Lâm Bích Tuyền (27 tuổi), sinh ra và lớn lên tại vùng nông thôn ở An Giang. Từ nhỏ, Tuyền gắn bó công việc đồng áng, không nghĩ một ngày sẽ làm người mẫu hay đi thi hoa hậu. Sau khi tốt nghiệp Trường CĐ Văn hóa Nghệ thuật TP.HCM, cô dần bén duyên công việc nghệ thuật, thấy phù hợp với bản thân nên quyết tâm theo đuổi. Sau nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực người mẫu, hợp tác với nhiều nhà thiết kế và thương hiệu thời trang trong và ngoài nước Tuyền đã giành danh hiệu Á hậu 3 tại Hoa hậu Hòa Bình Việt Nam 2024 – Miss Grand Vietnam 2024.
Cột mốc đầu tiên đến với Tuyền là cuộc thi Hoa hậu Việt Nam 2018. Khi ấy, việc lọt vào vòng chung kết toàn quốc đã là một niềm vui lớn. “Được vào chung kết là mình mừng lắm rồi”, Tuyền nói. Sau cuộc thi, Tuyền bắt đầu nhìn nhận nghiêm túc hơn về con đường mình chọn. Từ việc chăm chút ngoại hình đến rèn luyện kỹ năng, mọi thứ dần trở thành một quá trình đầu tư dài hơi. “Mình học thêm rất nhiều, từ catwalk, diễn xuất, múa đến cách xây dựng hình ảnh cá nhân”, Tuyền chia sẻ. Những nỗ lực ấy mở ra cơ hội để cô góp mặt tại các sân chơi tiếp theo như Hoa hậu Thế Giới – Miss World Vietnam và Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2019.
Từ một sinh viên, Tuyền dần bước vào môi trường làm việc chuyên nghiệp. “Mình được đi diễn thời trang, chụp ảnh tạp chí, lookbook đều đặn và có thể tự kiếm thu nhập”, Tuyền nói. Nguồn thu nhập ấy được cô chia thành hai phần: trang trải cuộc sống và tiếp tục đầu tư cho việc học.
Bước ngoặt lớn hơn đến vào năm 2024, khi Tuyền tham gia Miss Grand Vietnam 2024 và đạt danh hiệu Á hậu 3, cùng giải phụ Best Introduction Video. “Mình xem đây là cột mốc để khẳng định tên tuổi”, Tuyền thừa nhận. Sau danh hiệu, số lượng lời mời hợp tác tăng lên, đồng thời cô cũng được gia đình định hướng theo đuổi con đường diễn viên điện ảnh.
Nhìn về phía trước, Tuyền đang chuẩn bị cho một vai trò mới. “Sắp tới mình sẽ ra mắt với vai trò diễn viên điện ảnh trong dự án Trên con đường mới, hợp tác cùng ê-kíp quốc tế”, Tuyền nói. Sau những bước chuyển từ sàn diễn đến phim trường, cô cho biết sẽ tiếp tục nỗ lực để hoàn thiện mình trong những dự án sắp tới, như một cách nối dài hành trình đã bắt đầu từ những ngày còn là cô sinh viên 18 tuổi.
Lê Thị Trang (23 tuổi, Thanh Hóa) hiện đang sinh sống và làm việc tại Hà Nội, thí sinh của cuộc thi Miss World Vietnam 2025. Trang chia sẻ: “Lý do nhiều bạn trẻ lựa chọn tham gia các cuộc thi hoa hậu hiện nay đến từ cả cơ hội và sự thay đổi trong cách nhìn về những cuộc thi này. Không còn đơn thuần là sân chơi về nhan sắc, các cuộc thi đang dần trở thành một môi trường giúp các bạn trẻ phát triển bản thân, học kỹ năng và mở rộng cơ hội trong lĩnh vực truyền thông, giải trí”.
Tuy nhiên, từ trải nghiệm cá nhân sau khi đã đi qua cuộc thi, Trang nhìn nhận đây không hẳn là một “con đường tắt” như nhiều người vẫn nghĩ. Đó là một hành trình đòi hỏi sự chuẩn bị, nỗ lực và cả bản lĩnh để thích nghi với áp lực. “Trước khi đăng ký tham gia cuộc thi, mình vừa tốt nghiệp đại học. Bên cạnh đó, mình đang là một KOC và cũng là một chuyên viên thương mại điện tử. Do thị trường bão hòa nên thời điểm đó mình chưa thực sự hiểu rõ bản thân muốn đi xa đến đâu trong lĩnh vực truyền thông”, Trang kể thêm.
Sau cuộc thi, những thay đổi không nằm ở danh xưng, mà đến từ cách Trang nhìn nhận bản thân. Khi không còn áp lực thi thố, cô có cơ hội đối diện rõ hơn với điểm mạnh, điểm yếu của mình. “Mình hiểu bản thân hơn, biết điểm mạnh – điểm yếu của mình ở đâu, và cũng rõ ràng hơn về con đường phía trước”, Trang bộc bạch.
Trịnh Vũ Hồng Duyên (22 tuổi, quê Thanh Hóa), hiện đang sinh sống và làm việc tại Hà Nội, trước khi đến với Miss World Vietnam 2025, Duyên là sinh viên chuyên ngành quản trị marketing tại British University Vietnam, đồng thời hoạt động trong nhiều vai trò như người mẫu catwalk, mẫu ảnh, nhà sáng tạo nội dung và tham gia các công việc liên quan đến truyền thông.
“Đối với mình, một cuộc thi nhan sắc uy tín chính là “bước đệm chiến lược”. Bởi khi mình xác định tham gia cuộc thi chính là lúc mình nhận định rằng đây chính là một con đường ngắn hơn để mình được công chúng biết đến, đặc biệt trong thời đại mà truyền thông và hình ảnh cá nhân có sức ảnh hưởng rất lớn”, Duyên chia sẻ.
Tuy nhiên, Duyên cho rằng chỉ coi cuộc thi là một “bước đệm” khi và chỉ khi bản thân đã chuẩn bị đủ kỹ và định hướng rõ ràng. “Cuộc thi có thể là bước đệm, nhưng việc mình có thể sử dụng bước đệm đó để tiến bao xa vẫn phụ thuộc vào khả năng, năng lực và trái tim, câu chuyện thật bên trong mình.” Duyên bày tỏ.
Mai Uyên Nhi (22 tuổi, quê An Giang) cũng từng là thí sinh của cuộc thi Miss World Vietnam 2025. Hiện Nhi là sinh viên năm cuối của Học viện Hàng không Việt Nam. Chia sẻ về lý do chọn thi hoa hậu, Nhi nói: “Suốt những năm đại học, mình gần như luôn chọn đi theo một con đường an toàn, học tập, định hướng rõ ràng, mọi thứ đều nằm trong một quỹ đạo khá ổn định. Nhưng rồi có một lúc mình nhận ra, nếu cứ tiếp tục như vậy sẽ khó có những khoảnh khắc thật sự rực rỡ. Những trải nghiệm mà sau này mình nhớ lại và thấy mình đã dám thử, dám bước ra khỏi vùng quen thuộc. Mình muốn cho bản thân một cơ hội để làm điều gì đó khác đi, để xem mình còn có thể đi xa tới đâu, và mình thực sự phù hợp với điều gì. Và rồi mình đã quyết định đăng ký thi”.
Theo Nhi, giá trị của một cuộc thi nằm ở những trải nghiệm mà thí sinh có thể tích lũy nếu thực sự nghiêm túc. “Trong một khoảng thời gian ngắn, mình có thể học được rất nhiều thứ, từ cách thể hiện bản thân, giao tiếp, đến việc hiểu mình phù hợp với vai trò nào”, Nhi chia sẻ thêm. Chính vì vậy, việc đăng ký tham gia cuộc thi hoa hậu, với Nhi, không xuất phát từ áp lực phải đạt được một danh xưng. “Nếu có thể xem cuộc thi là một bước đệm thì đó là cơ hội tốt. Nhưng điều khiến mình quyết định đăng ký thi, vẫn là mong muốn được phát triển bản thân một cách rõ ràng và có ý nghĩa hơn”, Nhi nói.
Võ Đoàn Bảo Hà (24 tuổi, quê Đồng Nai) trước khi ghi danh tại Miss World Vietnam 2025, cô đã có một quỹ thời gian khá dày với nhiều vai trò khác nhau. Tốt nghiệp kỹ sư ngành logistics Trường ĐH Quốc tế (ĐH Quốc gia TP.HCM), cô đồng thời làm trợ giảng tiếng Anh cho học sinh tiểu học, song song với việc tham gia các hoạt động nghệ thuật như mẫu ảnh, diễn viên, MC, sáng tạo nội dung. “Trong quá trình đó, mình nhận ra rằng có rất nhiều câu chuyện, rất nhiều con người cần được lắng nghe và lan tỏa”, Hà chia sẻ.
Chính từ những trải nghiệm ấy, Hà quyết định tham gia cuộc thi. “Mình muốn tìm kiếm một nền tảng lớn hơn, nơi bản thân có thể kết nối nhiều nguồn lực và lan tỏa những giá trị của mình”, cô nói, khi nhắc đến lý do bước vào cuộc thi.
Ở góc nhìn về cơ hội, Hà không phủ nhận sức hút mà các cuộc thi sắc đẹp mang lại. “Việc tham gia một cuộc thi chắc chắn sẽ mở ra nhiều cơ hội trong lĩnh vực truyền thông và giải trí”, Hà thừa nhận. Tuy nhiên, điều khiến cô quan tâm lại nằm ở một hướng khác. “Với mình, đây là hành trình để định hình rõ hơn bản thân muốn trở thành ai và mình có thể đóng góp gì cho xã hội”, cô chia sẻ.
Với Hà, mục tiêu cuối cùng không dừng ở sự hiện diện trước công chúng, mà là điều còn lại sau những hành trình đã đi qua. Vì Hà luôn nghĩ bản thân cần sống có giá trị, và phải để lại được điều gì đó có ý nghĩa.
Mới đây, Condé Nast Traveler (Tạp chí du lịch danh tiếng thế giới của Mỹ) công bố Việt Nam đứng thứ 17 trong danh sách 28 quốc gia đẹp nhất thế giới, xếp trên Anh (hạng 19) và Italy (hạng 24). Bảng xếp hạng dựa trên cảm nhận của các biên tập viên và chuyên gia du lịch, cùng trải nghiệm thực tế của du khách quốc tế. Công bố này làm nức lòng người Việt, nhất là giới trẻ đam mê khám phá, trải nghiệm cảnh đẹp.
Là một người đam mê khám phá cảnh đẹp và xê dịch, Nguyễn Thị Nga (30 tuổi, làm việc tại ở TP.HCM), thường có 2-3 chuyến đi mỗi năm đến các vùng đất trong nước để thỏa niềm yêu thích của mình. Đi đến những nơi như: biển Kỳ Co – Eo Gió (Gia Lai), vịnh Vĩnh Hy (Khánh Hòa), Huế hay Hà Giang… Nga đều trầm trồ trước vẻ đẹp hùng vĩ hay nên thơ của mỗi điểm đến. Và khi biết thông tin Việt Nam đứng top 17 trong 28 quốc gia đẹp nhất thế giới, Nga rất tự hào và cảm thấy đất nước xinh đẹp này cần được thế giới biết đến nhiều hơn nữa.
"Việt Nam mình quá đẹp! Top 17 đẹp nhất thế giới là điều rất tuyệt vời, rất tự hào luôn. Nếu có cơ hội và điều kiện, bạn hãy đi và thưởng ngoạn để biết nước mình đẹp đến nhường nào", Nga chia sẻ.
Với Hồ Như Phương Thảo, (30 tuổi, nhân viên tại một chi nhánh ngân hàng nước ngoài ở TP.HCM), đi du lịch cũng là một cách để xả stress sau những giờ làm việc căng thẳng. Thảo cho biết bản thân yêu thích thăm thú đó đây nên hay giới thiệu với bạn bè ngoại quốc những điểm đến để họ biết Việt Nam sở hữu nhiều thắng cảnh.
"Tự hào quá đi! Cảm thấy tự hào tôi là người Việt Nam khi nước chúng ta lọt top 17 quốc gia đẹp nhất thế giới. Điều này khiến tôi muốn dành nhiều thời gian hơn nữa để khám phá thêm những vùng đất mới", Thảo nói.
Theo Cục Thống kê, Bộ Tài chính, trong 2 tháng đầu năm 2026, Việt Nam đón gần 4,7 triệu lượt khách quốc tế, tăng 18,1% so với cùng kỳ năm trước. Số liệu cho thấy, Việt Nam đang trở thành điểm đến lý tưởng của nhiều khách nước ngoài. Và niềm tự hào về danh hiệu top 17 quốc gia đẹp nhất thế giới sẽ là "cú hích mạnh" khiến người trẻ trong nước đi du lịch nhiều hơn cũng như khách ngoại đến Việt Nam ngày một đông hơn.
Tiến sĩ Nguyễn Thu Thủy, có nhiều năm giảng dạy tại Khoa Du lịch, Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn (ĐH Quốc gia Hà Nội), cho rằng hoàn toàn có cơ sở để kỳ vọng về điều trên. Tâm lý tự hào dân tộc là một động lực du lịch rất thực tế, đặc biệt với thế hệ trẻ - nhóm vốn nhạy cảm với xu hướng và dễ bị truyền cảm hứng qua mạng xã hội. Khi thông tin được chia sẻ rộng trên các diễn đàn, phần nào tạo ra hiệu ứng "tôi phải tự mình khám phá vẻ đẹp đất nước mình", thúc đẩy du lịch nội địa theo cách rất tự nhiên và bền vững.
"Hơn nữa, giới trẻ ngày nay du lịch không chỉ để nghỉ ngơi mà còn để tạo nội dung, chia sẻ và khẳng định bản thân. Niềm tự hào về quê hương chính là câu chuyện họ muốn kể, biến mỗi bạn trẻ thành một "đại sứ du lịch không chính thức", đặc biệt trên mạng xã hội", tiến sĩ Nguyễn Thu Thủy nói.
Tuy nhiên, tiến sĩ Nguyễn Thu Thủy cho rằng cảm xúc tự hào cũng cần được "nuôi dưỡng" bằng trải nghiệm thực tế xứng tầm. Nếu đến nơi mà dịch vụ kém, môi trường ô nhiễm, bị "chặt chém"… thì niềm tự hào đó sẽ nhanh chóng chuyển thành thất vọng và phản tác dụng. Vì vậy đây vừa là cơ hội, vừa là áp lực để ngành du lịch phải làm tốt hơn.
Theo bà Thủy, Việt Nam được xếp hạng top quốc gia đẹp nhất thế giới là một tín hiệu rất tích cực. Điều này mang lại ít nhất ba lợi ích rõ rệt. Đầu tiên, đây là hình thức quảng bá thương hiệu quốc gia miễn phí, thông điệp lan tỏa trên truyền thông quốc tế, tiếp cận hàng triệu khách du lịch tiềm năng mà không tốn ngân sách xúc tiến. Thứ hai, góp phần củng cố niềm tin của du khách khi được bên thứ ba uy tín công nhận, khách quốc tế sẽ tự tin hơn khi lựa chọn Việt Nam thay vì các điểm đến cạnh tranh trong khu vực. Thứ ba, tạo động lực để nâng cao chất lượng dịch vụ bởi danh hiệu đặt ra kỳ vọng cao hơn, buộc các bên liên quan từ doanh nghiệp đến địa phương phải đầu tư cải thiện hạ tầng và trải nghiệm du khách để xứng tầm.
"Danh hiệu chỉ là cánh cửa mở ra, còn giữ chân khách và tăng chi tiêu phụ thuộc vào chất lượng dịch vụ thực tế, chính sách visa thông thoáng và sản phẩm du lịch đa dạng, đây mới là bài toán dài hạn cần giải quyết", bà Thủy nhấn mạnh.
Con hẻm nhỏ trên đường Tôn Đức Thắng (phường Đồng Hới, Quảng Trị) những ngày này bỗng rộn ràng hơn thường lệ. Hàng xóm ai cũng biết Nguyễn Tuấn Huy học giỏi, nhưng đến khi điểm thi tốt nghiệp THPT được công bố, cả khu phố mới thực sự xôn xao khi nghe tin cậu học trò ấy trở thành thủ khoa kép của tỉnh.
Ở tuổi 18, Huy vẫn còn nguyên vẻ ngây thơ của một cậu học sinh. Đón chúng tôi bằng nụ cười hiền, nam sinh bảo mọi chuyện đến giờ vẫn như một giấc mơ.
Kết quả ấy đủ khiến bất kỳ ai cũng ngưỡng mộ. Huy là thủ khoa khối B của tỉnh với 29 điểm (toán: 10, hóa học: 9,75, sinh học: 9,25), đồng thời là thủ khoa kỳ thi tốt nghiệp THPT khi đạt tổng điểm cao nhất toàn tỉnh (ngoài 3 môn tổ hợp khối B, môn ngữ văn Huy đạt 8 điểm).
Ít ai biết, chỉ vài tháng trước đó, Huy từng trải qua quãng thời gian đầy áp lực. Là học sinh lớp chuyên toán 1 của Trường THPT chuyên Võ Nguyên Giáp, Huy nhiều năm liền đoạt giải học sinh giỏi cấp tỉnh, trong đó có giải ba lớp 10 và lớp 11, giải nhì lớp 12. Thành tích ấy giúp em được chọn vào đội tuyển dự thi học sinh giỏi quốc gia môn toán. Nhưng kết quả lại không như kỳ vọng.
Suốt nhiều tháng chỉ tập trung cho kỳ thi quốc gia, Huy gần như bỏ quên việc ôn các môn còn lại. Khi kỳ thi kết thúc với một cái kết không trọn vẹn, em buộc phải quay về vạch xuất phát, bắt đầu cuộc "học đuổi" với bạn bè. "Có lúc em thực sự suy sụp. Em nghĩ mình đã bỏ lỡ quá nhiều thời gian. Nhưng rồi em tự nhủ nếu cứ buồn thì cũng không thay đổi được gì, chỉ còn cách học gấp đôi, gấp ba để bù lại", Huy kể.
Nam sinh lập lại kế hoạch học tập từ đầu. Ngoài nền tảng toán vốn là thế mạnh, em chia thời gian rất khoa học: thứ hai, tư, sáu tập trung hóa học; thứ ba, năm, bảy dành cho sinh học. Với các môn cần ghi nhớ, Huy không chỉ đọc mà còn tự viết lại kiến thức ra vở để ghi nhớ lâu hơn.
"Muốn học tốt thì trước hết phải biết tự học. Không ai có thể học thay mình được", Huy đúc kết. Thành quả đến sau những ngày miệt mài ấy chính là bảng điểm gần như tuyệt đối, khép lại một hành trình mà chính Huy gọi là "cuộc chạy nước rút" của mình.
Cuộc trò chuyện với Huy bị ngắt quãng khi chị Phan Thị Minh Lý (45 tuổi), mẹ Huy, vừa kết thúc buổi bán cà phê buổi sáng trở về.
Ban ngày, mẹ Huy làm cho dự án Plan, ngoài giờ lại tranh thủ bưng cà phê, phụ bán đá cây, có thời điểm còn chạy xe công nghệ để có thêm thu nhập.
Năm 2020, chồng chị Lý qua đời sau một tai nạn, để lại người vợ trẻ cùng 3 đứa con đang tuổi ăn học. Khi ấy, con gái lớn mới học lớp 7, Huy học lớp 6, còn em út mới bước vào lớp 1. Từ cú sốc ấy, người mẹ một mình trở thành chỗ dựa cho cả gia đình.
Sáu năm trôi qua, con gái đầu giờ đã là sinh viên năm nhất Trường ĐH Bách khoa Hà Nội. Huy trở thành "thủ khoa kép" của tỉnh. Cô em út cũng đang học lớp 8.
Ngồi cạnh mẹ, Huy nói điều khiến em luôn cố gắng không phải là những tấm bằng khen hay điểm số. "Em thương mẹ hơn nên muốn học thật tốt, để xứng đáng với tất cả những gì mẹ đã hy sinh cho 3 chị em", chàng trai bẽn lẽn nói.
Ước mơ làm bác sĩ của Huy cũng đến từ một biến cố. Tháng 2.2026, sau một lần chơi thể thao, em bất ngờ bị khó thở, tức ngực và phải nhập viện. Những ngày nằm điều trị, nhìn các bác sĩ tận tình chăm sóc bệnh nhân, Huy bắt đầu nghĩ nghiêm túc về tương lai.
"Em muốn trở thành bác sĩ để sau này có thể chữa bệnh cho nhiều người, áp dụng những tiến bộ khoa học giúp bệnh nhân được điều trị tốt hơn. Đó là công việc rất ý nghĩa", Huy cho biết.
Sau khi biết điểm thi, Huy dự định đăng ký ngành Y khoa của Trường ĐH Y Hà Nội. Em hiểu con đường phía trước sẽ còn rất dài nhưng vẫn muốn bước tiếp bằng tất cả quyết tâm.
Ngồi bên cạnh con trai, chị Lý lặng lẽ đan hai bàn tay vào nhau. "Tôi hạnh phúc vì cháu đạt được kết quả này. Cháu xứng đáng với ước mơ ấy. Chỉ lo học ngành y rất dài và rất tốn kém, không biết mình có đủ sức lo cho con không. Nhiều lúc tôi chỉ mong có một phép màu, hay một cánh tay nào đó giúp Huy thực hiện được ước mơ của mình", khóe mắt người mẹ bỗng đỏ hoe.
Còn Huy nói về giấc mơ của mình bằng ánh mắt sáng và nụ cười rất bình thản. Có lẽ, với cậu học trò từng mất cha từ khi còn nhỏ, từng nếm trải cảm giác thất bại ngay trước ngưỡng cửa trưởng thành, danh hiệu thủ khoa kép chưa phải là… đích đến.
Nguyễn Ngọc Bích (25 tuổi, ngụ ở 86 Đinh Bộ Lĩnh, P.Bình Thạnh, TP.HCM; trước là P.26, Q.Bình Thạnh) đăng lên Facebook bộ ảnh nhận bằng tốt nghiệp thạc sĩ. Bài đăng nhanh chóng nhận hàng trăm lượt thích và bình luận. Tuy nhiên, xen lẫn những lời chúc mừng là không ít câu hỏi: "Ảnh AI đúng không?", "Dạo này AI làm hình y như thật"… Bích nói đó là "nỗi buồn thời AI".
Bích kể: "Tôi bật cười lúc đầu nhưng đọc càng nhiều càng thấy chạnh lòng. Nỗ lực của bản thân suốt hơn 2 năm, nhưng đến lúc chia sẻ niềm vui thì có người nghĩ đó là ảnh do AI tạo".
Anh Đỗ Quốc Bảo (31 tuổi, ngụ ở 369 Tô Ký, P.Trung Mỹ Tây, TP.HCM; trước là P.Trung Mỹ Tây, Q.12) mua được chiếc ô tô sau nhiều năm làm việc. Anh đăng ảnh nhận xe cùng dòng trạng thái ngắn gọn để đánh dấu một cột mốc đáng nhớ nhưng nhiều người quen nhắn tin hỏi: "Xe thật hay AI tạo vậy?", "Có dùng app ghép ảnh không?".
"Cảm giác thật khó tả. Trước đây khoe thành tích thì được chúc mừng, còn bây giờ lại phải giải thích rằng mình không dùng AI", anh Bảo nói.
Nguyễn Minh Trí (24 tuổi, làm việc ở 45 Lý Tự Trọng, P.Sài Gòn, TP.HCM; trước là P.Bến Nghé, Q.1), cho biết gần đây có đăng ảnh du lịch nước ngoài nhưng liên tục nhận bình luận nghi ngờ. "Có người bảo cảnh đẹp quá nên chắc chắn là AI. Có người hỏi đã dùng công cụ nào để tạo ảnh. Thậm chí khi đăng video, vẫn có người khẳng định đó là sản phẩm trí tuệ nhân tạo", Trí kể.
Huỳnh Thị Mai Trâm (27 tuổi, làm việc tại 58 Yên Thế, P.Tân Sơn Hòa, TP.HCM; trước đây là P.2, Q.Tân Bình, TP.HCM), thừa nhận chị thường có xu hướng nghi ngờ những bức ảnh quá hoàn hảo.
"Ngày nào cũng thấy ảnh AI xuất hiện trên Facebook, TikTok. Có những tấm nhìn thật đến mức không phân biệt nổi. Vì vậy khi thấy hình ảnh quá đẹp hoặc quá hoàn hảo, phản xạ đầu tiên của tôi là nghĩ đến AI", Trâm nói.
Không riêng Trâm, nhiều người trẻ cho biết họ ngày càng khó xác định đâu là nội dung thật, đâu là nội dung được tạo ra bằng công nghệ.
Trên các diễn đàn mạng xã hội, những câu bình luận như "AI phải không?", "Nhìn như AI tạo"… xuất hiện ngày càng nhiều dưới các bài đăng cá nhân.
Điều đáng chú ý là sự nghi ngờ này không chỉ nhắm vào những nội dung bất thường mà đôi khi xuất hiện cả với những khoảnh khắc đời thường.
Theo anh Cao Đình Diễn (37 tuổi), kỹ sư công nghệ thông tin, Công ty công nghệ thông tin Tin học Việt (P.Bình Phú, TP.HCM; trước là P.10, Q.6), sự xuất hiện của các công cụ AI tạo ảnh trong vài năm gần đây đã thay đổi mạnh mẽ cách con người tiếp nhận thông tin trên mạng xã hội.
"Chỉ với vài dòng mô tả, người dùng có thể tạo ra hình ảnh nhận bằng tốt nghiệp ở trường danh tiếng, đứng trước biệt thự sang trọng, ngồi khoang thương gia máy bay hay xuất hiện tại những địa điểm nổi tiếng thế giới. Nhiều tài khoản còn sử dụng AI để xây dựng hình ảnh cuộc sống hoàn hảo nhằm thu hút lượt theo dõi, quảng cáo hoặc tạo dựng danh tiếng cá nhân. Từng có không ít trường hợp bị phát hiện dùng AI để khoe thành tích học tập, chứng chỉ quốc tế, chuyến du lịch xa hoa hoặc các tài sản đắt tiền không có thật. Chính những câu chuyện đó khiến tâm lý cảnh giác ngày càng gia tăng", anh Diễn nói.
Theo các chuyên gia, đây là một hiện tượng tâm lý dễ hiểu trong bối cảnh công nghệ phát triển quá nhanh. Chuyên gia tâm lý Phạm Thị Minh, Trung tâm đào tạo và chăm sóc tinh thần Thân Tâm Trí (P.Bình Tiên, TP.HCM; trước là P.8, Q.6) cho rằng người dùng mạng xã hội hiện nay đang sống trong môi trường có lượng thông tin khổng lồ, trong đó ngày càng nhiều nội dung được tạo bằng AI.
"Khi liên tục tiếp xúc với thông tin giả, hình ảnh giả hoặc các câu chuyện được dàn dựng, con người sẽ hình thành cơ chế phòng vệ. Họ có xu hướng nghi ngờ trước khi tin tưởng", bà Minh phân tích.
Theo bà Minh, sự cảnh giác là cần thiết nhưng nếu đi quá xa có thể dẫn đến tình trạng mặc định mọi thứ đều là giả. "Khi đó, người ta không còn kiểm chứng thông tin mà lập tức phủ nhận. Đây là biểu hiện của tâm lý hoài nghi quá mức", bà Minh nhận định.
Chuyên gia truyền thông số Trần Đức Hải, Công ty TNHH Creative Pulse (P.Đức Nhuận, TP.HCM; trước là P.5, Q.Phú Nhuận), cho rằng nếu trước đây nỗi lo lớn nhất là tin nhầm thông tin giả thì hiện nay xuất hiện một nghịch lý mới: nhiều người bắt đầu nghi ngờ cả những điều có thật.
"Một bức ảnh từng được xem là minh chứng cho sự kiện đã diễn ra. Bây giờ điều đó không còn tuyệt đối nữa", ông Hải nói và cho rằng: "Điều dễ thấy nhất là nhiều người bắt đầu cảm thấy áp lực khi chia sẻ thành tựu hoặc trải nghiệm cá nhân. Người thật phải chứng minh mình là thật".
Các chuyên gia cho rằng trong thời đại AI, kỹ năng quan trọng nhất không phải là tin hay không tin, mà là biết kiểm chứng. Ông Hải nói: "Không nên tin mọi thứ trên mạng xã hội, nhưng cũng không nên mặc định mọi thứ đều là giả. Hai thái cực này đều có thể dẫn đến những đánh giá sai lệch".
Ông Hải khuyến nghị người dùng cần trang bị kỹ năng nhận diện nội dung do AI tạo ra, xem xét nguồn đăng tải, lịch sử hoạt động của tài khoản, các thông tin liên quan và đối chiếu nhiều nguồn trước khi đưa ra kết luận.
Trong khi đó, bà Minh cho rằng: "AI chắc chắn sẽ tiếp tục phát triển và tạo ra những hình ảnh ngày càng chân thực hơn. Nhưng bên cạnh việc học cách nhận diện nội dung giả, xã hội cũng cần học cách giữ gìn niềm tin vào những điều thật. Bởi một ngày nào đó, điều quan trọng không còn là AI có thể tạo ra thứ gì, mà là con người có còn đủ tin tưởng để công nhận những thành quả chân thực của nhau hay không".
