Bloomberg hôm nay dẫn báo cáo của Cơ quan Tình báo Quốc phòng Mỹ (DIA) cho biết chiến dịch phản công hạn chế hồi đầu năm đánh dấu những bước tiến về lãnh thổ đầu tiên của Ukraine kể từ năm 2023. “Hoạt động này hưởng lợi từ việc năng lực quân sự đối phương bị suy giảm đáng kể, dù chỉ là ngắn hạn, sau khi thiết bị thu phát Starlink ngừng hoạt động”, báo cáo có đoạn.
DIA cho biết diện tích mà Ukraine tái chiếm nằm ở trong và xung quanh tỉnh Dnipropetrovsk, nhưng không nêu cụ thể thời điểm chiến dịch diễn ra.
Tổng tư lệnh quân đội Ukraine Oleksandr Syrsky hồi tháng 2 tuyên bố lực lượng nước này đã tái chiếm 8 khu dân cư và giành lại 400 km2 lãnh thổ tính từ cuối tháng 1. Bước tiến được ghi nhận gần khu dân cư Oleksandrivka, tại giao điểm giữa tỉnh Dnipropetrovsk, Donetsk và Zaporizhzhia.
Để so sánh, quân đội Nga hồi năm ngoái giành thêm lãnh thổ rộng 5.600 km2, theo dữ liệu được tổng hợp bởi Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) có trụ sở tại Mỹ. Con số này lần lượt là gần 600 km2 và 3.985 km2 trong năm 2023-2024.
Theo DIA và Bộ tư lệnh Lực lượng Mỹ tại châu Âu (EUCOM), quân đội Nga đã “sử dụng trái phép” hệ thống Internet vệ tinh Starlink để điều phối hoạt động tác chiến tại những khu vực mà hệ thống liên lạc kém ổn định hoặc dễ bị gây nhiễu.
Các cuộc tập kích bằng máy bay không người lái (UAV) trang bị đài thu phát Starlink nhằm vào hàng loạt mục tiêu giá trị cao của Ukraine đã thúc đẩy nước này phối hợp với hãng vận hành SpaceX nhằm hạn chế đối phương sử dụng mạng lưới Internet vệ tinh.
Công ty SpaceX bắt đầu yêu cầu xác thực thiết bị đầu cuối Starlink từ ngày 4/2. Chỉ những thiết bị được phê duyệt và nằm trong “danh sách trắng” của Bộ Quốc phòng Ukraine mới có thể tiếp tục hoạt động trên lãnh thổ nước này.
Lực lượng Nga dường như cũng hứng chịu thêm tổn thất về năng lực liên lạc sau khi siết chặt kiểm soát đối với ứng dụng nhắn tin Telegram. Động thái được cho là khiến các binh sĩ Nga phẫn nộ, do nhiều đơn vị sử dụng Telegram để trao đổi thông tin chiến trường.
Dù vậy, DIA cho biết tính đến tháng 3, lực lượng Nga vẫn duy trì ưu thế tổng thể trước quân đội Ukraine “trên hầu hết chức năng tác chiến”.
Bộ Quốc phòng Nga chưa bình luận về thông tin.
Serhiy Beskrestnov, cố vấn của Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine, hồi tháng 2 nhận định bị chặn truy cập Starlink là “thảm họa” đối với quân đội Nga, khiến hệ thống chỉ huy sụp đổ và chiến dịch xung kích ở nhiều khu vực phải ngừng lại.
Dịch vụ Starlink chưa từng được cung cấp cho quân đội Nga, nhưng thông tin cho thấy binh sĩ nước này sở hữu bộ thu phát và sử dụng để truy cập Internet đã bắt đầu xuất hiện từ năm 2024.
Serhiy Beskrestnov, cố vấn của Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine, hôm 11/5 đăng video từ cảm biến hồng ngoại trên thiết bị bay không người lái (drone) ở độ cao 800 m, cho thấy vật thể hình tròn phát ra nhiệt và lơ lửng ở khoảng cách gần. Phần thân chính có dạng khối cầu dẹt với 6 gai nhọn nhô ra, phía sau vật thể là luồng khí hoặc đám mây có nhiệt độ cao hơn không khí ban đêm.
Beskrestnov cho biết video được ghi hình vào tháng 5/2025 và chính phủ Ukraine đã biết về sự việc.
Vật thể trong video không có phản ứng rõ rệt nào với drone Ukraine. Sau khi phát hiện nó, phi công đã lia camera sang các hướng khác nhau, dường như để rà soát khu vực xung quanh.
Beskrestnov cũng đăng ảnh UFO có dạng điếu xì gà trên bầu trời một vùng quê hồi năm 2023. "Sau khi xung đột bùng phát, hoạt động nghiên cứu UFO trong không phận Ukraine đã trở thành nhiệm vụ mang tính quân sự hơn là dân sự. Quân đội Ukraine thậm chí có tài liệu đặc biệt, chi tiết về chủ đề này và đã được Tư lệnh Tối cao phê duyệt", ông cho hay.
Các hãng truyền thông Ukraine xác nhận đây là hình ảnh thực tế được ghi lại trong quá trình chiến đấu, song chưa bên nào khẳng định đó là vật thể ngoài hành tinh. Beskrestnov cũng kêu gọi người dân và binh sĩ báo cáo ngay lập tức khi phát hiện UFO, vì đây có thể là "vũ khí bí mật của Nga" mà Ukraine chưa biết đến.
"Những thứ trông giống như UFO rất có thể là vũ khí của đối phương", ông cho hay, nhấn mạnh "không chỉ Mỹ mới đối mặt với những vấn đề như vậy".
Lầu Năm Góc hôm 8/5 công bố hơn 160 tài liệu mới về UFO, đánh dấu đợt giải mật thông tin đầu tiên theo yêu cầu của Tổng thống Mỹ Donald Trump hồi tháng 2. Trong số này có video được quay tại Trung Đông hồi năm 2013 về một vật thể hình ngôi sao, có một số nét giống với UFO trong video do Ukraine công bố.
Theo báo Kyiv Post, tại Ukraine thường xuyên xuất hiện báo cáo về vật thể bay không xác định, song sau đó chúng hầu như luôn được nhận diện là vũ khí Nga.
Nhóm vũ trang Hezbollah ngày 28/5 công bố video cho thấy thiết bị bay không người lái góc nhìn thứ nhất (drone FPV) tiếp cận tiền đồn Israel trên cao điểm gần biên giới ở miền nam Lebanon trước đó 5 ngày. Nhiều khu vực được chăng lưới, dường như nhằm ngăn drone FPV tập kích.
Sau khi quần thảo trên tiền đồn, người điều khiển không tấn công phương tiện cơ giới Israel, mà cho drone FPV lao vào radar chiến thuật RPS-42.
Tổ hợp RPS-42 do công ty Công nghiệp Điện tử RADA của Israel chế tạo, có khả năng phát hiện, phân loại và theo dõi vật thể bay như tiêm kích, trực thăng, vận tải cơ, cũng như máy bay không người lái (UAV) và drone cỡ nhỏ từ khoảng cách 3,5 km. Mỗi đài RPS-42 có giá ước tính 950.000 đến 1 triệu USD.
Trong video thứ hai, loạt drone FPV của Hezbollah đã tấn công bệ phóng của tổ hợp phòng không Iron Dome (Vòm Sắt) vào ngày 19/5 và 23/5. Trong các video, không có dấu hiệu nào cho thấy hệ thống Vòm Sắt khai hỏa đánh chặn mục tiêu.
AMK Mapping, tài khoản X chuyên theo dõi dữ liệu tình báo nguồn mở về chiến sự, cho biết các hình ảnh được công bố cho thấy ít nhất 6 bệ phóng Vòm Sắt của Israel đã hứng đòn của drone Hezbollah trong những tuần qua.
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) chưa bình luận về thông tin.
Hezbollah gần đây liên tục sử dụng drone FPV điều khiển bằng cáp quang để tấn công vị trí của Israel. Loại phương tiện này không bị gây nhiễu như drone dùng sóng vô tuyến. Chúng có thể truyền hình ảnh rõ nét kể cả khi bay thấp, giúp người vận hành nhắm mục tiêu chính xác hơn.
Một quan chức cấp cao của IDF cho biết Hezbollah đã bắt đầu dùng drone mang cảm biến ảnh nhiệt, khiến lực lượng Israel bị hạn chế khả năng cơ động cả ngày lẫn đêm.
Để bảo vệ binh sĩ và khí tài, IDF đã chuyển khoảng 158.000 m2 lưới bảo vệ cho các đơn vị trên chiến trường, theo kênh i24NEWS của Israel. Tuy nhiên, lượng lưới này dường như không đủ đáp ứng quy mô chiến dịch của Israel ở miền nam Lebanon, khiến nhiều binh sĩ phải mua lưới đánh cá để sử dụng.
Xung đột giữa Israel và Hezbollah bùng phát ngày 2/3, sau khi nhóm vũ trang tại Lebanon tấn công nước láng giềng để trả đũa cho cái chết của cố lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei. IDF sau đó phát động chiến dịch tấn công trên bộ vào Lebanon, khiến hơn một triệu người tại miền nam nước này phải di tản.
Giao tranh tới nay đã hơn 3.100 người thiệt mạng, hơn 9.600 người bị thương tại Lebanon. Văn phòng Thủ tướng Israel cho biết 23 binh sĩ, một nhà thầu quân sự và hai thường dân nước này thiệt mạng.
Hãng tin Reuters ngày 24.4 dẫn lời một quan chức Mỹ giấu tên tiết lộ rằng Lầu Năm Góc đã nêu ra phương án đình chỉ trong một email về các cách thức trừng phạt những đồng minh NATO không tham gia vào cuộc chiến Mỹ - Israel chống lại Iran.
Không có điều khoản nào trong hiệp ước NATO cho phép đình chỉ hoặc trục xuất một thành viên của liên minh quân sự hùng mạnh nhất thế giới này, theo AFP.
Trả lời câu hỏi về thông tin từ Reuters, Thư ký báo chí Lầu Năm Góc Kingsley Wilson nói rằng Bộ Chiến tranh Mỹ "sẽ đảm bảo tổng thống có những lựa chọn khả thi để đảm bảo rằng các đồng minh của chúng tôi không còn là hổ giấy nữa mà thay vào đó sẽ làm tròn bổn phận của mình". Bà Wilson không cung cấp thêm chi tiết.
Trong khi đó, Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez nhấn mạnh rằng Tây Ban Nha "là một thành viên đáng tin cậy trong NATO" và đang thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ của mình, theo AFP.
"Do đó, tôi hoàn toàn không lo lắng", ông Sanchez nói với các phóng viên trong chuyến thăm Síp để dự hội nghị thượng đỉnh EU. Ông nói thêm: "Chúng tôi không làm việc dựa trên email, chúng tôi làm việc dựa trên các tài liệu chính thức và lập trường mà chính phủ Mỹ đã đưa ra trong trường hợp này".
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhiều lần chỉ trích các đồng minh NATO vì từ chối tham gia chiến dịch của Mỹ và Israel chống Iran, nói rằng ông coi đó là sự phản bội.
Một số nước thành viên của NATO như Pháp, Tây Ban Nha và Ý đã không cho phép máy bay quân sự của Mỹ tham gia chiến dịch chống Iran bay qua lãnh thổ hoặc sử dụng các căn cứ của họ.
Việc Washington kỳ vọng các cơ sở và lãnh thổ của các thành viên NATO phải được cung cấp cho Mỹ mà không cần thắc mắc đã làm gia tăng căng thẳng trong liên minh quân sự này.
Thủ tướng Ý Giorgia Meloni nói với các phóng viên ở Síp rằng "NATO phải duy trì sự đoàn kết. Tôi tin rằng đó là một nguồn sức mạnh".
NATO sẽ tổ chức hội nghị thượng đỉnh tiếp theo tại Thổ Nhĩ Kỳ vào ngày 7-8.7.
