Chính phủ vừa ban hành Nghị định 90 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, trong đó siết chặt nhiều hành vi liên quan đến sử dụng, kinh doanh và quảng cáo rượu, bia.
Theo quy định tại điều 30, người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi uống rượu, bia sẽ bị cảnh cáo. Với các hành vi phổ biến hơn, như uống rượu, bia tại địa điểm cấm hoặc xúi giục, kích động, lôi kéo người khác uống rượu, bia, mức phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng.
Trường hợp như uống rượu, bia trong giờ làm việc, học tập hoặc ép buộc người khác uống, mức phạt tăng lên từ 1 triệu đến 3 triệu đồng.
Bên cạnh đó, các hành vi liên quan đến bán và cung cấp rượu, bia cũng bị xử lý nghiêm. Cụ thể, việc bán rượu, bia cho người chưa đủ 18 tuổi hoặc không niêm yết thông báo cấm bán cho đối tượng này có thể bị phạt từ 1 triệu đến 3 triệu đồng.
Các cơ sở bán rượu, bia tại địa điểm bị cấm hoặc mở điểm bán trong phạm vi 100m quanh trường học, cơ sở y tế có thể bị phạt từ 5 triệu đến 10 triệu đồng.
Trường hợp bán rượu, bia qua thương mại điện tử nhưng không có biện pháp kiểm soát độ tuổi người mua, mức phạt có thể lên tới 20 triệu đồng, kèm theo nguy cơ bị tước giấy phép kinh doanh từ 1 – 3 tháng.
Nghị định cũng quy định mức xử phạt nặng đối với các hành vi khuyến mại và quảng cáo rượu, bia sai quy định. Cụ thể, khuyến mại rượu, bia cho người dưới 18 tuổi hoặc sử dụng rượu có độ cồn từ 15 độ trở lên để khuyến mại sẽ bị phạt từ 20 triệu đến 30 triệu đồng.
Trong lĩnh vực quảng cáo, việc sử dụng hình ảnh, thông tin khuyến khích uống rượu, bia; hướng đến trẻ em, học sinh, phụ nữ mang thai; hoặc quảng cáo trong khung giờ nhạy cảm (từ 18h đến 21h) có thể bị phạt đến 30 triệu đồng.
Quảng cáo rượu, bia trong các chương trình văn hóa, thể thao hoặc trên phương tiện quảng cáo ngoài trời trái quy định có thể bị phạt tới 40 triệu đồng, đồng thời buộc gỡ bỏ nội dung vi phạm.
Ngoài ra, trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức và cơ sở kinh doanh cũng được quy định rõ.
Người quản lý nếu không triển khai các biện pháp phòng, chống tác hại của rượu, bia hoặc không kiểm soát việc uống rượu trong giờ làm việc có thể bị phạt từ 3 triệu đến 10 triệu đồng.
Các cơ sở kinh doanh rượu, bia nếu sử dụng lao động chưa đủ 18 tuổi hoặc cung cấp thông tin sai lệch về sản phẩm cũng đối mặt mức phạt lên đến 15 triệu đồng.
Nghị định cũng nêu rõ trách nhiệm của gia đình và công tác truyền thông. Hành vi không giáo dục, nhắc nhở người chưa đủ 18 tuổi không sử dụng rượu, bia có thể bị phạt đến 1 triệu đồng; cung cấp thông tin sai sự thật về tác hại của rượu, bia bị phạt đến 15 triệu đồng.
Ngoài ra, mọi hình thức tài trợ bằng sản phẩm rượu, bia đều bị cấm, với mức phạt từ 20 triệu đến 30 triệu đồng.
Theo nghị định, nhiều cơ quan liên quan như quản lý thị trường, cơ quan công an, hải quan,… các cấp quản lý nhà nước theo chuyên ngành có thẩm quyền lập biên bản vi phạm, xử phạt hành chính và áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả theo phạm vi quản lý, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn.
Nghị định 90 sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 15-5. Các quy định mới được kỳ vọng góp phần hạn chế tình trạng lạm dụng rượu, bia và giảm thiểu các hệ lụy đối với sức khỏe cộng đồng.
Đáng lo hơn, việc chủ quan tự nặn hoặc xử trí sai cách có thể khiến mụn nhiễm trùng lan rộng, thậm chí đe dọa tính mạng.
Theo bác sĩ chuyên khoa 1 Huỳnh Thị Mai Thi, Khoa Khám bệnh, Bệnh viện Da Liễu TP.HCM, mụn đầu đinh (hay mụn đinh râu) là tình trạng nhiễm trùng vùng nang lông, thường gây ra bởi tụ cầu Staphylococcus aureus.
Biểu hiện lâm sàng ban đầu là tình trạng sưng, đỏ, đau vùng nang lông, vị trí thường gặp là vùng đầu - mặt - cổ, đặc biệt là vùng quanh mũi - miệng. Sang thương tiến triển thành mụn mủ ở giữa giống đầu đinh, nên dân gian thường gọi là mụn đầu đinh. Bên cạnh đó, người bệnh có thể có các biểu hiện toàn thân như sốt, mệt mỏi, ăn uống kém.
“Tự ý nặn hay xử trí mụn đầu đinh không đúng cách sẽ làm tình trạng nhiễm trùng lan rộng ra vùng da xung quanh. Đặc biệt, vùng mặt là vùng liên quan đến nhiều hệ thống mạch máu - thần kinh, khi chăm sóc da không đúng, nhiễm trùng có thể lan rộng đến hệ thống tĩnh mạch vùng đầu - mặt gây viêm tĩnh mạch xoang hang, viêm não - màng não; hay nặng hơn là nhiễm trùng lan rộng toàn thân gây nhiễm trùng huyết, có nguy cơ đe dọa tính mạng của người bệnh”, bác sĩ Mai Thi lưu ý.
Trước quan niệm cho rằng mụn đầu đinh xuất hiện là dấu hiệu của “đường huyết cao”, “nóng gan” hoặc do ăn quá nhiều tinh bột, trái cây, bác sĩ Mai Thi cho biết đây không phải là nguyên nhân trực tiếp gây mụn.
Tuy nhiên, tình trạng đường huyết tăng cao và chế độ ăn mất cân đối có thể ảnh hưởng đến đáp ứng miễn dịch và khả năng lành thương, từ đó làm tăng nguy cơ nhiễm trùng da. Ở người mắc mụn đầu đinh, những yếu tố này cũng có thể khiến việc điều trị kéo dài hơn.
Từ đó, các nguy cơ thúc đẩy bệnh mụn đầu đinh được bác sĩ chỉ ra bao gồm:
Khi một bệnh nhân xuất hiện mụn đầu đinh, bác sĩ Mai Thi hướng dẫn cách xử lý trước khi đến khám tại bệnh viện cụ thể như sau:
Khi có tình trạng sưng, đỏ lan rộng hay có các triệu chứng toàn thân, người bệnh cần khám ngay tại chuyên khoa da liễu để được chẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời.
Khi cơ thể mất nước sẽ làm tăng nguy cơ mắc các bệnh do nắng nóng. Các dấu hiệu mất nước từ nhẹ đến vừa gồm: Cảm thấy khát; khô miệng, môi và lưỡi; chóng mặt, choáng váng, nhất là khi đứng dậy; đau đầu; nước tiểu sẫm màu, đi tiểu ít hơn bình thường. Nặng hơn có thể thấy tim đập nhanh hoặc thở nhanh; sốt; buồn ngủ, lú lẫn, theo trang ABC (Úc).
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), lượng nước cần bổ sung vào những ngày nắng nóng cụ thể từ 2 - 3 lít/ngày, nên uống đều đặn khoảng 1 cốc mỗi giờ.
Để nhận biết mình đã đang uống đủ nước hay chưa, nhà nghiên cứu sức khỏe cộng đồng Lauren Ball, Đại học Queensland (Úc) cho biết có thể dựa vào màu nước tiểu: Nước tiểu vàng đậm là dấu hiệu rõ ràng của thiếu nước; vàng nhạt, gần như trong suốt, cho thấy đang uống đủ nước.
Bà Lauren Ball cũng lưu ý không nên ước lượng lượng nước cần uống dựa vào việc mình đổ mồ hôi bao nhiêu, vì điều này đôi khi khó nhận biết.
Ví dụ, khi bơi, bạn vẫn đổ mồ hôi nhưng không nhận ra vì mồ hôi hòa vào nước. Hoặc khi có gió, bạn có thể cảm thấy như mình không đổ mồ hôi vì nước trên da bốc hơi nhanh.
Vì vậy, nếu đi bơi hoặc ra biển trong ngày nóng, cần phải chú ý bổ sung đủ nước.
Khi trời nắng nóng, nhiều người muốn uống nước thật lạnh để hạ nhiệt. Nhưng thực tế theo giáo sư Ollie Jay, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Nhiệt và Sức khỏe Đại học Sydney (Úc), nhiệt độ của nước uống vào gần như không ảnh hưởng nhiều đến thân nhiệt. Hiệu quả làm mát của một ly nước lạnh giống như đổ một cốc nước lạnh vào bồn nước nóng lớn.
Có nghiên cứu cho thấy uống nước lạnh có thể làm giảm tiết mồ hôi nhẹ. Nghe có vẻ tốt, nhưng ít mồ hôi hơn đồng nghĩa với ít làm mát qua bay hơi, nên thân nhiệt gần như không thay đổi.
Ngoài ra, cà phê và trà chứa caffeine - chất lợi tiểu nhẹ - từng được khuyên hạn chế khi trời nóng. Dù vậy, bạn có thể uống trà đá hoặc cà phê đá. Nếu hương vị của chúng khiến bạn muốn uống thêm nước sau đó, thì đây vẫn là một lựa chọn có lợi.
Rượu bia thì khác. Đây là chất lợi tiểu mạnh, không nên dùng để bù nước trong ngày nóng. Nếu uống rượu bia, nên uống xen kẽ với nước lọc.
Giáo sư Jay cảnh báo rằng ngay cả khi đủ nước, bạn vẫn có thể bị sốc nhiệt. Do đó bên cạnh uống đủ nước, WHO khuyên mọi người nên lưu ý một số điều sau khi nắng nóng ngày càng khắc nghiệt:
Anh J.A. (38 tuổi, quốc tịch Mỹ) từng điều trị viêm thùy phổi dạng nang hóa tại Bệnh viện FV năm 2018. Thời điểm đó, các bác sĩ thực hiện chọc hút dịch dưới hướng dẫn CT scan, đặt ống dẫn lưu kết hợp điều trị kháng sinh. Sau can thiệp, tình trạng cải thiện tốt và bệnh nhân được theo dõi định kỳ trong một thời gian.
Đến cuối tháng 3.2026, anh J.A. quay lại FV với các triệu chứng giống hệt nhiều năm trước: sốt, đau ngực, ho nhiều và viêm hô hấp kéo dài.
Theo ThS-BS.CKII Lương Ngọc Trung - Trưởng khoa Mạch máu & Can thiệp nội mạch, chuyên gia phẫu thuật lồng ngực, Bệnh viện FV, kết quả CT scan cho bệnh nhân ghi nhận tổn thương cũ tái phát tại thùy dưới phổi phải với kích thước lớn, chiếm gần 1/3 khoang ngực. Bên trong hình thành nhiều khoang chứa khí và dịch giống các "bong bóng" trong phổi.
Đáng lo ngại hơn, vùng tổn thương này còn thông với đường thở, khiến dịch tiết dễ ứ đọng và gây viêm nhiễm tái đi tái lại. "Với các trường hợp tái phát lâu năm như này, điều trị nội khoa chỉ giúp kiểm soát tạm thời. Nếu không xử lý triệt để phần phổi bệnh, nguy cơ nhiễm trùng tái diễn là rất cao", bác sĩ Trung nhận định.
Ban đầu, bệnh nhân được điều trị bằng kháng sinh kết hợp vật lý trị liệu hô hấp, Ê-kíp cũng trao đổi về khả năng phẫu thuật cắt bỏ phần phổi bị tổn thương. Do tâm lý e ngại phẫu thuật, anh J.A. mong muốn tiếp tục điều trị nội khoa trước.
Sau vài ngày dùng thuốc, tình trạng tạm thời cải thiện và bệnh nhân dự định xuất viện để sắp xếp mổ sau. Nhưng ngay trước ngày ra viện, mọi thứ bất ngờ chuyển biến xấu: đau ngực nhiều hơn, ho liên tục và bắt đầu ho ra máu.
Bác sĩ Trung nhận định, đây là dấu hiệu cho thấy ổ viêm bên trong đã xuất hiện biến chứng xuất huyết, do vậy điều trị nội khoa không còn đủ hiệu quả để kiểm soát bệnh.
"Phẫu thuật gần như là lựa chọn bắt buộc để xử lý tận gốc ổ nhiễm trùng cũng như tránh biến chứng dịch, máu chảy sang qua phổi bên trái", bác sĩ Trung cho biết.
Sau khi được giải thích kỹ về tình trạng bệnh và các phương án điều trị, bệnh nhân quyết định thực hiện phẫu thuật bằng hệ thống robot da Vinci Xi - thế hệ robot hiện đại bậc nhất Đông Nam Á hiện nay.
Ngày 6.4, ca mổ được tiến hành bởi ThS-BS.CKII Lương Ngọc Trung cùng ê-kíp phẫu thuật lồng ngực tại FV. Mục tiêu của ca mổ là cắt bỏ hoàn toàn phần thùy dưới phổi phải - khu vực đã gần như mất chức năng sau nhiều năm viêm nhiễm tái phát.
Thông qua 4 đường rạch nhỏ chỉ khoảng 8 mm, các cánh tay robot được đưa vào khoang ngực để tiếp cận vùng tổn thương. Khi vào bên trong, ê-kíp ghi nhận tình trạng viêm dính rất nặng, các mô phổi bám chặt vào mô xung quanh do quá trình nhiễm trùng kéo dài nhiều năm.
Đây là một trong những khó khăn lớn nhất của phẫu thuật lồng ngực, bởi việc bóc tách mô viêm dính trong không gian hẹp đòi hỏi độ chính xác rất cao để tránh tổn thương các cấu trúc quan trọng và hạn chế chảy máu.
Robot da Vinci Xi đặc biệt phát huy hiệu quả trong các ca phẫu thuật phức tạp nhờ hình ảnh phóng đại rõ nét cùng các cánh tay robot có độ linh hoạt cao, giúp bác sĩ tiếp cận những vùng sâu hẹp trong khoang ngực và bóc tách chính xác hơn.
Sau khi xử lý toàn bộ vùng dính, ê-kíp cắt rời phần thùy phổi tổn thương bằng hệ thống stapler tự động tích hợp trên cánh tay robot và đưa phần phổi bệnh ra ngoài.
Ca phẫu thuật kéo dài gần 3 giờ và diễn ra thành công. Toàn bộ vùng phổi mất chức năng đã được loại bỏ hoàn toàn thông qua kỹ thuật xâm lấn tối thiểu.
Sau phẫu thuật, bệnh nhân phục hồi rất nhanh: Ngay ngày hôm sau, anh đã có thể tự ngồi dậy, đứng lên và đi lại trong phòng, các chỉ số hô hấp đều ở mức tốt. Đặc biệt triệu chứng đau sâu trong lồng ngực biến mất hoàn toàn. 3 ngày sau ca mổ, bệnh nhân được xuất viện.
Điều khiến anh bất ngờ nhất là quá trình hậu phẫu nhẹ nhàng hơn nhiều so với tưởng tượng trước đó. "Biết vậy tôi đã mổ sớm hơn", anh J.A. chia sẻ sau khi hồi phục.
Hiện nay, phẫu thuật robot đang được Bệnh viện FV ứng dụng trong nhiều chuyên khoa như ngoại tổng quát, tiết niệu, lồng ngực, phụ khoa và ung thư. Hệ thống phòng mổ đạt chuẩn quốc tế JCI cùng đội ngũ bác sĩ được đào tạo chuyên sâu về phẫu thuật robot lẫn nội soi, giúp mở rộng khả năng điều trị các ca bệnh phức tạp bằng phương pháp xâm lấn tối thiểu.
Để biết thêm thông tin, bạn đọc có thể liên hệ Bệnh viện FV, số 06 Nguyễn Lương Bằng, phường Tân Mỹ (quận 7 cũ), TP.HCM, ĐT: (028) 3511 3333.
