Giới chức ở 4 tỉnh của Ukraine sáng 11.5 cáo buộc các cuộc tấn công của Nga đã khiến 3 dân thường thiệt mạng và 16 người bị thương khi ngày thứ ba và cũng là ngày cuối cùng của lệnh ngừng bắn Ngày Chiến thắng kết thúc, theo trang tin The Kyiv Independent.
Hôm 8.5, Nga và Ukraine xác nhận rằng hai bên đã đồng ý với thỏa thuận ngừng bắn 3 ngày do Mỹ làm trung gian, kéo dài từ ngày 9-11.5, và Tổng thống Mỹ Donald Trump cho hay ông hy vọng thỏa thuận này sẽ được gia hạn, theo Reuters.
Trước đó, Kyiv tuyên bố ngừng bắn từ ngày 6.5 mà không nêu thời hạn kết thúc, còn Moscow tuyên bố ngừng bắn trong ngày 8 và 9.5, nhưng hai bên nhanh chóng cáo buộc nhau vi phạm lệnh ngừng bắn.
Trong thời gian ngừng bắn, không có các cuộc không kích quy mô lớn, dù Không quân Ukraine báo cáo về những vụ phóng máy bay không người lái (UAV) của Nga và một tên lửa đạn đạo Iskander-M được phóng từ bán đảo Crimea. Nga sáp nhập bán đảo này từ Ukraine vào năm 2014.
“Thật đáng mừng là cho đến nay, chưa có cuộc tấn công quy mô lớn nào xảy ra – không có cuộc tấn công bằng tên lửa hay không kích nào. Nhưng ở các khu vực tiền tuyến và các cộng đồng gần tiền tuyến, tình hình vẫn không yên ổn”, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói trong bài phát biểu tối ngày 10.5.
Bộ Tổng tham mưu quân đội Ukraine ngày 11.5 nói rằng trong 24 giờ, kể cả khi lệnh ngừng bắn vẫn còn hiệu lực, đã có 180 cuộc giao tranh diễn ra trên nhiều khu vực khác nhau của tiền tuyến.
Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Nga ngày 11.5 tuyên bố rằng kể từ ngày 8.5, tất cả các đơn vị quân đội Nga tiếp tục tuân thủ nghiêm ngặt lệnh ngừng bắn do Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố dịp lễ kỷ niệm 81 năm Ngày Chiến thắng.
Tuy nhiên, bộ này khẳng định lực lượng Nga đã đáp trả các hành vi vi phạm lệnh ngừng bắn của quân đội Ukraine, bắn trả vào các vị trí pháo phản lực, pháo binh và súng cối, cũng như tấn công các sở chỉ huy và địa điểm phóng UAV. Kết quả là Ukraine đã mất khoảng 920 binh sĩ trong 24 giờ, theo Bộ Quốc phòng Nga.
Cũng trong cùng thời gian, lực lượng Ukraine đã thực hiện 12 cuộc tấn công, tiến hành 767 vụ pháo kích bằng pháo phản lực, pháo binh và súng cối, và thực hiện 6.905 cuộc tấn công bằng UAV, theo Bộ Quốc phòng Nga.
Bộ này còn cáo buộc lực lượng Ukraine đã tấn công các cơ sở dân sự ở tỉnh Belgorod của Nga bằng 18 UAV, khiến 2 dân thường thiệt mạng và gây hư hại cho 3 ô tô, 1 cửa hàng, 1 tòa nhà chung cư và 2 ngôi nhà.
Đến tối 11.5 chưa có thông tin phản ứng từ phía Nga cũng như Ukraine đối với cáo buộc hay tuyên bố của bên kia. Hai bên lâu nay phủ nhận cáo buộc tấn công vào dân thường.
Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius và Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov ngày 11.5 đã ký một thư thỏa thuận nhằm tăng cường hợp tác trong việc phát triển công nghệ quốc phòng, theo hãng thông tấn Ukraine Ukrinform.
Lễ ký kết diễn ra cùng ngày ông Pistorius đến Kyiv trong một chuyến thăm bất ngờ, tập trung vào việc mở rộng hợp tác quốc phòng giữa hai nước.
Theo Ukrinform, hai bên đã công bố khởi động “Nước Đức Dũng cảm”, một sáng kiến chung nhằm thúc đẩy công nghệ quốc phòng và hỗ trợ những công ty khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.
Được hỗ trợ bởi nền tảng công nghệ quốc phòng Brave1 của Ukraine, dự án này sẽ cung cấp các khoản tài trợ cho những công ty Ukraine và Đức hoạt động trong lĩnh vực quốc phòng, theo Bộ Quốc phòng Ukraine.
Nói về hợp tác quốc phòng trong tương lai với Đức, ông Fedorov cho hay Kyiv và Berlin đã ký một hợp đồng lớn vào ngày 14.4 để mua hàng trăm tên lửa cho hệ thống phòng không Patriot.
“Năm tới, chúng tôi sẽ bắt đầu nhận được những tên lửa này, và đây là gói viện trợ chưa từng có đối với chúng tôi”, ông Fedorov nói, đồng thời cảm ơn Đức về sự hỗ trợ trong các lĩnh vực phòng không khác.
Ông Fedorov nói thêm rằng Đức cũng đã bắt đầu tài trợ cho khả năng tấn công tầm trung và tầm xa nhắm vào những mục tiêu của Nga, đồng thời phân bổ kinh phí ban đầu cho các đơn vị tấn công bằng UAV của Ukraine.
Cũng theo ông Fedorov, Ukraine vẫn quan tâm đến tên lửa Taurus của Đức, có tầm bắn lên tới 500 km (310 dặm), dù Kyiv đã sở hữu các loại vũ khí có tầm bắn tương tự.
Đức và Ukraine cũng có kế hoạch cùng nhau phát triển UAV với nhiều tầm bắn khác nhau, bao gồm loại có khả năng bay xa tới 1.500 km.
Bộ trưởng Pistorius cho biết thêm đối với Ukraine, “việc phát triển UAV tầm xa có tầm quan trọng rất lớn để phản công vào cơ sở hạ tầng quân sự của Nga”.
Đến tối 11.5 chưa có thông tin phản ứng từ Nga đối với phát ngôn của hai ông Fedorov và Pistorius.
Xem thêm: Nghị sĩ Đức nói Ukraine có thể dùng tên lửa Đức tấn công đất Nga?
Trong chuyến thăm thủ đô Kyiv của Ukraine hôm 11.5, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius nhận định việc Tổng thống Nga Vladimir Putin nói rằng ông nghĩ cuộc xung đột Nga –Ukraine sắp đến hồi kết có thể là một chiêu trò lừa bịp khác nhằm đánh lạc hướng dư luận khỏi điểm yếu của Moscow, theo Reuters.
Ông Pistorius nói rằng ông Putin có thể tự mình chấm dứt cuộc xung đột nếu ông ấy muốn. “Và luôn có nỗi lo sợ – tôi hy vọng mình sai – rằng đây lại là một chiêu trò lừa bịp khác, nhưng không thể loại trừ khả năng đó”, ông Pistorius nói.
“Tôi tin rằng cuối cùng ông Putin đang cố gắng đánh lạc hướng dư luận khỏi điểm yếu của chính mình bằng cách tiếp cận này. Hiện tại, ông ấy hầu như không thể chỉ ra bất kỳ thắng lợi nào về lãnh thổ, và quân đội của ông ấy liên tục mất những phần lãnh thổ đã kiểm soát được”, Bộ trưởng Pistorius nói thêm.
Đến tối 11.5 chưa có thông tin phản ứng từ Nga. Trong cuộc họp báo hôm 9.5, Tổng thống Putin nói rằng ông sẵn sàng gặp ở một quốc gia thứ ba, nhưng chỉ để ký kết thỏa thuận, theo Hãng tin TASS. “Tuy nhiên, đây phải là bước cuối cùng, chứ không phải là để đàm phán”, ông Putin nhấn mạnh. Ông nói thêm: “Tôi nghĩ [cuộc xung đột Nga – Ukraine] đang tiến gần đến hồi kết”.
Nhà lãnh đạo Nga còn nói rằng ông sẵn sàng đàm phán các thỏa thuận an ninh mới cho châu Âu, và ông muốn cựu Thủ tướng Đức Gerhard Schroeder làm đối tác đàm phán, theo Reuters.
Trong khi đó, Liên minh châu Âu và Kyiv ngày 11.5 đã bác bỏ đề xuất của Moscow rằng ông Schroeder có thể đóng vai trò trung gian hòa giải của châu Âu trong các cuộc đàm phán hòa bình nhằm chấm dứt cuộc xung đột Nga – Ukraine, theo trang tin The Kyiv Independent.
Xem thêm: Ông Putin nói xung đột sắp tới hồi kết, nêu điều kiện gặp Tổng thống Ukraine
Theo Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên KCNA hôm nay, ông Kim Jong-un đưa ra phát biểu trên tại cuộc họp ngày 17.5 với các chỉ huy sư đoàn và lữ đoàn trong toàn quân. Tại đây, nhà lãnh đạo Triều Tiên nhấn mạnh việc nâng cấp công nghệ quân sự cho các đơn vị chủ chốt, bao gồm lực lượng tiền tuyến, có vai trò quan trọng trong duy trì khả năng răn đe và sẵn sàng chiến đấu.
Ông cũng nhấn mạnh trách nhiệm của các chỉ huy trong việc xây dựng lực lượng quân sự "mạnh nhất" thế giới và công bố chính sách cải cách hệ thống huấn luyện, tập trung hơn vào các bài tập thực hành phù hợp với xung đột hiện đại và tiến trình phát triển của quân đội Triều Tiên.
Nhà lãnh đạo Triều Tiên cho rằng các kế hoạch hiện đại hóa cần đi kèm với việc định nghĩa lại khái niệm tác chiến, phù hợp với tốc độ nâng cấp trang thiết bị và kỹ thuật quân sự. Những khái niệm này sau đó cần được áp dụng vào huấn luyện chiến đấu ở cấp đơn vị, theo Reuters.
Ông Kim cũng nhấn mạnh yêu cầu củng cố lòng trung thành về tư tưởng và duy trì cảnh giác trước "kẻ thù không đội trời chung".
Tuyên bố trên được đưa ra sau nỗ lực của Triều Tiên nhằm củng cố vị thế tiền tuyến của mình. Đầu tháng này, ông Kim Jong-un đã ra lệnh cho quân đội triển khai một loại pháo tự hành mới dọc biên giới phía nam trước cuối năm nay, theo Yonhap.
Triều Tiên cũng đã tiến hành hàng loạt đợt thử nghiệm vũ khí ngày 6 - 8.4, trong khuôn khổ kế hoạch thường kỳ nhằm nâng cấp và phát triển các hệ thống khí tài.
"Chúng tôi sẽ giữ quyền kiểm soát và có lẽ sẽ tiếp quản eo biển (Hormuz). Chúng tôi sẽ trở thành người bảo vệ eo biển. Có thể gọi chúng tôi là “thiên thần hộ mệnh bảo vệ eo biển”. Và chúng tôi cần được trả thù lao cho việc đó", Tổng thống Donald Trump nói trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại với Fox News ngày 13/7.
Việc kiểm soát eo biển Hormuz - tuyến vận tải huyết mạch đối với nguồn cung dầu mỏ toàn cầu - đã trở thành một trong những mặt trận chính của cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran.
"Chúng tôi sẽ bảo vệ eo biển. Và chúng tôi sẽ được trả tiền cho việc bảo vệ nó - một khoản tiền rất lớn. Chúng tôi sẽ được hoàn trả, bởi các quốc gia khác đều rất giàu có. Họ đứng về phía chúng tôi và không thể kỳ vọng chúng tôi làm điều đó miễn phí”, ông Trump nói thêm.
"Chúng tôi đã có một thỏa thuận. Mọi chuyện đã hoàn tất, nhưng rồi họ phá vỡ nó. Họ lúc nào cũng phá vỡ các thỏa thuận. Chúng tôi đã có tới 10 thỏa thuận với họ, vì vậy chúng tôi sẽ đáp trả họ thật mạnh", Tổng thống Mỹ cảnh báo Iran.
Tổng thống Trump cho rằng Iran đang bị tấn công rất mạnh trong cuộc xung đột với Mỹ. Ông khẳng định hải quân, không quân và năng lực tên lửa của Iran đã “gần như bị xóa sổ”, đồng thời liệt kê một số lãnh đạo cấp cao của Iran mà ông nói đã thiệt mạng.
Ông cũng cho biết quân đội Mỹ vẫn tiếp tục tiến hành các cuộc không kích nhằm vào các mục tiêu của Iran sau khi ông tuyên bố lệnh ngừng bắn với Tehran đã “chấm dứt” vào cuối tuần vừa qua.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố cách duy nhất để khôi phục hoạt động vận tải biển bình thường qua eo biển Hormuz là Mỹ phải chấm dứt các hoạt động can thiệp quân sự tại khu vực này.
IRGC cũng cảnh báo "sự can thiệp kéo dài có thể dẫn đến những sự cố nghiêm trọng hơn đối với ngành dầu khí toàn cầu".
Vào ngày 12-13/7, lực lượng Mỹ và Iran đã liên tiếp tiến hành các đợt tấn công trả đũa lẫn nhau bằng tên lửa và máy bay không người lái quy mô lớn. Tehran tuyên bố đã tập kích các cơ sở quân sự của Mỹ trên khắp khu vực Vùng Vịnh, đồng thời tiếp tục đóng cửa eo biển Hormuz, khiến giá dầu tiếp tục tăng.
Khi Mỹ và Israel tấn công vào ngày 28/2, Iran cảm thấy "không còn gì để mất" và đã đóng cửa eo biển Hormuz đối với tất cả các phương tiện ngoại trừ phương tiện của chính họ, gây ra sự gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu lớn nhất trong lịch sử.
Đáp lại, Mỹ triển khai lệnh phong tỏa đối với các cảng của Iran vào tháng 4. Cuối cùng, chi phí của việc phong tỏa Hormuz đã tăng cao đến mức cả hai bên đều đồng ý với thỏa thuận.
Iran hiện tập trung vào Hormuz nhiều hơn là vấn đề hạt nhân. Tehran tin rằng Washington đã chấp nhận quyền làm giàu uranium của Iran và việc pha loãng các kho dự trữ uranium làm giàu cấp độ cao hiện có ở trong nước.
Vấn đề hạt nhân từng là nguồn gốc tranh chấp lớn nhất giữa Iran và Mỹ trong gần 25 năm, là nguyên nhân dẫn đến các lệnh trừng phạt quốc tế lớn đối với Iran, và là lý do chính được tuyên bố cho cuộc chiến của ông Trump.
Dù vậy, các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran đã bị gạt xuống thành các cuộc thảo luận tiếp theo trong thỏa thuận tạm thời nhằm chấm dứt xung đột.
Iran đã từ chối thậm chí là bắt đầu các cuộc đàm phán hạt nhân cho đến khi Mỹ chấp nhận quyền quản lý hoàn toàn eo biển Hormuz của họ.
Phát biểu bên cạnh Tổng thư ký NATO Mark Rutte tại hội nghị thượng đỉnh của liên minh ngày 8.7 ở Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ), Tổng thống Mỹ chỉ trích mạnh mẽ Tây Ban Nha vì không đóng góp đủ cho NATO, theo Reuters.
"Tây Ban Nha là một đối tác tồi tệ trong NATO. Họ không tham gia. Họ không chi tiền. Tôi không muốn dính líu gì đến Tây Ban Nha. Hãy cắt đứt toàn bộ thương mại với Tây Ban Nha, bao gồm cả các chuyến thăm", ông Trump nói. "Đừng nói chuyện với họ. Họ vô vọng, là những người xấu. Họ đã kiếm rất nhiều tiền với chúng tôi và rồi chúng ta sẽ thấy họ kiếm được ít hơn rất nhiều. Tôi không muốn làm ăn với họ", vị chủ nhân Nhà Trắng chỉ trích.
Đây là diễn biến mới nhất trong mâu thuẫn giữa ông Trump với Tây Ban Nha về chi tiêu quốc phòng. Tây Ban Nha là quốc gia duy nhất trong liên minh quân sự không cam kết chi 5% GDP cho quốc phòng vào năm 2035, mục tiêu do Mỹ đề xuất. Chính quyền Madrid cũng từ chối cho Washington sử dụng không phận hay căn cứ trên lãnh thổ trong cuộc xung đột chống Iran. "Tây Ban Nha không đồng ý với điều gì cả và các bạn không nên gánh vác họ", ông nói và cho biết đã ra lệnh cho Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cắt đứt mọi giao thương với Tây Ban Nha.
Trái phiếu Tây Ban Nha - vốn đã bị bán tháo trước cuộc họp báo - tiếp tục giảm mạnh sau phát biểu của ông Trump, với lợi suất trái phiếu chính 10 năm của Tây Ban Nha hiện được giao dịch cao hơn 7 điểm cơ bản ở mức 3,5408%. Chỉ số chứng khoán IBEX 35 của Tây Ban Nha cũng giảm hơn 1%, theo CNBC.
Đáp lại tuyên bố của ông Trump, Văn phòng Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez cho biết Madrid coi những tuyên bố này là chuyện bình thường, không có gì mới, theo Reuters. Quốc gia châu Âu tuyên bố thêm rằng mối quan hệ song phương là có lợi cho cả hai nước, cả về thương mại lẫn quốc phòng.
"Nước chúng tôi đang duy trì quan hệ xã hội, văn hóa và kinh tế rất tốt đẹp với Mỹ, và chúng tôi không mong muốn mối quan hệ này thay đổi", Văn phòng Thủ tướng Tây Ban Nha nhấn mạnh.
