Ukraine đã phát triển bom lượn dẫn đường sản xuất trong nước đầu tiên và loại vũ khí này đã sẵn sàng đưa vào sử dụng trong chiến đấu, Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov thông báo ngày 18/5.
Đây là bước phát triển quan trọng bởi bom lượn là loại vũ khí tương đối đơn giản nhưng có sức tàn phá rất lớn, được sử dụng rộng rãi nhằm vào các khu vực tiền tuyến. Nga liên tục cải tiến loại bom này để tăng tầm bắn và sức công phá, biến chúng thành một trong những mối đe dọa lớn nhất đối với cả vị trí của quân đội Ukraine.
Trước đó, nhiều binh sĩ Ukraine gọi bom lượn của Nga là “vũ khí đáng sợ nhất”.
Theo ông Fedorov, bom lượn do Ukraine chế tạo mang đầu đạn nặng 250kg và mất 17 tháng để phát triển. Bộ Quốc phòng đã mua lô thử nghiệm đầu tiên, trong khi các phi công đang diễn tập các kịch bản tác chiến và điều chỉnh vũ khí để sử dụng trong điều kiện tác chiến thực tế.
“Đây không phải là bản sao của các giải pháp phương Tây hay Liên Xô, mà là một thiết kế nguyên bản của các kỹ sư Ukraine nhằm tấn công hiệu quả các công sự, sở chỉ huy và những mục tiêu khác của đối phương nằm cách hàng chục km phía sau tiền tuyến sau khi được phóng”, ông Fedorov nói.
Bom lượn là loại bom thông thường được thả từ máy bay nhưng được gắn thêm cánh và hệ thống dẫn đường, cho phép nó bay xa sau khi tách khỏi máy bay thay vì rơi thẳng xuống mục tiêu.
Cho tới nay, Ukraine chủ yếu dựa vào các bộ kit Joint Direct Attack Munition (JDAM) do phương Tây cung cấp để biến bom thường thành bom lượn dẫn đường.
Tuy nhiên, các bộ JDAM này đã bị Nga gây nhiễu trong thời gian qua bằng tác chiến điện tử, khiến chúng chưa đạt được hiệu quả như kỳ vọng. Hiện chưa rõ bom lượn mới của Ukraine có khắc phục được vấn đề này hay không.
Nga đã phụ thuộc nhiều vào bom lượn kể từ năm 2023, sử dụng các bom FAB thời Liên Xô được nâng cấp bằng các mô-đun lượn và hiệu chỉnh thống nhất (UMPK). Những loại vũ khí này có chi phí sản xuất tương đối rẻ so với tên lửa hành trình hoặc tên lửa đạn đạo, nhưng đã chứng tỏ sức tàn phá rất lớn đối với cả các vị trí tiền tuyến và thành phố của Ukraine.
Quân đội Nga thường xuyên sử dụng bom lượn mang đầu đạn nặng 250kg, 500kg và 1.000kg, trong khi Moskva cũng đã đưa vào sử dụng loại bom FAB-3000 lớn hơn nhiều với đầu đạn nặng 3.000kg.
Những quả bom này đã trở thành mối đe dọa lớn đối với các vị trí của Ukraine vì chúng có thể được phóng ngoài tầm bắn của nhiều hệ thống phòng không, đồng thời mang lượng thuốc nổ cực lớn để tấn công boongke, trung tâm hậu cần, cầu và các vị trí phòng thủ.
Ông Fedorov cho biết loại vũ khí mới phản ánh nỗ lực rộng lớn hơn của Kiev nhằm chuyển từ nhập khẩu từng hệ thống vũ khí sang phát triển ngành công nghiệp quốc phòng công nghệ cao trong nước.
“Bom lượn Ukraine sẽ sớm tấn công các mục tiêu của đối phương”, ông Fedorov nói.
Đài Al Jazeera ngày 1-6 dẫn lời một quan chức Mỹ tiết lộ Washington đã soạn thảo lộ trình giảm leo thang giữa Israel và Hezbollah, đồng thời cho hay Ngoại trưởng Marco Rubio đã có các cuộc hội đàm riêng với Tổng thống Lebanon Joseph Aoun và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu.
Trong cuộc trao đổi với Ngoại trưởng Mỹ, Tổng thống Aoun đã cố gắng thúc đẩy đề xuất để đạt được thỏa thuận.
Tuy nhiên Chủ tịch Quốc hội Lebanon Nabih Berri lại “đổ trách nhiệm” lên Israel và yêu cầu nước này phải ngừng nổ súng trước, theo Hãng tin Reuters.
Theo lộ trình trên, Hezbollah sẽ dừng mọi cuộc tấn công nhằm vào Israel. Đổi lại, Israel sẽ không triển khai các hoạt động quân sự làm leo thang tình hình tại thủ đô Beirut của Lebanon.
Quan chức Mỹ cho biết đề xuất của chính quyền Tổng thống Donald Trump sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc giảm leo thang từng bước và hướng đến chấm dứt hoàn toàn và toàn diện mọi hành động xung đột.
“Cách nhanh nhất để bảo vệ dân thường và giảm leo thang là Hezbollah phải ngừng bắn ngay lập tức”, quan chức này nhấn mạnh, đồng thời nói rằng Mỹ không kỳ vọng Israel sẽ chấp nhận các cuộc tấn công liên tiếp nhằm vào dân thường của mình.
Trước đó vào ngày 31-5, quân đội Israel thông báo đã kiểm soát thành cổ 900 năm tuổi Beaufort và dải núi chiến lược xung quanh công trình này ở miền nam Lebanon.
Đây là cuộc tiến công sâu nhất của Tel Aviv vào lãnh thổ quốc gia láng giềng trong 26 năm qua, đồng thời là bước tiến lớn trong chiến dịch chống lại nhóm vũ trang Hezbollah được Iran hậu thuẫn, bất chấp lệnh ngừng bắn đã được công bố hơn sáu tuần trước.
Động thái này diễn ra ngay sau khi Hezbollah tung ra đợt pháo kích dồn dập nhất vào miền bắc Israel kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực vào tháng 4, khiến chính quyền địa phương phải đóng cửa các trường học và áp đặt nhiều lệnh hạn chế di chuyển.
Bình luận về vụ việc trên, quan chức Mỹ cáo buộc lực lượng Hezbollah “đang làm theo chỉ đạo của Iran mà không quan tâm đến lợi ích của người dân Lebanon”.
Sau khi bể chứa "dung dịch trắng", một dung dịch hóa chất gồm sodium hydroxide và sodium sulfide được sử dụng trong sản xuất bột giấy, bị vỡ tại nhà máy bột giấy và giấy Nippon Dynawave Packaging hôm 26.5, giới chức xác nhận có 2 người tử vong và 9 người mất tích, theo Reuters.
Việc tìm kiếm những người mất tích tiếp tục diễn ra suốt tuần khi các đội cứu hộ làm việc trong đống đổ nát ở các khu vực trong nhà và sử dụng máy bay không người lái để giám sát khu vực xung quanh hiện trường, theo Phó trưởng đội cứu hỏa và cứu hộ Cowlitz 2 Kurt Stitch.
Giới chức cho hay bồn hóa chất bị vỡ chứa khoảng 3,4 triệu lít dung dịch trắng, và các xét nghiệm đã xác nhận rằng chất gây ô nhiễm đã xâm nhập vào sông Columbia gần đó, dù không phát hiện thấy "tác động tiêu cực nào đến sức khỏe" đối với chất lượng không khí hoặc nguồn nước uống của thành phố Longview.
Nippon Paper Industries, nhà sản xuất giấy lớn thứ hai ở Nhật Bản tính theo doanh thu, đã mua lại nhà máy Longview từ công ty gỗ Weyerhaeuser có trụ sở tại thành phố Seattle thuộc bang Washington với giá 225 triệu USD, và thành lập công ty con Nippon Dynawave Packaging vào năm 2016.
Vụ vỡ bồn hóa chất tại bang Washington xảy ra trong lúc hàng ngàn cư dân tại quận Cam thuộc bang California vẫn còn đang sơ tán do một bể chứa hóa chất tại thành phố Garden Grove bị hư hại. Tính đến ngày 25.5, các quan chức cho biết nguy cơ nổ đã được loại trừ và nhiệt độ trong bồn đang ổn định, theo Reuters.
Báo Telegraph của Anh hôm 24/5 dẫn nguồn tin nội bộ trong NATO cho biết ít nhất 7 thành viên của khối ủng hộ đề xuất yêu cầu các thành viên trong liên minh cung cấp viện trợ quân sự tương đương 0,25% GDP cho Ukraine. Toàn bộ 7 nước trên hiện đều chi hơn 0,25% GDP cho mục đích này.
Nguồn tin cho biết Anh, Pháp, Canada, Tây Ban Nha và Italy là những nước phản đối. "Họ không mấy hào hứng với ý tưởng đó", người này cho hay.
Nếu được phê chuẩn, kế hoạch do Tổng thư ký NATO Mark Rutte đưa ra sẽ mang lại cho Ukraine thêm hàng chục tỷ USD viện trợ. Dù vậy, bất kỳ đề xuất nào cũng đều phải nhận được ủng hộ của tất cả thành viên NATO nếu muốn được thông qua.
Tây Ban Nha, Pháp, Italy và Canada chưa phản hồi khi được đề nghị bình luận. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Anh cho biết nước này sẽ "tiếp tục tham vấn với các đồng minh về mọi đề xuất nhằm đảm bảo liên minh có thể hỗ trợ cho Ukraine một cách tốt nhất".
Tổng thư ký NATO Mark Rutte tuần trước thừa nhận kế hoạch của mình sẽ không được thực hiện vì không nhận được đủ ủng hộ, song không nêu tên các quốc gia phản đối. Ông ban đầu hy vọng đề xuất này sẽ được phê chuẩn trong hội nghị thượng đỉnh sắp tới của khối vào ngày 7-8/7 tại Thổ Nhĩ Kỳ.
Anh đã cam kết hỗ trợ ít nhất khoảng 4 tỷ USD mỗi năm cho Ukraine trong tương lai gần, song con số này chỉ tương đương xấp xỉ 0,1% GDP đất nước. Dù vậy, Anh vẫn đứng thứ ba trong số các nước hỗ trợ quân sự nhiều nhất cho Ukraine, chỉ sau Mỹ và Đức.
Hầu hết chỉ trích hiện nhắm vào các quốc gia như Pháp, Tây Ban Nha, Italy và Canada, những nước nhiều lần bị cáo buộc là chưa đóng góp hết sức mình.
Các quốc gia này, trong đó Anh, Pháp, Italy đều là những nền kinh tế hàng đầu châu Âu, đang đi sau nhiều thành viên NATO có quy mô nhỏ hơn về mức đóng góp theo tỷ lệ GDP. Dữ liệu từ Viện nghiên cứu Kiel cho thấy Hà Lan, Ba Lan, các quốc gia Bắc Âu và Baltic đều chi ít nhất 0,25% GDP để viện trợ quân sự cho Ukraine.
Ông Rutte cho rằng hỗ trợ cho Ukraine "chưa được phân bổ đồng đều trong nội bộ NATO", nhiều nước chưa chi đủ cho hoạt động này. Tổng thư ký NATO lâu nay cho rằng châu Âu nên gánh vác nhiều trách nhiệm hơn trong nỗ lực viện trợ Ukraine, nhằm đáp lại việc Tổng thống Mỹ Donald Trump phàn nàn rằng châu lục đang "ăn bám" Washington.
Ông Trump đã đình chỉ mọi khoản viện trợ lớn dành cho Ukraine và chuyển sang bán vũ khí cho nước này, trong đó các đồng minh châu Âu là bên trả tiền.
Trước cuộc họp của NATO tại Thụy Điển vào tuần vừa qua, Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson kêu gọi các đồng minh tăng cường hỗ trợ cho Ukraine.
"Tôi thật sự muốn có thêm nhiều quốc gia vốn phát biểu tốt về Ukraine chứng minh lời mình nói bằng hành động", ông cho biết.
