Theo AP, Tư lệnh IRGC Ahmad Vahidi ngày 2.7 tham dự một cuộc họp về công tác tổ chức tang lễ, sau đó xuất hiện bên quan tài ông Ali Khamenei trong một buổi tưởng niệm riêng gần nơi ở cũ của cố lãnh tụ tối cao tại trung tâm Tehran. Các hình ảnh do truyền thông nhà nước Iran công bố cho thấy ông Vahidi tham gia thảo luận về tang lễ và dự các nghi thức tưởng niệm.
Iran dự kiến tổ chức lễ tang cấp nhà nước kéo dài nhiều ngày cho ông Ali Khamenei từ ngày 4.7. Các nghi lễ bắt đầu tại đại sảnh Mosalla ở Tehran, trước khi linh cữu được đưa qua một số thành phố tại Iran và Iraq trong khuôn khổ đoàn rước tang lễ.
Sự xuất hiện của ông Vahidi thu hút sự chú ý vì ông không lộ diện công khai kể từ ngày 8.2, vài tuần trước khi xung đột giữa Mỹ – Israel với Iran bùng phát ngày 28.2. Theo Fox News, sự trở lại của ông Vahidi diễn ra vào thời điểm chính trị nhạy cảm, khi ông được cho là một trong những nhân vật có ảnh hưởng lớn trong việc định hình lập trường cứng rắn của Iran trong các cuộc đàm phán nhằm tìm kiếm khả năng chấm dứt vĩnh viễn xung đột với Mỹ.
Theo Times of India, ông Vahidi đang nổi lên như một trong những nhân vật quyền lực nhất tại Iran và có thể đóng vai trò quan trọng trong quyết định liệu Tehran tiếp tục đàm phán hay nối lại giao tranh. Ông Beni Sabti, chuyên gia về Iran tại Viện Nghiên cứu an ninh quốc gia Israel (INSS- Israel), nhận định ông Vahidi hiện có ảnh hưởng lớn trong giới lãnh đạo an ninh Iran, đặc biệt trong bối cảnh nước này cần duy trì sự thống nhất nội bộ.
Ông Vahidi là thành viên IRGC từ những ngày đầu tổ chức này được thành lập vào cuối thập niên 1970. Ông từng giữ nhiều vị trí chủ chốt trong lĩnh vực tình báo và quân sự, đồng thời được truyền thông nhà nước Iran cho biết đã lãnh đạo lực lượng Quds từ năm 1988 – 1997, theo Al Jazeera.
Các nhà phân tích cho rằng ông Vahidi đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng mạng lưới các nhóm vũ trang do Iran hậu thuẫn tại Trung Đông, đặc biệt ở Lebanon. Ông từng giữ chức Bộ trưởng Quốc phòng dưới thời cựu Tổng thống Iran Mahmoud Ahmadinejad, sau đó làm Bộ trưởng Nội vụ dưới thời cố Tổng thống Iran Ebrahim Raisi và rời nhiệm sở năm 2024.
Ông Ali Alfoneh, chuyên gia về Iran tại Viện Các quốc gia vùng Vịnh Ả Rập (Mỹ), nói với Al Jazeera rằng ông Vahidi là một quan chức giàu kinh nghiệm và có năng lực, phù hợp với vai trò lãnh đạo trong thời chiến.
Tuy nhiên, trên bình diện quốc tế, ông Vahidi cũng là nhân vật gây tranh cãi. Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol) từng phát lệnh truy nã đỏ đối với ông theo đề nghị của Argentina, liên quan cáo buộc trong vụ đánh bom trung tâm cộng đồng Do Thái AMIA ở Buenos Aires năm 1994 khiến 85 người thiệt mạng. Chính phủ Iran phủ nhận liên quan vụ tấn công và tuyên bố cáo buộc này là vô căn cứ, theo Al Jazeera.
Theo Hãng tin AFP, hôm 25-5, Ngoại trưởng Cuba Bruno Rodriguez đã chỉ trích phát biểu của Đại diện cấp cao về chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU) Kaja Kallas, sau khi bà này nói với báo chí rằng những khó khăn hiện tại ở Cuba là do nhiều thập niên quản lý yếu kém.
Trên mạng xã hội X, Ngoại trưởng Rodriguez cho rằng những phát biểu của bà Kallas là "thiếu khách quan" và "thể hiện sự tiêu chuẩn kép rõ rệt".
Ông cho rằng sẽ là thiếu khách quan nếu bỏ qua vai trò của các biện pháp trừng phạt phi pháp và tàn bạo mà Mỹ áp lên người dân Cuba, như siết chặt phong tỏa, cấm vận dầu mỏ và đe dọa quân sự, vì đây mới là nguyên nhân chính khiến Cuba gặp khó khăn như hiện nay.
Ông cũng khẳng định các chính sách của Cuba trong thập niên qua đã nhận được đồng thuận rộng rãi từ người dân và đây là "công việc nội bộ".
Các lệnh bao vây cấm vận mà Mỹ áp lên Cuba từ năm 1962 đã gây ra nhiều khó khăn cho Cuba trong nhiều thập niên qua. Quan hệ hai bên càng căng thẳng kể từ khi Mỹ tăng sức ép lên nguồn cung dầu mỏ Cuba vào đầu năm nay.
Hôm 20-5, Mỹ tiếp tục gây sức ép khi công bố cáo trạng với Đại tướng Raúl Castro - em trai cố Lãnh tụ Fidel Castro, liên quan đến vụ bắn hạ hai máy bay dân sự của nhóm chống chính quyền Cuba năm 1996.
Trước đó vào hôm 1-5, Tổng thống Mỹ Donald Trump ký sắc lệnh áp thêm các biện pháp trừng phạt mới nhằm vào Cuba, đồng thời đe dọa áp lệnh trừng phạt thứ cấp đối với hoạt động của các công ty nước ngoài tại đây, bao gồm nhiều doanh nghiệp châu Âu.
Ngoại trưởng Rodriguez đặt câu hỏi vì sao bà Kallas không bày tỏ "quan ngại hay ủng hộ" đối với các doanh nghiệp và cá nhân bị ảnh hưởng trước động thái của Mỹ.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 16/5 đăng tải trên mạng xã hội Truth Social một hình ảnh do AI tạo ra cho thấy ông đang chỉ tay thẳng vào ống kính khi đứng trước các tàu chiến trên một vùng biển động. Một vài tàu hiển thị cờ Iran bên cạnh dòng chữ: "Đó là sự yên lặng trước cơn bão".
Bài đăng này xuất hiện giữa lúc có đồn đoán rằng giới chức Mỹ đang chuẩn bị các phương án nối lại hành động quân sự với Iran nếu các nỗ lực ngoại giao hiện tại thất bại.
Theo New York Times, Lầu Năm Góc đã xây dựng các kế hoạch cho một giai đoạn mới của chiến dịch quân sự chống lại Iran, được gọi là "Cơn cuồng nộ 2.0”, sau khi động lực trong các cuộc đàm phán hòa bình bị đổ vỡ.
Các cuộc tấn công quân sự vẫn tạm dừng kể từ khi một lệnh ngừng bắn được công bố vào ngày 7/4, nhưng theo các nguồn thạo tin, ông Trump vẫn chưa loại trừ khả năng tái khởi động các cuộc tấn công.
Tổng thống Trump đã nhiều lần từ chối các đề xuất hòa bình của Iran, lập luận rằng chúng không đáp ứng được các yêu cầu chính của Washington, bao gồm các đảm bảo rằng Iran sẽ không phát triển vũ khí hạt nhân và việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz.
"Họ hoặc là sẽ đạt một thỏa thuận, hoặc là họ sẽ bị phá hủy hoàn toàn. Vì vậy, bằng cách này hay cách khác, chúng ta vẫn thắng", ông Trump phát biểu trước khi lên đường sang Trung Quốc hôm 13/5.
New York Times dẫn lời một số quan chức giấu tên của Mỹ cho biết chính quyền ông Trump đang cân nhắc một vài phương án quân sự.
Một kịch bản sẽ liên quan đến các cuộc tấn công gia tăng cường độ nhằm vào các mục tiêu quân sự và cơ sở hạ tầng của Iran. Ông Trump trước đó từng dọa sẽ nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng dân sự trước khi lệnh ngừng bắn diễn ra.
Phương án thứ hai được cho là liên quan đến việc triển khai các lực lượng đặc biệt của Mỹ để thu giữ uranium làm giàu đang nằm sâu dưới hầm ngầm ở Iran. Các quan chức cảnh báo một sứ mệnh như vậy sẽ đòi hỏi hàng nghìn binh sĩ hỗ trợ và kéo theo những rủi ro leo thang xung đột đáng kể.
Một đề xuất khác được cho là sẽ chứng kiến các binh sĩ Mỹ chiếm giữ đảo Kharg, một trong những trung tâm xuất khẩu dầu mỏ quan trọng nhất của Iran. Các nhà phân tích cho rằng một hoạt động như vậy sẽ đòi hỏi một sự hiện diện quân sự lớn hơn nhiều và có thể làm leo thang xung đột nghiêm trọng.
Cuộc tranh luận mới về hành động quân sự diễn ra khi ông Trump phải đối mặt với sức ép trong nước ngày càng tăng trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.
Theo các báo cáo, một số đồng minh của Mỹ đã kín đáo hối thúc Nhà Trắng theo đuổi một sự thỏa hiệp có thể dẫn đến việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz, đồng thời cho phép ông Trump thể hiện kết quả đó như một chiến thắng ngoại giao.
Bất chấp nhiều tháng áp lực, Mỹ vẫn chưa đạt được mục tiêu đã tuyên bố là dỡ bỏ hoàn toàn các năng lực hạt nhân của Iran.
Bộ trưởng Quốc phòng (Bộ trưởng Chiến tranh) Mỹ Pete Hegseth nói với các nhà lập pháp trong tuần này rằng: "Chúng tôi có một kế hoạch để leo thang nếu cần thiết”.
Trong khi đó, các quan chức Iran cũng đã ra tín hiệu sẵn sàng cho một kịch bản tái xung đột. Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf viết trên mạng xã hội: "Chúng tôi chuẩn bị sẵn sàng cho tất cả các phương án. Họ sẽ phải ngạc nhiên”.
Các đánh giá tình báo được truyền thông Mỹ trích dẫn chỉ ra Iran đã khôi phục quyền tiếp cận vận hành đối với phần lớn cơ sở hạ tầng tên lửa của mình, bao gồm cả các cơ sở phóng ngầm dưới lòng đất.
Trong thông báo gửi tới các cơ quan đại diện ngoại giao nước ngoài ở Kiev ngày 6/5, Nga cảnh báo sẽ "tấn công trả đũa" nhằm vào thủ đô của Ukraine, "bao gồm các cơ quan đầu não", nếu Ukraine làm gián đoạn hoạt động kỷ niệm Ngày Chiến thắng tại Moskva trong ngày 9/5.
Nga hối thúc các bên "đảm bảo việc sơ tán kịp thời nhân viên phái đoàn ngoại giao và các phái đoàn khác, cũng như công dân, khỏi thành phố Kiev".
Ukraine chưa bình luận về thông báo mới của Nga.
Cảnh báo của Nga được đưa ra sau khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cùng ngày chỉ trích Nga khước từ các nỗ lực ngừng bắn bằng cách tiếp tục tấn công Ukraine. Ông nói Nga đã vi phạm đề xuất ngừng bắn đơn phương của Ukraine 1.820 lần tính đến trưa ngày 6/5.
Ông Zelensky trước đó đề xuất tạm dừng giao tranh bắt đầu từ nửa đêm 6/5, nhằm đáp lại đề nghị ngừng bắn mà Tổng thống Nga Vladimir Putin đưa ra cho ngày 8-9/5. Tuy nhiên, phía Nga không bình luận hay tuyên bố sẽ tuân thủ lời kêu gọi ngừng bắn của Kiev.
"Hôm nay, hầu như cả ngày, hầu như mỗi giờ, chúng tôi đều nhận được báo cáo về các cuộc tấn công từ nhiều khu vực khác nhau", lãnh đạo Ukraine nói.
Trong bài phát biểu buổi tối, ông Zelensky tuyên bố Ukraine sẽ "đáp trả tương xứng" đối với các hành vi vi phạm của Nga và sẽ quyết định các bước tiếp theo phù hợp.
