Sáng 25-5, Hãng tin Reuters cập nhật: Giá dầu thế giới đã giảm xuống mức thấp nhất trong hai tuần vào sáng nay, khi thị trường lạc quan rằng Mỹ và Iran đang tiến gần hơn tới thỏa thuận hòa bình, dù hai bên vẫn còn bất đồng về các vấn đề then chốt, trong đó có việc phong tỏa eo biển Hormuz.
Giá dầu thô Brent giảm 4,71 USD, tương đương 4,55%, xuống còn 98,83 USD/thùng, trong khi dầu thô WTI của Mỹ giảm 4,57 USD, tương đương 4,73%, xuống còn 92,03 USD/thùng.
Hôm 23-5, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Washington và Iran về cơ bản đã hoàn tất đàm phán một bản ghi nhớ (MOU) hướng tới thỏa thuận hòa bình, theo đó eo biển Hormuz – cửa ngõ thông thương 1/5 lượng dầu mỏ và khi tự nhiên hóa lỏng của thế giới trước xung đột – sẽ được mở lại.
Tuy nhiên, hai bên vẫn còn chia rẽ về một số vấn đề khó khăn. Hôm 24-5, ông Trump cho biết ông đã yêu cầu các đại diện Mỹ không vội vàng ký kết bất kỳ thỏa thuận nào với Iran.
Nhà phân tích Saul Kavonic tại Công ty MST Marquee nhận định: “Bất chấp mọi điều kiện ràng buộc và những rủi ro vẫn còn tồn tại đối với thỏa thuận hòa bình cũng như eo biển Hormuz, đã xuất hiện một chút ánh sáng ở cuối đường hầm, giúp giảm bớt áp lực lên giá dầu trong ngắn hạn”.
Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng sẽ mất nhiều tháng để lượng dầu vận chuyển qua eo biển Hormuz trở lại bình thường và để các cơ sở dầu khí bị hư hại được sửa chữa hoàn toàn.
Ngày 24-5, Tổng giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus cho biết các văn phòng của tổ chức này tại Kiev đã bị hư hại do mảnh vỡ từ các đợt không kích của Nga, đồng thời nhấn mạnh các cuộc tấn công nhằm vào dân thường phải chấm dứt, theo Hãng tin AFP.
Nga đã tiến hành cuộc tấn công dữ dội nhằm vào thủ đô của Ukraine, khiến bốn người thiệt mạng. Matxcơva sử dụng tên lửa siêu vượt âm Oreshnik có khả năng mang đầu đạn hạt nhân trong cuộc tấn công này vào đầu ngày 24-5.
Văn phòng WHO tại Kiev “đã bị trúng mảnh vỡ từ một trong nhiều cuộc không kích nhằm vào thành phố, làm hư hại cửa sổ tầng 3”, theo ông Tedros. “Tòa nhà này là nơi đặt trụ sở của nhiều cơ quan Liên hợp quốc khác ngoài WHO. Không có ai bị thương” – ông thông tin trên nền tảng X.
“Đến nay đã ghi nhận nhiều trường hợp thương vong do các cuộc tấn công qua đêm nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự. Các cuộc tấn công vào ngành y tế và dân thường phải chấm dứt. Chúng tôi một lần nữa kêu gọi ngừng bắn. Hòa bình là liều thuốc tốt nhất” – ông Tedros nhấn mạnh.
Hôm 24-5, báo The Telegraph (Anh) dẫn một nguồn tin tiết lộ: Anh, Pháp và một số thành viên khác trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã chặn một kế hoạch theo đó mỗi nước thành viên sẽ đóng góp 0,25% GDP để viện trợ quân sự cho Ukraine.
Trước đó, Tổng thư ký NATO Mark Rutte nói với báo giới hôm 22-5 rằng đề xuất này có khả năng sẽ bị bác bỏ.
“Tôi không nghĩ đề xuất này sẽ được chấp nhận, vì có nhiều sự phản đối đối với mức cố định 0,25%” – ông nói.
Ông Rutte không nêu đích danh các nước phản đối đề xuất, song một nguồn tin trong NATO nói với báo The Telegraph rằng các quốc gia không ủng hộ gồm Anh, Pháp, Canada, Ý và Tây Ban Nha. “Họ không thực sự hào hứng với ý tưởng này” – nguồn tin cho biết.
Thông tin trên xuất hiện ngay sau khi Anh bất ngờ nới lỏng các biện pháp trừng phạt đối với dầu mỏ Nga, giáng thêm đòn mạnh vào hình ảnh của London với tư cách là một trong những đồng minh kiên định nhất của Ukraine.
Theo Cơ quan Vũ trụ có người lái Trung Quốc (CMSA), tàu vũ trụ có người lái Thần Châu-23 của nước này đã ghép nối thành công với trạm vũ trụ Thiên Cung vào rạng sáng 25-5.
Tàu Thần Châu-23 đã thực hiện quá trình tiếp cận và ghép nối nhanh, tự động với module lõi Thiên Hà của trạm Thiên Cung. Toàn bộ quá trình kết nối mất khoảng 3,5 giờ.
Ba phi hành gia trên tàu vũ trụ sau đó sẽ đi vào module Thiên Hà. Trong khi đó, các thành viên phi hành đoàn của tàu Thần Châu-21 đang ở trên trạm vũ trụ đã sẵn sàng đón chào những phi hành gia mới.
Trước đó vào tối muộn 24-5, Trung Quốc đã phóng thành công tàu Thần Châu-23 bằng tên lửa đẩy Trường Chinh-2F từ Trung tâm Phóng vệ tinh Tửu Tuyền ở tây bắc nước này.
Một trong những thử nghiệm quan trọng của sứ mệnh Thần Châu-23 là một thành viên trong phi hành đoàn sẽ ở lại trên quỹ đạo trọn vẹn một năm, nhằm nghiên cứu các tác động của việc lưu trú dài ngày trong môi trường vi trọng lực. Thử nghiệm này là một phần trong công tác chuẩn bị của Trung Quốc cho các sứ mệnh Mặt trăng cũng như các sứ mệnh sao Hỏa trong tương lai.
Theo phóng viên TTXVN tại Berlin, một vụ tấn công mạng quy mô lớn nhằm vào đối tác cung cấp dịch vụ cho nhiều bệnh viện tại Đức đã làm rò rỉ thông tin cá nhân của hàng chục ngàn bệnh nhân. Sự cố ảnh hưởng đến nhiều cơ sở y tế tại các bang Baden-Wurttemberg, Nordrhein-Westfalen, Rheinland-Pfalz và Saarland.
Công ty Unimed, đơn vị cung cấp dịch vụ có trụ sở tại thành phố Wadern, thuộc bang Saarland, xác nhận vụ việc xảy ra từ giữa tháng 4 vừa qua. Theo Unimed, hệ thống kế toán của công ty đã được khôi phục hoạt động ngay sau đó. Doanh nghiệp này cho biết đang phối hợp xử lý sự cố và đánh giá các tác động đối với bệnh viện đối tác cũng như người bệnh.
Kết quả điều tra ban đầu cho thấy nhóm tin tặc đã tìm cách mã hóa toàn bộ hệ thống của Unimed nhằm mục đích tống tiền, song âm mưu này đã bị ngăn chặn kịp thời.
Tuy nhiên, trước khi hệ thống bảo vệ được kích hoạt, một lượng lớn dữ liệu đã bị đánh cắp. Toàn bộ thông tin bị rò rỉ đều liên quan đến các bệnh nhân khám chữa bệnh theo diện bảo hiểm tư nhân hoặc tự chi trả viện phí.
Nhiều bệnh viện lớn tại Đức xác nhận bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Bệnh viện Đại học Koln cho biết khoảng 30.000 bệnh nhân có thông tin bị lộ, trong khi Bệnh viện Đại học Dusseldorf ghi nhận hơn 3.000 trường hợp. Tại bang Baden-Wurttemberg, dữ liệu của hơn 72.000 bệnh nhân thuộc các Bệnh viện Đại học Freiburg, Ulm, Heidelberg và Tubingen đã bị tin tặc chiếm đoạt.
Tổ chức tư vấn giáo dục Learning First ở Úc mới đây đã khuyến nghị các hệ thống trường học nước này khẩn trương đưa ra các biện pháp ứng phó trước tình trạng học sinh sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong quá trình làm bài tập.
Báo cáo của Learning First về thực trạng sử dụng AI trong trường học cho thấy khoảng 50% số giáo viên trung học tại bang New South Wales (NSW) – bang đông dân nhất Úc – phản ánh tình trạng học sinh sử dụng AI để làm bài tập và chưa có biện pháp ngăn chặn tình trạng học sinh “đạo văn” hoặc gian lận liên quan đến công nghệ này.
Báo cáo dựa trên kết quả khảo sát hơn 4.000 giáo viên và nhà quản lý giáo dục thuộc các trường công lập, trường Công giáo và trường tư thục tại bang NSW.
"Sẽ không khôn ngoan chút nào nếu trao quyền cho Nga bổ nhiệm nhà đàm phán đại diện cho chính chúng ta", Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU) Kaja Kallas nói với phóng viên tại cuộc họp ngoại trưởng ở Brussels ngày 11/5.
Tổng thống Nga Vladimir Putin trước đó bày tỏ tin tưởng xung đột Ukraine "đang đi đến hồi kết" và sẵn lòng đàm phán thỏa thuận an ninh mới cho châu Âu. Lãnh đạo Nga nói rằng bản thân muốn ông Gerhard Schroeder, thủ tướng Đức giai đoạn 1998-2005, là người giúp khởi động đối thoại.
Các nhà ngoại giao EU phản đối ý tưởng, chỉ ra rằng ông Schroeder là nhà vận động hành lang cấp cao cho các công ty nhà nước Nga. "Đó là lý do Tổng thống Putin muốn cựu thủ tướng Đức đảm nhận vai trò này, để ông ấy sẽ ngồi ở cả hai phía của bàn đàm phán", bà Kallas nói.
Cựu thủ tướng Đức duy trì quan hệ thân thiết với Tổng thống Putin và chưa từng lên án chiến dịch của Nga tại Ukraine. Ông từng giữ vai trò quan trọng trong những dự án năng lượng của Nga như đường ống dẫn khí đốt Nord Stream, cũng là thành viên hội đồng quản trị của công ty dầu khí Nga Rosneft trước khi rời vị trí vào năm 2022.
Bộ trưởng phụ trách các vấn đề châu Âu của Đức Gunther Krichbaum tuyên bố ông Schroeder không thể trở thành "nhà trung gian đàm phán trung thực". "Ông ấy đang và chắc chắn đã bị ảnh hưởng lớn từ ông Putin", Bộ trưởng Krichbaum nhận định.
Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha cũng bác bỏ vai trò của ông Schroeder, nhưng cho rằng châu Âu có thể tham gia các cuộc đối thoại hỗ trợ cho nỗ lực đàm phán chấm dứt xung đột mà Mỹ dẫn dắt.
Một nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết ông Sybiha đã đề xuất các đối tác EU làm trung gian cho thỏa thuận giữa Nga và Ukraine nhằm dừng các cuộc tấn công vào sân bay của nhau. Ý tưởng của Ukraine là tập trung vào một mục tiêu khả thi, thay vì giải pháp toàn diện để chấm dứt xung đột.
Ngoại trưởng Áo Beate Meinl-Reisinger cho biết đã đến lúc EU cần tích cực tham gia hơn vào các cuộc đàm phán với Nga và đề cử một nhóm đối thoại. "Chúng ta sẽ quyết định điều đó, chứ không phải Nga", bà nói.
Trong hội nghị ở khu định cư Do Thái tại Bờ Tây hôm 29/5, Thủ tướng Benjamin Netanyahu tuyên bố quân đội Israel đang gia tăng sức ép đối với nhóm vũ trang Hamas.
"Chúng ta đang kiểm soát 60% lãnh thổ tại Dải Gaza. Trước đây là 50%, sau đó tăng lên 60%. Chỉ thị của tôi là tiến từng bước một, trước mắt là 70%", ông nói giữa những tiếng hô hào kêu gọi Israel kiểm soát toàn bộ khu vực.
Theo thông tin được Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) cung cấp cho các tổ chức viện trợ quốc tế hồi cuối tháng 4, Tel Aviv trên thực tế đã kiểm soát khoảng 64% diện tích Dải Gaza. Israel tiếp tục mở rộng vùng kiểm soát quân sự có thể buộc khoảng hai triệu người Palestine phải tập trung trong khu vực ngày càng thu hẹp, mở ra các nguy cơ về khủng hoảng nhân đạo.
Theo thỏa thuận ngừng bắn do Mỹ làm trung gian, có hiệu lực từ tháng 10/2025, quân đội Israel phải rút về ranh giới được gọi là "đường vàng", phân định giữa khoảng 53% diện tích Gaza đặt dưới giám sát của Israel và phần lãnh thổ còn lại do lực lượng địa phương quản lý.
Hamas hôm 27/5 cáo buộc Israel đã dịch chuyển ranh giới, cho rằng đây là hành động vi phạm nghiêm trọng thỏa thuận và là nỗ lực áp đặt hiện trạng mới bằng vũ lực, nhằm củng cố quyền kiểm soát quân sự đối với Gaza.
Israel và Hamas đều có nghĩa vụ tuân thủ lệnh ngừng bắn, nhưng tiến trình thực hiện thỏa thuận đã đình trệ trong nhiều tháng. Giai đoạn tiếp theo của kế hoạch dự kiến gồm Hamas từ bỏ vũ khí và quân đội Israel rút dần khỏi các khu vực chiếm đóng, song đàm phán về thực thi cả hai điều khoản đều đang bế tắc.
Nickolay Mladenov, nhà ngoại giao Bulgaria phụ trách triển khai thỏa thuận, cảnh báo rằng nếu đàm phán không đạt được tiến triển, "đường vàng" có thể trở thành "hàng rào" gây chia cắt lâu dài trên Gaza. Ông cho biết dân thường vẫn thiệt mạng và nhiều gia đình tiếp tục sống trong lo sợ trước các cuộc không kích của Israel.
Israel liên tục tiến hành các đợt tấn công nhằm vào Gaza kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, lập luận rằng Hamas đang tái vũ trang và tái thiết lực lượng. Theo cơ quan y tế Palestine, hơn 850 người đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công này.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt hôm qua gây tò mò khi thông báo trên mạng xã hội X rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ "cập nhật thông tin quan trọng" về xung đột Iran trong bài phát biểu giờ vàng trước toàn quốc vào lúc 21h ngày 1/4 (8h ngày 2/4 giờ Hà Nội).
Bà Leavitt không cung cấp thêm thông tin về bài phát biểu của ông Trump, khiến dư luận thế giới càng quan tâm hơn, trong bối cảnh chiến sự Iran sắp bước sang tuần thứ 6. Một số báo Mỹ đưa ra dự đoán rằng ông Trump sẽ thông báo phát động chiến dịch tấn công trên bộ vào Iran, những người khác lại tin rằng Tổng thống sẽ tuyên bố chiến thắng và rút quân.
Nhưng khi xuất hiện trên truyền hình, Tổng thống Mỹ không đưa ra bất cứ thông báo gây chấn động nào như vậy. Ông khẳng định cuộc chiến giữa Mỹ - Israel với Iran đang đi đến hồi kết, dù không nêu lộ trình rút quân rõ ràng và cảnh báo sẽ tiếp tục chiến dịch tấn công để đưa nước này "về thời đồ đá", lời đe dọa mà ông cũng đã đưa ra một ngày trước đó.
Tổng thống mô tả chiến dịch tấn công Iran là một "thành công vang dội", đồng thời trấn an những người Mỹ đang lo ngại về cuộc chiến, kêu gọi họ nhìn nhận cuộc xung đột một cách khách quan hơn.
Tổng thống liệt kê thời gian tham chiến của Mỹ trong các cuộc xung đột trước đây nhằm nhắc nhở người dân rằng chiến dịch tấn công Iran mới chỉ bước sang tháng thứ hai. Tuy nhiên, tương tự những gì đã thể hiện trong hơn một tháng qua, ông Trump một lần nữa đưa ra các thông tin mơ hồ và mâu thuẫn, đan xen nỗ lực ngoại giao với lời đe dọa leo thang tấn công Iran.
"Chúng ta sẽ giáng những đòn cực mạnh trong hai đến ba tuần tới", ông nói trong bài phát biểu dài 19 phút. "Nếu không có thỏa thuận nào đạt được, chúng ta sẽ tấn công đồng loạt và thích đáng vào tất cả nhà máy phát điện của họ".
Tổng thống Trump yêu cầu Iran đàm phán để kết thúc chiến sự, chỉ một ngày sau khi gợi ý với các phóng viên tại Nhà Trắng rằng ông không cần Iran đạt được thỏa thuận để chấm dứt xung đột.
Ông coi việc mở lại eo biển Hormuz, tuyến đường vận tải dầu mỏ quan trọng đối với toàn cầu, là vấn đề của các quốc gia khác, không phải Mỹ. Nhưng trước đó, Tổng thống Mỹ viết trên mạng xã hội rằng sẽ không đồng ý với bất kỳ thỏa thuận ngừng bắn nào trừ khi eo biển này được thông suốt. Iran đã chặn các chuyến tàu chở dầu qua đây, khiến giá dầu và khí đốt tự nhiên toàn cầu tăng vọt.
"Chúng tôi sẽ hỗ trợ, nhưng các quốc gia khác nên chủ động bảo vệ nguồn dầu mà họ đang phụ thuộc nặng nề", ông Trump nói.
Tổng thống Mỹ thông báo rằng năng lực khai hỏa tên lửa và máy bay không người lái (UAV) của Iran đã bị "hạn chế đáng kể" sau hơn một tháng chiến sự. Đây là thông điệp mà Tổng thống từng nhiều lần nhắc đến. Tuy nhiên, thực tế cho thấy Iran vẫn còn một lượng lớn vũ khí trong kho dự trữ và vẫn tiếp tục tập kích Israel ngay sau bài phát biểu của ông Trump.
Theo giới chuyên gia, "cập nhật quan trọng" của Tổng thống Trump về cuộc chiến tại Iran gây thất vọng vì nó giống như một nỗ lực quảng bá muộn màng nhằm lôi kéo sự ủng hộ từ cử tri Mỹ, khi cuộc chiến bắt đầu vượt khỏi khung thời gian 4-5 tuần mà ông vạch ra từ đầu chiến sự.
Phát biểu giờ vàng này không đưa ra bất kỳ câu trả lời mới nào cho vấn đề cử tri Mỹ quan tâm nhất lúc này: Khi nào cuộc chiến sẽ kết thúc. Tổng thống cũng không nêu rõ mục tiêu cuối cùng ông hướng tới khi phát động chiến dịch, như liệu ông có kế hoạch đưa bộ binh vào để tịch thu số uranium làm giàu hay làm suy yếu khả năng kiểm soát eo biển Hormuz của Iran hay không.
Tổng thống không cung cấp thêm bất kỳ dấu hiệu lạc quan mới nào về tiến trình đàm phán ngoại giao với Iran mà trước đó ông từng khẳng định là đang có tiến triển. Trái lại, việc ông lặp lại lời đe dọa tấn công các nhà máy điện Iran có nguy cơ mở rộng hơn nữa cuộc chiến mà ông vừa thuyết phục công chúng Mỹ ủng hộ.
Theo CNN, các quan chức Nhà Trắng cho biết họ hài lòng với cách Tổng thống Trump truyền tải bài phát biểu khi ông đã thực hiện đúng những mục tiêu mà họ đề ra: Nêu những lý do để Mỹ phát động cuộc chiến và thành công của các hoạt động quân sự đến nay, đồng thời trấn an người dân Mỹ rằng cuộc xung đột đang tiến gần đến hồi kết.
Mặt khác, Tổng thống còn bám sát kịch bản, duy trì bài phát biểu gói gọn trong 20 phút như kế hoạch, dù nội dung không có cập nhật mới nào cho những người đã theo dõi sát sao cuộc xung đột suốt hơn một tháng qua.
Họ hy vọng cách Tổng thống phát biểu, với mức độ trang trọng của một thông điệp quốc gia, sẽ thuyết phục được nhiều người Mỹ tin tưởng ông vào thời điểm mà các cuộc thăm dò liên tục cho thấy công chúng đang dần cạn kiệt kiên nhẫn.
Một số thành viên đảng Dân chủ, trong đó có thượng nghị sĩ Chris Coons, đã bày tỏ không hài lòng về bài phát biểu. "Không có kế hoạch rõ ràng, nội dung lan man, thiếu căn cứ và không nghiêm túc", ông viết.
Giới phân tích cho rằng khả năng bài phát biểu của Tổng thống Trump có thể buộc Iran ngồi vào bàn đàm phán là rất thấp, bởi những gì ông nói không có gì mới đối với họ.
Do đó, giới lãnh đạo Iran có lẽ sẽ tiếp tục duy trì thông điệp cứng rắn giống như trước đây, tập trung vào phòng thủ quân sự và đáp trả, đồng thời tiếp tục tuyên bố không có cuộc đàm phán nào với Mỹ, bởi thực tế, nội dung bài phát biểu từ Tổng thống Trump không đủ sức khiến họ thay đổi lập trường đối với cuộc chiến.
Trita Parsi, Phó chủ tịch điều hành Viện Quincy, trụ sở tại Washington, nhận định những gì Tổng thống Trump đưa ra "về cơ bản là bản tổng hợp tất cả những bài viết ông đã đăng trên mạng xã hội trong 30 ngày qua, gần như theo trình tự thời gian".
"Nhưng chính vì bài phát biểu này dường như không có gì mới, nó đã để lộ ra rằng ông ấy thực sự không có một kế hoạch nào đối với cuộc xung đột", Parsi cho hay.
Seth Moulton, cựu binh thủy quân lục chiến Mỹ, hạ nghị sĩ đảng Dân chủ, đánh giá cách tiếp cận "mơ hồ" của Tổng thống Trump đối với Iran đã đẩy quân đội nước này vào tình thế "nguy hiểm" mà vẫn không đạt được các mục tiêu đã đề ra.
"Bài phát biểu của Tổng thống Trump khá tệ, cho thấy ông ấy mất phương hướng đến nhường nào", Moulton nhận xét.
Nhưng các thành viên Cộng hòa lại ca ngợi diễn văn của ông Trump. "Tài lãnh đạo của Tổng thống, cùng với lòng dũng cảm của những người lính Mỹ, là lý do giúp chúng ta có được giấc ngủ an toàn hơn mỗi đêm", thượng nghị sĩ Cộng hòa Lindsey Graham viết trên X.
