Tại Östermalm, khu dân cư đắt đỏ của thủ đô Stockholm, những chiếc du thuyền đỗ sát bến cảng. Trên đại lộ Strandvägen, các cửa hàng thời trang cao cấp nằm xen lẫn những bất động sản giá trị cao. Dù vậy, người dân hiếm khi bàn tán về tài khoản hay mức lương.
Lola Akinmade Åkerström, người viết sách về văn hóa Bắc Âu, cho biết tại Thụy Điển, tiền bạc là chủ đề nhạy cảm. “Việc khoe khoang sự giàu có hay hỏi về mức lương bị xem là cấm kỵ. Nhiều người thấy thoải mái hơn khi nói về đời sống cá nhân thay vì tài chính”, bà nói.
Điều này xuất phát từ Jantelagen (Luật Jante) – khái niệm từ cuốn tiểu thuyết xuất bản năm 1933 của nhà văn Aksel Sandemose. Quy tắc này quy định không ai nên nghĩ rằng mình đặc biệt hoặc giỏi hơn người khác. Tư tưởng này đã tồn tại nhiều thế kỷ trong các cộng đồng nông thôn Bắc Âu để duy trì sự bình đẳng.
Nếu Jantelagen là “bộ luật” ứng xử với cộng đồng, thì Lagom chính là kim chỉ nam cho đời sống cá nhân của người dân Thụy Điển. Lagom có nghĩa là “chỉ vừa đủ”. Triết lý này hướng đến sự cân bằng: làm việc vừa đủ, tiêu dùng vừa đủ. Việc phô trương vật chất bị coi là phá vỡ sự khiêm tốn của Jantelagen và sự vừa vặn của Lagom.
Sự kín tiếng của người Thụy Điển dễ khiến du khách lầm tưởng về sự thịnh vượng của họ. Theo dữ liệu từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) năm 2024, GDP bình quân đầu người của Thụy Điển đạt 57.125 USD. Quốc gia này đứng thứ 4 toàn cầu về Chỉ số Hạnh phúc Thế giới.
Người Thụy Điển không cần siêu xe để chứng minh sự thành công bởi phúc lợi xã hội, y tế và giáo dục của họ vốn đã ở mức cao. Quốc gia Bắc Âu này còn được ví như “Thung lũng Silicon của châu Âu” với mật độ tỷ phú cao kỷ lục.
Thống kê từ Forbes cho thấy quốc gia 10 triệu dân này có hơn 40 tỷ phú USD. Trung bình cứ một triệu dân Thụy Điển có khoảng 4 tỷ phú, cao gấp đôi tỷ lệ của Mỹ. Các tập đoàn như IKEA, H&M, Spotify hay Skype đều khởi nguồn từ đây. Dù vậy, các nhà sáng lập và giới tỷ phú Thụy Điển vẫn tự đi siêu thị, đạp xe đi làm và mặc đồ không in logo. Họ coi việc phô diễn tài sản là thiếu tinh tế.
Tuy nhiên, trong thời đại mạng xã hội, quy tắc này bắt đầu thay đổi. Nicole Falciani, một người hoạt động trên mạng xã hội tại Stockholm, thường công khai thu nhập từ các chiến dịch quảng cáo. “Nếu bạn làm việc và đạt được kết quả, bạn có quyền tự hào về nó”, Falciani cho biết. Cô nói Jantelagen đang kìm hãm sự sáng tạo và ngăn cản các cuộc thảo luận cởi mở về tài chính.
Phó giáo sư Cornelius Cappelen tại Đại học Bergen cho biết mạng xã hội đã biến việc phô diễn lối sống thành một giá trị mới, đối chọi với truyền thống. Dù vậy, đối với phần lớn người dân, sự khiêm tốn vẫn là trụ cột xã hội.
Natalia Irribara, người Chile sống tại Stockholm, cho biết ở quê hương cô, thành công luôn đi kèm sự phô trương. “Ở đây, sự khiêm tốn khiến giá trị vật chất trở nên nhẹ nhàng hơn. Bạn không cảm thấy bị áp lực phải chạy theo người khác”, cô nói.
Cặp đôi John Muaythai và SaKira dự định tổ chức đám cưới vào tháng 11 năm nay. Tuy nhiên, SaKira không may qua đời khiến John Muaythai vô cùng đau khổ.
Vì thế, chàng trai quyết định tổ chức “lễ cưới ma” với bạn gái. Anh đăng tải các video quay lại đám cưới đặc biệt này lên mạng xã hội vào hôm 28/6 - thời điểm bạn gái Sakira qua đời được 5 ngày.
Theo Asia one, “lễ cưới ma" được tổ chức khi cô dâu hay chú rể, hoặc cả hai cùng qua đời. Đây được xem là một hình thức tưởng niệm và tiễn biệt, được thực hiện với niềm tin rằng đôi uyên ương vẫn sẽ nên vợ chồng ở thế giới bên kia.
John chia sẻ, anh chân thành mời những người đã quan tâm, yêu thương cặp đôi, cũng như những người từng nhận được thiệp cưới của cả hai đến tham dự và chứng kiến buổi lễ muộn màng nhưng chưa bao giờ thay đổi này.
Anh cho biết, tình yêu giữa mình và SaKira sẽ không kết thúc, mà trở thành vĩnh cửu thông qua "lễ cưới ma".
Buổi lễ được tổ chức tại Butterworth, bang Penang, Malaysia. John dựng một chiếc lều lớn, trang trí cầu kỳ, gợi nhớ đến không gian của một lễ cưới truyền thống.
Chính giữa khu vực tổ chức là tấm thảm đỏ, John bước đi với gương mặt nhiều cảm xúc, trên tay ôm mô hình kích thước thật của SaKira trong bộ váy cưới. Các khách mời liên tục vỗ tay chúc phúc khi John cùng đoàn phù dâu, phù rể tiến về phía lễ đài.
Buổi lễ còn có các tiết mục biểu diễn của những người tham dự và phần cầu nguyện do một nhóm người mặc trang phục giống các đạo sĩ Đạo giáo thực hiện.
Đoạn video cũng ghi lại khoảnh khắc John quỳ gục bên linh cữu vị hôn thê và bật khóc nức nở.
Sau đó, anh chụp ảnh lưu niệm cùng những người tham dự và thực hiện nghi thức cắt bánh cưới, trước khi các lễ vật bằng giấy được hóa vàng tại bãi đỗ xe ngoài trời.
Chia sẻ trên trang cá nhân, anh viết: "Hôm nay, cuối cùng anh cũng đã cưới được em. Ở kiếp sau, anh nhất định sẽ gặp lại em”. Chàng trai còn cho biết, gặp được SaKira là hạnh phúc lớn nhất đời anh.
Lễ cưới đặc biệt này đã thu hút sự chú ý cùng nhiều bình luận của dân mạng. Được biết, tang lễ chính thức của SaKira được tổ chức vào ngày 29/6, một ngày sau khi "lễ cưới ma" diễn ra.
Sina đưa tin hôm 18/5, người phụ nữ họ Wang, 42 tuổi, sống tại tỉnh Hồ Nam, Trung Quốc được chẩn đoán bị loét thực quản sau khi nuốt thức ăn quá vội.
Wang cho biết sự cố xảy ra vào tháng 3 vừa qua trong một buổi ăn lẩu cùng bạn bè. Khi đó "vì quá đói và mải trò chuyện", cô liên tục gắp thức ăn từ nồi ra rồi ăn ngay mà không chờ nguội bớt.
Lúc đó, Wang thấy tức ngực nên uống nước đá để dễ chịu hơn. Vì triệu chứng nhanh chóng dịu bớt nên cô đã chủ quan cho rằng không có gì nghiêm trọng. Tuy nhiên, đến ngày hôm sau, Wang bắt đầu đau dữ dội mỗi khi nuốt, kể cả uống nước.
Khi đi khám, các bác sĩ phát hiện Wang bị loét thực quản dài khoảng 8cm, tương đương gần một phần ba chiều dài thực quản người trưởng thành, vốn dao động từ 25 đến 30 cm.
Bác sĩ Wu Xiaoqing cho biết không ít người lầm tưởng thực quản có thể chịu được nhiệt độ cao, nhưng thực tế, cơ quan này chỉ có thể dung nạp thức ăn ở mức khoảng 50-60 độ C. Trong khi đó, thức ăn vừa lấy trực tiếp từ nồi lẩu thường có nhiệt độ lên tới 80-90 độ C.
Trong trường hợp của Wang, niêm mạc miệng nhạy cảm khiến cô phản xạ nuốt nhanh thức ăn nóng, từ đó làm bỏng lớp niêm mạc thực quản vốn rất dễ tổn thương.
Bên cạnh đó, nhiều người nghĩ rằng uống nước lạnh khi ăn lẩu có thể làm dịu cảm giác nóng. Song, bác sĩ Wu cảnh báo việc thay đổi nhiệt độ đột ngột như vậy sẽ càng kích thích thực quản và gây tổn thương niêm mạc nghiêm trọng hơn.
Nếu được điều trị kịp thời, loét thực quản thường có thể hồi phục hoàn toàn. Tuy nhiên, trong trường hợp vết loét tái phát nhiều lần, nguy cơ chuyển biến thành ung thư có thể xuất hiện.
Câu chuyện của Wang, được đưa tin vào tháng 5, đã làm dấy lên tranh cãi trên mạng xã hội về thói quen ăn uống.
"Đúng là nhiều người thích ăn đồ nóng vì cảm thấy ngon hơn. Tôi từng ăn đậu phụ quá nóng, bị bỏng vòm miệng và đau suốt nhiều ngày", một người bình luận. "Chúng ta nên thay đổi suy nghĩ cũ cho rằng thức ăn phải ăn thật nóng mới ngon", một người khác viết.
Thực tế, đã có rất nhiều nghiên cứu chứng minh đồ uống quá nóng làm tăng nguy cơ ung thư thực quản.
Một nghiên cứu của Anh, bao gồm 500.000 người, được công bố trên tạp chí nghiên cứu về dinh dưỡng Clinical Nutrition, đã cảnh báo đồ uống quá nóng có thể làm tăng gấp 3 nguy cơ ung thư thực quản, với một số bằng chứng cho thấy nguyên nhân có liên quan đến hiệu ứng nhiệt độ, theo Express.
Một nghiên cứu khác năm 2019 của Nhật, được theo dõi trong 10 năm, đã phát hiện những người uống 700ml trà nóng từ 60°C trở lên mỗi ngày, có nguy cơ mắc ung thư thực quản dạng tế bào vảy cao hơn đến 90% so với những người uống ít hơn 700ml trà nóng 60°C mỗi ngày.
Theo các bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa, không nên ăn món nước hoặc uống nước nóng ở nhiệt độ từ 60°C trở lên. Nên để đồ uống nóng hoặc món nước như súp, mì, bún, phở, lẩu nguội bớt trước khi ăn.
Cũng cần biết rằng mất 3 phút để nước sôi giảm từ 100°C xuống 80°C. Do vậy, hãy đợi 5 - 6 phút trước khi thưởng thức đồ uống nóng hoặc món nước nóng, theo Express.
Theo TS.Lê Thị Hương Giang, Trưởng khoa Tiết chế dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an), rau bí chứa khoảng 90% là nước nhưng vẫn cung cấp nhiều dưỡng chất thiết yếu cho cơ thể.
Trong đó, chất xơ giúp hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả, giảm nguy cơ táo bón. Hàm lượng vitamin A có lợi cho thị lực, làn da và hệ miễn dịch. Vitamin C cùng các chất chống oxy hóa giúp tăng sức đề kháng, giảm tình trạng viêm nhẹ. Rau bí còn chứa folate (vitamin B9), dưỡng chất cần thiết cho quá trình tạo máu, đặc biệt quan trọng đối với phụ nữ mang thai.
Bên cạnh đó, các khoáng chất như kali, canxi và sắt góp phần hỗ trợ sức khỏe tim mạch, duy trì hệ xương chắc khỏe và giúp ổn định huyết áp.
Theo TS.Giang, rau bí có hàm lượng năng lượng thấp nhưng tạo cảm giác no khá lâu, phù hợp với người muốn kiểm soát cân nặng. Người trưởng thành khỏe mạnh nên ăn khoảng 2-3 bữa mỗi tuần, mỗi bữa từ 100-150g rau tươi. Những người cần bổ sung nhiều chất xơ có thể tăng lên 150-200g mỗi bữa nhưng không nên ăn quá nhiều trong cùng một thời điểm. Người mắc tiểu đường cũng có thể bổ sung rau bí đều đặn trong khẩu phần ăn hàng tuần.
Tuy nhiên, TS.Giang lưu ý rau bí không phải là thực phẩm "giải độc" và không thể thay thế chức năng của gan hay thận. Việc ăn quá nhiều có thể gây đầy bụng, khó tiêu, nhất là ở người cao tuổi hoặc người có hệ tiêu hóa kém.
Người cao tuổi nên nấu rau chín mềm để dễ tiêu hóa. Người suy thận cần hạn chế ăn nhiều rau bí trong thời gian dài do loại rau này chứa khá nhiều kali. Trong khi đó, người đang bị tiêu chảy cũng nên tạm thời hạn chế sử dụng.
Để phát huy lợi ích của rau bí và hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe, người tiêu dùng nên chọn rau có nguồn gốc rõ ràng, rửa sạch và sơ chế kỹ trước khi chế biến nhằm giảm dư lượng thuốc bảo vệ thực vật.
Chuyên gia cũng lưu ý, rau bí chỉ nên là một phần trong chế độ ăn đa dạng. Theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), mỗi người nên ăn ít nhất 400g rau và trái cây mỗi ngày để bổ sung đầy đủ chất xơ, vitamin và khoáng chất, góp phần phòng ngừa nhiều bệnh mạn tính.
Một số món ngon có lợi cho sức khỏe từ rau bí
Rau bí luộc
Nhặt và rửa sạch rau, cắt khúc 4-5 cm. Đun sôi nước với chút muối, cho rau vào luộc và đảo đều, tránh đậy nắp để rau giữ màu xanh. Khi rau chín, vớt ra ngâm nước lạnh để giữ độ giòn. Rau bí luộc có thể chấm cùng nước mắm ớt, nước tương hay kho quẹt tùy khẩu vị.
Rau bí xào thịt bò
Thịt bò thái mỏng, ướp gia vị vừa miệng. Phi tỏi thơm, cho thịt bò vào xào nhanh tay rồi trút ra đĩa. Tiếp tục xào rau bí, khi gần chín thì cho thịt bò trở lại chảo, nêm nếm vừa ăn. Món rau bí xào thịt bò vừa thơm ngon, vừa bổ dưỡng, giúp bữa ăn thêm đậm đà.
Rau bí không chỉ là món ăn dân dã quen thuộc mà còn là nguồn dinh dưỡng quý giá, giúp tăng sức đề kháng, hỗ trợ tim mạch, làm đẹp da và phòng ngừa nhiều bệnh lý.
Rau bí xào tôm
Rau bí nhặt và rửa sạch với nước. Sau đó vò nhẹ cho rau có độ mềm mà vẫn giòn. Tôm rửa sạch, bóc vỏ, khứa lưng để bỏ chỉ đen, đem ướp với một chút hạt nêm, mì chính.
Cho hành khô, tỏi còn lại vào phi thơm. Cho rau bí vào đảo đều, cho hạt nêm, mì chính cho vừa ăn. Khi rau chín cho tôm vào đảo thêm khoảng 2 phút là được.
