trình đưa nghiên cứu từ phòng thí nghiệm ra thực tế rất dài, đòi hỏi sự kiên trì của người làm nghề và sự chung tay của cả cộng đồng. Vì vậy, giải thưởng Kovalevskaia là động lực để chị tiếp tục nghiên cứu về phát triển xanh, sạch và bền vững.
Sau 30 năm “lăn lộn” với những bài toán khó, chị Nga đánh giá chất lượng nước sẽ luôn là vấn đề sống còn của xã hội. Chị dự định tiếp tục tìm hiểu sâu hơn về công nghệ màng trong xử lý nước thải để giải quyết những bài toán mà phương pháp truyền thống chưa thể chạm tới.
Nhìn lại chặng đường đã qua, nữ giáo sư tin rằng nỗ lực trau dồi kiến thức nền tảng, mở rộng tri thức, và học cách bắt nhịp với những xu hướng nghiên cứu của thế giới là chìa khóa cho các bạn trẻ dấn thân vào con đường học thuật lâu dài.
“Nghiên cứu là gian lao, nhưng rất thú vị. Nếu yêu thích, không gì là không thể vượt qua”, chị Nga tâm niệm.
Chị cũng nhìn nhận phụ nữ có những lợi thế riêng trong ngành kỹ thuật nhờ sự thấu cảm, khả năng phối hợp hài hòa và nhìn nhận thấu đáo.
“Khoa học rất bình đẳng. Có sự nỗ lực và tập trung sẽ giúp chúng ta thành công”, chị nói.
Với 25,5/30 điểm, Nguyễn Nhất Huy, 20 tuổi, sinh viên năm thứ ba, lớp Sư phạm Toán chất lượng cao (K73), Đại học Sư phạm Hà Nội, vừa đoạt giải nhất bảng A môn Đại số tại kỳ thi Olympic Toán học sinh viên và học sinh toàn quốc.
Đây vốn được coi là bảng đấu "khó nhằn", tập trung những thí sinh xuất sắc đến từ các trường chuyên đào tạo ngành Toán. Đề thi gồm 5 bài tự luận trong 180 phút. Huy cho biết làm gần hết, chỉ bỏ lại một câu khó nhất.
"Mình vui nhưng không quá bất ngờ bởi đã tự dự đoán được điểm sau khi rời phòng thi", Huy nói, cho biết từng giành giải nhì năm ngoái và đã đặt mục tiêu "đổi màu" huy chương ở lần thi này.
Nhất Huy không phải là cái tên xa lạ trong cộng đồng yêu thích Toán ở phổ thông. Ngày học lớp chuyên Toán, trường THPT chuyên Phan Bội Châu, Nghệ An, nam sinh từng đạt giải nhì quốc gia, vào vòng thi chọn đội tuyển quốc tế. Thành tích này giúp Huy được tuyển thẳng vào nhiều trường, trong đó có Đại học Sư phạm Hà Nội.
Nam sinh cho biết bén duyên với công việc giảng dạy từ sớm. Ngày học lớp 11, Huy đã mày mò biên soạn tài liệu Toán và hứng thú đặc biệt với việc giải thích kiến thức làm sao để mọi người hiểu. Đến nay, cuốn sách đầu tay của Huy dành cho học sinh ôn thi lớp 10 chuyên Toán đã nhiều lần tái bản.
Vào năm thứ nhất đại học, Huy được phụ huynh và học sinh tìm đến, ban đầu là những nhóm nhỏ, sau đó phát triển thành các lớp ổn định. Nhờ nền tảng học tập và hoạt động tích cực trong cộng đồng toán học, nam sinh cũng được thầy cô tin tưởng, mời giảng dạy một số buổi cho đội tuyển Toán của tỉnh Nghệ An.
Để tham gia kỳ thi Olympic Toán sinh viên toàn quốc, Huy trải qua kỳ thi chọn đội tuyển của trường vào cuối tháng 1. Trong một tháng chuẩn bị trước khi thi, mỗi tuần, nam sinh dành một đến hai buổi để giải các bài toán khó từ đề thi Olympic trong nước và quốc tế.
Theo Huy, khó nhất là phải rèn tốc độ, độ chính xác và kỹ năng trình bày bài. "Đề thi dài và nặng kiến thức. Muốn có thời gian nghĩ bài khó thì tốc độ làm bài phải đủ nhanh, nhạy bén và chắc ở những câu đầu", nam sinh nhìn nhận.
Với những bài khó, Huy đặt giới hạn chừng hai tiếng để tìm cách giải. Nếu vẫn không làm được, nam sinh mới tham khảo lời giải để học thêm phương pháp. Huy cho rằng tự học là yếu tố cốt lõi để để học tốt Toán.
Thành tích của Huy đã góp phần giúp Đại học Sư phạm Hà Nội có một mùa thi "rực rỡ" kể từ khi tham gia phong trào Olympic Toán vào năm 1993, theo PGS. TS Lê Văn Hiện, Hiệu trưởng trường Toán học và Công nghệ thông tin. Năm nay, cả 10 thành viên đội tuyển đều giành huy chương, trong đó 8 huy chương vàng. Hai thủ khoa ở hai bảng khó nhất đều thuộc về sinh viên Sư phạm Hà Nội.
"Nhất Huy là một trong những sinh viên xuất sắc, nổi bật ở khoa và có tiềm năng phát triển chuyên môn rất tốt trong tương lai", thầy đánh giá. Nói thêm, PGS Hiện cho biết đội tuyển của trường không phải ôn luyện cấp tốc bởi các sinh viên đã có nền tảng toán học vững chắc từ chương trình đào tạo.
Ngoài dạy và học, Nhất Huy thường xuyên góp mặt trong các hoạt động của khoa, nhà trường. Nam sinh nói không tránh khỏi những lúc mệt nhưng hiếm khi cảm thấy quá tải vì luôn lên kế hoạch từ sớm.
"Mình thường nghĩ trước một tuần là sẽ có những việc gì, việc nào quan trọng thì làm trước. Chia nhỏ và làm cuốn chiếu như vậy sẽ không bị dồn việc và giảm độ trễ", Huy chia sẻ.
Nam sinh đặt mục tiêu hoàn thành tốt chương trình cử nhân, tiếp tục học thạc sĩ, nâng cao khả năng giảng dạy và theo đuổi nghiên cứu toán học nghiêm túc.
"Trước mắt, mình muốn trở thành một giáo viên dạy Toán tốt, sau đó là một nhà Toán học thực thụ", Huy nói.
Sáng nay 1.6, hơn 151.000 thí sinh TP.HCM chính thức hoàn thành môn thi lớp 10 đầu tiên là ngữ văn với chủ đề "Những sắc màu cảm xúc". Điểm nhấn trong đề thi là câu hỏi 4 điểm ở phần nghị luận xã hội cho sĩ tử chọn một trong 2 yêu cầu, hoặc viết về vấn đề "thiếu cảm xúc, khô cứng và cằn cỗi cảm xúc" của một số bạn trẻ hiện nay và nêu giải pháp, hoặc viết bài văn với nhan đề: "Thấu hiểu cảm xúc để biết sống yêu thương".
Đặng Lê Mai An, học sinh Trường THCS Colette (P.Xuân Hòa), chia sẻ về tổng thể, đề thi văn năm nay không chỉ vừa sức mà còn gần gũi với những bạn trẻ chào đời và trưởng thành trong khi công nghệ phát triển như em. Ngoài ra, đề còn gần gũi ở điểm An từng ngày càng phụ thuộc vào mạng xã hội trong thời đại dịch, thậm chí có lúc nữ sinh cho rằng "có nó thì mình mới sống được".
Vì thế, An chọn viết theo yêu cầu đầu tiên về việc "thiếu cảm xúc" trong đó em đề ra 2 giải pháp: Một là dành thời gian khám phá, tìm hiểu bản thân, hai là trò chuyện với những người thân quen và không tự gượng ép mình lúc nào cũng phải vui vẻ, hạnh phúc để làm hài lòng mọi người.
Để tăng sức thuyết phục cho giải pháp mình vừa nêu ra, An kể em đã dẫn chứng câu chuyện mới đây của hoa hậu chuyển giới Nguyễn Hương Giang, người vừa đạt danh hiệu Á hậu 2 tại cuộc thi Hoa hậu Hòa bình quốc tế (MGI) mùa All Stars 2026 diễn ra hôm qua (31.5).
"Chị không chỉ cống hiến và đại diện cho cộng đồng LGBTQ+ trên đấu trường quốc tế mà còn luôn sống thật với cảm xúc của chính mình, không cho rằng thua thì phải buồn mà thay vào đó luôn bày tỏ chị hạnh phúc ra sao vì đã quyết tâm hết sức", An chia sẻ, cho biết thêm em đã viết được 6 mặt giấy.
Đứng cạnh bên An, Nguyễn Thanh Thảo, học cùng trường, cho biết em đã chọn dẫn chứng TikToker Nờ Ô Nô (Phạm Đức Tuấn) - một nhà sáng tạo nội dung từng có nhiều phát ngôn xúc phạm người cao tuổi - như một biểu hiện của sự "cằn cỗi cảm xúc", hay chính xác hơn là vô cảm. Còn ở khía cạnh giải pháp, nữ sinh kể câu chuyện những người trẻ luôn sẵn lòng chung tay giúp đỡ đồng bào lũ lụt và nhiều nhóm yếu thế khác trong xã hội.
Đặng Gia Hân, học sinh Trường THCS Lê Quý Đôn (P.Xuân Hòa), cũng chọn làm yêu cầu 1, cho biết vì đam mê đọc những cuốn sách về tâm lý học, em đã chọn đưa vào bài một dẫn chứng liên quan tới thí nghiệm thực tế. Kết quả thí nghiệm này cho thấy, khi kể một chuyện cười trong nhóm người ngồi đối diện trực tiếp với nhau thì chỉ cần một người cười là tất cả sẽ cười theo.
Tuy vậy, nếu tách thành viên trong nhóm vào những căn phòng biệt lập với nhau, hiệu ứng cười cộng hưởng không còn diễn ra nữa mà mỗi người sẽ có một biểu cảm riêng. Điều này cho thấy con người chúng ta vẫn hay bỏ qua cảm xúc của cá nhân để hùa theo cảm xúc của số đông, theo Hân, và đây là một vấn đề đáng cảnh báo.
"Đề thi gợi cho em nhiều cảm hứng viết", nữ sinh nói thêm.
Chọn làm theo yêu cầu thứ 2 là viết văn với nhan đề cho sẵn, Minh Hoàng, học sinh Trường THCS Bàn Cờ (P.Bàn Cờ), chia sẻ em tiếc nuối vì không đủ thời gian hoàn thành trọn vẹn, chỉ kịp nêu một số câu luận điểm, dẫn chứng, phản đề trước khi kết luận trong 15 phút cuối giờ. Trong đó, nam sinh đề cập tới thương hiệu Tôn Hoa Sen, đơn vị đứng sau chương trình "Mái ấm gia đình Việt" từng có MC Quyền Linh giữ vai trò dẫn dắt, chuyên giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn.
Hoàng kể em biết đến chương trình nhờ các trào lưu trên TikTok, đặc biệt là câu nói "Mong Tôn Hoa Sen thấy cảnh này" để chỉ những hoàn cảnh khó khăn cần giúp đỡ. Nam sinh nói thêm hy vọng sẽ "gỡ" điểm bằng môn thi tiếng Anh, toán sắp tới để tìm suất vào Trường THPT Hùng Vương (P.Chợ Lớn).
Chiều nay, hơn 151.000 thí sinh TP.HCM tiếp tục bước vào môn thi thứ 2 là ngoại ngữ, với tổng thời gian làm bài 90 phút. Sau đó vào ngày mai, 2.6, các bạn thi vào trường đại trà sẽ hoàn thành môn thi cuối là toán học vào buổi sáng, còn nếu thi chuyên hoặc tích hợp sẽ thi môn tương ứng vào buổi chiều.
Chủ tịch UBND TP.HCM vừa ban hành chỉ thị về nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác cải cách hành chính trên địa bàn thành phố giai đoạn 2026 - 2030.
Theo đó, chỉ thị đặt mục tiêu đến năm 2030 đưa TP.HCM vào nhóm 5 tỉnh, thành phố dẫn đầu cả nước về chỉ số cải cách hành chính; chỉ số hài lòng của người dân, tổ chức đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước; chỉ số hiệu quả quản trị và hành chính công cấp tỉnh; chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh và thuộc nhóm 3 địa phương dẫn đầu về chỉ số chuyển đổi số.
Từ đó TP.HCM đề ra nhiều nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm như đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, nâng cao chất lượng dịch vụ công trực tuyến; bảo đảm 100% thủ tục hành chính được công bố, công khai đầy đủ và 100% hồ sơ được theo dõi trạng thái xử lý trên hệ thống thông tin.
Tiếp tục tinh gọn tổ chức bộ máy, đẩy mạnh phân cấp, ủy quyền, nhất là đối với cấp xã trên các lĩnh vực như quản lý tài chính - ngân sách, đất đai, đầu tư công, trật tự xây dựng, quản lý đô thị và tổ chức cán bộ.
Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức liêm chính, chuyên nghiệp; tập trung hoàn thiện khung kiến trúc chính quyền số, nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin. Ứng dụng Công dân số TP.HCM cũng sẽ được nâng cấp, trở thành kênh tương tác trực tuyến chính thống và duy nhất giữa người dân, doanh nghiệp với chính quyền thành phố.
Chính phủ ban hành nghị định 248/2026 quy định chi tiết một số điều của Luật Thương mại điện tử, trong đó có nội dung đáng chú ý về quy chế hoạt động livestream bán hàng.
Nghị định quy định trường hợp nền tảng thương mại điện tử có cung cấp tính năng livestream bán hàng phải công khai quy chế hoạt động livestream bán hàng bao gồm ít nhất các nội dung.
Cụ thể quyền và nghĩa vụ của các bên tham gia livestream bán hàng. Đối tượng, quy trình, hướng dẫn người livestream bán hàng thực hiện định danh xác thực điện tử.
Điều kiện, quy trình, thủ tục về đăng ký mở tài khoản người bán và người livestream bán hàng.
Quy định các trường hợp cụ thể bị dừng phát trực tuyến, gỡ bỏ thông tin hiển thị, đường dẫn liên kết.
Quy trình, hướng dẫn cụ thể về cách thức thực hiện công cụ cho phép người livestream bán hàng hiển thị nội dung cảnh báo khi livestream bán hàng đối với hàng hóa, dịch vụ có nguy cơ gây mất an toàn, ảnh hưởng xấu đến tính mạng, sức khỏe, tài sản của người mua theo quy định của pháp luật.
UBND TP.HCM đang tổ chức lấy ý kiến góp ý của tổ chức, cá nhân về quy định phí tham quan danh lam thắng cảnh trên địa bàn thành phố. Thời gian nhận góp ý từ 29-6 đến hết 28-7 trên Cổng thông tin điện tử TP.HCM.
Theo dự thảo tờ trình của UBND TP.HCM, trước sáp nhập, HĐND tỉnh Bình Dương có ban hành Nghị quyết số 05/2020 về việc quy định phí tham quan di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh và bảo tàng trên địa bàn tỉnh Bình Dương, trong đó có quy định về việc thu phí tham quan danh lam thắng cảnh Núi Cậu - Lòng hồ Dầu Tiếng. Tuy nhiên sau 1-7, việc thu phí tại danh lam thắng cảnh này đang tạm ngừng.
Theo UBND TP.HCM, việc áp dụng mức thu phí tham quan 10.000 đồng/lượt từ năm 2020 đến nay cơ bản phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của địa phương và khả năng chi trả của người dân.
