Hãng tin Israel I24 News ngày 13/5 công bố ảnh chụp các kết cấu dạng “giáp lồng” xung quanh bể chứa nhiên liệu gần sân bay quốc tế Dubai của Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). Trong số này, hai cấu trúc bên trái đang được lắp đặt, trong khi công trình bên phải đã gần hoàn chỉnh.
“Đây là lần đầu phương thức bảo vệ này xuất hiện ở UAE và các quốc gia vùng Vịnh. Chưa rõ UAE khởi công từ khi nào hoặc dự định lắp đặt bao nhiêu rào chắn như vậy”, biên tập viên Howard Altman của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone cho hay.
Dù vậy, đây không phải lần đầu giáp lồng bảo vệ hạ tầng năng lượng được triển khai thế giới. Nga đã lắp đặt hệ thống tương tự, trong đó chăng cả lưới thép, để bảo vệ kho chứa dầu khỏi những vụ tập kích UAV của Ukraine trong nhiều năm qua.
Hoạt động xây dựng diễn ra sau khi UAE đối mặt chiến dịch tập kích dữ dội của Iran, với hơn 2.800 tên lửa và máy bay không người lái (UAV) tự sát nhắm vào nước này, nhiều hơn mọi quốc gia liên quan xung đột Trung Đông, kể cả Israel.
“UAE dường như đã học theo Nga và Ukraine trong nỗ lực bảo vệ các cơ sở năng lượng bằng lồng bảo vệ khổng lồ. Cấu trúc kim loại này là lớp rào ngăn cách mục tiêu khỏi những vũ khí đang bay tới, giúp giảm thiểu thiệt hại”, Altman nói thêm.
Tuy nhiên, giới chuyên gia đánh giá hệ thống lồng khổng lồ chỉ đủ sức đối phó UAV tự sát kiểu Shahed-136 hoặc thiết bị bay không người lái (drone) cỡ nhỏ, không có tác dụng chống đỡ tên lửa đạn đạo và hành trình.
Các cuộc tập kích của Iran gây thiệt hại nặng nề cho giao thông hàng không, du lịch và thị trường bất động sản của UAE, dẫn đến nhiều đợt sa thải và cho nghỉ việc có thời hạn.
Kho chứa dầu tại cảng Fujairah và nhà máy khí đốt Habshan của UAE từng bị hư hại trong xung đột. Nhà máy Habshan, cơ sở cung cấp khí đốt chính của UAE, chỉ có thể khôi phục công suất tối đa vào năm tới.
“Chúng ta chỉ có thể biết những công trình này có thật sự hiệu quả hay không khi chúng đối mặt với đợt tập kích mới của Iran”, Altman cho biết.
Chiều 27.5, đội cứu hộ do Thái Lan dẫn đầu phát hiện 5 người còn sống trên một tảng đá gồ ghề sâu trong hang động hiểm trở ở huyện Longcheng, tỉnh Xaisomboun, cách thủ đô Viêng Chăn (Lào) khoảng 120 - 125 km. Trước đó, lực lượng cứu hộ đã mất 4 ngày lặn qua những đoạn hang hẹp, tối và ngập nước để tìm đường tiếp cận khu vực nghi có người mắc kẹt, theo AFP.
"Chúng tôi đã tìm thấy 5 người còn sống và tất cả đều an toàn. Hiện vẫn còn 2 người nữa đang được tìm kiếm", nhóm Tình nguyện viên cứu hộ nhân dân của Lào thông báo trên mạng xã hội.
Ông Bounkham Luanglath, thuộc lực lượng cứu hộ Lào, cho biết công tác tìm kiếm 2 người còn lại sẽ tiếp tục. "Tôi vẫn còn run. Cả đội đã làm được điều đó", ông nói trong một tin nhắn thoại sau khi nhóm đầu tiên được tìm thấy.
Một video do đội cứu hộ Thái Lan đăng tải cho thấy khoảnh khắc các thợ lặn nổi lên khỏi mặt nước và phát hiện những người dân làng đang ngồi trên một tảng đá với xung quanh là nước lũ. Nhiều người đội đèn pin trên đầu. Các video khác ghi lại cảnh lực lượng cứu hộ bên trong và ngoài hang ôm nhau, reo hò sau khi tìm thấy người sống sót, theo The Guardian.
Chuyên gia lặn cứu hộ Mikko Paasi từ Phần Lan cho biết lực lượng cứu hộ phải vượt qua "hàng trăm mét lối đi hẹp, nước lũ, nguy cơ sụp đổ và nguy cơ ô nhiễm không khí cao" bên trong hang. Ông mô tả đây là một "mỏ vàng bị bỏ hoang" và cho rằng các nạn nhân có thể mắc kẹt ở nơi cách cửa hang khoảng 300 m.
Chiến dịch cứu hộ có sự tham gia của các thợ lặn hang động chuyên nghiệp từ Thái Lan và một số nước khác, theo South China Morning Post. Trong số này có những người từng tham gia cuộc giải cứu đội bóng đá thiếu niên Thái Lan và huấn luyện viên mắc kẹt trong hang Tham Luang năm 2018.
Theo truyền thông Lào, nhóm 7 dân làng bị mắc kẹt sau khi vào một hang động ở tỉnh Xaisomboun ngày 19.5. Mưa lớn sau đó gây lũ quét, làm ngập các lối đi và chặn đường ra khỏi hang.
Hiện chưa có xác nhận chính thức đầy đủ về lý do nhóm dân làng vào hang. Tuy nhiên, một số nguồn tin địa phương cho biết khu vực này thường có người lui tới để tìm vàng, dù chính quyền đã nhiều lần cảnh báo không nên vào hang vì lý do an toàn.
Vào khoảng 7h50 sáng 28-5 (theo giờ Việt Nam), Hãng tin AFP tường thuật: "Truyền thông Mỹ dẫn thông tin từ các quan chức giấu tên cho biết quân đội Mỹ đã bắn hạ 4 máy bay không người lái được phóng từ Iran và tấn công một trung tâm điều khiển tại thành phố cảng Bandar Abbas".
Theo Đài CNN và báo New York Times, cuộc tấn công tại Bandar Abbas đã ngăn chặn việc Iran phóng chiếc drone thứ năm.
"Lực lượng Mỹ đã tấn công một trạm điều khiển mặt đất của Iran tại thành phố cảng Bandar Abbas, nơi được cho là đang chuẩn bị phóng chiếc drone thứ năm. Các quan chức Mỹ nói những hành động này có chừng mực, hoàn toàn nhằm mục đích phòng vệ và vẫn duy trì lệnh ngừng bắn" - CNN tường thuật.
Trước đó, truyền thông Iran đưa tin 3 tiếng nổ đã vang lên ở phía đông thành phố cảng Bandar Abbas của nước này vào khoảng 1h30 sáng 28-5 theo giờ địa phương.
Họ tường thuật các hệ thống phòng không đã được kích hoạt trong vài phút và giới chức đang xác minh nguồn gốc của các tiếng nổ đó.
Động thái mới nhất diễn ra sau các cuộc tấn công mà quân đội Mỹ mô tả là hành động "tự vệ", nhằm vào các địa điểm đặt tên lửa và tàu rải thủy lôi của Iran trong đêm từ 25 tới 26-5.
Ngày 28-5, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông vẫn chưa hài lòng với các đề xuất của Iran nhằm đạt được thỏa thuận, sau khi truyền hình nhà nước Iran công bố những chi tiết mà họ khẳng định là dự thảo thỏa thuận giữa hai bên, theo Hãng tin AFP.
Phát biểu tại cuộc họp nội các ở Nhà Trắng, Tổng thống Trump nói rằng ông không vội vàng đạt được thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc chiến ở Trung Đông, dù cuối tuần qua ông từng nói rằng sắp đạt thỏa thuận.
"Iran rất quyết tâm, họ muốn đạt được thỏa thuận. Cho đến nay họ vẫn chưa làm được điều đó. Chúng tôi chưa hài lòng, nhưng rồi sẽ hài lòng thôi" - ông Trump nói.
"Hoặc là như vậy, hoặc chúng tôi sẽ phải hoàn tất công việc" - ông chủ Nhà Trắng nói thêm, ám chỉ khả năng nối lại các hoạt động quân sự mà Mỹ và Israel phát động ngày 28-2 và tạm dừng hồi tháng 4.
Ông Trump nhận định thêm phía Iran đang "đàm phán trong tình thế gần như cạn kiệt mọi lựa chọn".
Trước đó cùng ngày, truyền hình nhà nước Iran cho biết dự thảo bản ghi nhớ (MOU) với Washington bao gồm cam kết dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân nhằm vào Iran, khôi phục hoạt động lưu thông tại eo biển Hormuz và rút lực lượng Mỹ khỏi vùng Vịnh.
Tuy nhiên Nhà Trắng gọi thông tin trên là "hoàn toàn bịa đặt".
Phát biểu trong một cuộc trả lời phỏng vấn đài truyền hình quốc gia ngày 26/5, Chủ nhiệm Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại của Quốc hội Iran Ebrahim Azizi đã vạch ra các điều kiện để Iran tiếp tục tiến trình đàm phán hòa bình với Mỹ. Ông nói, Mỹ phải thực hiện 5 biện pháp xây dựng lòng tin để tiến trình được tiếp tục.
Ông cho biết các biện pháp này bao gồm: chấm dứt xung đột trên tất cả các mặt trận, đặc biệt là ở Li Băng, đi kèm các cam kết bảo đảm rằng cuộc chiến sẽ không tái diễn; dỡ bỏ lệnh phong tỏa đường hàng hải; chấp thuận các sắp xếp của Iran đối với eo biển Hormuz; đình chỉ các lệnh trừng phạt dầu mỏ; và giải phóng các tài sản bị phong tỏa của Iran.
"Nếu 5 biện pháp xây dựng lòng tin này được thực hiện, chúng tôi sẽ bước vào các khung thời gian 30 ngày và 60 ngày, tiếp theo là các cuộc thảo luận về chi tiết của các lệnh trừng phạt và những vấn đề còn lại. Nếu không, thỏa thuận này sẽ không xảy ra", ông nêu rõ.
Phát biểu của ông được đưa ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán gián tiếp giữa Iran và Mỹ, do Pakistan làm trung gian, vẫn đang tiếp diễn dựa trên đề xuất 14 điểm của Tehran nhằm đạt được một bản ghi nhớ để chấm dứt xung đột.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei hôm qua cho hay, các cuộc đàm phán gián tiếp với Mỹ đang tập trung vào việc chấm dứt giao tranh trên tất cả các mặt trận, và vấn đề hạt nhân hay việc quản lý eo biển Hormuz không nằm trong chương trình thảo luận.
Ông Azizi cũng nhận định rằng Mỹ không có lựa chọn khả thi nào khác ngoài việc chấp nhận các đề xuất của Iran, lập luận rằng cuộc chiến kéo dài 40 ngày qua đã chứng minh điều đó.
Ông lưu ý thêm, ngay cả khi một thỏa thuận được ký kết, điều đó cũng không đồng nghĩa với việc chấm dứt các thách thức của Iran với Mỹ, đồng thời mô tả bản chất cuộc xung đột giữa Tehran và Washington là mang tính nền tảng và sống còn.
Ở một phần khác trong bài phát biểu, quan chức cấp cao này của Iran đề cập đến sự xuất hiện của các máy bay không người lái thù địch trong 2 ngày qua và cho biết Iran đã hành động quyết liệt để chống lại các mối đe dọa.
Ông đồng thời cảnh báo, bất kỳ hành động nào đi ngược lại với lợi ích và an ninh quốc gia của Iran sẽ phải hứng chịu sự đáp trả khốc liệt.
Các máy bay chiến đấu của Mỹ hôm 25/5 đã tập kích 2 tàu cao tốc và bệ phóng tên lửa của Iran dọc eo biển Hormuz. Washington gọi đây là hành động tự vệ để ngăn chặn tên lửa Iran nhắm vào chiến đấu cơ của Mỹ. Quân đội Mỹ cũng khẳng định lệnh ngừng bắn với Iran vẫn còn hiệu lực.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm nay cho biết, eo biển Hormuz cuối cùng sẽ được khơi thông bằng cách này hoặc cách khác. Ông nhấn mạnh, việc đàm phán thỏa thuận hòa bình có thể mất vài ngày.
