Ukraine đã phát triển bom lượn dẫn đường sản xuất trong nước đầu tiên và loại vũ khí này đã sẵn sàng đưa vào sử dụng trong chiến đấu, Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov thông báo ngày 18/5.
Đây là bước phát triển quan trọng bởi bom lượn là loại vũ khí tương đối đơn giản nhưng có sức tàn phá rất lớn, được sử dụng rộng rãi nhằm vào các khu vực tiền tuyến. Nga liên tục cải tiến loại bom này để tăng tầm bắn và sức công phá, biến chúng thành một trong những mối đe dọa lớn nhất đối với cả vị trí của quân đội Ukraine.
Trước đó, nhiều binh sĩ Ukraine gọi bom lượn của Nga là “vũ khí đáng sợ nhất”.
Theo ông Fedorov, bom lượn do Ukraine chế tạo mang đầu đạn nặng 250kg và mất 17 tháng để phát triển. Bộ Quốc phòng đã mua lô thử nghiệm đầu tiên, trong khi các phi công đang diễn tập các kịch bản tác chiến và điều chỉnh vũ khí để sử dụng trong điều kiện tác chiến thực tế.
“Đây không phải là bản sao của các giải pháp phương Tây hay Liên Xô, mà là một thiết kế nguyên bản của các kỹ sư Ukraine nhằm tấn công hiệu quả các công sự, sở chỉ huy và những mục tiêu khác của đối phương nằm cách hàng chục km phía sau tiền tuyến sau khi được phóng”, ông Fedorov nói.
Bom lượn là loại bom thông thường được thả từ máy bay nhưng được gắn thêm cánh và hệ thống dẫn đường, cho phép nó bay xa sau khi tách khỏi máy bay thay vì rơi thẳng xuống mục tiêu.
Cho tới nay, Ukraine chủ yếu dựa vào các bộ kit Joint Direct Attack Munition (JDAM) do phương Tây cung cấp để biến bom thường thành bom lượn dẫn đường.
Tuy nhiên, các bộ JDAM này đã bị Nga gây nhiễu trong thời gian qua bằng tác chiến điện tử, khiến chúng chưa đạt được hiệu quả như kỳ vọng. Hiện chưa rõ bom lượn mới của Ukraine có khắc phục được vấn đề này hay không.
Nga đã phụ thuộc nhiều vào bom lượn kể từ năm 2023, sử dụng các bom FAB thời Liên Xô được nâng cấp bằng các mô-đun lượn và hiệu chỉnh thống nhất (UMPK). Những loại vũ khí này có chi phí sản xuất tương đối rẻ so với tên lửa hành trình hoặc tên lửa đạn đạo, nhưng đã chứng tỏ sức tàn phá rất lớn đối với cả các vị trí tiền tuyến và thành phố của Ukraine.
Quân đội Nga thường xuyên sử dụng bom lượn mang đầu đạn nặng 250kg, 500kg và 1.000kg, trong khi Moskva cũng đã đưa vào sử dụng loại bom FAB-3000 lớn hơn nhiều với đầu đạn nặng 3.000kg.
Những quả bom này đã trở thành mối đe dọa lớn đối với các vị trí của Ukraine vì chúng có thể được phóng ngoài tầm bắn của nhiều hệ thống phòng không, đồng thời mang lượng thuốc nổ cực lớn để tấn công boongke, trung tâm hậu cần, cầu và các vị trí phòng thủ.
Ông Fedorov cho biết loại vũ khí mới phản ánh nỗ lực rộng lớn hơn của Kiev nhằm chuyển từ nhập khẩu từng hệ thống vũ khí sang phát triển ngành công nghiệp quốc phòng công nghệ cao trong nước.
“Bom lượn Ukraine sẽ sớm tấn công các mục tiêu của đối phương”, ông Fedorov nói.
Theo Hãng tin Reuters ngày 30-4, Văn phòng công tố Paris đã mở cuộc điều tra với một thiếu niên 15 tuổi nghi tấn công cơ quan quản lý dữ liệu nhận dạng của Pháp và rao bán dữ liệu cá nhân của hàng triệu công dân trên các diễn đàn hacker.
Thiếu niên này bị bắt giữ và thẩm vấn ngày 25-4 sau khi bị nghi ngờ là tin tặc sử dụng biệt danh "breach3d" để rao bán 12 - 18 triệu dòng dữ liệu bị đánh cắp trên các diễn đàn hacker.
Cơ quan Agence Nationale des Titres Sécurisés (ANTS) - đơn vị lưu trữ dữ liệu cá nhân của công dân Pháp như thẻ căn cước, hộ chiếu, giấy phép lái xe và biển số xe trực thuộc Bộ Nội vụ Pháp - xác nhận các dữ liệu bị rao bán là thật.
ANTS cho biết đã phát hiện "hoạt động bất thường" trên hệ thống mạng vào ngày 13-4 và thông báo vụ việc cho cảnh sát.
Theo trang tin công nghệ TechCrunch, ANTS nói dữ liệu bị đánh cắp có thể bao gồm họ tên đầy đủ, ngày và nơi sinh, địa chỉ thư tín, địa chỉ email và số điện thoại của một số công dân Pháp.
Ngày 22-4, tức 9 ngày sau vụ xâm nhập, ANTS đã gửi email tới hàng triệu công dân Pháp để cảnh báo về vụ tấn công mạng, đồng thời khuyến cáo người dân cần thận trọng hơn do có thể nhận được các cuộc gọi hoặc email không mong muốn.
Theo trang tin chuyên về an ninh mạng Bleeping Computer, trước đó một tin tặc đã đăng bài trên diễn đàn hacker và tuyên bố sở hữu cơ sở dữ liệu chứa hàng chục triệu hồ sơ dữ liệu cá nhân.
Cơ quan này hiện cũng đang quản lý ứng dụng xác minh độ tuổi nhằm ngăn trẻ em dưới 15 tuổi truy cập mạng xã hội.
Văn phòng công tố Paris cho biết hành vi truy cập trái phép và đánh cắp dữ liệu do nhà nước quản lý có thể bị phạt tới 7 năm tù cùng khoản tiền phạt lên tới 300.000 euro (khoảng 350.000 USD).
Hiện danh tính nghi phạm chưa được nhà chức trách công bố.
Hãng tin Reuters cho rằng vụ tấn công mạng làm dấy lên nhiều câu hỏi tại Pháp về mức độ an toàn khi toàn bộ thông tin công dân được lưu trữ trong một cơ sở dữ liệu tập trung.
"Khi các đồng minh cải thiện năng lực, Mỹ có khả năng rút bớt nguồn lực và triển khai cho những ưu tiên toàn cầu khác. Chúng ta sẽ chứng kiến thêm các quyết định tái bố trí lực lượng Mỹ trong thời gian tới", tướng không quân Mỹ Alexus Grynkewich, người giữ chức Tư lệnh Tối cao NATO tại châu Âu, phát biểu ngày 19/5.
Ông bổ sung rằng quá trình tái bố trí lực lượng Mỹ tại những nước đồng minh NATO có thể diễn ra trong vài năm tới, song chưa thể tiết lộ khung thời gian cụ thể. Tướng Grynkewich nhấn mạnh rằng quyết định rút 5.000 binh sĩ Mỹ khỏi Đức không làm suy giảm năng lực phòng thủ liên minh, khẳng định ông cảm thấy "rất yên tâm" với tình trạng hiện tại của NATO.
Quyết định rút quân được Mỹ công bố sau bất đồng giữa Tổng thống Donald Trump và Thủ tướng Đức Friedrich Merz, xoay quanh xung đột Iran. Chính quyền Tổng thống Trump từ lâu đã phát tín hiệu rằng Mỹ muốn giảm hiện diện quân sự tại châu Âu để tập trung đối phó các mối đe dọa ở khu vực khác.
Dù các thành viên NATO tại châu Âu tìm cách giảm nhẹ tác động từ quyết định này, phương thức thông báo đột ngột đã lại làm dấy lên lo ngại về cam kết của Mỹ với liên minh.
Các nước châu Âu sẽ tìm cách hàn gắn căng thẳng tại cuộc họp cấp ngoại trưởng NATO ở Thụy Điển cuối tuần này, có sự tham dự của Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio. Liên minh cũng đang chuẩn bị cho hội nghị thượng đỉnh tại Thổ Nhĩ Kỳ vào tháng 7.
Phó tổng thống JD Vance cùng ngày cho biết kế hoạch triển khai 4.000 binh sĩ Mỹ tới Ba Lan chỉ bị trì hoãn chứ không hủy bỏ, nhưng kêu gọi châu Âu cần tự lực về an ninh nhiều hơn. "Chúng tôi cần một châu Âu có chủ quyền hơn và có thể tự đứng trên đôi chân của mình. Đó sẽ tiếp tục là chính sách của Mỹ tại châu Âu", ông nói tại cuộc họp báo ở Nhà Trắng.
Hôm qua (21.4), Reuters đưa tin Nhật Bản cùng ngày công bố cuộc đại tu lớn nhất về các quy định xuất khẩu quốc phòng trong nhiều thập niên, loại bỏ các hạn chế đối với việc bán vũ khí ở nước ngoài và mở đường cho xuất khẩu tàu chiến, tên lửa và các vũ khí khác.
Động thái trên củng cố cơ sở bứt phá của công nghiệp quốc phòng Nhật Bản khi đánh dấu bước chuyển mới khỏi những hạn chế từng nằm trong chính sách an ninh của Tokyo sau Thế chiến 2. Bước chuyển này được tiến hành song song việc Nhật Bản đang tăng cường hợp tác quốc phòng với các bên ở châu Á giữa bối cảnh trỗi dậy của Trung Quốc.
Trả lời Thanh Niên hôm qua, GS Stephen Robert Nagy (Đại học Cơ Đốc giáo quốc tế - Nhật Bản, học giả tại Viện Nghiên cứu các vấn đề quốc tế của Nhật) phân tích: "Mặc dù các quy định đã được nới lỏng một cách đáng kể, Nhật Bản vẫn duy trì một số rào cản kiểm soát nhất định. Chẳng hạn, việc xuất khẩu loại máy bay tiêm kích thế hệ mới hiện chỉ giới hạn ở những quốc gia đã ký kết hiệp ước quốc phòng với Nhật Bản và không đang trực tiếp tham gia vào các cuộc xung đột. Tuy nhiên, cuộc cải tổ này đánh dấu sự kết thúc dứt khoát của Tokyo đối với kỷ nguyên chủ nghĩa biệt lập quốc phòng nghiêm ngặt".
Tương tự, cũng trả lời Thanh Niên, TS Satoru Nagao (Viện Nghiên cứu Hudson, Mỹ) đánh giá: "Nhật Bản nới lỏng quy định xuất khẩu vũ khí vì các quy định vốn dĩ không thực tế. Điển hình trong thỏa thuận mới đây Nhật Bản xuất khẩu tàu chiến lớp Mogami cho Úc, vì quy định mà hai bên phải áp dụng hình thức "phát triển chung" thay vì xuất khẩu vũ khí. Nhưng về bản chất thì vẫn là xuất khẩu vũ khí".
"Trong khi đó, Nhật Bản cần xuất khẩu vũ khí để hỗ trợ việc tăng cường năng lực quân sự cho các đồng minh và đối tác trước các thách thức mới ở khu vực. Xuất khẩu vũ khí đòi hỏi quá trình đào tạo, bảo trì sửa chữa, cung cấp đạn dược để vận hành nên cần loại bỏ nhiều hạn chế để thực hiện. Ngoài ra, ngành công nghiệp quốc phòng toàn cầu đang tăng trưởng mạnh mẽ. Thị trường nước ngoài có thể đem đến nhiều cơ hội và duy trì dây chuyền sản xuất vũ khí của Tokyo. Thời gian qua, Mỹ thúc đẩy Nhật Bản chia sẻ gánh nặng an ninh trong khu vực này, nên nhu cầu nới lỏng quy định để xuất khẩu vũ khí càng lớn hơn với Tokyo", TS Nagao phân tích thêm.
Những năm qua, Tokyo không ngừng tăng cường xuất khẩu vũ khí song song việc dần loại bỏ các hạn chế trong quy định pháp luật về vấn đề này. Năm 2023, Nhật Bản thông qua kế hoạch cho phép xuất khẩu chiến đấu cơ, tên lửa và một số loại vũ khí sát thương cho 12 quốc gia bao gồm: Úc, Ấn Độ, Mỹ, Anh, Đức, Pháp, Ý và 5 quốc gia Đông Nam Á. Đến tháng 3.2024, Nhật Bản nới lỏng các quy định nghiêm ngặt về chuyển giao thiết bị quân sự để cho phép xuất khẩu chiến đấu cơ thế hệ tiếp theo đang được nước này phát triển với Anh và Ý. Cùng năm 2024, Nhật Bản thông báo sẽ bán tên lửa Patriot cho Mỹ để Lầu Năm Góc bù vào kho vũ khí đang thiếu hụt vì tài trợ cho Ukraine.
Mới đây, hợp đồng Nhật Bản cung cấp tàu hộ tống lớp Mogami cho Úc được 2 bên ký kết vào ngày 18.4. Theo đó, Nhật cung cấp 11 chiến hạm loại này cho Úc với tổng giá trị đơn hàng lên đến 6,8 tỉ USD. Có độ choán nước toàn tải hơn 5.000 tấn, tàu hộ tống lớp Mogami có khả năng tàng hình, tích hợp nhiều công nghệ hiện đại và vũ khí mạnh mẽ.
Thực tế, Nhật Bản nhiều năm qua phát triển nền công nghiệp quốc phòng hàng đầu thế giới, sản xuất nhiều loại vũ khí hiện đại. Đến nay, Nhật Bản đã tự lắp ráp chiến đấu cơ F-35, đồng thời đang tự phát triển chiến đấu cơ thế hệ 6. Trước đó, nước này tự sản xuất chiến đấu cơ Mitsubishi F-2 từ dòng F-16 của Mỹ, đồng thời phát triển máy bay săn ngầm Mitsubishi P-1 để thay thế P-3 Orion do Mỹ cung cấp.
Tokyo cũng nâng cấp các tàu khu trục chở máy bay trực thăng lớp Izumo để trở thành các tàu sân bay có thể mang theo chiến đấu cơ thế hệ 5 tàng hình F-35. Dòng tàu ngầm chạy bằng dầu diesel và điện của nước này cũng được đánh giá tối tân và năng lực tác chiến mạnh mẽ. Tương tự, các lớp tàu khu trục của Nhật Bản cũng sở hữu các hệ thống vũ khí hiện đại, uy lực. Hay xe tăng chiến đấu chủ lực T-10 của nước này luôn đứng cao trong các bảng xếp hạng toàn cầu.
Với nền tảng như thế, khi đẩy mạnh xuất khẩu vũ khí có thể giúp Nhật Bản tăng cường hiệu quả các hoạt động ngoại giao khi nước này không ngừng thúc đẩy hợp tác quân sự với nhiều bên trong khu vực. Qua đó, Tokyo có thể càng khẳng định vai trò quan trọng về an ninh quân sự ở châu Á - Thái Bình Dương.
