Đây là thông tin được TS Phạm Việt Thuận, Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường TP HCM chia sẻ tại hội thảo “Chuyển đổi xanh, cần gì để tăng tốc” do Báo Thanh Niên tổ chức ngày 26/6 ở TP HCM.
TS Phạm Việt Thuận cho biết, khảo sát của Viện cho thấy khoảng 80% người dân TP HCM và Hà Nội chưa sẵn sàng chuyển sang xe điện. Ông nhận định nguyên nhân không nằm ở nhận thức, mà chủ yếu do các điều kiện triển khai chưa đồng bộ.
Rào cản lớn nhất hiện nay là khung pháp lý khi Việt Nam vẫn chưa có Luật Xe điện để quy định đầy đủ về tiêu chuẩn kỹ thuật, trách nhiệm pháp lý và cơ chế xử lý rủi ro. Những tình huống như pin xe điện cháy nổ hiện chưa được xác định rõ trách nhiệm thuộc về nhà sản xuất hay người sử dụng, khiến quá trình chuyển đổi thiếu nền tảng pháp lý hoàn chỉnh.
Bên cạnh đó, hạ tầng điện và trạm sạc chưa theo kịp nhu cầu. Ông Thuận dẫn ví dụ, nếu TP HCM chuyển toàn bộ phương tiện sang xe điện, nhu cầu điện có thể lên tới khoảng 46.000 MW. Riêng việc nâng cấp hệ thống lưới điện và trạm biến áp để đáp ứng nhu cầu sạc đã cần ít nhất 7 tỷ USD, và nếu tính cả trạm sạc, phương tiện cùng các chính sách hỗ trợ, tổng vốn có thể vượt 10 tỷ USD.
Trong khi đó, mạng lưới trạm sạc hiện chưa được quy hoạch đồng bộ, còn các chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện vẫn chưa đủ hấp dẫn để thay đổi hành vi người dân. Vì vậy, theo ông Thuận, quá trình chuyển đổi cần có lộ trình thay vì triển khai đồng loạt.
Thay vì áp dụng trên diện rộng, ông đề xuất ưu tiên ba nhóm phương tiện gồm xe buýt, taxi và xe giao hàng – những nhóm có tần suất hoạt động cao và dễ quản lý. Nếu chuyển đổi thành công, lượng phát thải CO2 tại TP HCM có thể giảm khoảng 80%.
Không chỉ dừng ở giao thông, chuyển đổi xanh nói chung cũng đang gặp nhiều điểm nghẽn. PGS TS Nguyễn Đình Thọ cho rằng, quy mô kinh tế xanh của Việt Nam hiện mới đạt khoảng 4-4,5%, trong khi phần lớn hoạt động sản xuất và đô thị hóa vẫn dựa trên mô hình “kinh tế nâu” – kinh tế dựa nhiều vào nhiên liệu hóa thạch và hoạt động phát thải cao.
Theo ông, trong ba trụ cột gồm công nghệ xanh, tài chính xanh và nhân lực xanh thì nhân lực đang là điểm yếu lớn nhất, khi tỷ lệ thất nghiệp thanh niên 15-24 tuổi ở mức 9-10% và lao động phi chính thức chiếm khoảng 64,5%, khiến khả năng tiếp cận việc làm xanh và tài chính xanh còn hạn chế. Ông nhấn mạnh đầu tư hạ tầng hay công nghệ dù lớn đến đâu cũng khó phát huy hiệu quả nếu thiếu lực lượng lao động đủ kỹ năng vận hành.
Những vướng mắc trên cũng được doanh nghiệp trong lĩnh vực năng lượng tái tạo phản ánh từ thực tế triển khai. Đại diện Trung Nam Group cho rằng, Việt Nam có lợi thế lớn về điện gió và điện mặt trời nhờ điều kiện tự nhiên thuận lợi, với dòng tiền ổn định và vòng đời dự án dài, phù hợp với các tổ chức tín dụng. Tuy nhiên, sau giai đoạn tăng trưởng nóng, thị trường đang bước vào chu kỳ phát triển mới với nhiều điều chỉnh chính sách, trong đó cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) được kỳ vọng sẽ mở rộng không gian cho khu vực tư nhân tham gia thị trường điện.
Đồng quan điểm, ông Nguyễn Ngọc Minh Đăng, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Tư vấn Đầu tư Xây lắp Điện 5 (PCC5), cho biết doanh nghiệp vẫn gặp nhiều khó khăn như giá mua bán điện chưa rõ ràng, thủ tục đầu tư kéo dài, giải phóng mặt bằng phức tạp và đặc biệt là hạn chế về hạ tầng truyền tải. Nhiều dự án dù đã hoàn thành vẫn chưa thể vận hành do phải chờ đường dây hoặc lưới điện đồng bộ.
Ở góc độ cung ứng điện, đại diện EVN cho biết nhu cầu điện của Việt Nam tăng nhanh trong những năm gần đây, đặc biệt trong các đợt nắng nóng cao điểm khi phụ tải hệ thống có thời điểm vượt 58.000 MW và sản lượng tiêu thụ lên tới hơn 1 tỷ kWh mỗi ngày.
Theo EVN, ngành điện hiện vẫn đảm bảo cung ứng cho phát triển kinh tế – xã hội, song áp lực lên hệ thống ngày càng lớn khi nhu cầu điện tiếp tục tăng cao, trong khi phần lớn nguồn phát vẫn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.
Để đáp ứng mục tiêu chuyển đổi năng lượng, EVN đang từng bước phát triển các nguồn điện phát thải thấp như thủy điện mở rộng, điện gió, điện mặt trời, đồng thời nghiên cứu các hướng mới như điện gió ngoài khơi và điện hạt nhân trong dài hạn. Cùng với đó là quá trình hiện đại hóa lưới điện để nâng cao khả năng vận hành trong bối cảnh nhu cầu phụ tải tăng nhanh.
Tuy nhiên, đại diện EVN cho rằng bên cạnh việc đầu tư nguồn và lưới, giải pháp sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả là yếu tố có thể triển khai ngay, nhằm giảm áp lực hệ thống, hạn chế nhu cầu đầu tư mới và góp phần giảm phát thải trong giai đoạn chuyển đổi.
Theo chương trình, sáng nay (20-4), kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI tiếp tục đợt họp thứ 2.
Trong đợt 2, Quốc hội dự kiến làm việc từ ngày 20 và bế mạc kỳ họp vào chiều 23-4 (dự phòng ngày 24 và 25-4). Cũng tại đợt 2 này, Quốc hội sẽ xem xét, quyết định nhiều nội dung quan trọng.
Riêng ngày 20-4, buổi sáng Quốc hội sẽ nghe các tờ trình, báo cáo thẩm tra dự thảo nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam. Dự thảo nghị quyết việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc trung ương. Dự thảo nghị quyết của Quốc hội về thực hiện thí điểm chế định luật sư công.
Cùng với đó, dự thảo nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và giải pháp tiếp tục tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài. Nội dung này sẽ được Quốc hội thảo luận riêng tại tổ và hội trường.
Sau đó Quốc hội thảo luận ở tổ về các dự thảo nghị quyết được trình và tiếp tục thảo luận tại hội trường các nội dung trên vào ngày 22-4.
Buổi chiều, Quốc hội sẽ thảo luận ở hội trường về việc thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước, công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2025, tình hình thực hiện mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới năm 2025.
Trong phiên thảo luận thành viên Chính phủ phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu. Nội dung này sẽ tiếp tục trong ngày 21-4 và được phát thanh, truyền hình trực tiếp.
Theo Hội Nghiên cứu thị trường liên ngân hàng Việt Nam, diễn biến thị trường tiền tệ liên ngân hàng phiên cuối tuần qua ghi nhận xu hướng hạ nhiệt của lãi suất bình quân VND liên ngân hàng.
Cụ thể, lãi suất bình quân VND liên ngân hàng giữ nguyên ở các kỳ hạn qua đêm (ON) và 2 tuần, đồng thời giảm 0,1 điểm phần trăm tại các kỳ hạn 1 tuần và 1 tháng so với phiên trước. Mức giao dịch lần lượt ở ON 3,9%; 1 tuần 4,7%; 2 tuần 6,5% và 1 tháng 7%.
Về nghiệp vụ thị trường mở, Ngân hàng Nhà nước chào thầu tổng cộng 5.000 tỉ đồng trên kênh cầm cố, với lãi suất 4,5% cho các kỳ hạn 7 ngày, 35 ngày và 56 ngày. Kết quả, có 80,45 tỉ đồng trúng thầu ở kỳ hạn 7 ngày, 1.000 tỉ đồng ở kỳ hạn 35 ngày và 3.000 tỉ đồng ở kỳ hạn 56 ngày. Trong khi đó, lượng đáo hạn lên tới 22.000 tỉ đồng.
Ngân hàng Nhà nước không phát hành tín phiếu trong phiên này. Như vậy, nhà điều hành đã hút ròng 17.919 tỉ đồng khỏi hệ thống. Tổng khối lượng lưu hành trên kênh cầm cố hiện đạt 215.003 tỉ đồng.
Theo báo cáo mới công bố của Công ty chứng khoán Vietcap (VCI), tỉ giá USD/VND trong tháng 3 tăng 1,1%, lên mức 26.340 đồng/USD trên thị trường liên ngân hàng. Tính từ đầu năm đến nay, tỉ giá này đã tăng khoảng 0,2%.
VCI cho rằng đà tăng của tỉ giá chủ yếu chịu tác động từ việc chỉ số đồng USD (DXY) tăng mạnh 2,4% trong tháng 3, cùng với nhu cầu ngoại tệ trong nước gia tăng.
Trước diễn biến này, Ngân hàng Nhà nước đã có động thái can thiệp nhằm ổn định thị trường, khi bán ra một lượng lớn USD cho các ngân hàng thương mại thông qua hợp đồng kỳ hạn 180 ngày vào ngày 24-3.
Về triển vọng, Vietcap nhận định một số yếu tố có thể tiếp tục gây áp lực lên thị trường ngoại hối trong ngắn hạn. Trong đó, đáng chú ý là khả năng đồng USD duy trì sức mạnh, sự thay đổi kỳ vọng về chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) - khi nhà đầu tư chuyển từ dự báo có một đợt cắt giảm lãi suất sang kịch bản không giảm trong năm nay cùng với rủi ro thâm hụt thương mại kéo dài, khi tháng 3 ghi nhận tháng nhập siêu thứ tư liên tiếp.
Ở chiều ngược lại, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vẫn duy trì ổn định, với vốn giải ngân trong quý 1-2026 tăng 9,1% so với cùng kỳ. Đây được xem là yếu tố hỗ trợ, góp phần giảm bớt áp lực lên tỉ giá trong thời gian tới.
Tại họp báo thường kỳ Bộ Công Thương chiều 9/4, ông Nguyễn Anh Tuấn - Trưởng phòng kinh doanh xăng dầu và khí (Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước), cho biết các kỳ điều hành giá xăng dầu vào ban đêm chỉ diễn ra ở các trường hợp bất thường, không thường xuyên.
Lý giải, ông Tuấn cho biết việc này xuất phát từ yêu cầu bám sát diễn biến thị trường theo Nghị quyết của Chính phủ, trong bối cảnh giá xăng dầu thế giới biến động mạnh. Theo đó, khi mức tăng vượt 15% hoặc giảm trên 10% (theo Nghị quyết 55), việc điều hành cần được thực hiện kịp thời.
Theo ông, việc điều hành vào cuối ngày giúp cơ quan quản lý cập nhật giá Platts Singapore mới nhất. Từ đó, họ sẽ xác định giá cơ sở sát thực tế, hạn chế tác động đến thị trường. Việc này cũng nhằm tránh xáo trộn, hạn chế đầu cơ, găm hàng chờ tăng giá.
Cùng quan điểm, Thứ trưởng Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết các kỳ điều hành vào ban đêm còn giúp cơ quan quản lý cập nhật đầy đủ dữ liệu cuối ngày để xác định xu hướng tăng hoặc giảm, từ đó quyết định phương án phù hợp, sát diễn biến thị trường.
Xung đột Trung Đông leo thang từ cuối tháng 2 gây hệ lụy lớn đến nguồn cung xăng dầu, khí toàn cầu. Quy mô và mức độ ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng này vượt cú sốc dầu mỏ của thập niên 1970 - từng làm đảo lộn nền kinh tế, thị trường năng lượng.
Diễn biến này kéo theo thị trường năng lượng trong nước biến động mạnh. Từ cuối tháng 2 đến nay, giá bán lẻ xăng dầu trong nước có 15 kỳ điều hành, trong đó 9 kỳ được thực hiện vào khoảng 22-24h.
Ngoài cơ chế điều hành linh hoạt, cơ quan quản lý cũng có nhiều giải pháp đảm bảo nguồn cung, bình ổn thị trường. Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, nguồn nhập khẩu từ Trung Đông thời gian qua có tác động nhất định, các lô hàng vẫn đang triển khai theo kế hoạch, được đưa về Việt Nam.
Theo đại diện Bộ Công Thương, trong tháng 3, các doanh nghiệp tăng nhập khẩu với khối lượng lớn, trên 3 triệu m3 xăng dầu. Cùng với lượng tồn kho trong nước, nguồn cung trong tháng 4 cơ bản được đảm bảo. Song song, các doanh nghiệp đang chủ động đa dạng nguồn cung, không phụ thuộc vào Trung Đông, như tăng mua dầu từ Nga để phục vụ các nhà máy lọc dầu.
Bên cạnh đó, Bộ Công Thương cũng xây dựng các kịch bản điều hành theo hướng linh hoạt, nhằm không để đứt gãy nguồn cung, gây lạm phát hay mất cân đối vĩ mô. Hai nhà máy lọc dầu được duy trì vận hành ở mức cao nhất có thể, đồng thời điều chỉnh nguyên liệu đầu vào để giảm phụ thuộc vào Trung Đông. Nhà điều hành cũng sử dụng linh hoạt các công cụ như Quỹ Bình ổn giá xăng dầu để điều tiết biên độ giá trong ngắn hạn, kết hợp với các chính sách giảm thuế.
"Chịu áp lực lớn nhưng việc triển khai đồng bộ các giải pháp giúp đảm bảo cung ứng xăng dầu, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng", ông Tuấn nói.
Ban lãnh đạo Công ty cổ phần Thực phẩm Cholimex (Cholimex Food) kỳ vọng kết quả kinh doanh năm nay xô đổ kỷ lục mới thiết lập năm ngoái. Hồi 2025, công ty thu 4.087 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế 356 tỷ đồng, tương ứng mỗi ngày lãi khoảng một tỷ đồng.
Lý giải mục tiêu cao nhất trong gần nửa thập kỷ hoạt động, ban lãnh đạo Cholimex Food nhìn nhận điểm tích cực là người tiêu dùng tiếp tục ưu tiên sản phẩm an toàn, minh bạch nguồn gốc và hoạt động thương mại điện tử ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, công ty dự báo năm nay hoạt động kinh doanh có thể đối mặt thách thức về chuỗi cung ứng, giá nguyên liệu, chi phí vận tải và tính ổn định của nguồn cung.
Cholimex Food tiền thân là Công ty công tư hợp doanh xuất nhập khẩu Trực Dụng tại quận 5 cũ, TP HCM. Họ thành lập năm 1981, ban đầu kinh doanh đa ngành, sau dần chuyên biệt theo hướng chế biến hải sản và thực phẩm.
Khoảng 4 năm sau khi ra đời, công ty bắt đầu nghiên cứu sản xuất tương ớt. Thời gian đầu, sản phẩm được ưa chuộng bởi hợp khẩu vị người tiêu dùng trong nước. Tuy nhiên, trình độ sản xuất khi đó còn lạc hậu, xay ớt bằng cối đá và chiết rót bằng tay. Dần dần, công ty mới nhập thiết bị xay ớt từ Thụy Sĩ bằng nguồn ngân sách nhà nước để nâng công suất lên khoảng 30.000 chai mỗi ngày. Sản phẩm vừa tiêu thụ trong nước, vừa xuất sang các quốc gia Đông Âu theo mạng lưới kinh doanh của người Việt Nam đi học tập và hợp tác lao động.
Ban lãnh đạo Cholimex Food cho biết công ty hiện dẫn đầu ngành hàng sốt chấm và gia vị trong nước. Tương ớt và tương cà Cholimex có mặt ở khoảng 100.000 quầy bán lẻ, cửa hàng thức ăn nhanh và siêu thị. Công ty cũng là nhà cung cấp cho các chuỗi nhà hàng lớn như McDonald's, Haidilao, KFC, Jollibee...
Năm ngoái, Cholimex Food tung ra thị trường hơn 55 sản phẩm mới trong ngành hàng sốt chấm, gia vị và thực phẩm đông lạnh. Đối với xuất khẩu, công ty có thêm nhiều khách hàng mới tại Australia, Trung Quốc, Indonesia ngoài những thị trường truyền thống tại châu Âu.
Bên cạnh tăng trưởng kinh doanh đều đặn suốt nhiều năm, Cholimex Food giữ truyền thống chia cổ tức tiền mặt tỷ lệ cao. Theo kế hoạch trình cổ đông tại phiên họp thường niên sắp tới, công ty tính dành gần 41 tỷ đồng để trả cổ tức với tỷ lệ 50%, tức cổ đông sở hữu mỗi cổ phiếu nhận 5.000 đồng. Công ty hiện có 3 cổ đông lớn gồm Cholimex, Masan và Nichirei Foods Inc (Nhật Bản) với tỷ lệ nắm giữ tổng cộng 92,55%.
Trên sàn chứng khoán, cổ phiếu của công ty giao dịch ở vùng giá 423.000 đồng. Tuy nhiên, mã này thường không có thanh khoản do cơ cấu cổ đông cô đặc.
