Báo Rossiyskaya Gazeta của Nga hôm 5/4 công bố video từ cảm biến quang học của máy bay không người lái (UAV) tự sát dòng Geran, cho thấy radar cảnh giới và điều khiển hỏa lực TRML-4D của tổ hợp phòng không IRIS-T Ukraine đang vận hành ở tỉnh Poltava.
Khung bám bắt của UAV Geran giữ ổn định quanh đài radar trong lúc phi cơ lao tới, cho thấy nó dường như đang ở chế độ khóa mục tiêu tự động. Video bị cắt trước thời điểm UAV lao vào mục tiêu, chưa rõ radar TRML-4D có trúng đòn trực tiếp hay không.
Dù vậy, Rossiyskaya Gazeta cho rằng đầu đạn nặng 50-90 kg của dòng Geran vẫn đủ sức gây sát thương cho những thiết bị mỏng manh, không có vỏ giáp như radar từ khoảng cách 10 m.
Giới chức Nga và Ukraine chưa bình luận về video.
Militarnyi, cổng thông tin điện tử thuộc Bộ Quốc phòng Ukraine, trước đó đưa tin Nga đã sản xuất phiên bản Geran mang đầu dò thụ động, chuyên phát hiện và bám bắt nguồn phát tín hiệu vô tuyến như radar phòng không. Điều này giúp UAV Geran trở thành vũ khí diệt radar như tên lửa siêu thanh Kh-31P, bổ sung phương án tấn công và chế áp phòng không đối phương cho lực lượng Nga.
Tổ hợp phòng không IRIS-T do Đức cùng một số quốc gia phương Tây hợp tác phát triển từ giữa những năm 1990. Mỗi hệ thống IRIS-T gồm một xe chỉ huy, một radar đa năng TRML-4D cùng ba xe phóng với tối đa 24 quả đạn. Biến thể tầm trung IRIS-T SLM có tầm bắn khoảng 40 km, chuyên đối phó máy bay, trực thăng, UAV hoặc một số loại tên lửa.
Radar TRML-4D, được ví như “mắt thần” của IRIS-T, có thể bám bắt hơn 1.500 mục tiêu cùng lúc ở khoảng cách 250 km, trong đó phi cơ là trên 120 km và tên lửa siêu thanh là 60 km trở lên.
Đức cam kết cung cấp 12 hệ thống tầm trung IRIS-T SLM và 24 bệ phóng thuộc phiên bản tầm ngắn IRIS-T SLS cho Ukraine, trong đó ba tổ hợp SLM và hai bệ phóng SLS đã được chuyển giao trong giai đoạn 2022-2023. Bộ Quốc phòng Ukraine hồi tháng 12/2025 tuyên bố đã sở hữu 9 tổ hợp IRIS-T.
Đây được coi là một trong những lá chắn phòng không hiện đại nhất của Ukraine, các chỉ huy nước này từng tuyên bố đạt tỷ lệ đánh chặn 100% mục tiêu trong quá trình tham chiến. Dù vậy, quân đội Nga đã nhiều lần công bố video tập kích các trận địa IRIS-T, phá hủy một số radar TRML-4D và nhiều bệ phóng.
"Chúng ta sẽ cắt giảm mạnh, nhiều hơn mức 5.000", Tổng thống Donald Trump nói với các phóng viên tại bang Florida ngày 2/5, đề cập quyết định rút một phần lực lượng Mỹ đồn trú ở Đức, nhưng không đưa ra con số cụ thể.
Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius cùng ngày cho rằng Mỹ rút quân khỏi châu Âu và Đức là "điều đã được dự báo trước". "Châu Âu phải gánh vác nhiều trách nhiệm hơn đối với an ninh của chính mình", ông nói, thêm rằng Đức đang đi đúng hướng bằng cách tăng cường lực lượng vũ trang, đẩy nhanh mua sắm khí tài quân sự và xây dựng cơ sở hạ tầng.
NATO thông báo đang làm việc với Mỹ để hiểu rõ về quyết định rút quân. "Sự điều chỉnh này nhấn mạnh châu Âu cần tiếp tục đầu tư nhiều hơn vào quốc phòng và gánh vác phần trách nhiệm lớn hơn với an ninh chung của chúng ta", Allison Hart, người phát ngôn NATO, đăng bài trên X.
Ông Trump đã kêu gọi giảm hiện diện quân sự tại Đức ngay từ nhiệm kỳ đầu tiên và liên tục thúc giục châu Âu chịu trách nhiệm về quốc phòng. Tuy nhiên, ông bắt đầu gia tăng lời đe dọa vào đầu tuần này sau khi tranh cãi với Thủ tướng Đức Friedrich Merz, người cho rằng Mỹ bị Iran làm cho "bẽ mặt" trong xung đột Trung Đông.
Người phát ngôn Lầu Năm Góc Sean Parnell cho biết kế hoạch rút quân dự kiến "hoàn tất trong vòng 6-12 tháng tới".
Tuy nhiên, quyết định của ông Trump đang vấp nhiều hoài nghi và lo ngại từ chính nội bộ giới lập pháp Mỹ.
Trong tuyên bố chung ngày 2/5, Chủ tịch Ủy ban Quân vụ Thượng viện Mỹ Roger Wicker và Chủ tịch Ủy ban Quân vụ Hạ viện Mike Rogers, đều là thành viên đảng Cộng hòa, cảnh báo rằng rút quân khỏi Đức có nguy cơ "gửi đi tín hiệu sai lầm" tới Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Các nghị sĩ chỉ ra rằng những đồng minh châu Âu đang tăng cường chi tiêu quốc phòng, nhưng nhấn mạnh quá trình chuyển hóa khoản đầu tư thành năng lực quân sự cần thiết để đảm nhận trách nhiệm chính trong duy trì năng lực răn đe thông thường sẽ cần có thời gian.
Hai nghị sĩ cũng lưu ý rằng Đức đã chú ý đến lời kêu gọi của ông Trump về tăng chi tiêu cho quốc phòng, đồng thời cho phép máy bay Mỹ sử dụng căn cứ và không phận trong xung đột với Iran.
"Mối đe dọa lớn nhất đối với liên minh xuyên Đại Tây Dương không phải là kẻ thù bên ngoài, mà là sự rạn nứt đang diễn ra trong nội bộ chúng ta. Tất cả chúng ta phải làm những gì cần thiết để đảo ngược xu hướng nguy hiểm này", Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk viết trên X ngày 2/5.
Số liệu từ Trung tâm Dữ liệu Nhân lực Quốc phòng Mỹ (DMDC) thuộc Lầu Năm Góc hồi tháng 12/2025 cho thấy Mỹ hiện có 36.436 quân nhân đồn trú tại Đức, cao nhất trong số các quốc gia ở châu Âu.
Đức đóng vai trò trung tâm với hiện diện quân sự của Mỹ tại khu vực. Đây là nơi đặt tổng hành dinh của Bộ tư lệnh châu Âu (USEUCOM) thuộc quân đội Mỹ, cũng như một trong những trung tâm điều trị y tế hàng đầu của nước này, cùng nhiều cơ sở bảo dưỡng và kho vũ khí cho không quân Mỹ.
Người phát ngôn Không quân Ukraine Yurii Ihnat cho biết, Nga đã sử dụng các lộ trình phức tạp và tận dụng lợi thế từ các đặc điểm địa lý để qua mặt các hệ thống phòng không của Ukraine.
Để UAV có thể bay mà không gặp trở ngại nào đến miền Tây Ukraine, Nga đã lợi dụng các khu vực biên giới với các quốc gia láng giềng. Cụ thể, các UAV đã được phát hiện ở gần biên giới với Belarus, Moldova và Romania.
Trong khi các UAV di chuyển về phía thủ đô Kiev của Ukraine, phía Nga cũng cố gắng che giấu các mục tiêu trên không bằng cách bay qua mặt nước. Từ hướng bắc, họ thường sử dụng hồ chứa nước Kiev cho mục đích này.
Các UAV này bay càng sát mặt đất càng tốt để các trạm radar của Ukraine không thể phát hiện kịp thời. Chính vì lý do đó, các lực lượng phòng không Ukraine đang tích cực sử dụng máy bay hạng nhẹ và các đơn vị mặt đất chuyên dụng.
Theo đại diện của Không quân Ukraine, các lực lượng và phương tiện sau đây đang hỗ trợ đối phó với các cuộc tấn công của Nga gồm: UAV đánh chặn, các đơn vị phòng không tầm ngắn, các tổ hỏa lực cơ động.
"Không ai phủ nhận vai trò của các tổ hợp hỏa lực cơ động. Họ hoạt động khá hiệu quả ở độ cao thấp bởi vì, như chúng ta có thể thấy ngày hôm nay, các video xuất hiện trên mạng thậm chí còn cho thấy một UAV của Nga đang bay chỉ cách mặt đất từ 10-20m”, ông Yurii Ihnat nhấn mạnh.
Gần đây, Nga liên tục tiến hành các cuộc tấn công hỗn hợp quy mô lớn vào Ukraine bao gồm cả UAV, tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình.
Đêm 1/6, rạng sáng 2/6, Nga đã phóng hơn 700 UAV và tên lửa vào các mục tiêu trên khắp Ukraine, đánh dấu một trong những cuộc tấn công hàng loạt quy mô lớn nhất vào Ukraine kể từ đầu xung đột.
Trong số hơn 70 tên lửa sử dụng trong đợt tấn công này, Nga đã bắn 8 tên lửa Zircon, nhưng Ukraine không thể đánh chặn quả nào.
Theo ông Anton Zemlianyi, nhà phân tích thuộc Trung tâm An ninh và Hợp tác Ukraine (UCSC), điều đó là do không phải mọi hệ thống phòng không đều có khả năng đối phó với loại mục tiêu trên không này và Kiev đang thiếu nghiêm trọng tên lửa cho tổ hợp Patriot để đối phó với mối đe dọa.
Tên lửa chống hạm 3M22 Zircon là tên lửa siêu vượt âm do Nga phát triển. Mặc dù ban đầu 3M22 Zircon được thiết kế để tiêu diệt các tàu mặt nước được trang bị hệ thống phòng không và phòng thủ tên lửa hiện đại, Nga đang sử dụng loại tên lửa này theo cách không thông thường, nhằm tấn công các mục tiêu trên bộ tại Ukraine.
Hiện chưa có nhiều thông tin về Zircon, nhưng theo các nguồn tin mở, tên lửa này có tầm bắn 600-1.000km, có thể lên tới 1.500km, với độ cao hành trình là 30-40km. Tốc độ của tên lửa vào khoảng Mach 5,5 ở giai đoạn hành trình và có thể đạt Mach 7,5 ở giai đoạn cuối. Nó mang đầu đạn 300-400kg và chiều dài 8-10m.
Ngày 24.4, Bộ Tổng tham mưu quân đội Ukraine thông báo cách chức các tư lệnh của Quân đoàn 10 và Lữ đoàn Cơ giới độc lập 14 vì cáo buộc để mất các vị trí trên tiền tuyến, hỗ trợ không đầy đủ cho binh sĩ tiền tuyến và che giấu tình hình thực tế ở khu vực phụ trách, theo trang The Kyiv Independent.
Thông báo được đưa ra sau khi bà Ivanna Poberezhniuk, con gái của một cựu binh thuộc Tiểu đoàn Cơ giới số 2 của Lữ đoàn 14, đăng tải những bức ảnh về những binh sĩ gầy gò đến mức suy kiệt, mà theo bà là đang đóng quân tại các vị trí ở tỉnh Kharkiv. Những người này được cho là không có thức ăn và nước uống do sự tắc trách của chỉ huy.
Theo bà Poberezhniuk, các binh sĩ thuộc Tiểu đoàn 2 của Lữ đoàn 30 cũng được cho là đã ngất xỉu vì đói và buộc phải uống nước mưa trong khi bộ chỉ huy không có phản ứng gì về tình hình này.
Bà Anastasiia Silchuk, vợ của một binh sĩ thuộc lữ đoàn, cũng viết trên Facebook vào ngày 21.4 rằng các binh sĩ đã phải đối mặt với sự chậm trễ kéo dài 7 tháng trong việc cung cấp lương thực, nước uống, vật tư y tế thiết yếu và nhiên liệu đến các vị trí của họ, với các chuyến hàng đôi khi mất từ 7 - 14 ngày mới đến nơi. Bà Silchuk cũng cho biết thường xuyên xảy ra gián đoạn liên lạc tại các vị trí, với dịch vụ đôi khi bị gián đoạn từ 3 - 4 ngày.
Bộ Quốc phòng Ukraine đã phản hồi bài đăng của bà Poberezhniuk trên mạng xã hội Threads vào ngày 23.4, nói rằng chỉ huy Lữ đoàn 14 đã ghi nhận tình hình và mặc dù gặp phải những thách thức về hậu cần, các nỗ lực đang được tiến hành để giải quyết các vấn đề về cung cấp quân nhu và luân chuyển nhân sự.
Quân đội Ukraine giải thích rằng các cuộc tấn công của Nga nhắm vào những điểm vượt sông Oskil đã làm phức tạp việc tiếp tế cho binh sĩ hoạt động gần thành phố Kupiansk thuộc Kharkiv.
Ngày 24.4, Bộ Tổng tham mưu quân đội thông báo chỉ huy Lữ đoàn 14 Anatolii Lysetskyi đã được thay thế bởi ông Taras Maksimov.
Bộ Tổng tham mưu cũng cho biết chỉ huy hiện tại của Quân đoàn 10 Serhii Perts đã bị cách chức và giáng cấp. Ông Artem Bohomolov sẽ trở thành chỉ huy mới của quân đoàn.
Trong khi đó, trích dẫn các nguồn tin quân sự, báo Ukrainska Pravda đưa tin rằng ông Perts đã được chuyển đến vị trí tham mưu trưởng của Bộ Tư lệnh Tác chiến "phía Đông", nơi ông sẽ phục vụ cùng với thiếu tướng Viktor Nikoliuk.
Ukrainska Pravda cũng đưa tin rằng việc cách chức các chỉ huy Quân đoàn 10 và Lữ đoàn 14 không liên quan trực tiếp đến việc công bố các bức ảnh binh sĩ gầy gò. Các quyết định này đã được đưa ra vài ngày trước đó nhưng không được công bố công khai cho đến ngày 24.4.
Theo nguồn tin, việc cách chức cả chỉ huy quân đoàn và chỉ huy lữ đoàn là do "những thiếu sót được xác định trong quá trình thực hiện nhiệm vụ của họ".
Bộ Tổng tham mưu cho biết thêm rằng lãnh đạo lữ đoàn và quân đoàn mới đang thực hiện "mọi biện pháp có thể" để bình thường hóa tình hình và đảm bảo tiếp tế cho binh sĩ ở các vị trí chiến đấu.
Lữ đoàn 14 thông báo một chuyến hàng tiếp tế lương thực mới đã được chuyển đến đơn vị quân đội mà tình hình của họ đã được lan truyền trên mạng, và nếu thời tiết cho phép, binh sĩ sẽ có thể rút khỏi vị trí của mình.
Ngoài ra, Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang Ukraine Oleksandr Syrskyi đã ra lệnh cho tướng Mykhailo Drapatyi, chỉ huy Nhóm lực lượng liên hợp, tiến hành kiểm tra để đảm bảo rằng tất cả các nhu yếu phẩm cần thiết đang được chuyển đến các đơn vị tiền tuyến.
