Giới chức ở 4 tỉnh của Ukraine sáng 11.5 cáo buộc các cuộc tấn công của Nga đã khiến 3 dân thường thiệt mạng và 16 người bị thương khi ngày thứ ba và cũng là ngày cuối cùng của lệnh ngừng bắn Ngày Chiến thắng kết thúc, theo trang tin The Kyiv Independent.
Hôm 8.5, Nga và Ukraine xác nhận rằng hai bên đã đồng ý với thỏa thuận ngừng bắn 3 ngày do Mỹ làm trung gian, kéo dài từ ngày 9-11.5, và Tổng thống Mỹ Donald Trump cho hay ông hy vọng thỏa thuận này sẽ được gia hạn, theo Reuters.
Trước đó, Kyiv tuyên bố ngừng bắn từ ngày 6.5 mà không nêu thời hạn kết thúc, còn Moscow tuyên bố ngừng bắn trong ngày 8 và 9.5, nhưng hai bên nhanh chóng cáo buộc nhau vi phạm lệnh ngừng bắn.
Trong thời gian ngừng bắn, không có các cuộc không kích quy mô lớn, dù Không quân Ukraine báo cáo về những vụ phóng máy bay không người lái (UAV) của Nga và một tên lửa đạn đạo Iskander-M được phóng từ bán đảo Crimea. Nga sáp nhập bán đảo này từ Ukraine vào năm 2014.
“Thật đáng mừng là cho đến nay, chưa có cuộc tấn công quy mô lớn nào xảy ra – không có cuộc tấn công bằng tên lửa hay không kích nào. Nhưng ở các khu vực tiền tuyến và các cộng đồng gần tiền tuyến, tình hình vẫn không yên ổn”, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói trong bài phát biểu tối ngày 10.5.
Bộ Tổng tham mưu quân đội Ukraine ngày 11.5 nói rằng trong 24 giờ, kể cả khi lệnh ngừng bắn vẫn còn hiệu lực, đã có 180 cuộc giao tranh diễn ra trên nhiều khu vực khác nhau của tiền tuyến.
Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Nga ngày 11.5 tuyên bố rằng kể từ ngày 8.5, tất cả các đơn vị quân đội Nga tiếp tục tuân thủ nghiêm ngặt lệnh ngừng bắn do Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố dịp lễ kỷ niệm 81 năm Ngày Chiến thắng.
Tuy nhiên, bộ này khẳng định lực lượng Nga đã đáp trả các hành vi vi phạm lệnh ngừng bắn của quân đội Ukraine, bắn trả vào các vị trí pháo phản lực, pháo binh và súng cối, cũng như tấn công các sở chỉ huy và địa điểm phóng UAV. Kết quả là Ukraine đã mất khoảng 920 binh sĩ trong 24 giờ, theo Bộ Quốc phòng Nga.
Cũng trong cùng thời gian, lực lượng Ukraine đã thực hiện 12 cuộc tấn công, tiến hành 767 vụ pháo kích bằng pháo phản lực, pháo binh và súng cối, và thực hiện 6.905 cuộc tấn công bằng UAV, theo Bộ Quốc phòng Nga.
Bộ này còn cáo buộc lực lượng Ukraine đã tấn công các cơ sở dân sự ở tỉnh Belgorod của Nga bằng 18 UAV, khiến 2 dân thường thiệt mạng và gây hư hại cho 3 ô tô, 1 cửa hàng, 1 tòa nhà chung cư và 2 ngôi nhà.
Đến tối 11.5 chưa có thông tin phản ứng từ phía Nga cũng như Ukraine đối với cáo buộc hay tuyên bố của bên kia. Hai bên lâu nay phủ nhận cáo buộc tấn công vào dân thường.
Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius và Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov ngày 11.5 đã ký một thư thỏa thuận nhằm tăng cường hợp tác trong việc phát triển công nghệ quốc phòng, theo hãng thông tấn Ukraine Ukrinform.
Lễ ký kết diễn ra cùng ngày ông Pistorius đến Kyiv trong một chuyến thăm bất ngờ, tập trung vào việc mở rộng hợp tác quốc phòng giữa hai nước.
Theo Ukrinform, hai bên đã công bố khởi động “Nước Đức Dũng cảm”, một sáng kiến chung nhằm thúc đẩy công nghệ quốc phòng và hỗ trợ những công ty khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.
Được hỗ trợ bởi nền tảng công nghệ quốc phòng Brave1 của Ukraine, dự án này sẽ cung cấp các khoản tài trợ cho những công ty Ukraine và Đức hoạt động trong lĩnh vực quốc phòng, theo Bộ Quốc phòng Ukraine.
Nói về hợp tác quốc phòng trong tương lai với Đức, ông Fedorov cho hay Kyiv và Berlin đã ký một hợp đồng lớn vào ngày 14.4 để mua hàng trăm tên lửa cho hệ thống phòng không Patriot.
“Năm tới, chúng tôi sẽ bắt đầu nhận được những tên lửa này, và đây là gói viện trợ chưa từng có đối với chúng tôi”, ông Fedorov nói, đồng thời cảm ơn Đức về sự hỗ trợ trong các lĩnh vực phòng không khác.
Ông Fedorov nói thêm rằng Đức cũng đã bắt đầu tài trợ cho khả năng tấn công tầm trung và tầm xa nhắm vào những mục tiêu của Nga, đồng thời phân bổ kinh phí ban đầu cho các đơn vị tấn công bằng UAV của Ukraine.
Cũng theo ông Fedorov, Ukraine vẫn quan tâm đến tên lửa Taurus của Đức, có tầm bắn lên tới 500 km (310 dặm), dù Kyiv đã sở hữu các loại vũ khí có tầm bắn tương tự.
Đức và Ukraine cũng có kế hoạch cùng nhau phát triển UAV với nhiều tầm bắn khác nhau, bao gồm loại có khả năng bay xa tới 1.500 km.
Bộ trưởng Pistorius cho biết thêm đối với Ukraine, “việc phát triển UAV tầm xa có tầm quan trọng rất lớn để phản công vào cơ sở hạ tầng quân sự của Nga”.
Đến tối 11.5 chưa có thông tin phản ứng từ Nga đối với phát ngôn của hai ông Fedorov và Pistorius.
Xem thêm: Nghị sĩ Đức nói Ukraine có thể dùng tên lửa Đức tấn công đất Nga?
Trong chuyến thăm thủ đô Kyiv của Ukraine hôm 11.5, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius nhận định việc Tổng thống Nga Vladimir Putin nói rằng ông nghĩ cuộc xung đột Nga –Ukraine sắp đến hồi kết có thể là một chiêu trò lừa bịp khác nhằm đánh lạc hướng dư luận khỏi điểm yếu của Moscow, theo Reuters.
Ông Pistorius nói rằng ông Putin có thể tự mình chấm dứt cuộc xung đột nếu ông ấy muốn. “Và luôn có nỗi lo sợ – tôi hy vọng mình sai – rằng đây lại là một chiêu trò lừa bịp khác, nhưng không thể loại trừ khả năng đó”, ông Pistorius nói.
“Tôi tin rằng cuối cùng ông Putin đang cố gắng đánh lạc hướng dư luận khỏi điểm yếu của chính mình bằng cách tiếp cận này. Hiện tại, ông ấy hầu như không thể chỉ ra bất kỳ thắng lợi nào về lãnh thổ, và quân đội của ông ấy liên tục mất những phần lãnh thổ đã kiểm soát được”, Bộ trưởng Pistorius nói thêm.
Đến tối 11.5 chưa có thông tin phản ứng từ Nga. Trong cuộc họp báo hôm 9.5, Tổng thống Putin nói rằng ông sẵn sàng gặp ở một quốc gia thứ ba, nhưng chỉ để ký kết thỏa thuận, theo Hãng tin TASS. “Tuy nhiên, đây phải là bước cuối cùng, chứ không phải là để đàm phán”, ông Putin nhấn mạnh. Ông nói thêm: “Tôi nghĩ [cuộc xung đột Nga – Ukraine] đang tiến gần đến hồi kết”.
Nhà lãnh đạo Nga còn nói rằng ông sẵn sàng đàm phán các thỏa thuận an ninh mới cho châu Âu, và ông muốn cựu Thủ tướng Đức Gerhard Schroeder làm đối tác đàm phán, theo Reuters.
Trong khi đó, Liên minh châu Âu và Kyiv ngày 11.5 đã bác bỏ đề xuất của Moscow rằng ông Schroeder có thể đóng vai trò trung gian hòa giải của châu Âu trong các cuộc đàm phán hòa bình nhằm chấm dứt cuộc xung đột Nga – Ukraine, theo trang tin The Kyiv Independent.
Xem thêm: Ông Putin nói xung đột sắp tới hồi kết, nêu điều kiện gặp Tổng thống Ukraine
Tờ Khmer Times ngày 12.5 dẫn thông cáo của Cảnh sát Quốc gia Campuchia bác bỏ nghi vấn của cơ quan chức năng Thái Lan về việc một nghi phạm người Trung Quốc có liên quan lực lượng cận vệ của Thủ tướng Campuchia Hun Manet.
Vụ việc gây tranh cãi nổ ra sau khi cảnh sát Thái Lan bắt giữ hai công dân Trung Quốc vào tối 8.5 tại tỉnh Chonburi, sau một vụ tai nạn giao thông ở huyện Bang Lamung.
Theo truyền thông Thái Lan, chiếc xe sedan màu trắng bị lật trên con đường song song với tuyến đường sắt cũ, khiến cảnh sát địa phương phải đến hiện trường.
Trong quá trình kiểm tra xe, cảnh sát Thái Lan cho biết đã phát hiện một khẩu súng ngắn và tạm giữ cả hai người đàn ông Trung Quốc liên quan là Ma Yu Hsih và Sun Mingchen để thẩm vấn.
Khám xét một ngôi nhà ở huyện Bang Lamung, lực lượng chức năng phát hiện nhiều vũ khí và thiết bị quân sự.
Sau cuộc điều tra, cảnh sát Thái Lan cho biết nghi phạm Sun Mingchen, sở hữu cả hộ chiếu Trung Quốc và Campuchia, đồng thời có thẻ căn cước màu hồng của Thái Lan cấp cho người nước ngoài.
Thông tin sơ bộ từ chính quyền Thái Lan và truyền thông nước này còn cho rằng nghi phạm có thể có liên hệ với đơn vị vệ sĩ tinh nhuệ của Thủ tướng Campuchia.
Tuy nhiên, Trung tướng Chhay Kimkhoeun, người phát ngôn của Cảnh sát Quốc gia Campuchia, đã bác bỏ những cáo buộc này. Ông khẳng định rằng công dân Trung Quốc bị bắt giữ không có bất kỳ liên hệ nào với trụ sở đội cận vệ của Thủ tướng, đồng thời cho rằng những cáo buộc này là sai sự thật và vô căn cứ.
Trang tin Axios ngày 2-5 cho biết theo các quan chức Lầu Năm Góc, kể từ ngày 13-4, quân đội Mỹ đã chặn hướng hoặc buộc hơn 40 tàu phải đổi lộ trình khi cố vận chuyển dầu và hàng hóa bị cấm qua vòng phong tỏa.
Hiện có 31 tàu chở khoảng 53 triệu thùng dầu của Iran bị "mắc kẹt" tại vùng Vịnh, với tổng giá trị ước tính ít nhất 4,8 tỉ USD. Trong số này, hai tàu đã bị Mỹ thu giữ.
Tình thế càng thêm bế tắc khi các kho chứa dầu trên bờ của Iran dần đạt công suất tối đa, buộc Tehran phải chuyển sang dùng các tàu cũ làm kho nổi trên biển.
Một số tàu khác buộc phải chọn những tuyến đường dài và tốn kém hơn để vận chuyển dầu sang Trung Quốc, nhằm tránh nguy cơ bị lực lượng Mỹ chặn bắt trên biển.
Một trong những tàu tìm được lối thoát là tàu chở dầu cỡ lớn mang tên "HUGE". Con tàu này đã đi men theo bờ biển Pakistan và Ấn Độ để tiến vào eo biển Malacca của Malaysia, nơi dầu thường được chuyển sang tàu khác trước khi đến Trung Quốc.
Tuy nhiên theo Samir Madani - nhà đồng sáng lập Công ty phân tích dữ liệu hàng hải TankerTrackers.com, đây chỉ là giải pháp tạm thời.
Ông dự đoán các tàu Iran bị dồn ứ có thể sẽ chờ thời cơ để thực hiện một cuộc "đào thoát tập thể" qua đêm, khi đã tích đủ lượng dầu dự trữ gần biên giới Pakistan.
Trong bối cảnh hiện nay, cả Mỹ và Iran đều sử dụng chiến thuật phong tỏa để gây áp lực kinh tế lẫn nhau.
Nếu Iran phong tỏa eo biển Hormuz khiến hoạt động vận tải hàng hải bị đình trệ, thì Mỹ đáp trả bằng cách kiểm soát lối vào phía tây của vịnh Oman, tạo thế siết chặt nguồn thu chủ lực của Tehran.
Giới phân tích cho rằng mục tiêu then chốt của chiến lược này là đẩy Iran đến giới hạn lưu trữ dầu, buộc nước này phải cắt giảm hoặc ngừng khai thác.
Ông Gregory Brew, chuyên gia Công ty tư vấn rủi ro chính trị Eurasia Group có trụ sở tại Mỹ, nhận định Iran có thể chỉ còn "vài tuần, hoặc tối đa một tháng" trước khi rơi vào tình trạng quá tải kho chứa.
Về phía Washington, quyền phát ngôn viên Lầu Năm Góc Joel Valdez khẳng định chiến dịch đang "phát huy toàn bộ hiệu lực và tạo ra tác động quyết định như dự kiến".
Ông nhấn mạnh Mỹ đang giáng "đòn nặng nề" vào khả năng tài chính của Iran, đồng thời cam kết duy trì sức ép quân sự liên tục trong khu vực.
Cơ quan Quản lý Giao thông thành phố Leipzig (LVB) ở Đức thông báo ngừng dịch vụ tàu điện cho đến 3h30 ngày 29/6 do thời tiết nắng nóng liên tục làm ảnh hưởng đến an toàn vận hành.
Theo LVB, nhiệt độ cao đã khiến lớp keo trám khe co giãn của bề mặt nhựa đường và bê tông bị chảy ra, dính vào ghi chuyển hướng và đường ray, đe dọa đến khả năng di chuyển an toàn của tàu điện trong thành phố.
Lớp keo này là vật liệu chuyên dụng có gốc nhựa đường kết hợp cao su hoặc silicone, polyurethane có tính đàn hồi cao, được bơm vào các khe nứt, khe co giãn trên rãnh đặt đường ray tàu điện, ngăn nước mưa, bụi bẩn và hóa chất lọt xuống nền đường bên dưới.
Chất trám này sẽ co giãn theo các khối bê tông và nhựa đường, nhằm bảo vệ kết cấu của đường ray, giúp chúng không bị nứt vỡ. Tuy nhiên, dưới ánh nắng gay gắt trong nhiều ngày và áp lực từ việc tàu di chuyển, vật liệu này có thể mất độ bền, trở nên mềm, dính và dịch chuyển khỏi vị trí ban đầu.
Tại Leipzig, lớp keo bị chảy ra đã tràn vào các rãnh đường ray rồi vón cục lại ở nhiều điểm trong mạng lưới, đe dọa an toàn vận hành. LVB đã huy động toàn bộ lực lượng nhân sự để đưa 50 đoàn tàu về xưởng làm sạch phần nhựa bám ở gầm tàu.
Tất cả tuyến tàu điện ở thành phố thuộc bang Sachsen này đều bị ảnh hưởng, trong khi hệ thống xe buýt vẫn hoạt động theo đúng lịch trình.
Tình hình tương tự cũng được ghi nhận ở thành phố Nuremberg, bang Bavaria. Cơ quan giao thông vận tải của thành phố cho hay nhiệt độ cao đã làm mềm mặt đường, khiến xe điện không thể hoạt động an toàn. Các tuyến xe buýt thay thế đã được bố trí trong thời gian tàu điện ngừng hoạt động.
Cơ quan Khí tượng Đức (DWD) ngày 28/6 ghi nhận nhiệt độ cao kỷ lục mới trong ngày thứ ba liên tục với mức nhiệt 41,7 độ C, trong bối cảnh nhiều nước Tây Âu đang trải qua đợt nắng nóng chưa từng thấy.
Nhiệt độ cao nhất được ghi nhận tại thị trấn Neissemunde thuộc bang Brandenburg. Nhiệt độ cao nhất trước đó được ghi nhận tại bang Sachsen-Anhalt với mức 41,5 độ C hôm 27/6. Thị trấn Bad Muskau, bang Sachsen, cũng ghi nhận mức nhiệt tương tự.
Theo các nhà khoa học, đợt nắng nóng hiện nay ở Tây Âu được thúc đẩy bởi mô hình thời tiết gọi là "khối chặn Omega", gồm một vùng áp cao lớn nằm giữa hai vùng áp thấp. Khối chặn này "nhốt" không khí nóng từ sa mạc Sahara, tạo thành vòm nhiệt thiêu đốt nhiều quốc gia châu Âu suốt nhiều ngày.
Tổng giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus ngày 28/6 cảnh báo châu Âu là lục địa nóng lên nhanh nhất Trái Đất, tăng nhanh gấp đôi trung bình toàn cầu.
"Ngay lúc này, khoảng 150 triệu người đang phải sống trong nắng nóng cực đoan. Đã có hàng trăm ca tử vong, trường học phải đóng cửa, lưới điện đang quá tải", ông Ghebreyesus cho hay. WHO đã ghi nhận hơn 1.300 ca tử vong "vượt mức dự kiến" trên khắp châu Âu có thể liên quan đến nền nhiệt cao bất thường.
