“Việt Nam không nên cố xây thêm một mô hình AI nền tảng khổng lồ giống các tập đoàn lớn. Thay vào đó, nên tận dụng những gì Google, Meta hay OpenAI đã xây dựng, rồi phát triển ứng dụng phù hợp riêng với Việt Nam”, ông Curtis S. Chin, Giám đốc phụ trách thị trường toàn cầu của Viện Milken (Mỹ), nói tại sự kiện GStar 2026, diễn ra tại TP HCM ngày 29/5.
Ông Jay Kim, Chủ tịch kiêm CEO hãng dược Boryung, kiêm thành viên hội đồng quản trị công ty chăm sóc sức khỏe và vũ trụ Axiom Space, đồng tình và cho rằng vấn đề không chỉ đúng với AI mà còn với mọi ngành công nghệ mới. Lấy công nghiệp vũ trụ làm ví dụ, ông nói trước đây nhiều quốc gia châu Á, gồm cả Hàn Quốc quê hương ông, cố gắng theo đuổi chiến lược “đi sau để bắt kịp” Mỹ, châu Âu hay Nhật Bản.
“Nhưng với công nghệ mới hiện nay, các nước cần chọn con đường riêng có ý nghĩa cho nhân loại, thay vì chỉ cố bắt kịp người khác”, ông Kim nói. “Việt Nam không nên đi theo chiến lược ‘fast-follower’, mà nên theo đuổi những hướng đi thật sự có giá trị cho thế giới”.
Chiến lược fast-follower (bắt chước nhanh) là thuật ngữ chỉ doanh nghiệp không đi tiên phong tạo ra thị trường, mà chờ đối thủ đi đầu (first-mover) thử nghiệm trước, sau đó nhanh chóng tiếp cận, cải tiến sản phẩm và dùng lợi thế quy mô để chiếm lĩnh thị trường.
TS Bùi Hải Hưng, Phó chủ tịch phụ trách công nghệ Qualcomm AI Research, cựu CEO VinAI và từng làm tại Google DeepMind, lấy công việc tại công ty ông làm ví dụ. Ông cho biết, khi chưa được Qualcomm mua lại, VinAI chú trọng nhiều đến mô hình AI mạnh như GAN-VAE (kết hợp khả năng tạo ra dữ liệu siêu chân thực của công nghệ GAN với hiểu biết cấu trúc dữ liệu của VAE nhằm tạo ra hình ảnh, âm thanh hoặc dữ liệu mới chất lượng cao và có kiểm soát), thậm chí công bố nghiên cứu đều đặn tại các hội nghị AI lớn.
“Nhưng rất nhanh, chúng tôi nhận ra Việt Nam không thể cạnh tranh trực tiếp với các tổ chức sở hữu lượng GPU khổng lồ. Vì thế, chúng tôi chuyển sang tập trung vào bài toán giới hạn tài nguyên, giải pháp chạy trên GPU nhỏ hoặc thậm chí điện thoại”, ông nói. “Chúng tôi tối ưu mô hình nhỏ hơn nhưng vẫn giữ được phần lớn năng lực, đồng thời nhận ra điều này rất quan trọng vì nhiều tác vụ AI xử lý dữ liệu riêng tư, nên tốt nhất thực hiện ngay trên thiết bị. AI trên thiết bị vừa tiết kiệm tài nguyên, vừa bảo vệ riêng tư và giảm độ trễ”.
Sau khi về Qualcomm AI Research, ông cho biết mục tiêu đó vẫn không thay đổi, với các ứng dụng tiềm năng vô cùng lớn, như hệ thống cần độ trễ thấp, thiết bị đeo thông minh, robot, kính thông minh…
Yi Tay, nhà nghiên cứu cấp cao của Google DeepMind, đánh giá AI đang bước vào giai đoạn mới sau nhiều năm chỉ tập trung mở rộng mô hình. Theo ông, cộng đồng nghiên cứu từng tin chỉ cần tăng kích thước mô hình, lượng dữ liệu và năng lực tính toán thì trí thông minh sẽ tiếp tục tăng lên, nhưng tác nhân AI (AI agent) cho thấy điều đó chưa đủ. Ông cho rằng thay vì xây dựng các mô hình từ đầu, doanh nghiệp có thể tận dụng mã nguồn mở và tinh chỉnh cho tác vụ riêng, hoặc xây dựng các lớp kết nối nhiều thành phần AI khác nhau. “Tác động lớn hơn sẽ đến từ khả năng ứng dụng AI vào bài toán thực tế”, ông nói.
Trong khi đó, theo TS Lương Minh Thắng, Giám đốc nghiên cứu Google DeepMind kiêm nhà đồng sáng lập tổ chức phi lợi nhuận về phát triển AI New Turing Institute (NTI), thế giới đang chuyển từ “kỷ nguyên dữ liệu” sang “kỷ nguyên trải nghiệm”, do đó doanh nghiệp Việt nên hướng đến trải nghiệm người dùng hơn là tập trung cho vấn đề khác. “Bước tiếp theo là xây dựng môi trường mô phỏng để AI tích lũy trải nghiệm, chẳng hạn mô phỏng thế giới thực để AI điều hướng ngoài đời, hay mô phỏng tế bào ảo để thử nghiệm thuốc”, ông nói.
Đồng quan điểm, bà Wendy Nguyễn, nhà đồng sáng lập Pacific Gateway Partners, cho rằng Việt Nam có ưu thế lớn về con người và đây mới là yếu tố cần được chú trọng nhiều nhất trong kỷ nguyên AI thay vì tập trung cho công nghệ. “Người Việt có sự bền bỉ, khát vọng và không dễ bỏ cuộc. Đó là tài sản quý cần được giữ gìn”, bà nói.
Bà kể trong chuyến đi này, một lãnh đạo cấp cao đã nói rằng ở nhiều nơi, khi mọi người giàu lên hoặc có cuộc sống tốt hơn, họ sẽ giảm phấn đấu. Tuy nhiên, cuộc sống của người Việt cũng đang ngày một tốt hơn nhưng vẫn giữ tinh thần muốn vươn lên. “Chính tinh thần ấy mới là động lực quan trọng nhất giúp Việt Nam tiến lên ở bất cứ lĩnh vực nào”, bà nói.
Dù vậy, bà cảm thấy môi trường startup AI toàn cầu hiện phát triển thiếu lành mạnh. Trước đây, các nhà sáng lập rất vất vả để gọi vốn, còn bây giờ chỉ cần một ý tưởng và cái tên là có thể huy động hàng tỷ USD. Theo bà, nhà đầu tư tại Việt Nam nói riêng cần thận trọng hơn và nhìn lại xem hệ sinh thái AI có đang phát triển “quá nóng” hay không.
Còn theo TS Ed H. Chi, Phó chủ tịch nghiên cứu Google DeepMind, để phát triển con người, Việt Nam cần xây dựng kỹ năng ngay từ khi ngồi trên ghế nhà trường, đặc biệt kỹ năng ra lệnh cho AI.
“Kỹ năng quan trọng nhất trong tương lai có thể không phải là trả lời câu hỏi, mà là biết đặt câu hỏi”, ông nói. “Các mô hình rất giỏi trả lời, nhưng kém trong việc đặt câu hỏi hay. Trong tương lai, khả năng đặt đúng câu hỏi sẽ trở thành kỹ năng cực kỳ quan trọng”.
Theo ông, điều này đúng không chỉ trong giáo dục mà cả kinh doanh, khi giá trị lớn nhất nằm ở việc tìm đúng câu hỏi cần giải quyết. “Chúng ta đang xây dựng ‘động cơ trí tuệ’. Giờ là lúc nghĩ xem sẽ dùng động cơ đó như thế nào để phục vụ nhân loại, đặc biệt trong giáo dục và chuẩn bị cho thế hệ tiếp theo sống cùng AI”, ông nói thêm.
Diễn đàn GStar 2026 là sự tiếp nối loạt sự kiện AI thường niên được NTI, tiền thân là VietAI, tổ chức từ năm 2018 với mục tiêu kết nối cộng đồng AI Việt với chuyên gia toàn cầu. Các sự kiện trước đó có sự xuất hiện của một số chuyên gia và người nổi tiếng về trí tuệ nhân tạo, như CEO OpenAI Sam Altman và Giám đốc phòng thí nghiệm AI của Đại học Stanford Christopher Manning tại AI Day 2023, hay nhà khoa học trưởng của Google Jeff Dean tại GenAI 2024.
Khi gặp sự cố với internet hoặc thiết bị điện tử, việc tắt nguồn khoảng 10 giây rồi bật lại thường là bước đầu tiên mà người dùng thực hiện. Nhưng nếu vấn đề vẫn tiếp diễn, người dùng có thể cần đến phương pháp reset 30-30-30 để đưa router Wi-Fi về cài đặt gốc.
Quy trình thực hiện thao tác 30-30-30 như sau: Đầu tiên, người dùng cần nhấn giữ nút reset nhỏ bên trong router Wi-Fi. Nút này thường được thiết kế nhỏ đến mức người dùng không thể nhấn bằng ngón tay, vì vậy hãy sử dụng một chiếc kẹp giấy hoặc cây tăm. Giữ nút này trong 30 giây khi router đang hoạt động. Sau đó, không thả nút, rút dây nguồn và tiếp tục giữ nút thêm 30 giây nữa. Cuối cùng, cắm lại dây nguồn và giữ nút thêm 30 giây nữa. Tổng thời gian thực hiện thao tác này là 90 giây.
Phương pháp 30-30-30 được thiết kế để xóa bỏ mọi cài đặt tùy chỉnh trên router, bao gồm tên và mật khẩu Wi-Fi, quy tắc chuyển tiếp cổng, các mục DNS tùy chỉnh và thông tin đăng nhập quản trị. Sau khi thực hiện, người dùng sẽ cần đăng nhập lại bằng tên tài khoản và mật khẩu mặc định được in trên nhãn dán bên dưới router.
Mặc dù phương pháp này không còn được khuyến nghị phổ biến hiện nay, nó vẫn được nhiều người dùng biết đến qua các diễn đàn cũ. Đây là phương pháp bắt nguồn từ router Linksys WRT54G, một sản phẩm nổi bật trong những năm 2000, và đã góp phần hình thành cộng đồng firmware tùy chỉnh DD-WRT. Tuy nhiên, với các router hiện đại, việc giữ nút reset trong khoảng 10 giây thường đã đủ để thực hiện thao tác thiết lập lại.
Người dùng cần phân biệt rõ giữa việc "reset" và khởi động lại router Wi-Fi. Khởi động lại router chỉ đơn giản là tắt và bật lại thiết bị, giúp giữ nguyên các cài đặt hiện tại. Đây là bước đầu tiên nên thử khi router hoạt động bất thường. Ngược lại, reset hoàn toàn bằng phương pháp 30-30-30 sẽ xóa toàn bộ cấu hình và đưa thiết bị về trạng thái ban đầu. Đây là biện pháp cuối cùng nên thực hiện khi quên mật khẩu quản trị hoặc nghi ngờ có sự xâm nhập vào mạng.
Tóm lại, trong khi phương pháp reset 30-30-30 có thể hữu ích trong một số trường hợp, người dùng nên cân nhắc kỹ lưỡng trước khi thực hiện vì nó có thể dẫn đến việc mất toàn bộ cài đặt tùy chỉnh trên router Wi-Fi.
Nhiều người dùng internet thường xuyên mở hàng chục tab trang web trên trình duyệt, từ những tab đã lưu lại từ nhiều ngày trước cho đến các trang liên quan đến công việc hay kế hoạch du lịch. Trong trường hợp này, không ít người có câu hỏi: "Nên đóng những tab đó trong trình duyệt vào cuối ngày hay để chúng tiếp tục mở vào ngày hôm sau?".
Nhìn chung, không có câu trả lời duy nhất cho vấn đề này vì nó phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm loại máy tính sử dụng và thói quen cá nhân. Các thiết bị mới thường có hiệu suất tốt hơn, trong khi các trình duyệt hiện đại đã được cải tiến để giảm thiểu việc tiêu tốn tài nguyên. Đối với người dùng máy tính xách tay, việc quản lý ứng dụng và thời lượng pin trở nên quan trọng hơn so với người dùng máy tính để bàn. Đối với những người sử dụng thiết bị di động, việc mở nhiều tab cũng có thể ảnh hưởng đến hiệu suất.
Theo các nghiên cứu, người dùng thường lo lắng về việc trình duyệt tiêu tốn quá nhiều RAM và làm hao pin. Tuy nhiên, các trình duyệt hiện đại đã triển khai nhiều biện pháp để giảm mức sử dụng tài nguyên. Ví dụ, Microsoft Edge đã giới thiệu khả năng ngủ đông các tab không hoạt động nhằm tiết kiệm bộ nhớ và năng lượng. Google cũng cải thiện hiệu suất của Chrome, cho phép tiết kiệm tới 40% bộ nhớ.
Mặc dù công nghệ đã giúp giảm thiểu tác động của việc mở nhiều tab, yếu tố tâm lý cũng đóng vai trò quan trọng. Một nghiên cứu từ Đại học Carnegie Mellon (Mỹ) cho thấy người dùng thường cảm thấy áp lực khi số lượng tab mở tăng lên, nhưng cũng lo sợ mất quyền truy cập vào thông tin quan trọng. Các tab có thể giúp người dùng nhớ các nhiệm vụ chưa hoàn thành và dễ dàng quay lại các trang web thường xuyên truy cập.
Tóm lại, việc để các tab mở hay đóng lại vào cuối ngày phụ thuộc vào thói quen và cảm xúc của từng người dùng. Nếu cảm thấy thoải mái với việc giữ nhiều tab mở, không có lý do gì để đóng chúng. Ngược lại, nếu cảm thấy quá tải, việc đóng bớt các tab không sử dụng có thể giúp người dùng tập trung hơn.
Không chỉ là cơ hội cùng nhau theo dõi những trận đấu đỉnh cao tại giải đấu esports lớn nhất hành tinh, sự kiện còn đánh dấu màn kết nối đặc biệt giữa hai tổ chức hàng đầu Việt Nam và Hàn Quốc, hứa hẹn tạo nên bầu không khí cuồng nhiệt và tiếp thêm động lực cho các đội tuyển trước giờ G.
Theo thông tin từ fanpage của GAM Esports, Viewing Party sẽ diễn ra vào 15 giờ ngày 15.7 tại Ciné Saigon (148 Cống Quỳnh, phường Bến Thành, TP.HCM) với hai trận đấu giữa Gen.G đối đầu Karmine Corp và GAM Esports chạm trán T1. Sự kiện mở cửa miễn phí, tạo điều kiện để người hâm mộ cùng theo dõi các trận đấu trên màn hình lớn trong không khí cuồng nhiệt. Bên cạnh đó, khán giả còn có thể tham gia nhiều hoạt động giao lưu, minigame và có cơ hội nhận những phần quà hấp dẫn được chuẩn bị bởi cả GAM Esports lẫn Gen.G.
Điểm nhấn của Viewing Party không chỉ nằm ở những trận đấu được trình chiếu, mà còn ở màn đồng hành giữa hai tổ chức hàng đầu của Liên Minh Huyền Thoại Việt Nam và Hàn Quốc. Không thường xuyên cộng đồng được chứng kiến GAM Esports và Gen.G cùng tổ chức một hoạt động dành riêng cho người hâm mộ. Hai màu áo "vàng - đen" quen thuộc của VCS và LCK sẽ cùng xuất hiện trong một không gian chung, mang đến cơ hội để fan của cả hai đội gặp gỡ, giao lưu và chia sẻ niềm đam mê với Liên Minh Huyền Thoại trước khi các trận đấu EWC 2026 chính thức diễn ra.
Chia sẻ về màn hợp tác này, ông TK Nguyen - CEO GAM Esports, cho biết cả hai tổ chức đều mong muốn mang đến nhiều trải nghiệm hơn cho cộng đồng, đồng thời lan tỏa tinh thần "Rise As One" thông qua những hoạt động kết nối người hâm mộ.
Với sự góp mặt của hai đội tuyển giàu truyền thống cùng những màn so tài hấp dẫn tại EWC 2026, Viewing Party hứa hẹn sẽ trở thành điểm hẹn của cộng đồng Liên Minh Huyền Thoại Việt Nam trong những ngày hè sôi động. Không chỉ là nơi để cổ vũ cho GAM hay Gen.G, đây còn là dịp để người hâm mộ cùng tận hưởng bầu không khí của một giải đấu quốc tế, gặp gỡ những người có chung đam mê.
