Diễn đàn Tương lai ASEAN (AFF) 2026 sẽ diễn ra tại Hà Nội vào ngày 9-10/6, đánh dấu sự kiện đối ngoại đa phương cấp cao lớn đầu tiên do Việt Nam chủ trì sau Đại hội Đảng lần thứ XIV.
Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường hôm nay cho biết chủ đề “Hòa bình, Thịnh vượng và Phát triển lấy người dân làm trung tâm” của sự kiện phản ánh đúng những ưu tiên cốt lõi mà ASEAN và cả khu vực đang theo đuổi, theo Bộ Ngoại giao.
Hòa bình là điều kiện tiên quyết cho phát triển, thịnh vượng là mục tiêu chung của mọi quốc gia thành viên, còn việc đặt người dân ở vị trí trung tâm là tinh thần xuyên suốt của cộng đồng ASEAN. Tương lai của khu vực không thể được định hình nếu thiếu sự tham gia của người dân, những người vừa là chủ thể, vừa là người thụ hưởng của tiến trình hợp tác.
“Vì vậy, diễn đàn năm nay được thiết kế như một không gian đối thoại mở và rộng rãi, nơi không chỉ có các lãnh đạo, mà còn có học giả, doanh nghiệp, giới trẻ, tổ chức xã hội và đại diện các chính đảng, địa phương cùng góp tiếng nói”, Thứ trưởng cho biết.
Tại Đối thoại Shangri-La 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có bài phát biểu dẫn đề, trong đó nhấn mạnh sự cần thiết kiến tạo một cấu trúc khu vực mở, bao trùm và lấy ASEAN làm trung tâm.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng lưu ý rằng vai trò trung tâm của ASEAN không phải là điều mặc nhiên, mà cần được củng cố bằng đoàn kết, tự chủ chiến lược và năng lực kiến tạo chương trình nghị sự chung.
AFF 2026 chính là sự nối tiếp và cụ thể hóa tinh thần đó ở cấp độ đối thoại khu vực. Diễn đàn là nơi ASEAN và các đối tác cùng bàn cách giữ vững vị thế của khối trong một môi trường chiến lược nhiều biến động, để mọi sáng kiến, mọi cơ chế mới đều bổ trợ cho nhau và không làm suy yếu vai trò trung tâm của ASEAN.
Việc Việt Nam khởi xướng và kiên trì tổ chức một diễn đàn như AFF, cùng với việc tham gia chủ động, có trách nhiệm tại các cơ chế khu vực và quốc tế, thể hiện rõ tinh thần một thành viên tích cực, có trách nhiệm. Đó cũng chính là cách Việt Nam đóng góp thiết thực vào hòa bình, ổn định và phát triển chung của khu vực.
Qua hai kỳ tổ chức năm 2024 và 2025, nhiều ý tưởng, sáng kiến từ Diễn đàn đã được tiếp thu, phản ánh trong văn kiện của các Hội nghị Cấp cao ASEAN cùng năm. Điều đó cho thấy AFF không chỉ là nơi trao đổi học thuật, mà thực sự bổ trợ thiết thực cho các tiến trình chính thức của ASEAN.
Năm nay, Diễn đàn diễn ra đúng vào thời điểm ASEAN đang triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045. Đây cũng là sự kiện đối ngoại đa phương cấp cao lớn đầu tiên do Việt Nam chủ trì sau Đại hội Đảng lần thứ XIV, bầu cử Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp.
“Chúng tôi kỳ vọng AFF 2026 sẽ đóng góp thêm nhiều góc nhìn, sáng kiến và khuyến nghị chính sách thiết thực cho tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN. Và thông qua Diễn đàn, Việt Nam mong muốn tiếp tục thể hiện vai trò một thành viên chủ động, tích cực, đóng góp có trách nhiệm vào công việc chung của khu vực, qua đó triển khai thắng lợi đường lối đối ngoại và hội nhập quốc tế của Đảng, Nhà nước”, Thứ trưởng cho biết.
"Tôi nghĩ chúng ta đang đạt được tiến bộ. Câu hỏi cơ bản là liệu tiến bộ đó có đủ để đáp ứng lằn ranh đỏ của Tổng thống Mỹ Donald Trump hay không", Reuters dẫn lời ông Vance ngày 13.5 nói. Theo ông, ưu tiên hàng đầu của chính quyền ông Trump là bảo đảm Iran không bao giờ có thể sở hữu vũ khí hạt nhân.
Trong khi đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 13.5 nói với Fox News rằng Washington hy vọng Trung Quốc sẽ đóng vai trò tích cực hơn trong việc thuyết phục Iran giảm các hành động gây căng thẳng tại vùng Vịnh.
Tuy nhiên, trước chuyến đi Trung Quốc, ông Trump lại cho rằng Mỹ không cần Bắc Kinh hỗ trợ. "Họ [Iran] đã bị đánh bại về mặt quân sự, và hoặc họ sẽ làm điều đúng đắn, hoặc chúng tôi sẽ hoàn thành công việc", ông Trump nói.
Về phía Iran, Ngoại trưởng Abbas Araghchi ngày 13.5 cáo buộc Mỹ "liên tục vi phạm thỏa thuận ngừng bắn" bằng việc tiếp tục phong tỏa các cảng biển Iran, theo Hãng tin ISNA. Ông cho rằng "sự thiếu thiện chí và thiếu trung thực" của Washington là nguyên nhân khiến các cuộc đàm phán chưa đạt đột phá.
Ông Araghchi cũng cho biết Tehran đang tham vấn về các quy định mới liên quan eo biển Hormuz theo luật quốc tế.
Iran đã hạn chế phần lớn hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz kể từ khi xung đột với Mỹ và Israel bùng phát ngày 28.2. Tuyến đường thủy này chiếm khoảng 1/5 lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng vận chuyển toàn cầu, cùng nhiều mặt hàng thiết yếu khác, theo AFP.
Phát ngôn viên quân đội Iran Mohammad Akraminia ngày 13.5 nói việc giám sát eo biển Hormuz có thể tạo nguồn thu "đáng kể" cho nước này, thậm chí "có thể tăng gấp đôi thu nhập từ dầu mỏ", đồng thời củng cố ảnh hưởng quốc tế của Tehran.
Cùng ngày, ông Ebrahim Azizi, Chủ nhiệm Ủy ban an ninh quốc gia của Quốc hội Iran, cho biết cơ quan này đã hoàn tất kế hoạch quản lý tuyến đường thủy chiến lược. Truyền hình nhà nước Iran dẫn lời ông nói Tehran muốn sử dụng vị trí của Hormuz như "một đòn bẩy quyền lực" thông qua việc quản lý chiến lược eo biển.
Trước đó, Phó chủ tịch Quốc hội Iran Hamidreza Hajibabaei cho biết Tehran đã nhận được những khoản thu đầu tiên từ phí quá cảnh đối với các tàu đi qua Hormuz.
Đại diện Cơ quan Công an bang Puebla (Mexico) ngày 17.5 thông báo 10 người thiệt mạng trong một vụ tấn công vũ trang tại thị trấn Tehuitzingo (bang Puebla) ở nước này vào rạng sáng cùng ngày. Toàn bộ nạn nhân tử vong do trúng đạn và đa số là người cùng gia đình. Động cơ và nghi phạm chưa được xác định, nhưng công tố viên Idamis Pastor tại Puebla cho hay đang điều tra theo giả định đây là mâu thuẫn gia đình, theo AFP.
Đây là vụ án mới nhất trong chuỗi những đợt bạo lực diễn ra tại Mexico trước thềm World Cup 2026. Mexico cùng Mỹ và Canada là đồng chủ nhà của ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh kỳ này, trong đó các trận đấu do Mexico tổ chức sẽ diễn ra tại TP.Mexico, Guadalajara và Monterrey. Cả 3 nơi này đều bị ảnh hưởng bởi tình trạng bạo lực, đặc biệt là Guadalajara, thủ phủ của bang Jalisco.
Hồi tháng 2, thủ lĩnh Nemesio Oseguera Cervantes, biệt danh El Mencho, của nhóm tội phạm khét tiếng Jalisco Thế hệ mới (CJNG) bị quân đội tiêu diệt trong một chiến dịch quan trọng. Cái chết của trùm ma túy bị chính quyền truy nã gắt gao nhất này đã dẫn đến những vụ trả đũa của CJNG nhắm vào lực lượng an ninh.
Theo AP, khu vực miền trung Mexico gần đây ghi nhận số vụ bạo lực gia tăng giữa các băng nhóm tranh giành địa bàn, buộc gần 1.000 gia đình phải rời bỏ nhà cửa. Tại bang Guerrero, nhóm Los Ardillos bị cáo buộc đã sử dụng thiết bị bay không người lái (UAV) mang chất nổ tự chế cùng những vũ khí mạnh khác để tấn công các cộng đồng bản địa.
Trong khi đó, các nhà hoạt động và gia đình của những người mất tích do bạo lực ma túy tiếp tục tổ chức các cuộc biểu tình quy mô lớn đòi công lý cho người thân. Theo Reuters, hơn 130.000 người đã mất tích tại Mexico, trong đó con số tăng mạnh sau năm 2006, khi nước này khởi động cuộc chiến chống các băng nhóm ma túy.
Tờ Los Angeles Times ngày 17.5 đưa tin hàng trăm thi thể đã được tìm thấy trong những ngôi mộ bí mật do CJNG đào tại TP.Guadalajara. Nhiều địa điểm được phát hiện trên con đường chính dẫn đến sân vận động Akron, nơi các trận đấu sẽ diễn ra.
Các vụ đụng độ của những băng nhóm lớn và những vụ mất tích đã làm dấy lên lo ngại từ cộng đồng quốc tế. Tuy nhiên, Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum và Chủ tịch FIFA Gianni Infantino đã công khai trấn an người hâm mộ rằng sự an toàn của du khách sẽ được đảm bảo và các trận đấu sẽ diễn ra an toàn và thành công.
Hồi tháng 3, chính quyền Mexico khởi động Kế hoạch Kukulkan, chiến dịch an ninh quốc gia mang tên vị thần của người Maya cổ đại nhằm bảo vệ các thành phố đăng cai World Cup. Gần 100.000 nhân viên an ninh, trong đó có 20.000 binh sĩ, 55.000 cảnh sát và lực lượng tư nhân sẽ tham gia bảo vệ 3 thành phố đăng cai, các sân bay, khách sạn và địa điểm tập luyện của các đội tuyển.
Theo Đài NHK, các thiết bị gây nhiễu chống UAV, camera giám sát được tăng cường trí tuệ nhân tạo và chó nghiệp vụ phát hiện chất nổ đang được tích hợp vào các khu vực an ninh sân vận động và sân bay. Chính quyền Mexico ước tính nước này sẽ đón tiếp khoảng 5 triệu lượt khách quốc tế trong kỳ World Cup năm nay.
CNN ngày 23/4 dẫn lời các nguồn tin am hiểu tình hình cho biết quân đội Mỹ đang xem xét những phương án tác chiến và mục tiêu mới, trong đó có "linh động nhắm mục tiêu" vào các lực lượng Iran triển khai quanh eo biển Hormuz, trong trường hợp lệnh ngừng bắn giữa Washington và Tehran kết thúc mà không có thỏa thuận.
Trong số mục tiêu tiềm năng có xuồng cao tốc, phương tiện rải thủy lôi và những khí tài phi đối xứng mà Iran dùng để phong tỏa tuyến hàng hải này.
Ở giai đoạn đầu xung đột, Mỹ đã tập kích loạt vị trí của hải quân Iran, phần lớn nằm ngoài eo biển Hormuz, nhằm mở đường tấn công sâu hơn vào lãnh thổ đối phương. Trong khi đó, kế hoạch tác chiến mới dự kiến tập trung vào khu vực xung quanh tuyến hàng hải chiến lược này.
Theo CNN, lượng lớn tên lửa phòng thủ bờ của Iran vẫn còn nguyên vẹn sau hơn 6 tuần chiến sự. Tehran cũng còn nhiều xuồng cao tốc và tàu thuyền nhỏ, có thể tấn công phương tiện đi qua eo biển Hormuz và làm phức tạp thêm nỗ lực của Washington nhằm mở lại tuyến hàng hải này.
Các nguồn tin, trong đó có một nhà môi giới vận tải biển cấp cao, đánh giá chiến dịch nhằm vào mạng lưới phòng thủ Iran quanh eo biển Hormuz khó có thể giúp mở lại tuyến hàng hải này trong thời gian ngắn.
"Trừ khi có thể chứng minh chắc chắn rằng 100% sức mạnh quân sự Iran đã bị phá hủy hoặc Mỹ có thể giảm thiểu rủi ro bằng năng lực của mình, mọi chuyện sẽ phụ thuộc vào việc Tổng thống Donald Trump sẵn sàng chấp nhận rủi ro đến mức nào và bắt đầu thúc đẩy tàu thuyền đi qua khu vực", theo một nguồn tin.
Quân đội Mỹ cũng có thể thực hiện lời đe dọa tấn công mục tiêu lưỡng dụng và hạ tầng trọng yếu của Iran, trong đó có cơ sở năng lượng, các nguồn tin cho biết.
Ngoài ra, Mỹ còn có khả năng nhắm vào năng lực quân sự còn lại của Iran như tên lửa, bệ phóng, cơ sở công nghiệp quốc phòng chưa bị phá hủy hoặc đã được di dời đến nơi khác sau khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực. Ước tính Iran còn giữ được một nửa số bệ phóng tên lửa và hàng nghìn máy bay không người lái (UAV) tự sát sau 6 tuần xung đột.
Một kế hoạch khác là nhắm vào lãnh đạo quân đội Iran và những người mà Mỹ cho là đang cản trở quá trình đàm phán. Một nguồn tin cho biết trong số này có tư lệnh Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) Ahmad Vahidi.
Khi được hỏi về thông tin trên, một quan chức Lầu Năm Góc từ chối bình luận với lý do bảo đảm an ninh tác chiến. "Quân đội Mỹ vẫn tiếp tục cung cấp cho Tổng thống Trump các lựa chọn và tất cả đang được xem xét", quan chức này cho hay.
CNN thêm rằng ông Trump dường như đang thận trọng với phương án tái khởi động chiến dịch nhằm vào Iran và muốn tìm kiếm giải pháp ngoại giao. Tuy nhiên, nhiều nguồn tin cho biết lãnh đạo Mỹ không gia hạn ngừng bắn vô thời hạn và quân đội sẽ sẵn sàng tiếp tục tấn công nếu được lệnh.
Iran ngày 18/4 tuyên bố tái áp đặt kiểm soát ở eo biển Hormuz, đảo ngược thông báo mở cửa hoàn toàn cho tàu thương mại đưa ra một ngày trước đó. Trong khi đó, hải quân Mỹ cũng thực thi lệnh phong tỏa bên ngoài vịnh Oman, cảnh báo sẽ bắt giữ bất cứ tàu nào đến hoặc rời đi từ cảng Iran, cũng như đã nộp phí cho Tehran.
Tình trạng này khiến các tàu thương mại đối mặt với vòng "phong tỏa kép" khi hoạt động ở eo biển Hormuz. Căng thẳng tại tuyến hàng hải trọng yếu này vẫn ở mức cao dù Mỹ ngày 21/4 gia hạn lệnh ngừng bắn nhằm tạo điều kiện cho các nỗ lực đàm phán.
Hai nguồn tin cho biết chính quyền Tổng thống Trump đã đánh giá thấp ý định của Iran phong tỏa tuyến hàng hải trọng yếu, do đó không triển khai đủ lực lượng để ngăn chặn hoặc đáp trả.
