Trong bài phát biểu trước toàn quốc vào tối 19/5, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky thông báo ông đã phê duyệt kế hoạch tấn công tầm xa vào lãnh thổ Nga trong tháng 6.
“Hôm nay, tôi đã phê duyệt kế hoạch tấn công tầm xa của chúng ta trong tháng 6, và chúng ta phải mở rộng một cách sáng tạo các biện pháp trừng phạt tầm xa của Ukraine, vốn đã chứng tỏ hiệu quả trong tháng 5”, ông Zelensky nói.
Tổng thống Zelensky cho biết ông đã “nhận được báo cáo từ các quan chức quân sự – Tổng tư lệnh Oleksandr Syrskyi và Tổng tham mưu trưởng Andrii Hnatov – về hoạt động trên tiền tuyến, hành động chống lại đối thủ và những cuộc tấn công của Nga”.
“Tháng này đã chứng kiến những thay đổi về động lực có lợi cho chúng ta, có lợi cho Ukraine. Chúng ta đang giữ được nhiều vị trí hơn và gây ra nhiều thiệt hại hơn. Tác động của các biện pháp trừng phạt tầm xa của chúng ta đối với Nga đặc biệt đáng kể”, Tổng thống Ukraine nhấn mạnh.
Cùng ngày, Bộ Tổng tham mưu Ukraine xác nhận lực lượng quân sự nước này đã tấn công một trong những nhà máy lọc dầu lớn nhất của Nga và một trạm bơm dầu vào ngày 18 và 19/5. Thông báo được đưa ra sau khi các quan chức Nga báo cáo về những cuộc tấn công bằng máy bay không người lái ở tỉnh Yaroslavl và gần Moscow.
Theo Bộ Tổng tham mưu Ukraine, lực lượng Ukraine đã tấn công nhà máy lọc dầu Lukoil-Nizhegorodnefteorgsintez ở Kstovo, tỉnh Nizhny Novgorod, nơi ghi nhận đám cháy trên khu vực này vào ngày 18/5.
Bộ Tổng tham mưu Ukraine cũng cho biết, lực lượng Ukraine cũng đã tấn công trạm bơm dầu Yaroslavl-3 gần khu dân cư Semibratovo ở tỉnh Yaroslavl, đồng thời nói thêm rằng mức độ thiệt hại đang được làm rõ.
Bộ Tổng tham mưu Ukraine cho biết nhà máy lọc dầu này “là một trong những nhà máy lọc dầu lớn nhất của Nga” với công suất xử lý khoảng 17 triệu tấn dầu mỗi năm. Theo quân đội Ukraine, cơ sở này sản xuất xăng, dầu diesel và nhiên liệu máy bay “được sử dụng để phục vụ nhu cầu của lực lượng Nga”.
Theo truyền thông và các quan chức địa phương của Nga, vào ngày 19/5, các vụ nổ đã được ghi nhận tại thành phố Yaroslavl của Nga sau cuộc tấn công bằng máy bay không người lái.
Thống đốc tỉnh Yaroslavl Mikhail Yevrayev cho biết khu vực này đã bị tấn công bằng máy bay không người lái và tuyên bố hạn chế giao thông trên một tuyến đường cao tốc quan trọng dẫn đến Moscow. Chính quyền đã tạm thời đóng cửa một phần tuyến đường và kêu gọi người dân tránh khu vực này.
Đầu tuần này, Bộ Quốc phòng Nga xác nhận Ukraine đã thực hiện cuộc tấn công quy mô lớn nhắm vào cơ sở hạ tầng công nghiệp quân sự và nhiên liệu ở khu vực Moscow và Crimea, bán đảo ở phía nam Ukraine mà Nga đã tuyên bố sáp nhập.
Đây được xem là cuộc tấn công bằng máy bay không người lái lớn kỷ lục trong đêm nhằm vào thủ đô của Nga trong hơn một năm qua.
Tổng thống Zelensky tuyên bố cuộc tấn công này đồng nghĩa với việc xung đột đang chuyển dần sang lãnh thổ Nga, bất chấp sự tiến công đều đặn của lực lượng Moscow ở vùng Donbass phía đông Ukraine và dọc theo các khu vực khác của tiền tuyến.
Các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine vào sâu trong lãnh thổ Nga đã gia tăng kể từ giữa tháng 3. Kiev phóng hàng trăm máy bay không người lái gần như hàng ngày nhằm vào các khu dân cư, cơ sở hạ tầng dân sự và các cơ sở công nghiệp cách xa tiền tuyến.
Các quan chức Nga cho rằng các cuộc tấn công này nhằm bù đắp cho những thất bại mà quân đội Ukraine đang phải gánh chịu trên chiến trường.
Nga đã đáp trả Ukraine bằng cách tiến hành các cuộc tấn công bằng tên lửa tầm xa và máy bay không người lái nhắm vào lực lượng quân sự, cơ sở năng lượng và các cơ sở hạ tầng khác của Ukraine.
Hãng thông tấn Reuters hôm 5/4 dẫn lời quan chức Mỹ giấu tên cho biết các binh sĩ đặc nhiệm nước này đã trải qua nhiều giờ căng thẳng khi phải chờ đợi máy bay dự bị đến đón, sau khi hai vận tải cơ đặc nhiệm MC-130J Commando II gặp trục trặc kỹ thuật và không thể cất cánh từ sân bay dã chiến ở Iran.
"Nếu có khoảnh khắc nào khiến chúng tôi phải thốt lên 'trời đất ơi' thì chính là lúc đó", quan chức Mỹ cho hay, đồng thời ca ngợi giới chỉ huy vì đã đưa ra quyết định nhanh chóng giúp cứu vãn tình thế.
Nhằm giải cứu sĩ quan điều khiển vũ khí của tiêm kích F-15E bị bắn rơi tại Iran hôm 3/4, khoảng 100 đặc nhiệm Mỹ đã bí mật xâm nhập sâu vào lãnh thổ đối phương trong đêm, rồi leo lên ngọn núi cao hơn 2.000 m để tiếp cận mục tiêu. Phi công và đặc nhiệm Mỹ sau đó rút về điểm tập kết trước bình minh, sẵn sàng lên vận tải cơ để rút lui.
Hai chiếc MC-130J gặp sự cố khiến toàn bộ chiến dịch đối mặt nguy cơ đổ vỡ. Các chỉ huy sau đó ra quyết định mạo hiểm là triển khai thêm máy bay dự bị vào Iran để sơ tán quân nhân ra ngoài theo từng đợt.
Canh bạc này đã thành công và lực lượng Mỹ rút khỏi Iran an toàn. Trước khi rời đi, họ đã phá hủy tổng cộng 6 máy bay, gồm hai vận tải cơ MC-130J bị hư hỏng và 4 trực thăng, để ngăn Iran tiếp cận thiết bị quân sự nhạy cảm, theo quan chức Mỹ.
Con số này nhiều hơn thông tin ban đầu, khi New York Times nói rằng chỉ có hai vận tải cơ bị bỏ lại. Reuters không nêu lý do các trực thăng bị lực lượng Mỹ phá hủy trước khi rời đi.
Lầu Năm Góc chưa bình luận về thông tin.
Hình ảnh hiện trường do truyền thông Iran công bố cho thấy ít nhất hai xác trực thăng AH/MH-6 Little Bird, bên cạnh phi cơ MC-130J. Hai mẫu này lần lượt có giá 2-7 triệu USD và khoảng 114 triệu USD mỗi chiếc. Trực thăng Little Bird có thể nằm gọn trong khoang chở hàng của phi cơ MC-130J, nên nhiều khả năng đã được chở theo khi làm nhiệm vụ giải cứu.
Tyler Rogoway, biên tập viên của War Zone, nhận định quá trình rút quân khẩn cấp sau khi hai máy bay MC-130J gặp sự cố khiến lực lượng Mỹ không còn thời gian hoặc chỗ trống để đưa trực thăng lên máy bay dự bị. "Cũng có khả năng chúng bị hư hại trong quá trình tác chiến và bị vứt bỏ", chuyên gia Mỹ nêu quan điểm.
Trong khi đó, quân đội Iran tuyên bố lực lượng nước này đã bắn hạ hai trực thăng và một máy bay vận tải C-130 tham gia chiến dịch tìm kiếm phi công Mỹ.
Lầu Năm Góc cho biết không có trường hợp thiệt mạng trong chiến dịch giải cứu. Tuy nhiên, quân đội Mỹ cũng hứng chịu nhiều tổn thất khí tài trong nỗ lực giải cứu. Bên cạnh các vận tải cơ MC-130J và trực thăng bị phá hủy, một cường kích A-10 đã bị phòng không Iran bắn rơi khi đang yểm trợ lực lượng tìm kiếm.
Hai trực thăng cứu nạn chiến đấu HH-60W Jolly Green II cũng trúng hỏa lực Iran, khiến ít nhất một quân nhân bị thương, nhưng đã hạ cánh an toàn ở lãnh thổ đồng minh của Mỹ. Chưa rõ mức độ hư hại của chúng.
Phạm Giang (Theo Reuters, New York Post, War Zone)
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đến Trung Quốc trong chuyến thăm cấp nhà nước dài 3 ngày theo lời mời của Chủ tịch nước Tập Cận Bình.
Theo tường thuật của Tân Hoa xã, ông Trump nói với ông Tập rằng hai nước sẽ có một "tương lai tuyệt vời cùng nhau" khi hai nhà lãnh đạo gặp nhau tại Bắc Kinh vào sáng 14.5.
"Có những người nói rằng đây có lẽ là hội nghị thượng đỉnh lớn nhất từ trước đến nay. Thật vinh dự khi được gặp ngài. Thật vinh dự khi là bạn của ngài và mối quan hệ giữa Trung Quốc và Mỹ sẽ tốt đẹp hơn bao giờ hết", Tổng thống Trump nói với Chủ tịch Tập, liên tục miêu tả Chủ tịch nước Trung Quốc là "lãnh đạo tuyệt vời".
Ông Trump cũng nêu bật phái đoàn doanh nghiệp Mỹ đi cùng ông, gọi sự hiện diện của họ là cử chỉ tôn trọng dành cho nước chủ nhà và lãnh đạo Trung Quốc.
Trong khi đó, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình kỳ vọng năm 2026 sẽ là một "năm lịch sử, một cột mốc" mở ra một chương mới trong quan hệ Trung Quốc - Mỹ.
Ông Tập Cận Bình nói với ông Trump rằng Trung Quốc và Mỹ có nhiều lợi ích chung hơn là khác biệt, và mối quan hệ ổn định giữa hai nước mang lại lợi ích cho toàn thế giới.
Nhấn mạnh rằng Trung Quốc và Mỹ nên là đối tác chứ không phải đối thủ, ông Tập Cận Bình cho rằng hai nước nên giúp đỡ lẫn nhau cùng thành công và thịnh vượng, và tìm ra con đường đúng đắn để các cường quốc cùng chung sống hòa bình trong kỷ nguyên mới. "Khi chúng ta hợp tác, cả hai bên đều có lợi; khi chúng ta đối đầu với nhau, cả hai bên đều chịu thiệt hại", ông Tập nói.
Ông cũng cho biết các cuộc đàm phán chuẩn bị của các nhóm kinh tế và thương mại tại Hàn Quốc hôm 13.5 đã đạt được "kết quả cân bằng và tích cực", theo thông cáo của Tân Hoa xã.
Vòng đàm phán mới nhất nhằm duy trì thỏa thuận đình chiến thương mại đạt được hồi tháng 10 năm ngoái và thiết lập các cơ chế hỗ trợ thương mại và đầu tư trong tương lai, theo Reuters.
Mặt khác, ông Tập cảnh báo rằng nếu vấn đề Đài Loan không được xử lý tốt, xung đột có thể xảy ra, đẩy quan hệ Trung Quốc - Mỹ vào "tình thế rất nguy hiểm". "Bảo vệ hòa bình, ổn định xuyên eo biển Đài Loan là mẫu số chung lớn nhất giữa Trung Quốc và Mỹ", ông Tập nói.
Trong tuyên bố do Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên (KCNA) đăng tải ngày 18.6, bà Kim Yo-jong nói phi hạt nhân hóa là một "chương trình nghị sự đã được quyết định dứt điểm và không thể đảo ngược", đồng thời khẳng định việc sở hữu vũ khí hạt nhân là lợi ích cốt lõi và đường lối không thể thay đổi của Triều Tiên.
Bà cảnh báo bất kỳ bên nào tìm cách làm tổn hại lợi ích cốt lõi của một quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân sẽ tự đặt mình vào "lựa chọn tồi tệ nhất".
Theo bà Kim, vũ khí hạt nhân của Triều Tiên là biện pháp răn đe tự vệ, được phát triển nhằm đáp trả những gì Bình Nhưỡng gọi là các mối đe dọa hạt nhân kéo dài từ các thế lực thù địch. Bà mô tả năng lực hạt nhân là "nền tảng" bảo đảm hòa bình và an ninh của Triều Tiên.
Bà cũng cho rằng các lập luận kêu gọi Triều Tiên từ bỏ vũ khí hạt nhân đã "hoàn toàn lỗi thời" và sẽ không làm thay đổi lập trường của Bình Nhưỡng.
Tuyên bố trên được đưa ra sau khi các lãnh đạo G7 ngày 17.6 bày tỏ "quan ngại sâu sắc" về chương trình hạt nhân và tên lửa đạn đạo của Triều Tiên. Trong tuyên bố chung sau hội nghị thượng đỉnh, G7 tái khẳng định cam kết đối với mục tiêu "phi hạt nhân hóa hoàn toàn Triều Tiên" theo các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc.
Bên lề hội nghị thượng đỉnh G7 ngày 16.6, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung đã có cuộc trao đổi ngắn với Tổng thống Mỹ Donald Trump. Theo Yonhap, 2 nhà lãnh đạo chào hỏi nhau trong buổi chụp ảnh chung, và ông Trump đã hỏi ông Lee về tình hình quan hệ hiện nay với Triều Tiên.
Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc cho biết ông Lee đã đề nghị ông Trump dẫn dắt các nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình cho vấn đề Triều Tiên. Nhà lãnh đạo Mỹ đã đáp lại rằng ông sẽ nỗ lực giải quyết vấn đề này.
