“Việt Nam không nên cố xây thêm một mô hình AI nền tảng khổng lồ giống các tập đoàn lớn. Thay vào đó, nên tận dụng những gì Google, Meta hay OpenAI đã xây dựng, rồi phát triển ứng dụng phù hợp riêng với Việt Nam”, ông Curtis S. Chin, Giám đốc phụ trách thị trường toàn cầu của Viện Milken (Mỹ), nói tại sự kiện GStar 2026, diễn ra tại TP HCM ngày 29/5.
Ông Jay Kim, Chủ tịch kiêm CEO hãng dược Boryung, kiêm thành viên hội đồng quản trị công ty chăm sóc sức khỏe và vũ trụ Axiom Space, đồng tình và cho rằng vấn đề không chỉ đúng với AI mà còn với mọi ngành công nghệ mới. Lấy công nghiệp vũ trụ làm ví dụ, ông nói trước đây nhiều quốc gia châu Á, gồm cả Hàn Quốc quê hương ông, cố gắng theo đuổi chiến lược “đi sau để bắt kịp” Mỹ, châu Âu hay Nhật Bản.
“Nhưng với công nghệ mới hiện nay, các nước cần chọn con đường riêng có ý nghĩa cho nhân loại, thay vì chỉ cố bắt kịp người khác”, ông Kim nói. “Việt Nam không nên đi theo chiến lược ‘fast-follower’, mà nên theo đuổi những hướng đi thật sự có giá trị cho thế giới”.
Chiến lược fast-follower (bắt chước nhanh) là thuật ngữ chỉ doanh nghiệp không đi tiên phong tạo ra thị trường, mà chờ đối thủ đi đầu (first-mover) thử nghiệm trước, sau đó nhanh chóng tiếp cận, cải tiến sản phẩm và dùng lợi thế quy mô để chiếm lĩnh thị trường.
TS Bùi Hải Hưng, Phó chủ tịch phụ trách công nghệ Qualcomm AI Research, cựu CEO VinAI và từng làm tại Google DeepMind, lấy công việc tại công ty ông làm ví dụ. Ông cho biết, khi chưa được Qualcomm mua lại, VinAI chú trọng nhiều đến mô hình AI mạnh như GAN-VAE (kết hợp khả năng tạo ra dữ liệu siêu chân thực của công nghệ GAN với hiểu biết cấu trúc dữ liệu của VAE nhằm tạo ra hình ảnh, âm thanh hoặc dữ liệu mới chất lượng cao và có kiểm soát), thậm chí công bố nghiên cứu đều đặn tại các hội nghị AI lớn.
“Nhưng rất nhanh, chúng tôi nhận ra Việt Nam không thể cạnh tranh trực tiếp với các tổ chức sở hữu lượng GPU khổng lồ. Vì thế, chúng tôi chuyển sang tập trung vào bài toán giới hạn tài nguyên, giải pháp chạy trên GPU nhỏ hoặc thậm chí điện thoại”, ông nói. “Chúng tôi tối ưu mô hình nhỏ hơn nhưng vẫn giữ được phần lớn năng lực, đồng thời nhận ra điều này rất quan trọng vì nhiều tác vụ AI xử lý dữ liệu riêng tư, nên tốt nhất thực hiện ngay trên thiết bị. AI trên thiết bị vừa tiết kiệm tài nguyên, vừa bảo vệ riêng tư và giảm độ trễ”.
Sau khi về Qualcomm AI Research, ông cho biết mục tiêu đó vẫn không thay đổi, với các ứng dụng tiềm năng vô cùng lớn, như hệ thống cần độ trễ thấp, thiết bị đeo thông minh, robot, kính thông minh…
Yi Tay, nhà nghiên cứu cấp cao của Google DeepMind, đánh giá AI đang bước vào giai đoạn mới sau nhiều năm chỉ tập trung mở rộng mô hình. Theo ông, cộng đồng nghiên cứu từng tin chỉ cần tăng kích thước mô hình, lượng dữ liệu và năng lực tính toán thì trí thông minh sẽ tiếp tục tăng lên, nhưng tác nhân AI (AI agent) cho thấy điều đó chưa đủ. Ông cho rằng thay vì xây dựng các mô hình từ đầu, doanh nghiệp có thể tận dụng mã nguồn mở và tinh chỉnh cho tác vụ riêng, hoặc xây dựng các lớp kết nối nhiều thành phần AI khác nhau. “Tác động lớn hơn sẽ đến từ khả năng ứng dụng AI vào bài toán thực tế”, ông nói.
Trong khi đó, theo TS Lương Minh Thắng, Giám đốc nghiên cứu Google DeepMind kiêm nhà đồng sáng lập tổ chức phi lợi nhuận về phát triển AI New Turing Institute (NTI), thế giới đang chuyển từ “kỷ nguyên dữ liệu” sang “kỷ nguyên trải nghiệm”, do đó doanh nghiệp Việt nên hướng đến trải nghiệm người dùng hơn là tập trung cho vấn đề khác. “Bước tiếp theo là xây dựng môi trường mô phỏng để AI tích lũy trải nghiệm, chẳng hạn mô phỏng thế giới thực để AI điều hướng ngoài đời, hay mô phỏng tế bào ảo để thử nghiệm thuốc”, ông nói.
Đồng quan điểm, bà Wendy Nguyễn, nhà đồng sáng lập Pacific Gateway Partners, cho rằng Việt Nam có ưu thế lớn về con người và đây mới là yếu tố cần được chú trọng nhiều nhất trong kỷ nguyên AI thay vì tập trung cho công nghệ. “Người Việt có sự bền bỉ, khát vọng và không dễ bỏ cuộc. Đó là tài sản quý cần được giữ gìn”, bà nói.
Bà kể trong chuyến đi này, một lãnh đạo cấp cao đã nói rằng ở nhiều nơi, khi mọi người giàu lên hoặc có cuộc sống tốt hơn, họ sẽ giảm phấn đấu. Tuy nhiên, cuộc sống của người Việt cũng đang ngày một tốt hơn nhưng vẫn giữ tinh thần muốn vươn lên. “Chính tinh thần ấy mới là động lực quan trọng nhất giúp Việt Nam tiến lên ở bất cứ lĩnh vực nào”, bà nói.
Dù vậy, bà cảm thấy môi trường startup AI toàn cầu hiện phát triển thiếu lành mạnh. Trước đây, các nhà sáng lập rất vất vả để gọi vốn, còn bây giờ chỉ cần một ý tưởng và cái tên là có thể huy động hàng tỷ USD. Theo bà, nhà đầu tư tại Việt Nam nói riêng cần thận trọng hơn và nhìn lại xem hệ sinh thái AI có đang phát triển “quá nóng” hay không.
Còn theo TS Ed H. Chi, Phó chủ tịch nghiên cứu Google DeepMind, để phát triển con người, Việt Nam cần xây dựng kỹ năng ngay từ khi ngồi trên ghế nhà trường, đặc biệt kỹ năng ra lệnh cho AI.
“Kỹ năng quan trọng nhất trong tương lai có thể không phải là trả lời câu hỏi, mà là biết đặt câu hỏi”, ông nói. “Các mô hình rất giỏi trả lời, nhưng kém trong việc đặt câu hỏi hay. Trong tương lai, khả năng đặt đúng câu hỏi sẽ trở thành kỹ năng cực kỳ quan trọng”.
Theo ông, điều này đúng không chỉ trong giáo dục mà cả kinh doanh, khi giá trị lớn nhất nằm ở việc tìm đúng câu hỏi cần giải quyết. “Chúng ta đang xây dựng ‘động cơ trí tuệ’. Giờ là lúc nghĩ xem sẽ dùng động cơ đó như thế nào để phục vụ nhân loại, đặc biệt trong giáo dục và chuẩn bị cho thế hệ tiếp theo sống cùng AI”, ông nói thêm.
Diễn đàn GStar 2026 là sự tiếp nối loạt sự kiện AI thường niên được NTI, tiền thân là VietAI, tổ chức từ năm 2018 với mục tiêu kết nối cộng đồng AI Việt với chuyên gia toàn cầu. Các sự kiện trước đó có sự xuất hiện của một số chuyên gia và người nổi tiếng về trí tuệ nhân tạo, như CEO OpenAI Sam Altman và Giám đốc phòng thí nghiệm AI của Đại học Stanford Christopher Manning tại AI Day 2023, hay nhà khoa học trưởng của Google Jeff Dean tại GenAI 2024.
Trong những video lan truyền trên X, Facebook và thu hút hàng triệu lượt xem, Elon Musk, CEO Tesla và SpaceX, liên tục có những hành động tinh nghịch khi chụp ảnh cùng các lãnh đạo công nghệ nổi tiếng.
Ví dụ, ông nhệch miệng, chu môi, tròn mắt khi tạo dáng với CEO Apple Tim Cook, hay nháy mắt khi selfie cùng CEO Xiaomi Lei Jun. Trong video khác, Musk xoay người chụp ảnh khung cảnh dù đang đứng trong hàng với nhiều lãnh đạo doanh nghiệp ngành công nghệ, tài chính, hàng không vũ trụ và bán dẫn Mỹ tháp tùng Tổng thống Trump. Nhiều người nhận xét tỷ phú giống như một du khách thực thụ đang "mải mê check-in" để khoe lên mạng xã hội.
"Việc Elon được chào đón như một ngôi sao nhạc rock ở Trung Quốc nói lên rất nhiều điều. Đổi mới thực sự được tôn trọng ở mọi nơi", một người bình luận trên X.
"Tôi thực sự thích ông ấy. Rất đúng chất Elon một cách tự nhiên. Ông ấy đơn giản đang tận hưởng khoảnh khắc thôi", một người khác cho hay.
Tổng thống Mỹ Donald Trump thực hiện chuyến thăm cấp nhà nước đến Trung Quốc ngày 12-14/5. Tháp tùng ông là 17 lãnh đạo doanh nghiệp với tổng tài sản cá nhân đạt mức 1.070 tỷ USD, theo dữ liệu từ Forbes và hồ sơ của Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ do Quiver Quantitative tổng hợp. Trong đó, Elon Musk đứng đầu nhóm với 827 tỷ USD, chiếm hơn 77% tổng tài sản của đoàn đại biểu.
Elon Musk từng nhiều lần đến Trung Quốc. Năm 2023, ông ca ngợi những bước phát triển công nghệ của nước này và ghé thăm nhà máy Gigafactory của Tesla tại Thượng Hải. Theo CNBC, chuyến đi năm 2023 đánh dấu lần đầu Musk quay lại Trung Quốc sau ba năm, trong bối cảnh quốc gia này đã trở thành một trong những thị trường quan trọng nhất của Tesla cả về doanh số lẫn sản xuất.
Chợ công nghệ và thiết bị (Techmart) chuyên ngành công nghệ xanh và tuần hoàn 2026 được Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM khai mạc tại Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP.HCM.
Diễn ra trong hai ngày 21 và 22-5 do Sàn giao dịch công nghệ TP.HCM tổ chức trong khuôn khổ tuần lễ chào mừng Ngày khoa học và công nghệ Việt Nam (18-5), Techmart 2026 quy tụ hơn 100 công nghệ, thiết bị đến từ gần 50 viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp.
Khu triển lãm có 50 gian hàng tập trung bốn nhóm lĩnh vực trọng điểm gồm năng lượng xanh và tiết kiệm năng lượng, xử lý môi trường và kinh tế tuần hoàn, giám sát, đo lường và quản trị ESG, vật liệu xanh.
Ở nhóm năng lượng xanh, các đơn vị giới thiệu hệ thống điện mặt trời tích hợp IoT, trạm vệ tinh LNG, biến tần và thiết bị lưu trữ năng lượng, hướng đến tối ưu hiệu suất tiêu thụ điện trong nhà máy.
Nhóm xử lý môi trường và kinh tế tuần hoàn tập trung các giải pháp biến chất thải thành tài nguyên. Tiêu biểu như công nghệ tạo đạm và dầu sinh học, quy trình nuôi tảo tuần hoàn, công nghệ máy in 3D vận hành trực tiếp từ vỏ chai nhựa tái chế.
Nhóm công nghệ giám sát, đo lường và quản trị giới thiệu các công cụ quản trị kỹ thuật số như phần mềm kiểm kê khí nhà kính, nền tảng ứng dụng Blockchain truy xuất dấu chân carbon và hệ thống cảm biến quan trắc liên tục.
Nhóm vật liệu xanh giới thiệu màng sinh học nano bảo quản trái cây, hạt nhựa sinh học từ vỏ trấu, vật liệu biocellulose chiết xuất từ dừa và công nghệ in 3D resin tiết kiệm nguyên liệu.
Phát biểu khai mạc, ông Lâm Đình Thắng - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM - cho biết các tiêu chuẩn xanh, yêu cầu giảm phát thải và quản trị ESG đang dần trở thành điều kiện cạnh tranh mới của doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Chuyển đổi xanh đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với sự phát triển của mỗi quốc gia, địa phương và doanh nghiệp. Để quá trình chuyển đổi xanh đi vào thực chất, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giữ vai trò đặc biệt quan trọng.
Đây là công cụ giúp doanh nghiệp tối ưu tài nguyên, tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải, nâng cao năng suất và hình thành các mô hình tăng trưởng mới phù hợp với xu thế phát triển toàn cầu. Các nội dung như ESG, vật liệu xanh, công nghệ môi trường và logistics xanh đang trở thành yêu cầu mới của thị trường quốc tế và chuỗi cung ứng toàn cầu, những lĩnh vực TP.HCM đặc biệt quan tâm thúc đẩy trong giai đoạn tới.
"Với TP.HCM, chuyển đổi xanh và kinh tế tuần hoàn được xác định là cơ hội để tái cấu trúc mô hình tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh và hình thành các động lực kinh tế mới trong giai đoạn tới", ông Thắng nói.
Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM thống kê từ năm 2013 đến nay, Sàn giao dịch công nghệ TP.HCM đã tổ chức 24 kỳ Techmart nhiều lĩnh vực như nông nghiệp công nghệ cao, công nghệ sinh học, y tế, chuyển đổi số, đô thị thông minh...
Qua đó, hơn 1.500 đơn vị đã giới thiệu trên 6.000 công nghệ, thiết bị, từng bước hình thành mạng lưới kết nối công nghệ giữa viện trường, doanh nghiệp và các địa phương.
Ngoài khu vực trưng bày công nghệ, Techmart 2026 tổ chức 15 hội thảo chuyên đề và khu vực tư vấn chuyên gia, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận giải pháp công nghệ phù hợp, tăng cường kết nối cung - cầu công nghệ và thúc đẩy đổi mới sáng tạo phục vụ chuyển đổi xanh.
Các chủ đề hội thảo trải rộng từ vật liệu phân hủy sinh học, vật liệu xanh thích ứng biến đổi khí hậu, AIoT trong quản trị nhà máy thông minh hướng tới ESG, điện mặt trời, tối ưu năng lượng, thu hồi tài nguyên từ nước thải, xử lý phế phẩm nông nghiệp đến logistics xanh. Sự kiện cũng bố trí khu vực tư vấn công nghệ với 4 chuyên gia đến từ các viện, trường.
Theo báo cáo Mordor Intelligence vừa công bố, đến năm 2031, quy mô thị trường này dự kiến tăng lên 26,93 tỷ USD, với tốc độ tăng trưởng kép 12,77%.
Mordor Intelligence cũng đưa ra các con số cho thấy sự dịch chuyển rõ rệt trong nhu cầu dịch vụ. Các giải pháp phát hiện và phản ứng mối đe dọa (Managed Detection & Response - MDR) chiếm tỷ trọng lớn nhất, với hơn 41% thị phần năm 2025.
Trong khi đó, các dịch vụ như phản ứng sự cố (Incident Response) và chủ động săn tìm nguy cơ tấn công (Threat Hunting) được dự báo tăng trưởng hơn 13% mỗi năm đến 2031. Về hạ tầng, mô hình đám mây lai (hybrid cloud) chiếm hơn một nửa thị trường, khoảng 52% năm 2025, và tiếp tục tăng trưởng nhanh trong những năm tới.
Xét theo lĩnh vực, nhóm ngân hàng, tài chính và bảo hiểm hiện dẫn đầu về nhu cầu sử dụng, chiếm gần 30% doanh thu dịch vụ này. Trong khi đó, tốc độ đầu tư vào dịch vụ giám sát an ninh mạng của mảng y tế cũng được dự báo sẽ tăng trưởng 14% mỗi năm, từ nay đến 2031.
Xu hướng này gắn với sự thay đổi trong cách doanh nghiệp tiếp cận an ninh mạng. "Áp lực tuân thủ và thiếu hụt nhân sự phân tích an ninh đang đẩy doanh nghiệp sang mô hình dịch vụ", ông Phan Hoàng Giáp, CTO công ty bảo mật VSEC, chia sẻ với VnExpress.
Theo ông, tội phạm mạng đang "vũ khí hóa" trí tuệ nhân tạo, khiến cuộc đối đầu giữa bên tấn công và phòng thủ trở thành "cuộc đua về tri thức". Khi các cuộc tấn công được tự động hóa, phía phòng thủ chịu áp lực lớn về tốc độ phát hiện và phản ứng. Trong bối cảnh đó, thông tin tình báo an ninh mạng trở thành yếu tố then chốt.
Đại diện VSEC cho rằng rủi ro an ninh mạng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh. Do đó, SOC đang trở thành thành phần quan trọng trong chiến lược phòng thủ trên Internet của các doanh nghiệp.
Theo chuyên gia này, giá trị của SOC không còn nằm ở lượng dữ liệu giám sát, mà ở khả năng phát hiện sớm và xử lý nhanh các mối đe dọa. "Nắm bắt thông tin sớm và chính xác là chìa khóa để chuyển từ bị động sang chủ động", ông Giáp nói. Những dữ liệu như lỗ hổng mới, tài khoản bị lộ hay kỹ thuật tấn công giúp doanh nghiệp "định danh kẻ thù" và xây dựng kịch bản ứng phó phù hợp cho từng lĩnh vực.
Từ góc nhìn đó, các hệ thống SOC mới được xây dựng theo hướng kết hợp công nghệ, quy trình và con người, nhằm tăng khả năng phát hiện và phản ứng trước các cuộc tấn công mạng ngày càng tinh vi.
