Tổng thống Volodymyr Zelensky hôm 28/5 xác nhận đã gửi “bức thư đặc biệt” cho Tổng thống Donald Trump và quốc hội Mỹ, kêu gọi Washington hỗ trợ chuyển thêm tên lửa PAC-3 hiện đại nhất của Patriot cho Kiev, gọi đây là “công cụ sống còn” để Ukraine chống lại những cuộc tập kích từ Nga.
Dmytro Lytvyn, cố vấn truyền thông của Tổng thống Ukraine, trước đó cho biết “bức thư khẩn” của ông Zelensky đã đề cập tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng thiết bị phòng không tại Ukraine.
Giữa lúc kho dự trữ tên lửa ngày càng khan hiếm và chưa có giải pháp bù đắp, hệ thống tác chiến điện tử nội địa Lima được coi là giải pháp giúp Ukraine đối phó tên lửa và máy bay không người lái (UAV) đối phương. Đây là sản phẩm của Cascade Systems, công ty khởi nghiệp trong lĩnh vực quốc phòng.
Nhà sản xuất tuyên bố Lima chuyên tạo ra “các trường gây nhiễu mạnh mẽ” để làm gián đoạn hệ thống định vị vệ tinh của vũ khí Nga. Khi tín hiệu vệ tinh bị chặn, tên lửa và UAV Nga vẫn tiếp tục bay nhờ hệ thống định vị quán tính, song độ chính xác sẽ giảm so với phương án hiệu chỉnh bằng vệ tinh.
“Bên cạnh chặn hệ thống định vị, chúng tôi còn sử dụng kỹ thuật giả tín hiệu và thay đổi tọa độ với độ lệch vài km, khiến tên lửa rơi xuống cánh đồng thay vì đánh trúng mục tiêu”, chỉ huy đơn vị tác chiến điện tử Night Watch của Ukraine với hô hiệu “Alchemist”, cũng là một trong các nhà phát triển Lima, cho hay.
Khi tên lửa hoặc UAV Nga bay vào vùng tác chiến của Lima, hệ thống này sẽ phát tín hiệu khiến hệ thống dẫn đường của chúng ghi nhận tọa độ sai lệch. Các nhà phát triển tuyên bố tổ hợp Lima từng “khiến tên lửa Nga tưởng mình đang ở Peru”, quốc gia nằm cách Ukraine khoảng 12.000 km, và khiến quả đạn bay chệch hướng, nhưng không đưa ra bằng chứng cụ thể.
Một trong những điểm mạnh của Lima là phạm vi hoạt động và giá thành. Khác với các thiết bị gây nhiễu chiến thuật, hệ thống này có khả năng bao phủ những vùng lãnh thổ rộng lớn để bảo vệ cơ sở hạ tầng trọng yếu.
Theo Cascade Systems, mỗi tổ hợp có chi phí sản xuất tối đa khoảng 67.000 USD tùy phiên bản và cần 30-100 thiết bị, tương đương 2-6,7 triệu USD, để bảo vệ một thành phố lớn. Con số này chỉ tương đương 1-2 tên lửa PAC-3 MSE hiện đại nhất của tổ hợp phòng không Patriot.
Alchemist cho rằng khi lực lượng Ukraine tạo ra được những “vùng chết” đủ lớn bằng hệ thống Lima, tên lửa Nga sẽ không còn đánh trúng được các thành phố ở nước này.
Cascade Systems thừa nhận Lima khó đối phó với bom lượn UMPK, do Nga chủ yếu sử dụng chúng để tập kích khu vực dọc tiền tuyến, nơi quân đội Ukraine không thể triển khai nhiều hệ thống tác chiến điện tử để tạo “vùng chết”.
Quân đội Nga cũng liên tục nâng cấp bom lượn và UAV tự sát Geran-2, trang bị cho chúng hệ thống định vị vệ tinh sử dụng ăng-ten kháng nhiễu Kometa. Biện pháp này khiến các hệ thống tác chiến điện tử của Ukraine, trong đó có Lima, trở nên vô hiệu.
Sau 3 tháng, các kỹ sư đã phát triển phiên bản mới mang tên Lima Quant, có khả năng vượt qua cơ chế phòng thủ nâng cấp của Nga bằng cách kết hợp kỹ thuật giả mạo tín hiệu với tín hiệu tần số cao để gây rối cho ăng-ten Kometa.
Cải tiến này giúp hệ thống Lima bắt đầu khiến bom lượn Nga bay chệch hướng. “Kể cả khi bom lượn chỉ bay lệch khoảng 20 m, cơ hội sống sót của mục tiêu cũng tăng đáng kể”, Alchemist cho hay.
Đổi lại, Nga cũng tiếp tục cải tiến ăng-ten Kometa, trang bị nhiều phần tử thu phát hơn nhằm đối phó biện pháp gây nhiễu của Ukraine. Điều này dẫn đến cuộc chạy đua gây nhiễu và chống nhiễu không ngừng nghỉ giữa hai bên tham chiến.
“Chúng tôi liên tục thay đổi hệ thống Lima dựa trên đặc điểm của vũ khí Nga, phân tích các đòn đánh trúng đích và khuyến nghị Bộ tổng tham mưu về vị trí và cách thức triển khai. Chiến sự liên tục biến đổi”, Alchemist cho hay.
Nhà phát triển cho biết phiên bản đầu tiên của Lima ra mắt vào năm 2022 để đối phó tên lửa hành trình. Dù vậy, Cascade Systems phải mất thêm nhiều năm thử nghiệm, tự bỏ ra hơn hai triệu USD để vượt qua sự hoài nghi của chính phủ và giới chỉ huy lục quân Ukraine.
Maksym Skoretskyy, người đứng đầu bộ phận tác chiến điện tử của lục quân Ukraine, khẳng định phiên bản Lima mới nhất có thể vô hiệu hóa các vũ khí tầm xa của Nga, trong đó có tên lửa đạn đạo.
Cascade Systems đã cung cấp hơn 400 hệ thống Lima cho quân đội Ukraine, chúng bắt đầu được sử dụng vào tháng 7/2024. Từ tháng 10/2025, hệ thống này còn được triển khai cho nhiệm vụ bảo vệ hạ tầng dân sự. Nhà sản xuất tuyên bố tổ hợp Lima đã gây nhiễu 20.500 UAV tự sát Geran và làm chệch hướng hàng chục tên lửa đạn đạo, hành trình trong 18 tháng qua.
Hoàn toàn phụ thuộc vào các hệ thống tác chiến điện tử cũng mang đến rủi ro nhất định. Tên lửa và UAV bị gây nhiễu sẽ lao xuống trong tình trạng nguyên vẹn, có thể gây ra thiệt hại nếu trúng vật thể dưới mặt đất. Trong khi đó, hệ thống phòng không truyền thống sẽ phá hủy tên lửa và UAV ngay trên không. Mảnh vỡ cũng gây ra ít thiệt hại hơn so với khi quả đạn còn nguyên vẹn.
“Tuy nhiên, liệu tên lửa đạn đạo Nga có đánh trúng được mục tiêu mong muốn khi Lima kích hoạt hay không? Tôi cho rằng điều đó khó xảy ra”, Skoretskyy nói.
Một người đàn ông trưa nay tiếp cận cây ATM tại tầng trệt của một tổ hợp mua sắm cao cấp ở quận Ginza, trung tâm thủ đô Tokyo của Nhật Bản rồi xịt một chất lạ ra khu vực xung quanh.
Giới chức cứu hỏa Tokyo sau đó nhận tin báo về "mùi lạ, nồng nặc, gây ho" trong trung tâm thương mại. Khi có mặt, họ ghi nhận khoảng 25 người bị thương. Tuyến đường tại khu mua sắm bị phong tỏa, xe cứu hỏa xếp hàng dọc con phố. Nhiều người được nhân viên cứu nạn mặc đồ bảo hộ đưa đi bằng cáng.
Một phụ nữ 70 tuổi có mặt tại trung tâm thương mại cho biết bà bắt đầu thấy cổ họng bị "châm chích và đau" khi đến gần khu vực ATM.
"Mọi người nhốn nháo. Tôi đã nghĩ có thể có hỏa hoạn hay chuyện gì đó. Khi bước vào khu ATM, cổ họng tôi bỏng rát, tê dại đi", bà kể lại. 19 người đã phải nhập viện.
Chi tiết vụ tấn công và các cáo buộc đối với nghi phạm chưa được làm rõ. Ginza là một trong những khu mua sắm sầm uất và đắt đỏ nhất Tokyo, tập trung nhiều trung tâm thương mại, cửa hàng xa xỉ, nhà hàng cao cấp và thường có rất đông du khách.
Tội phạm bạo lực hiếm xảy ra ở Nhật Bản. Quốc gia này có tỷ lệ án mạng thấp và có quy định kiểm soát súng thuộc nhóm nghiêm ngặt nhất thế giới. Dù vậy, Nhật Bản những năm gần đây ghi nhận một số vụ tấn công nghiêm trọng, trong đó có vụ ám sát cựu thủ tướng Shinzo Abe năm 2022.
Tháng 12/2025, 14 người bị thương trong vụ tấn công bằng dao tại nhà máy ở miền trung Nhật Bản. Nghi phạm khi đó cũng xịt một loại chất chưa xác định.
Vụ tấn công ở Ginza gợi lại ký ức ám ảnh tại Nhật Bản về vụ tấn công tàu điện ngầm năm 1995, khi các thành viên giáo phái Aum Shinrikyo phát tán khí độc sarin trên các toa tàu, khiến 14 người thiệt mạng, hơn 5.800 người bị ảnh hưởng.
Truyền thông Mỹ hồi đầu tuần dẫn cáo trạng của cơ quan công tố liên bang về bê bối gian lận nhập cư tại Oakdale, thành phố với khoảng 6.600 dân ở phía tây nam bang Louisiana, miền nam nước Mỹ, trong đó có sự tham gia của ba cảnh sát trưởng đương chức hoặc đã về hưu, một cảnh sát tư pháp và một chủ cửa hàng địa phương.
Theo cáo trạng, trong gần 10 năm qua, nhóm cảnh sát tại thành phố Oakdale và các thị trấn lân cận đã tạo ra hàng loạt báo cáo tội phạm, trong đó các "nạn nhân", chủ yếu là người nhập cư, trình báo về việc bị cướp dọc quốc lộ 165, nối liền Oakdale, thị trấn Glenmora và làng Forest Hill.
Hồi tháng 7/2025, Alexander Van Hook, khi đó là quyền công tố viên liên bang tại Louisiana, các vụ cướp "xuất hiện với mật độ dày đặc bất thường" tại Oakdale và khu vực lân cận, trong đó nạn nhân người thường không phải cư dân Louisiana. Sau khi điều tra, Van Hook đã đưa ra kết luận gây sốc: "Trên thực tế, các vụ cướp đó chưa từng xảy ra".
Cuộc điều tra liên ngành được khởi động sau khi các nhà điều tra của Sở Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS) phát hiện nhiều điểm bất thường trong các hồ sơ xin visa loại U ở Oakdale. Đây là loại visa dành cho nạn nhân trong các vụ án, cho phép họ ở lại Mỹ để tiếp tục hợp tác với cơ quan điều tra.
Lợi dụng lỗ hổng này, hàng trăm người nhập cư đã móc nối với các cảnh sát trưởng ở Oakdale và khu vực xung quanh để làm giả các báo cáo về những vụ cướp chưa từng xảy ra. Mỗi "nạn nhân" nộp cho cảnh sát trưởng 5.000 USD để được xác nhận đủ điều kiện được cấp visa U nhằm "phục vụ điều tra".
Giới chức Oakdale cho biết chủ mưu của đường dây này là Chandrakant "Lala" Patel, chủ cửa hàng Subway cùng một số cơ sở kinh doanh nhỏ khác tại địa phương và được cư dân mô tả là rất thân thiện.
Patel, từng được cấp visa U, bị cáo buộc đứng ra kết nối những người nhập cư muốn ở lại Mỹ với cảnh sát để khai khống hồ sơ những vụ cướp.
Đầu tháng này, một đại bồi thẩm đoàn tại Boston đã truy tố 10 công dân Ấn Độ với cáo buộc dàn dựng các vụ cướp cửa hàng tiện lợi ở Massachusetts và nhiều nơi khác để có được visa U.
Theo cơ quan chức năng, một kẻ giả danh cướp và một tài xế sẽ xuất hiện để dùng súng cướp tiền của nhân viên bán hàng hoặc chủ cửa hàng, rồi bỏ chạy. Vài phút sau, "nạn nhân" sẽ gọi cảnh sát và đưa video từ camera an ninh làm bằng chứng, giúp họ có visa U.
Bản cáo trạng liên bang đã làm rung chuyển vùng nông thôn bang Louisiana, không chỉ vì mức độ nghiêm trọng của vụ án mà còn vì danh tính các bị cáo. Những cái tên bị nêu trong hồ sơ gồm cảnh sát trưởng Oakdale Chad Doyle, cảnh sát tư pháp Michael Slaney, cảnh sát trưởng ở Forest Hill Glynn Dixon, và cựu cảnh sát trưởng tại Glenmora Tebo Onishea.
Herbert Byrd, 57 tuổi, cựu cảnh sát Oakdale, cho hay cảnh sát trưởng Doyle từng được đánh giá là mang lại thay đổi sau khi được bổ nhiệm năm 2020. Doyle đã giúp sở cảnh sát Oakdale nâng cấp trang thiết bị và giúp họ được tăng lương sau nhiều năm chờ đợi.
Tuy nhiên, Byrd về sau bắt đầu nhận thấy những dấu hiệu bất thường ở Doyle. "Tôi để ý thấy anh ta đi du thuyền rất nhiều. Điều đó hơi kỳ lạ, nhưng tôi không phán xét, vì biết đâu anh ta xuất thân từ một gia đình giàu có", Byrd kể lại.
4 cảnh sát và chủ cửa hàng Patel đều phủ nhận cáo buộc. Phiên xét xử dự kiến diễn ra hồi tháng 3 tại Louisiana đã bị hoãn và chưa có lịch mới.
Trong cơn mưa phùn như thói quen thông thường khi ghé đến khu vực Nhà Trắng, người viết vẫn tìm đến khu vực cổng trước trên đại lộ Pennsylvania.
Hơn 1 năm trước, khi đến đây vào cuối tháng 1.2025, toàn bộ khu vực phía trước Nhà Trắng trên đại lộ Pennsylvania đã bị phong tỏa để phục vụ cho lễ nhậm chức của Tổng thống Trump. Lần này cũng vậy, cả khu vực đang bị rào chắn để xây dựng gì đó. Vì thế, người viết tìm đến khu vực cổng ngược lại nằm ở hướng đại lộ Constitution.
Thông thường, người tham quan chỉ được tiếp cận cổng ngoài của Nhà Trắng. Đang tìm lối vào do bị rào chắn nhiều nơi, tôi bất ngờ nhận được lời mời từ một đặc vụ ôm súng đứng gác ở đây rằng: "Muốn vào tham quan Nhà Trắng thì gặp tình nguyện viên kia lấy vé miễn phí". Vừa nói, người đặc vụ vừa chỉ tay về phía một tình nguyện viên đứng phát vé. Tất nhiên, tôi không bỏ qua cơ hội hiếm có như vậy.
Thủ tục an ninh để tham gia tour tham quan khá đơn giản, và tất nhiên chỉ tham quan khu vực vườn và xung quanh tòa nhà chính, chứ không được vào khu nhà chính nơi tổng thống Mỹ trú ngụ. Số lượng khách tham quan không quá đông, tình nguyện viên thân thiện và nhiệt tình, chủ động đề xuất chụp hình giùm cho khách tham quan.
Không chỉ riêng bên ngoài, trong khuôn viên Nhà Trắng thì nhiều nơi cũng đang bị rào chắn để xây dựng các công trình được cho là mang dấu ấn của Tổng thống Trump. Đó là phòng khiêu vũ rộng hơn 8.000 m2 kèm với khu phức hợp quân sự dưới lòng đất trong tổng dự án trị giá 400 triệu USD để thay thế Cánh Đông hiện tại.
Thế nhưng, công trình phòng khiêu vũ "khủng" gây nên nhiều tranh cãi, thậm chí chỉ trích trong chính nội bộ nước Mỹ. Vào ngày 31.3 vừa qua, thẩm phán liên bang Richard Leon tại Washington D.C ra lệnh ngừng việc xây phòng khiêu vũ tại Nhà Trắng. Phán quyết được đưa ra sau khi Quỹ Quốc gia về bảo tồn lịch sử Mỹ, tổ chức phi lợi nhuận hoạt động nhằm bảo vệ các công trình lịch sử tại nước này, đệ đơn kiện về việc xây dựng phòng khiêu vũ tại Nhà Trắng.
Theo thẩm phán Leon, Tổng thống Trump hiện chỉ là "người quản lý" chứ không phải là "chủ sở hữu" Nhà Trắng, nên để xây dựng phòng khiêu vũ thì cần có sự phê chuẩn của Quốc hội Mỹ. Tuy nhiên, vị thẩm phán đồng ý ngoại lệ đối với các hoạt động cần thiết đảm bảo an ninh cho Nhà Trắng, nên chính quyền được tiếp tục xây dựng công trình dưới lòng đất, trong đó có khu phức hợp quân sự.
Chỉ trích phán quyết là hoàn toàn sai lầm, chính quyền Tổng thống Trump cho rằng ngoại lệ mà ông Leon đề cập bao gồm toàn bộ dự án, kể cả phòng khiêu vũ trên mặt đất, vì dự án này cần thiết cho sự an toàn và an ninh của Nhà Trắng. Không những chỉ trích phán quyết, Tổng thống Trump còn phớt lờ, cho tiếp tục tiến hành xây dựng.
Giữa lúc hai bên tranh cãi, ngày 17.4, hội đồng gồm 3 thẩm phán của Tòa phúc thẩm khu vực Washington D.C tạm thời cho phép chính phủ Mỹ tiếp tục xây dựng các công trình trên cho đến tháng 6. Cũng theo phán quyết, lịch tranh luận về tính hợp pháp của việc xây dựng phòng khiêu vũ được ấn định diễn ra vào ngày 5.6 để hướng đến quyết định cuối cùng.
Không chỉ gây tranh cãi với phòng khiêu vũ khủng, Tổng thống Trump mới đây còn đưa ra kế hoạch xây dựng công trình biểu tượng mới ở thủ đô Washington D.C. Đó là mái vòm tương tự Khải Hoàn Môn của nước Pháp.
Dự kiến được xây dựng bên sông Potomac, công trình này của Tổng thống Trump cao 250 feet (khoảng 76,2 m) ra mắt ngay trong dịp nước Mỹ sắp kỷ niệm 250 năm lập quốc, với thiết kế trên đỉnh mái vòm có tượng Nữ thần Tự do có cánh, cùng với hai con đại bàng.
Nhà Trắng cho rằng công trình sẽ giúp "nâng cao trải nghiệm của du khách tại Nghĩa trang Quốc gia Arlington cho các cựu chiến binh, gia đình của những người đã ngã xuống và tất cả người Mỹ, như một lời nhắc nhở trực quan về sự hy sinh cao cả của rất nhiều anh hùng Mỹ trong suốt lịch sử 250 năm của chúng ta để chúng ta có thể tận hưởng tự do của mình ngày hôm nay". Viết trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump tự hào công trình là: "Khải Hoàn Môn vĩ đại nhất và đẹp nhất trên thế giới". "Đây sẽ là một sự bổ sung tuyệt vời cho khu vực Washington D.C cho tất cả người Mỹ tận hưởng trong nhiều thập kỷ tới!", ông Trump nhấn mạnh.
Nhưng với nhiều người, công trình phục vụ cho dấu ấn cá nhân nhiều hơn là mục tiêu chung của cộng đồng. Dự án này cũng đối mặt với một số trở ngại pháp lý sau khi các cựu chiến binh và các nhà sử học kiện chính quyền Tổng thống Trump, lập luận rằng cần có sự chấp thuận của Quốc hội để xây dựng. Phía chỉ trích còn cho rằng dự án sẽ gây ảnh hưởng tiêu cực cho giao thông ở khu vực, đồng thời gây cản trở tầm nhìn giữa Nghĩa trang Quốc gia Arlington và Đài tưởng niệm Lincoln vốn được bảo tồn hơn 1 thế kỷ qua, dẫn đến làm ảnh hưởng cảnh quan tổng thể.
