Một chiếc ô tô van cũ đậu bên bờ biển, chiếc giường nhỏ gọn phía sau cốp xe, vài chậu cây mini và chiếc laptop đặt cạnh cửa sổ – đó là hình ảnh đang phủ sóng TikTok, Instagram và YouTube trong trào lưu “van life” hay “car life”.
Ngày càng nhiều người trẻ trên thế giới từ bỏ nhà cửa, công việc văn phòng và cuộc sống cố định để biến ô tô thành nơi ở lâu dài. Họ rong ruổi qua nhiều thành phố, làm việc từ xa và ngủ ngay trong chính chiếc xe của mình.
Theo tạp chí People, một cặp đôi trẻ tại Mỹ đã cải tạo hoàn toàn chiếc xe van thành “ngôi nhà di động” với giường ngủ, bếp mini, hệ thống điện và không gian làm việc. Sau khi rời bỏ cuộc sống ổn định, họ chọn sống toàn thời gian trên xe để theo đuổi cảm giác tự do và giảm áp lực tài chính.
Những video ghi lại cảnh thức dậy bên bờ biển, pha cà phê cạnh núi rừng hay lái xe xuyên đêm liên tục thu hút hàng triệu lượt xem. Với nhiều người trẻ, cuộc sống “không nhà cố định” lại mang cảm giác tự do mà văn phòng và căn hộ thành phố khó đem lại.
Một trong những câu chuyện gây chú ý là Monique Starks – người phụ nữ Mỹ từng bỏ căn hộ thuê để sống trong ô tô nhằm trả nợ và tiết kiệm chi phí. Theo The Sun, sau thời gian ngủ trong xe, cô dần chuyển sang lối sống “van life” và chia sẻ hành trình của mình lên mạng xã hội.
Monique cho biết chi phí thuê nhà, hóa đơn và áp lực tài chính khiến cô kiệt sức. Việc sống trong xe giúp cô tiết kiệm hàng nghìn USD mỗi năm, đồng thời mang lại cảm giác chủ động hơn với cuộc sống.
Trên TikTok, hashtag #vanlife hiện đã thu hút hàng chục tỷ lượt xem. Nhiều nhà sáng tạo nội dung khoe những chiếc xe được cải tạo đẹp như căn hộ mini với bếp gỗ, đèn vàng, giường ngủ và cả góc làm việc đầy đủ tiện nghi.
Không ít người xem coi đây là “giấc mơ tự do” giữa thời đại áp lực công việc và chi phí sống leo thang. Một số cư dân mạng cho rằng thế hệ trẻ đang ngày càng mệt mỏi với guồng quay làm việc để trả tiền thuê nhà và hóa đơn mỗi tháng.
Tuy nhiên, phía sau những thước phim đầy chất chữa lành là không ít thực tế khắc nghiệt. Cuộc sống trong ô tô đồng nghĩa với việc thiếu nhà vệ sinh cố định, thiếu sự riêng tư và luôn đối mặt nguy cơ mất an toàn khi ngủ qua đêm ở nơi xa lạ.
Theo nhiều chuyên gia xã hội học, mạng xã hội đang “lãng mạn hóa” cuộc sống van life bằng những khung hình đẹp nhưng ít khi cho thấy cảm giác cô đơn, bất ổn và áp lực tài chính phía sau.
Một số người sống kiểu “car life” thừa nhận họ phải liên tục quay video, đăng nội dung và kiếm tiền từ mạng xã hội để duy trì cuộc sống rong ruổi. Điều này khiến không ít ý kiến cho rằng trào lưu “bỏ tất cả để tự do” thực chất vẫn phụ thuộc vào áp lực kiếm tương tác trực tuyến.
Ngoài ra, nhiều chuyên gia tâm lý cũng cảnh báo việc sống cô lập, liên tục di chuyển và thiếu kết nối xã hội ổn định có thể gây ảnh hưởng tiêu cực tới tinh thần nếu kéo dài.
Dẫu vậy, sức hút của cuộc sống rong ruổi trong ô tô vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Với nhiều người trẻ đang kiệt sức vì công việc văn phòng và áp lực chi phí sống, hình ảnh chiếc xe cũ chạy dọc những cung đường dài vẫn tượng trưng cho một kiểu tự do mà họ luôn khao khát.
Từ một lối sống từng bị xem là kỳ quặc, “van life” giờ đây đã trở thành biểu tượng văn hóa mới trên mạng xã hội. Nhưng giữa tự do và bấp bênh, cuộc sống ngủ trong ô tô vẫn là lựa chọn khiến dư luận vừa ngưỡng mộ, vừa tranh cãi không ngừng.
Thông tư số 48/2026/TT-BCA của Bộ Công an, quy định Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về thiết bị camera giám sát sử dụng giao thức Internet sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.
Theo đó, từ ngày 1/7, tất cả các loại camera giám sát có kết nối Internet lưu hành tại Việt Nam phải tuân thủ các yêu cầu nghiêm ngặt về an ninh mạng.
Đây là lần đầu tiên Việt Nam ban hành quy chuẩn an ninh mạng dành riêng cho camera IP. Thông tư sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7 và áp dụng đối với mọi tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước có hoạt động sản xuất, kinh doanh hoặc nhập khẩu camera IP tại thị trường Việt Nam.
Theo quy chuẩn mới, một trong những yêu cầu đáng chú ý là mỗi camera IP phải sử dụng mật khẩu riêng biệt và duy nhất, hoặc bắt buộc người dùng thiết lập mật khẩu mới ngay khi sử dụng lần đầu. Nhà sản xuất cũng phải áp dụng cơ chế xác thực có khả năng chống các công cụ dò quét mật khẩu tự động.
Quy chuẩn yêu cầu thiết bị phải có chức năng cho phép người dùng xóa dữ liệu cá nhân, cấu hình riêng tư và các khóa mã hóa liên quan trực tiếp trên thiết bị. Đồng thời, các hãng sản xuất phải minh bạch về khả năng thu thập dữ liệu của camera, từ hình ảnh, âm thanh đến các dữ liệu nhạy cảm như sinh trắc học hoặc vị trí địa lý.
Bên cạnh đó, người dùng phải có quyền đồng ý hoặc thu hồi sự đồng ý đối với việc thu thập và xử lý dữ liệu cá nhân bất cứ lúc nào. Camera IP cũng phải hỗ trợ lưu trữ dữ liệu trên các máy chủ tại Việt Nam nhằm giảm rủi ro dữ liệu bị chuyển ra nước ngoài.
Ngoài ra, các nhà sản xuất phải công bố rõ thời hạn bảo hành, hỗ trợ cập nhật phần mềm và thông báo các bản vá bảo mật. Thiết bị cũng phải có khả năng tự khôi phục hoạt động và kết nối ổn định sau các sự cố về nguồn điện hoặc đường truyền. Quy định mới được kỳ vọng góp phần nâng cao mức độ an toàn cho người dùng và hạn chế nguy cơ rò rỉ hình ảnh, dữ liệu từ hệ thống camera giám sát.
Những ngày đầu mùa nước, đồng cỏ năng ở Vườn quốc gia Tràm Chim (tỉnh Đồng Tháp) phủ một màu xanh non mướt mắt. Giữa không gian ấy, chương trình bảo tồn sếu đầu đỏ vẫn đang âm thầm bước tiếp, với mục tiêu lớn hơn nhiều so với việc đưa một loài chim quay lại nơi từng là "quê nhà".
Nhiều thập niên trước, sếu đầu đỏ từng là hình ảnh quen thuộc của vùng đất ngập nước Đồng Tháp Mười. Nhưng khi sinh cảnh thay đổi, nguồn thức ăn suy giảm, đàn sếu thưa dần rồi biến mất khỏi những bãi ăn quen thuộc.
Theo Tiến sĩ Trần Triết - Giám đốc Chương trình Bảo tồn Sếu Đông Nam Á, Ấn Độ, Thái Bình Dương, Úc thuộc Hội Sếu Quốc tế - câu chuyện bảo tồn hôm nay không thể chỉ nhìn bằng số lượng cá thể được nuôi thả.
"Việc thả sếu chỉ là phần nhìn thấy được. Điều quan trọng hơn là phục hồi hệ sinh thái, để vùng đất vận hành gần với quy luật tự nhiên, đồng thời gắn với mục tiêu phát triển nông nghiệp sinh thái, giảm phát thải", ông nói.
Chương trình của Đồng Tháp được xác định là chiến lược dài hạn, với giai đoạn đầu kéo dài 10 năm, hướng tới mục tiêu xây dựng quần thể khoảng 100 cá thể ngoài tự nhiên. Nhưng để đạt được điều đó, không gian sống cho sếu phải được mở rộng vượt ra ngoài khu vực bảo vệ nghiêm ngặt.
Kinh nghiệm từ nhiều quốc gia cho thấy, sếu có thể sử dụng cả đất nông nghiệp làm nơi kiếm ăn, sinh sống, thậm chí làm tổ trong mùa sinh sản. Điều này đặt ra yêu cầu mới cho Vườn quốc gia Tràm Chim: Phục hồi hệ sinh thái không chỉ bên trong vùng lõi mà cả khu vực sản xuất xung quanh.
Ông Đoàn Văn Nhanh, Phó Giám đốc Trung tâm Bảo tồn và Hợp tác quốc tế – Vườn quốc gia Tràm Chim, cho biết, nhiều chương trình quản lý sinh thái đã được triển khai liên tục, từ điều tiết nước, quản lý lửa đến khôi phục thảm thực vật và bãi ăn tự nhiên.
"Đề án bảo tồn sếu được xây dựng từ thực tế số lượng sếu suy giảm. Quá trình thực hiện luôn có sự tham vấn chuyên gia để bảo đảm định hướng phục hồi hệ sinh thái lâu dài", ông Nhanh chia sẻ.
Ở Tràm Chim, bảo tồn vì thế không còn là câu chuyện giữ lại vài khoảng rừng hay một loài chim quý. Đó là nỗ lực hàn gắn những mắt xích sinh thái đã từng bị đứt gãy trên một vùng đất ngập nước đặc biệt của miền Tây.
Muốn sếu sống được ngoài tự nhiên, sinh cảnh an toàn phải hiện diện cả ở nơi người dân canh tác. Đó là lý do mô hình lúa sinh thái đang dần trở thành một phần quan trọng trong chương trình bảo tồn tại Vườn quốc gia Tràm Chim.
Tại vùng đệm, nhiều nông hộ bắt đầu thay đổi cách làm ruộng: giảm phân hóa học, hạn chế thuốc bảo vệ thực vật, ưu tiên phương thức canh tác thân thiện hơn với môi trường.
Là người đi đầu áp dụng mô hình này, ông Bùi Quang Sang, nông dân ấp Tân Hưng, xã Tràm Chim, cho rằng, việc giảm hóa chất không chỉ có lợi cho sản xuất mà còn mở thêm cơ hội cho sếu đầu đỏ quay lại.
"Tôi thấy mô hình này rất ý nghĩa. Ruộng sạch hơn, ít ô nhiễm hơn. Nếu môi trường được cải thiện thì đàn sếu có thể trở về, bà con ai cũng mong điều đó", ông Sang bộc bạch.
Theo Tiến sĩ Nguyễn Thị Ngọc Trúc, Trưởng Bộ môn Nông học, Viện Cây ăn quả miền Nam, giá trị của chương trình nằm ở chỗ tạo ra sự kết nối giữa bảo tồn thiên nhiên và thực hành nông nghiệp bền vững.
Thực tế, hành trình phục hồi sếu đầu đỏ tại Vườn quốc gia Tràm Chim chưa thể đo đếm bằng thời gian ngắn. Đó là quá trình lâu dài, đòi hỏi khoa học, nguồn lực và sự đồng hành của cộng đồng.
Nhưng điều đáng ghi nhận là hướng đi ấy đang tạo ra những chuyển động tích cực: đất được cải thiện, nguồn nước được gìn giữ, nhận thức của người dân thay đổi từng bước. Và trên hết, câu chuyện bảo tồn đã vượt khỏi phạm vi của một dự án môi trường đơn thuần.
Theo dự thảo quyết định, xe mô tô, xe gắn máy kinh doanh vận chuyển hành khách, hàng hóa phải bảo đảm điều kiện như sau: Được cấp chứng nhận đăng ký xe và gắn biển số xe theo quy định của pháp luật; bảo đảm chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường theo quy định của pháp luật.
Xe thô sơ phải đảm bảo điều kiện theo quy định như sau: Hệ thống, bộ phận hãm còn hiệu lực; có bộ phận phát âm thanh cảnh báo (còi, chuông); có đèn chiếu sáng hoặc tấm phản quang phía trước, phía sau phải có đèn hoặc tấm phản quang.
Trường hợp có quy định khác về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật đối với phương tiện xe thô sơ quy định tại khoản này thì thực hiện theo quy định của tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật đó.
Hành khách được chở trên mô tô, xe gắn máy và xe thô sơ khi tham gia giao thông đường bộ không được thực hiện các hành vi sau đây: Mang, vác vật cồng kềnh; sử dụng ô; bám, kéo hoặc đẩy các phương tiện khác; đứng trên yên, giá đèo hàng hoặc ngồi trên tay lái; hành vi khác gây mất trật tự, an toàn giao thông đường bộ.
Hàng hóa xếp trên xe mô tô, xe gắn máy không được vượt quá chiều rộng giá đèo hàng về mỗi bên 0,3m, vượt quá về phía sau giá đèo hàng 0,5m theo thiết kế của nhà sản xuất; chiều cao xếp hàng hóa tính từ mặt đường xe chạy không vượt quá 2m.
Hàng hóa xếp trên xe thô sơ phải bảo đảm an toàn, không gây cản trở giao thông và che khuất tầm nhìn của người điều khiển. Hàng hóa xếp trên xe không vượt quá 1/3 chiều dài thân xe và không vượt quá 1m phía trước và phía sau xe; không vượt quá 0,4m mỗi bên bánh xe.
Đáng chú ý trong dự thảo quyết định là quy định phạm vi hoạt động của các loại phương tiện trên. Theo đó, xe mô tô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch kinh doanh vận chuyển hành khách, hàng hóa sử dụng nền tảng phần mềm, ứng dụng hỗ trợ kết nối vận tải bị cấm lưu thông trong vùng phát thải thấp trên địa bàn thành phố.
Đối với xe mô tô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch kinh doanh vận chuyển hành khách, hàng hóa không sử dụng nền tảng phần mềm, ứng dụng hỗ trợ kết nối vận tải cấm lưu thông trong vùng phát thải thấp theo khung giờ/thời điểm quy định. Ngoài các khung giờ/thời điểm bị cấm, được lưu thông khi đáp ứng quy chuẩn khí thải theo lộ trình được Chính phủ hoặc thành phố ban hành.
Theo dự thảo mới, xe đạp công cộng được phép hoạt động 24/24h theo tổ chức giao thông trên địa bàn thành phố. Việc này tạo điều kiện tối đa để người dân tiếp cận và sử dụng dịch vụ mọi thời điểm trong ngày, đặc biệt phục vụ nhu cầu di chuyển ngắn, kết nối "chặng cuối" với các loại hình vận tải hành khách công cộng như xe buýt, đường sắt đô thị.
Xe xích lô du lịch chỉ được phép hoạt động trên các tuyến đường phố, điểm dừng, đỗ đón trả khách do thành phố quyết định. Quy định này nhằm thiết lập khuôn khổ quản lý chặt chẽ, phù hợp với đặc thù của loại hình vận tải mang tính du lịch, đồng thời bảo đảm trật tự, an toàn giao thông và mỹ quan đô thị.
Hà Nội khuyến khích cá nhân tham gia hoạt động kinh doanh vận chuyển hành khách, hàng hóa bằng xe mô tô, xe gắn máy, xe thô sơ tham gia, thành lập các tổ chức (hợp tác xã, hội nghề nghiệp) hoặc ký hợp đồng lao động với các doanh nghiệp kinh doanh vận tải đường bộ để đảm bảo quyền lợi, nghĩa vụ của người lao động.
