Năm 2022, Tòa án Trung cấp số 1 Thượng Hải phát lệnh truy nã đối với Li Zhaohui. Cùng lúc, Tập đoàn Năng lượng Meijin thông báo thưởng 100.000 tệ (15.000 USD) cho người cung cấp tung tích của ông, kèm 10% giá trị tài sản thu hồi thực tế. Khoản thưởng này xuất phát từ việc Li Zhaohui phải chịu 1/4 trách nhiệm liên đới trong khối nợ 216 triệu tệ của Công ty Thương mại Quốc tế Haiboxinhui Thượng Hải.
Kế nghiệp lúc nguy nan
Tháng 1/2003, ông Li Haicang, Chủ tịch Tập đoàn Thép Haixin, tử vong do bị mưu sát. Con trai ông, Li Zhaohui, khi đó 22 tuổi, bỏ dở chương trình đại học tại Australia để về nước tiếp quản sản nghiệp được định giá 4 tỷ tệ và hơn 9.000 nhân viên của cha.
“Hãy để cháu làm thử vài năm. Nếu không được, cháu rời đi. Công ty của cha gây dựng, cháu không để nó lụi bại”, Li Zhaohui nói với các cổ đông.
Haixin tiền thân là nhà máy rửa than đá và luyện cốc do ông Li Haicang thành lập năm 1987 tại huyện Văn Hỷ, thành phố Vận Thành, tỉnh Sơn Tây. Năm 2002, công ty lọt top 20 doanh nghiệp lớn nhất Trung Quốc và là doanh nghiệp tư nhân lớn nhất tỉnh Sơn Tây.
Sau khi nhậm chức, Li Zhaohui thay thế nhiều lãnh đạo cấp cao để thu gọn quyền điều hành. Trong năm đầu tiên, công ty đạt doanh thu 7 tỷ tệ, nộp ngân sách 1,2 tỷ tệ. Đến năm thứ ba nắm quyền, Li Zhaohui sở hữu khối tài sản 5,5 tỷ tệ.
Chuyển hướng đầu tư tài chính
Khác với định hướng sản xuất truyền thống của cha, Li Zhaohui dồn lực đầu tư tài chính. Năm 2004, ông chủ trẻ chi gần 6 tỷ tệ mua 3,1% cổ phần Ngân hàng Minsheng. Trong giai đoạn 2006-2008, ông tiếp tục mua bán cổ phiếu của Minsheng, Huaguan Technology và Yinhua Fund, thu về hàng tỷ tệ lợi nhuận. Ông mở rộng đầu tư vào Shanxi Securities, ngân hàng Everbright và cảng Rizhao.
Năm 2008, tài sản của ông đạt 12,5 tỷ tệ. Năm 2009, Li đứng thứ 39 trong danh sách 500 người giàu nhất Trung Quốc và trở thành trở thành tỷ phú trẻ nhất quốc gia này do tạp chí Tân Tài Phú bình chọn. Năm 2010, tạp chí Forbes từng xếp Li (lúc đó 28 tuổi) vào danh sách những tỷ phú trẻ nhất thế giới với tài sản ròng 1 tỷ USD.
Thành công tài chính đi kèm lối sống xa hoa. Năm 2010, Li Zhaohui kết hôn với diễn viên Che Xiao tại huyện Văn Hỷ. Đám cưới gây xôn xao dư luận Trung Quốc thời bấy giờ khi quy tụ 200 siêu xe, 500 bàn tiệc với các món xa xỉ như vi cá, bào ngư và phát lì xì thưởng cho hàng chục nghìn công nhân. Chi phí ước tính hơn 50 triệu tệ. Nhưng cuộc hôn nhân chỉ kéo dài hơn một năm.
Phá sản
Từ năm 2012, Tập đoàn Haixin gặp khó khăn do thị trường thép suy thoái và dòng tiền đầu tư chứng khoán đứt gãy. Năm 2014, công ty chậm trả lương cho nhân viên và nợ thuế hơn 100 triệu tệ.
Ngày 18/3/2014, Thép Haixin ngừng sản xuất. Tháng 9/2015, công ty chính thức phá sản. Tập đoàn Jianlong (Bắc Kinh) sau đó mua lại và tái cơ cấu doanh nghiệp.
Tháng 5/2015, Tòa án Trung cấp thành phố Vận Thành công bố Tập đoàn Haixin nợ 954 cá nhân và tổ chức với tổng số tiền 23,409 tỷ tệ. Cuối năm 2015, Li Zhaohui xuất hiện lần cuối tại hội nghị chủ nợ. Tháng 12/2017, cơ quan chức năng cấm ông xuất cảnh do trốn nợ. Đến nay, tung tích của Li vẫn chưa được xác định. Truyền thông Trung Quốc dẫn các nguồn tin đồn đoán cựu tỷ phú đã phẫu thuật thẩm mỹ và trốn ra nước ngoài.
Với khối tài sản 12,5 tỷ tệ bị “bốc hơi” sau hơn 7 năm, Li được truyền thông Trung Quốc đặt cho biệt danh “Sơn Tây tối bại gia tử” (Phá gia chi tử lớn nhất Sơn Tây), thậm chí “Trung Quốc đệ nhất bại gia tử” (Kẻ phá gia số 1 Trung Quốc).
Tại sao Thép Haixin suy sụp nhanh chóng? Giới phân tích chỉ ra hai nguyên nhân chính. Thứ nhất, công ty bỏ lỡ thời kỳ phát triển vàng. Hệ thống quản lý gia đình trị gây ra hỗn loạn, các phe phái sa đà vào mâu thuẫn nội bộ. Thứ hai, Li Zhaohui quá coi trọng đầu tư tài chính, lướt sóng nhưng phớt lờ sản xuất. Ông dồn toàn bộ tài sản vào đầu tư mà quên dự phòng rủi ro. Khi chuỗi vốn đứt, sản xuất công nghiệp sụp đổ theo.
Một số ý kiến còn cho rằng việc có năng lực hạn chế nhưng vội vã nhậm chức, thể hiện bản thân của Li Zhaohui cũng là mầm mống thất bại.
Quả vả không chỉ là một món ăn dân dã quen thuộc mà còn được xem như một "kho tàng" dinh dưỡng tự nhiên. Ngày nay, loại quả này ngày càng thu hút sự quan tâm khi được nhắc đến trong cả y học cổ truyền lẫn các nghiên cứu hiện đại về sức khỏe.
Theo kinh nghiệm dân gian kết hợp với một số bằng chứng khoa học, quả vả mang lại nhiều tác động tích cực cho cơ thể. Nhờ tính mát và giàu chất xơ, quả có thể hỗ trợ nhuận tràng, thanh nhiệt, giảm ho, cải thiện tiêu hóa và kích thích cảm giác thèm ăn. Đây cũng là thực phẩm phù hợp cho những người gặp vấn đề về táo bón, khó tiêu hay rối loạn tiêu hóa.
Không dừng lại ở đó, các hợp chất chống oxy hóa tự nhiên trong quả vả còn góp phần giảm viêm, hỗ trợ bảo vệ gan, mắt và giúp cơ thể ổn định đường huyết ở mức nhẹ. Một số nghiên cứu hiện đại cũng ghi nhận khả năng kháng khuẩn của loại quả này, giúp hạn chế sự phát triển của nhiều loại vi khuẩn gây bệnh.
Ở góc độ dinh dưỡng, quả vả được đánh giá có lợi cho tim mạch nhờ chứa kali cùng các axit béo tốt như omega-3 và omega-6, giúp hỗ trợ điều hòa huyết áp. Hàm lượng calo thấp nhưng giàu chất xơ khiến loại quả này trở thành lựa chọn phù hợp cho người muốn kiểm soát cân nặng. Đồng thời, các khoáng chất như sắt và canxi cũng góp phần hỗ trợ phòng thiếu máu và duy trì hệ xương chắc khỏe.
Ngoài ra, quả vả còn được nhắc đến với nhiều lợi ích khác như hỗ trợ làm chậm quá trình lão hóa nhờ vitamin C và lượng nước dồi dào, cải thiện giấc ngủ, ổn định tinh thần và hỗ trợ chức năng não bộ. Các flavonoid tự nhiên trong quả cũng được cho là có vai trò bảo vệ tế bào, góp phần giảm nguy cơ mắc một số bệnh mạn tính.
Trong y học dân gian, phần chất nhầy của quả còn được sử dụng để hỗ trợ chăm sóc các vấn đề ngoài da như mụn nhọt hay ghẻ lở, nhờ đặc tính làm dịu và hỗ trợ phục hồi da.
Từ một nguyên liệu quen thuộc trong bữa ăn hằng ngày, quả vả đang dần được nhìn nhận như một thực phẩm giàu giá trị dinh dưỡng, phù hợp với xu hướng ăn uống lành mạnh và cân bằng hiện nay.
Hỗ trợ kiểm soát cân nặng
Nhờ hàm lượng chất xơ cao, quả vả giúp tạo cảm giác no lâu, từ đó hạn chế lượng thức ăn nạp vào cơ thể. Việc ăn 1-2 quả trước bữa ăn có thể hỗ trợ kiểm soát cân nặng hiệu quả và duy trì vóc dáng ổn định.
Ổn định huyết áp
Quả vả chứa ít natri nhưng lại giàu kali, đây là sự kết hợp có lợi trong việc hỗ trợ điều hòa huyết áp. Nhờ đó, loại quả này được xem là phù hợp với người có nguy cơ cao huyết áp hoặc đang cần duy trì tim mạch khỏe mạnh.
Tốt cho xương khớp
Hàm lượng canxi trong quả vả góp phần hỗ trợ phòng ngừa loãng xương. Bên cạnh đó, kali không chỉ giúp ổn định huyết áp mà còn góp phần duy trì mật độ xương, giúp hệ xương chắc khỏe hơn theo thời gian.
Hỗ trợ hệ tiêu hóa
Lượng chất xơ dồi dào trong quả vả giúp cải thiện hoạt động của hệ tiêu hóa, thúc đẩy nhu động ruột và giảm tình trạng táo bón. Tuy nhiên, nên sử dụng với lượng vừa phải để tránh gây khó chịu đường ruột.
Tốt cho thị lực
Quả vả chứa vitamin A dưỡng chất quan trọng giúp duy trì sức khỏe đôi mắt. Việc bổ sung thực phẩm giàu vitamin A có thể góp phần hỗ trợ thị lực và giảm nguy cơ suy giảm chức năng mắt theo tuổi tác.
Hỗ trợ phòng ngừa một số bệnh
Một số nghiên cứu cho thấy việc sử dụng quả vả thường xuyên có thể giúp giảm nguy cơ mắc một số bệnh mạn tính, trong đó có ung thư vú ở phụ nữ sau mãn kinh. Ngoài ra, các dưỡng chất trong quả còn góp phần tăng cường sức khỏe tổng thể và hỗ trợ chức năng não bộ, giúp giảm mệt mỏi và cải thiện trí nhớ.
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, quả vả xanh có thể được chế biến như rau sống, thái lát ăn kèm nước chấm hoặc trộn gỏi. Quả cũng có thể dùng để kho, nấu hầm cùng thịt giúp tăng giá trị dinh dưỡng.
Một số món ăn như gỏi vả, sườn heo hầm vả hoặc móng giò hầm vả được xem là bổ dưỡng, đặc biệt phù hợp với phụ nữ sau sinh nhờ khả năng hỗ trợ tiêu hóa và bồi bổ cơ thể. Quả vả chín cũng có thể phơi khô, chế biến thành mứt hoặc sên đường, phù hợp làm món ăn tốt cho người lớn tuổi.
Dù có nhiều lợi ích, việc sử dụng quả vả cần có liều lượng hợp lý. Ăn quá nhiều trong một lần có thể gây đầy bụng, khó tiêu. Do chứa lượng đường tự nhiên khá cao, trẻ nhỏ ăn nhiều có nguy cơ sâu răng hoặc rối loạn tiêu hóa.
Ngoài ra, do có khả năng hỗ trợ hạ đường huyết, người có thể trạng yếu hoặc đang có vấn đề về huyết áp cần thận trọng khi sử dụng, tránh lạm dụng để đảm bảo an toàn cho sức khỏe.
Đêm 17/5, lượng mưa tại xã Miệt Xưởng, tỉnh Vân Nam tăng lên mức 256 mm. Nghe tiếng gió và nước chảy bất thường từ ngọn núi phía sau, ông Tian Ruliang, 56 tuổi, trưởng thôn Thượng Hồng Nham, mặc áo mưa và cầm đèn pin đi gõ cửa từng nhà.
Đến 3h sáng 18/5, lệnh báo động khẩn cấp được phát đi. Ông Tian tập hợp thanh niên chia nhóm đi đánh thức người dân và gọi điện xác minh những trường hợp vắng mặt.
Trong lúc hỗ trợ người dân di tản, một dòng bùn đất từ trên núi lao xuống cuốn phăng ông. Ông ôm chặt một thân cây ven đường để không bị trôi. Khi dòng nước rút, ông gượng dậy và tiếp tục đi tìm 6 hộ dân chưa di dời.
Sau khoảng nửa giờ, 60 người thuộc 21 hộ dân ở khu vực có nguy cơ cao nhất đã đến nơi trú ẩn an toàn. Ngay khi người cuối cùng rời đi, hơn 10.000 m3 đất đá từ ngọn núi đổ ập xuống, lấp kín toàn bộ khu vực phía sau làng.
"An nguy của người dân thuộc trách nhiệm của tôi. Mọi người bình an là điều quan trọng nhất", ông nói.
Chia sẻ về kinh nghiệm phòng chống bão lụt, ông Tian cho biết luôn áp dụng ba bước: quan sát lượng mưa, nghe tiếng động và kiểm tra bùn đất. Việc chuẩn bị sớm và tuyên truyền thường xuyên giúp người dân chủ động sơ tán. Ông cũng lập danh sách và đặc biệt lưu tâm đến những người neo đơn trong thôn.
Sau trận lũ, dù bị thương, ông Tian vẫn ở lại hiện trường, liên hệ các ban ngành để phân bổ vật tư và hướng dẫn người dân dọn bùn, xử lý rủi ro môi trường.
Trưởng thôn Tian Ruliang có hai người con gái. Cô lớn đang làm việc ở trên huyện Mã Quan, cô thứ hai là sinh viên đại học. Thời điểm xảy ra lở núi cả hai người con không ở nhà nên may mắn thoát nạn.
Sau khi trận lũ qua đi, nhìn thấy bức ảnh cha mình phủ kín bùn đất lan truyền trên mạng và được truyền thông gọi là "Trưởng thôn người bùn" các con gái đã gọi điện gặng hỏi. Tuy nhiên, ông Tian im lặng, giấu mức độ hiểm nguy của khoảnh khắc sinh tử vì sợ các con lo lắng.
Giới chuyên môn đánh giá đợt sơ tán tại thôn Thượng Hồng Nham cho thấy hiệu quả của cơ chế 1262 tại tỉnh Vân Nam. Theo đó, hệ thống sẽ phát cảnh báo sớm về lượng mưa vào các thời điểm 12, 6 và 2 giờ trước thảm họa. Chính quyền địa phương cho biết cơ chế này từng giúp di dời sớm 112.600 người trong năm 2025, ngăn chặn thương vong trong 114 trận lũ quét.
Tuy nhiên, tuyến phòng thủ cuối cùng tại các vùng núi vẫn phụ thuộc vào những cán bộ cơ sở luôn sẵn sàng lao về phía hiểm nguy như ông Tian.
16h chủ nhật, Hoàng Hải, 23 tuổi, đến một spa cách nhà 3 km để thư giãn khi thấy những cơn đau đầu xuất hiện.
Hải là nhân viên marketing của một công ty xuất nhập khẩu ở TP HCM, mức lương 15 triệu đồng mỗi tháng. Sau nửa năm đi làm, anh cho biết thường xuyên phải đối mặt với khối lượng công việc lớn, từ lập hồ sơ đến gặp gỡ khách hàng. Cảm giác sợ ngày chủ nhật kèm triệu chứng đau đầu của Hải bắt đầu xuất cách đây khoảng bốn tháng.
Sự lo âu của anh càng rõ rệt vào những tối chủ nhật. Hải thường kể với bạn bè về sự tiếc nuối khi "chưa kịp nghỉ mà cuối tuần kết thúc" và sáng hôm sau phải quay lại công việc. Áp lực kéo dài khiến giấc ngủ của Hải chập chờn, nhiều đêm chỉ được 2 tiếng.
Những cuộc hẹn với bạn bè cũng thưa dần. Mỗi khi có người rủ ra ngoài, anh thường từ chối vì "chỉ muốn nằm để lấy sức cho tuần mới". Anh dễ cáu gắt và mất động lực làm việc, đặc biệt vào những ngày đầu tuần.
Hải cho rằng tình trạng này đến từ cả yếu tố cá nhân lẫn môi trường làm việc. Anh thừa nhận mình chưa xử lý công việc hiệu quả, khiến nhiều đầu việc tồn đọng rồi dồn sang cuối tuần. Trong khi đó, quản lý thường giao nhiệm vụ lớn vào chiều thứ 6 nhưng yêu cầu phải có báo cáo trong cuộc họp giao ban sáng thứ hai. Điều đó buộc nhân viên gần như phải dùng trọn ngày nghỉ cuối tuần để hoàn thành công việc.
Hiện tượng Hải đang gặp phải được gọi là "Hội chứng sợ ngày chủ nhật " (Sunday Scaries). Tổ chức nghiên cứu giấc ngủ Sleep Foundation (Mỹ) ghi nhận 1/3 người trưởng thành gặp khó khăn khi ngủ vào tối chủ nhật vì hội chứng này. Khảo sát của LinkedIn năm 2025 cũng cho thấy khoảng 80% người lao động từng trải qua cảm giác lo âu trước tuần làm việc mới.
Tại Việt Nam, các bài đăng về chủ đề "ghét thứ hai" hay "sợ chủ nhật" xuất hiện nhiều trên mạng xã hội. Trên TikTok, hashtag #SundayScaries hay #danvanphong thu hút hàng triệu lượt xem.
Thạc sĩ tâm lý học Nguyễn Thế Huy, giảng viên Đại học Ngân hàng TP HCM, giám đốc Công ty TNHH Chăm sóc Sức khỏe Tinh thần Việt cho biết "sợ chủ nhật" không phải hiện tượng lười đi làm mà là một dạng lo âu dự báo. "Nhiều người bắt đầu căng thẳng vì hình dung trước những áp lực sẽ quay trở lại vào đầu tuần", ông Huy nói.
Nguyên nhân cốt lõi là sự quá tải công việc, áp lực KPI, các cuộc họp đầu tuần và văn hóa kết nối liên tục qua các ứng dụng nhắn tin, khiến ranh giới giữa ngày nghỉ và ngày làm việc bị xóa nhòa. Từ đó, cuối tuần không còn là khoảng thời gian nghỉ ngơi, tái tạo năng lượng mà biến thành chuỗi ngày chờ áp lực quay lại.
Trạng thái này phổ biến ở người trẻ tại các đô thị lớn do phải đối mặt với áp lực chi phí sinh hoạt, cạnh tranh nghề nghiệp và nhu cầu khẳng định bản thân.
Nếu kéo dài, hội chứng này dẫn đến kiệt sức nghề nghiệp, tạo ra vòng lặp: lo âu gây mất ngủ, làm việc kém hiệu quả, công việc tồn đọng và tiếp tục tích tụ áp lực cho cuối tuần sau.
Anh Minh Tâm, 35 tuổi, nhân viên truyền thông ở phường Xuân Hòa, TP HCM, thường có tâm trạng căng thẳng vào chiều chủ nhật khi nghĩ tới cuộc họp giao ban. "Chủ nhật chưa kịp bắt đầu thì thứ hai đã tới", anh nói.
Anh dành nửa ngày chủ nhật để ngủ bù và nửa ngày còn lại để xử lý việc. Điện thoại của anh liên tục hiện thông báo nhóm chat công việc. Anh cho biết tuần trước phải ngồi làm việc tại nhà đến 22h ngày chủ nhật. Tình trạng này khiến anh từ chối các cuộc hẹn và gia đình phải chuyển sang gọi điện cho anh vào giữa tuần.
Ở góc độ nhà quản lý, ông Anh Tú, Giám đốc công ty truyền thông iGem, ghi nhận áp lực này ở nhân viên nên đã quyết định thay đổi cách vận hành. Công ty làm việc từ thứ 2 đến sáng thứ 7. Ông Tú quy định không nhắn tin giao việc vào chủ nhật. Với các vấn đề phát sinh, ông trực tiếp xử lý thay vì chuyển cho cấp dưới.
Chuyên gia Thế Huy nhận định để vượt qua tình trạng này là gọi tên đúng nỗi sợ. Nhiều người tưởng mình "sợ chủ nhật" nhưng thực chất là lo về khối lượng công việc, áp lực KPI, các cuộc họp đầu tuần. Để giảm áp lực, người lao động nên chuẩn bị nhẹ nhàng cho tuần mới, ví dụ dành 15 đến 20 phút để ghi lại danh mục công việc cần xử lý vào thứ hai giúp não bộ lấy lại cảm giác kiểm soát, từ đó giảm lo âu. "Kỹ năng ngắt kết nối chính là công cụ bảo vệ sức khỏe tinh thần", ông Huy nói.
Về phía người sử dụng lao động, chuyên gia tâm lý cho rằng ban lãnh đạo không nên coi hội chứng này là vấn đề cảm xúc cá nhân. Nếu tình trạng căng thẳng đầu tuần xảy ra, đó là tín hiệu cảnh báo về bất cập trong phân bổ việc làm, văn hóa giao tiếp ngoài giờ hoặc phong cách quản lý. Người quản lý cần chủ động quan sát các dấu hiệu kiệt sức của nhân sự, bởi sức khỏe tinh thần ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất và khả năng giữ chân lao động.
"Việc giảm tải áp lực trước tuần mới đòi hỏi nỗ lực từ cả hai phía", ông Huy nói.
