Tối 7-5 (giờ địa phương), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đến thủ đô Colombo của Sri Lanka, bắt đầu chuyến thăm cấp Nhà nước trong hai ngày 7 và 8-5.
Đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tại sân bay là Thủ tướng Sri Lanka Harini Amarasuriya và một số thành viên Chính phủ Sri Lanka. Đại sứ Việt Nam tại Sri Lanka Trịnh Thị Tâm cùng đông đảo cán bộ, nhân viên đại sứ quán và đại diện cộng đồng người Việt Nam tại Sri Lanka cũng ra đón đoàn.
TTXVN mô tả đội tiêu binh danh dự đứng dọc thảm đỏ trong lúc các nghệ sĩ Sri Lanka biểu diễn các điệu múa truyền thống chào mừng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam.
Thủ tướng Sri Lanka Harini Amarasuriya đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại chân cầu thang máy bay. Hai thiếu nhi kế đó tặng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lá trầu thể hiện sự hiếu khách theo phong tục của Sri Lanka.
Người đứng đầu Đảng, Nhà nước Việt Nam kế đó cùng Thủ tướng Sri Lanka Harini Amarasuriya đi dọc thảm đỏ, duyệt đội tiêu binh danh dự.
Tin tức Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã đến Sri Lanka tối 7-5 cũng được cập nhật nhanh chóng trên truyền thông sở tại. Các bài viết nhấn mạnh ý nghĩa quan trọng và lịch sử của chuyến thăm, lịch trình làm việc dày đặc cùng những kỳ vọng vào thành quả, tác động với quan hệ Sri Lanka – Việt Nam.
Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm diễn ra theo lời mời của Tổng thống Sri Lanka Anura Kumara Dissanayake, người cách đây đúng 1 năm đã thăm cấp Nhà nước đến Việt Nam và dự Đại lễ Phật đản Liên hợp quốc Vesak được tổ chức ở TP.HCM.
Đây là chuyến thăm cấp Nhà nước đầu tiên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Sri Lanka trên cương vị người đứng đầu Đảng, Nhà nước.
Đường phố Sri Lanka được treo quốc kỳ Việt Nam và Sri Lanka. Chân dung Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng khẩu hiệu chào mừng bằng 4 thứ tiếng được treo trang trọng trên các tuyến đường chính của thủ đô Colombo.
Trả lời báo chí, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường khẳng định chuyến thăm mang thông điệp đối ngoại đặc biệt quan trọng, thể hiện sự coi trọng của Việt Nam đối với Sri Lanka cũng như khu vực Nam Á.
“Đây là chuyến thăm cấp cao nhất của lãnh đạo Việt Nam đến Sri Lanka trong lịch sử kể từ khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1970”, ông Cường nhấn mạnh.
Sri Lanka là nước bạn bè truyền thống, có quan hệ hữu nghị lâu đời với Việt Nam. Hai nước đã từng giúp đỡ, ủng hộ lẫn nhau trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước.
Đặc biệt, trên hành trình tìm đường cứu nước và hoạt động cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng ba lần đặt chân đến Sri Lanka vào các năm 1911, 1928 và 1946. “Nhân dân Sri Lanka luôn tôn kính và dành cho Người tình cảm hết sức đặc biệt”, ông Cường chia sẻ.
Với ý nghĩa đó, chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm lần này sẽ góp phần củng cố mối quan hệ hữu nghị truyền thống, thắt chặt tình cảm hữu nghị chân thành giữa lãnh đạo và nhân dân hai nước đã được xây dựng trong suốt chiều dài lịch sử.
Cũng theo Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường, trong bối cảnh Sri Lanka vừa bước ra khỏi cuộc khủng hoảng và đang nỗ lực phục hồi, phát triển đất nước, chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thể hiện sự quan tâm, chia sẻ của Việt Nam với Sri Lanka, khẳng định Việt Nam luôn sát cánh, đồng hành cùng các nước bạn bè truyền thống.
Bên cạnh đó, chuyến thăm cũng tạo xung lực mới, định hình khuôn khổ hợp tác cho giai đoạn tiếp theo.
Sri Lanka là nước có vị trí chiến lược quan trọng, án ngữ tuyến hàng hải quan trọng ở Ấn Độ Dương, đồng thời là thị trường tiềm năng với gần 30 triệu dân. Việc thúc đẩy quan hệ với Sri Lanka sẽ giúp khai thác tiềm năng của thị trường này nói riêng và Nam Á nói chung, mở ra các cơ hội hợp tác kinh tế, gia tăng xuất khẩu và đầu tư của Việt Nam, củng cố chuỗi cung ứng trong một số lĩnh vực hai bên có thế mạnh.
Bên cạnh đó, chuyến thăm cũng nhằm thúc đẩy hợp tác biển, an ninh hàng hải, kết nối cảng biển, tăng cường hợp tác văn hóa, du lịch, Phật giáo và giao lưu nhân dân giữa hai nước.
"Tôi không muốn tiết lộ, nhưng chúng tôi đang làm việc với những người nắm quyền hiện tại", Tổng thống Donald Trump nói với Reuters trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại ngày 24/4, khi được hỏi Mỹ đang đàm phán với quan chức nào của Iran.
"Họ đang đưa ra đề xuất và chúng tôi sẽ chờ xem", ông nói, thêm rằng chưa thể biết cụ thể Iran sẽ đưa ra những đề xuất nào. Lãnh đạo Mỹ luôn duy trì quan điểm rằng mọi thỏa thuận sẽ phải có điều khoản Tehran từ bỏ uranium làm giàu và duy trì hoạt động vận chuyển dầu tự do qua eo biển Hormuz.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cùng ngày thông báo đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner, con rể Tổng thống Trump, sẽ khởi hành đến Pakistan vào sáng 25/4 để tham gia đàm phán với đại diện Iran. "Phía Iran đã liên lạc và yêu cầu tổ chức cuộc gặp trực tiếp này", bà Leavitt nói, bày tỏ hy vọng các cuộc đàm phán sẽ thúc đẩy tiến trình hướng tới thỏa thuận.
Quan chức Nhà Trắng thêm rằng Phó tổng thống JD Vance, người dẫn đầu vòng đàm phán đầu tiên tại Islamabad cách đây hai tuần, sẽ không tham gia sự kiện lần này nhưng vẫn sẵn sàng bay đến Pakistan nếu cần thiết.
Giới chức Iran chưa bình luận về thông tin trên.
Các nguồn tin Pakistan trước đó cho biết đội hậu cần và an ninh của Mỹ đã có mặt tại Islamabad để chuẩn bị cho cuộc đàm phán tiềm năng.
Bộ Ngoại giao Pakistan cho biết Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi đã đến Islamabad ngày 24/4 để thảo luận về "những nỗ lực nhằm đạt được hòa bình và ổn định khu vực" với quan chức Pakistan. Tuy nhiên, họ không đề cập đến cuộc đàm phán với ông Witkoff và Kushner.
Hai nguồn tin chính phủ cho biết khi tới Islamabad, ông Araqchi đã đi thẳng tới cuộc họp với Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar tại khách sạn Serena, nơi từng diễn ra vòng đàm phán đầu tiên với Mỹ.
Ngoại trưởng Araqchi viết trên mạng xã hội rằng ông đang thăm Pakistan, Oman và Nga để "phối hợp với các đối tác về những vấn đề song phương và tham vấn tình hình khu vực". Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran cho hay quan chức nước này không có kế hoạch gặp gỡ đại diện Mỹ, các mối quan tâm của Iran sẽ được chuyển qua Pakistan.
Mỹ và Iran từng đàm phán khoảng 21 giờ tại thủ đô Islamabad của Pakistan hôm 11/4, nhưng không đạt được đồng thuận về các vấn đề then chốt, trong đó có quyền kiểm soát eo biển Hormuz và Iran có được tiếp tục làm giàu uranium hay không.
Tổng thống Trump đã ra lệnh phong tỏa các cảng biển Iran từ ngày 13/4 để gây áp lực buộc nước này chấp nhận các điều khoản của thỏa thuận, nhưng Tehran không nhượng bộ và đáp trả bằng cách siết kiểm soát eo biển Hormuz.
Đàm phán hòa bình từng được kỳ vọng nối lại hôm 21/4 nhưng không diễn ra, do Iran tuyên bố chưa sẵn sàng đối thoại trực tiếp với Mỹ. Tổng thống Trump đã gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran cho tới khi Tehran đưa ra đề xuất cụ thể với Washington.
Trong buổi họp báo sáng 24/4, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth nói rằng Tehran đang có cơ hội để đạt "thỏa thuận tốt" với Washington. "Iran biết rằng họ vẫn còn cơ hội mở để đưa ra lựa chọn khôn ngoan. Tất cả những gì họ phải làm là từ bỏ vũ khí hạt nhân theo những cách có ý nghĩa và có thể kiểm chứng được", ông nói.
Với 215 phiếu thuận và 208 phiếu chống, Hạ viện Mỹ hôm 3/6 đã thông qua một nghị quyết nhằm hạn chế quyền lực chiến tranh của Tổng thống Donald Trump đối với Iran.
Các nghị sĩ đảng Dân chủ đã liên tục thúc đẩy các cuộc bỏ phiếu nhằm hạn chế quyền lực chiến tranh của ông Trump ở cả Hạ viện và Thượng viện, một chiến dịch đang dần nhận được nhiều sự ủng hộ hơn từ các thành viên đảng Cộng hòa trong những tuần gần đây.
Tuy nhiên, nghị quyết này cần phải được cả hai viện phê chuẩn, nhưng sẽ không cần gửi tới tổng thống Trump để ký ban hành.
Cuộc bỏ phiếu ban đầu được ấn định diễn ra vào ngày 21/5, nhưng đã bị các nhà lãnh đạo đảng Cộng hòa đột ngột hủy bỏ ngay khi họ đứng trước nguy cơ thất bại do có nhiều nghị sĩ vắng mặt.
Trước cuộc bỏ phiếu hôm qua, Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson đã cảnh báo việc thông qua nghị quyết có thể gây ra tác động "rất tiêu cực" đến các cuộc đàm phán.
"Tôi nghĩ rằng việc tước đi khả năng đàm phán của chính quyền và của Tổng tư lệnh quân đội ngay vào lúc này là một viễn cảnh rất nguy hiểm. Đó chính là những gì nghị quyết này đang làm. Nó làm yếu đi vị thế và đòn bẩy của chúng ta trong việc đàm phán hòa bình. Chiến dịch Cuồng nộ (chống lại Iran) đã kết thúc", ông Johnson phát biểu.
Ông Johnson khẳng định tất cả các mục tiêu của Mỹ tại Iran đã được "định nghĩa rõ ràng" và "đạt được", bất chấp việc một số nhà lập pháp, bao gồm cả các thành viên đảng Cộng hòa, bày tỏ mong muốn nhận được thêm thông tin từ phía chính quyền.
"Tổng thống đang trong quá trình hoàn tất một thỏa thuận hòa bình, và chúng ta phải cho phép ông ấy có quyền tự quyết để thực hiện điều đó. Tôi nghĩ một nghị quyết về quyền lực chiến tranh vào lúc này là rất không hợp thời điểm, đồng thời là một điều rất, rất tiêu cực và nguy hiểm cho đất nước", ông nói.
Trong một diễn biến liên quan, các Tổng thanh tra của Bộ Quốc phòng, Bộ Ngoại giao và Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID) đã phát động một cuộc rà soát chung về cuộc chiến của Mỹ với Iran. Họ cho biết, luật pháp bắt buộc họ phải tiến hành điều tra đối với các chiến dịch quân sự ở nước ngoài kéo dài quá 60 ngày.
Thông báo này có ý nghĩa quan trọng vì nó cho thấy các cơ quan giám sát tin rằng, về mặt pháp lý, cuộc chiến đã kéo dài hơn 60 ngày kể từ khi bắt đầu vào ngày 28/2. Theo Đạo luật Quyền lực Chiến tranh, Tổng thống Mỹ bị cấm duy trì quân đội tiến hành các chiến dịch quân sự quá 60 ngày nếu không có sự chấp thuận của quốc hội.
Chính quyền ông Trump chưa bao giờ tìm kiếm sự chấp thuận như vậy cho chiến dịch Cuồng nộ chống lại Iran. Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth tháng trước cho biết, theo hiểu biết của ông, chiếc đồng hồ đếm ngược 60 ngày của cuộc chiến đã "tính lại từ đầu" khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố một lệnh ngừng bắn vào tháng 4.
Hãng tin Mỹ Axios và kênh truyền hình Lebanon Al Mayadeen ngày 26/4 dẫn nguồn thạo tin cho biết phía Iran đã gửi thông điệp tới Mỹ thông qua Pakistan, cho biết nếu Washington muốn nối lại đàm phán một cách hiệu quả, hai bên cần đi qua ba giai đoạn.
Giai đoạn một gồm chấm dứt hoàn toàn chiến sự, đảm bảo ngăn xung đột tái diễn nhằm vào Iran và Lebanon. Nếu các yêu cầu ở giai đoạn đầu được chấp thuận, hai bên bước vào giai đoạn hai, thảo luận về quản lý, điều hành eo biển Hormuz.
Chỉ sau khi hoàn tất hai giai đoạn trên, Iran mới thảo luận về vấn đề hạt nhân, tức giai đoạn ba.
Iran chưa xác nhận thông tin từ truyền thông.
Khi được hỏi về thông tin này, phát ngôn viên Nhà Trắng Olivia Wales cho biết đây là các cuộc thảo luận ngoại giao nhạy cảm và Washington "sẽ không đàm phán qua báo chí".
"Như Tổng thống đã tuyên bố, Mỹ đang nắm thế thượng phong và sẽ chỉ chấp nhận một thỏa thuận đặt lợi ích của người dân Mỹ lên hàng đầu, đồng thời tuyệt đối không cho phép Iran sở hữu vũ khí hạt nhân", phát ngôn viên nói thêm.
Thông tin về tiến trình đàm phán ba giai đoạn xuất hiện sau khi vòng đàm phán thứ hai giữa Mỹ và Iran tại Pakistan chưa thể tổ chức.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã hai lần tới Pakistan, song từ chối đàm phán trực tiếp với Washington. Đáp lại, ông Trump tuyên bố sẽ không cử các đặc phái viên Mỹ tới Pakistan đối thoại với Iran nữa, cho rằng các cuộc thảo luận "có thể tiến hành qua điện thoại".
Tổng thống Mỹ cảnh báo cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Iran có thể "phát nổ" trong ba ngày tới do các sự cố kỹ thuật trầm trọng bởi lệnh phong tỏa của Mỹ với các cảng Iran.
"Khi trữ lượng dầu khổng lồ bị dồn nén trong hệ thống mà không có tàu bè hay bể chứa để tiêu thụ do lệnh phong tỏa, áp suất sẽ khiến đường ống phát nổ từ bên trong, thậm chí nổ tung từ dưới lòng đất. Một khi điều đó xảy ra, Iran sẽ không bao giờ có thể khôi phục lại hạ tầng như cũ", ông Trump nói trong phỏng vấn với Fox News ngày 26/4.
Mỹ và Iran từng đàm phán trong khoảng 21 giờ tại Islamabad hôm 11/4, nhưng không đạt được đồng thuận về các vấn đề then chốt, trong đó có quyền kiểm soát eo biển Hormuz và Iran có được tiếp tục làm giàu uranium hay không.
Tổng thống Trump đã ra lệnh phong tỏa các cảng biển Iran từ ngày 13/4 để gây áp lực buộc nước này chấp nhận các điều khoản của thỏa thuận, nhưng Tehran không nhượng bộ và đáp trả bằng cách siết kiểm soát eo biển Hormuz.
Ông Trump đã gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran cho tới khi Tehran đưa ra đề xuất cụ thể với Washington.
