Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và Phó tổng thống JD Vance hiện được coi là những ứng viên hàng đầu của đảng Cộng hòa trong cuộc đua vào Nhà Trắng năm 2028, khi Tổng thống Donald Trump kết thúc nhiệm kỳ thứ hai.
Theo khảo sát công bố ngày 28/5 của Emerson College Polling, trung tâm thăm dò dư luận phi đảng phái thuộc Emerson College, tỷ lệ cử tri Cộng hòa ủng hộ ông Vance là 36%, trong khi Ngoại trưởng Rubio bám sát nút phía sau với 35%.
Tỷ lệ ủng hộ ông Rubio tăng 15 điểm phần trăm so với khảo sát hồi tháng 2, cho thấy bước nhảy vọt đáng kể. Cùng giai đoạn, tỷ lệ chọn ông Vance làm ứng viên hàng đầu giảm 16 điểm phần trăm.
Emerson College Polling là một trong các đơn vị thăm dò uy tín hàng đầu tại Mỹ, thường được các hãng truyền thông lớn trích dẫn trong các khảo sát bầu cử toàn quốc và cấp bang.
Theo USA Today, kết quả này cho thấy cuộc đua chọn người kế nhiệm Tổng thống Trump làm ứng viên tổng thống đảng Cộng hòa có thể sẽ rất cạnh tranh.
Xếp phía sau ông Vance và ông Rubio là Thống đốc Florida Ron DeSantis và cựu đại sứ Mỹ tại LHQ Nikki Haley, mỗi người được 5% cử tri Cộng hòa lựa chọn. 15% người tham gia khảo sát cho biết họ chưa quyết định.
Khảo sát được thực hiện trong hai ngày 24-25/5 với 432 cử tri trên toàn quốc nhiều khả năng tham gia bầu cử sơ bộ của đảng Cộng hòa. Biên độ sai số là 4,7 điểm phần trăm.
Ông Vance và ông Rubio chưa tuyên bố ý định ra tranh cử tổng thống, nhưng hai người gần đây liên tục xuất hiện trong các cuộc họp báo ở Nhà Trắng, thay thế vai trò của phát ngôn viên Karoline Leavitt đang nghỉ thai sản.
Tỷ lệ ủng hộ Ngoại trưởng Rubio tăng lên trong bối cảnh vai trò của ông trong chính quyền Trump ngày càng nổi bật, sau khi Mỹ có hành động quân sự tại Venezuela và Iran. Trong khi đó, Phó tổng thống Vance gần đây chủ yếu tập trung quảng bá nỗ lực của chính quyền trong việc xử lý gian lận ở các chương trình an sinh xã hội liên bang.
Ông Trump từng nhắc đến cả Rubio và Vance như những người có thể kế thừa ông để dẫn dắt phong trào MAGA, nhưng đến nay chưa chọn đứng về phía ai. Tổng thống Mỹ còn từng công khai úp mở khả năng tranh cử nhiệm kỳ ba vào năm 2028, dù hiến pháp không cho phép.
Khảo sát riêng biệt của Emerson cho thấy ông Pete Buttigieg, cựu bộ trưởng giao thông, đang dẫn đầu nhóm ứng viên Dân chủ với 18%, tiếp theo là Thống đốc California Gavin Newsom với 16%, nghị sĩ Alexandria Ocasio Cortez của New York với 11%, Thống đốc Pennsylvania Josh Shapiro với 10%, cựu phó tổng thống Kamala Harris với 10%.
Khảo sát với phía Dân chủ cũng được thực hiện trong cùng thời gian, với 432 cử tri, biên độ sai số là 4,7 điểm phần trăm.
Nghị quyết được đề xuất bởi hạ nghị sĩ Gregory Meeks, thành viên cấp cao của đảng Dân chủ trong Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Mỹ, và dự kiến được đưa ra bỏ phiếu ngày 21/5. Văn kiện yêu cầu Tổng thống Donald Trump rút lực lượng Mỹ khỏi Iran, ngoại trừ "những đơn vị có thể cần thiết để bảo vệ Mỹ hoặc đồng minh, đối tác của khỏi cuộc tấn công sắp xảy ra".
Cuộc bỏ phiếu bị Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson đình chỉ vài giờ trước khi bắt đầu, giữa lúc đảng Cộng hòa đứng trước nguy cơ thất bại do không đủ số nghị sĩ có mặt.
"Giá xăng và giá thực phẩm tăng. Chúng tôi đã thúc đẩy cuộc bỏ phiếu về cuộc chiến do chính Tổng thống lựa chọn và nó chắc chắn sẽ được thông qua. Chắc chắn chúng tôi có đủ phiếu và họ biết điều đó. Vì vậy họ đang chơi trò chính trị, gian lận và trì hoãn bỏ phiếu", nghị sĩ Meeks nói.
Nghị sĩ Meeks trước đó chỉ trích Chủ tịch Johnson đã cố tình trì hoãn cuộc bỏ phiếu. "Rất nhiều đồng nghiệp từ đảng Cộng hòa đang cảm nhận áp lực từ cử tri ở quê nhà, khi người dân phải đối mặt với giá thực phẩm tăng cao và giá xăng leo thang", ông nói.
Đảng Dân chủ đã nhiều lần thúc đẩy bỏ phiếu nhằm hạn chế quyền phát động chiến tranh của Tổng thống Trump ở cả Hạ viện và Thượng viện. Nỗ lực này đang nhận được thêm sự ủng hộ từ một số nghị sĩ Cộng hòa trong những tuần gần đây.
Hạ nghị sĩ Jim McGovern chất vấn "điều gì đang xảy ra" với nghị quyết về quyền chiến tranh của ông Trump.
"Chúng ta không bỏ phiếu, giữa lúc người dân Mỹ đã quá chán ngán cuộc chiến phi pháp đang tiêu tốn hàng chục tỷ USD sao? Giá xăng đang tăng vọt. Người dân thậm chí không đủ tiền mua thực phẩm. Thế mà các vị rút lại dự luật? Các vị không đủ can đảm hay bản lĩnh để bỏ phiếu?", ông nói.
Ông Meeks cho biết cuộc bỏ phiếu dự kiến diễn ra đầu tháng 6, khi Hạ viện Mỹ quay lại làm việc sau kỳ nghỉ Memorial Day, ngày lễ tưởng nhớ những quân nhân Mỹ đã thiệt mạng.
Thượng viện Mỹ đầu tuần này cũng thúc đẩy nghị quyết tương tự nhằm hạn chế khả năng ông Trump tiến hành hành động quân sự nhằm vào Iran mà không có sự phê chuẩn của quốc hội. Nghị quyết vượt qua vòng bỏ phiếu thủ tục quan trọng ở Thượng viện Mỹ sau 7 lần thất bại, vào vòng tranh luận để đưa ra kết luận trong vài tuần tới.
Hạ viện Mỹ hủy bỏ cuộc bỏ phiếu diễn ra sau khi Tổng thống Trump hồi đầu tuần nói rằng ông tin chiến dịch Iran được người dân Mỹ ủng hộ.
"Hãy nhìn xem, ai cũng nói cuộc chiến không được lòng dân, nhưng tôi nghĩ nó rất được ủng hộ khi người ta hiểu rằng chuyện này liên quan tới vũ khí hạt nhân, những vũ khí có thể xóa sổ Los Angeles hay các thành phố lớn chỉ trong thời gian rất ngắn", ông cho hay.
Cuộc thăm dò gần đây của CNN cho thấy 77% người Mỹ, trong đó có cả đa số cử tri Cộng hòa, cho rằng chính sách của Tổng thống Trump đã khiến chi phí sinh hoạt tại cộng đồng nơi họ sống gia tăng.
"Tôi muốn được bồi hoàn vì chúng ta đang bảo vệ một khu vực rất giàu có trên thế giới", Tổng thống Donald Trump ngày 13/7 nói tại Phòng Bầu dục, Nhà Trắng. "Chúng ta bỏ tiền ra, nên phải được trả lại chi phí bảo vệ".
"Chúng ta không cần đến nó, nhưng xét từ góc độ bảo vệ đồng minh thì việc này là cần thiết", ông nói thêm, đồng thời khẳng định Mỹ đã làm "rất hiệu quả" công việc bảo vệ Israel, Arab Saudi, Qatar và Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE).
Phát biểu của ông Trump được đưa ra trong bối cảnh những lo ngại về chi phí đắt đỏ khi duy trì các hoạt động quân sự nhằm vào Iran đang ngày một tăng lên tại Mỹ. Trước đó, Tổng thống thông báo sẽ nối lại hoạt động phong tỏa các cảng của Iran, đồng thời gợi ý rằng Mỹ sẽ cung cấp dịch vụ bảo vệ tại eo biển Hormuz, tuyến thương mại huyết mạch nơi Iran liên tục tấn công tàu hàng, với mức phí bằng 20% giá trị hàng hóa vận chuyển.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi ngay lập tức bác bỏ tuyên bố từ Tổng thống Trump, cho rằng Tehran mới là bên canh giữ eo biển và xứng đáng được bồi hoàn chi phí.
"Tổng thống Mỹ hoàn toàn đúng. Bất kỳ ai đảm bảo an ninh và an toàn cho các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz đều nên được trả công cho dịch vụ này", ông viết trên mạng xã hội. "Iran luôn là bên gác cổng eo biển và sẽ mãi mãi như vậy".
Ông Araghchi cho biết thêm rằng Iran sẽ đưa ra mức giá "công bằng" và con số 20% là quá đắt.
Kể từ khi Mỹ - Israel phát động chiến dịch tấn công Iran hồi cuối tháng 2, các quốc gia vùng Vịnh, bao gồm UAE, Qatar, Kuwait, Bahrain và Oman, đã phải đối mặt với hàng trăm cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa của Iran, khiến dân thường thiệt mạng và làm hư hại hàng loạt khách sạn, sân bay, cũng như cơ sở hạ tầng dầu khí quan trọng.
Ngân hàng Thế giới (WB) ước tính GDP của các nền kinh tế vùng Vịnh chỉ tăng trưởng 1,3% trong năm nay, giảm mạnh so với mức 4,5% vào năm 2025. Việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz đã bóp nghẹt hoạt động xuất khẩu dầu khí, buộc các nhà sản xuất Trung Đông phải giảm sản lượng dầu thô hơn 11 triệu thùng mỗi ngày trong tháng 5 so với mức trước xung đột.
Tuần trước, ông Trump quyết định chấm dứt lệnh ngừng bắn với Iran với lý do chính quyền nước này liên tục tấn công tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz. Từ đó đến nay, Mỹ đã nối lại các đợt tấn công, nhắm vào hệ thống tên lửa, phòng không, cùng các tàu nhỏ thuộc lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
Tổng thống nói với các phóng viên tại Nhà Trắng rằng một thỏa thuận với Iran vẫn có thể đạt được, song nhấn mạnh rằng cuối cùng Mỹ sẽ kiểm soát "toàn bộ" eo biển Hormuz.
Theo Hãng tin Anadolu, dữ liệu theo dõi từ MarineTraffic ngày 17-4 cho thấy tàu Shalamar đã rời vịnh Ba Tư, tiến vào vịnh Oman sau khi tiếp nhận khoảng 450.000 thùng dầu thô từ UAE. Hiện con tàu đang phát tín hiệu hướng về cảng Karachi của Pakistan.
Đây được xem là chuyến tàu chở dầu thô đầu tiên rời khu vực vùng Vịnh qua eo biển Hormuz, kể từ khi lệnh phong tỏa của Mỹ có hiệu lực ngày 13-4.
Lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz hiện vẫn ở mức rất thấp, với số lượt tàu qua lại mỗi ngày chỉ ở mức một chữ số, ngoại trừ một số đợt tăng nhẹ vào cuối tuần.
Dù ba siêu tàu chở dầu không phải của Iran đã rời đi vào tuần trước, nhưng vẫn rất ít chuyến hàng đi qua eo biển Hormuz trong suốt bảy tuần qua, ngay cả trước khi lệnh phong tỏa được áp đặt.
Các hạn chế hải quân mới của Mỹ yêu cầu các chủ tàu phải xin phép từ cả phía Iran và Mỹ để vận chuyển hàng hóa, làm gia tăng sự bất ổn đối với dòng chảy dầu mỏ toàn cầu.
Tàu Shalamar trước đó từng tìm cách tiến vào vùng Vịnh, nhưng buộc phải quay đầu sau khi các cuộc đàm phán Mỹ - Iran đổ vỡ. Con tàu sau đó đã hoàn tất hành trình, ghé đảo Das để nhận dầu trước khi rời đi theo hướng đông ngày 16-4.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết trong ba ngày gần đây đã có 14 tàu phải quay đầu, cho thấy nhiều chủ tàu vẫn dè dặt trước rủi ro khi đi qua eo biển này.
Theo các nguồn tin, phạm vi phong tỏa kéo dài từ khu vực ven biển Oman, gần Ras al Hadd, đến biên giới Iran - Pakistan.
