Việt Nam lần đầu sở hữu 11 sao Michelin

Từ đầu tháng 5, chị Nguyễn Thị Minh Anh (38 tuổi, ở TP.HCM) đã chốt xong tour gia đình 4 ngày 3 đêm đi Đà Nẵng vào đầu tháng 6 để "săn" pháo hoa quốc tế. Ban đầu, gia đình chị dự tính đi nước ngoài, nhưng sau khi tính toán vé máy bay, chi phí ăn ở và lịch nghỉ của hai con nhỏ, cả nhà quyết định chuyển sang du lịch trong nước. "Vé máy bay vẫn cao nên mình ưu tiên nơi vừa có biển, vừa có nhiều hoạt động để đi một chuyến mà chơi được nhiều thứ. Đà Nẵng có pháo hoa, có biển, có Hội An nên thấy đáng tiền hơn", chị Minh Anh nói.

Lễ hội Pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026 đang trở thành một trong những thỏi nam châm hút khách lớn nhất mùa hè miền Trung khi kéo dài suốt mùa hè với hàng chục hoạt động đồng hành như carnival đường phố, đại nhạc hội, trình diễn nghệ thuật và lễ hội ẩm thực. Trong khi đó, Festival Biển Khánh Hòa 2026 cũng được kỳ vọng tạo cú hích lớn cho du lịch Nha Trang với gần 30 hoạt động văn hóa, thể thao và giải trí biển.

Bà Trần Thị Bảo Thu, đại diện Vietluxtour, cho biết: sức mua tour cao điểm hè đã bắt đầu sôi động, đặc biệt ở nhóm tour biển, nghỉ dưỡng và các điểm đến có lễ hội lớn. Tuy nhiên, khác với những năm trước, tâm lý tiêu dùng năm nay đang thay đổi rõ rệt khi người dân cân nhắc kỹ hơn về chi phí, thời gian và trải nghiệm trong mỗi chuyến đi. Các tour 2 - 5 ngày tập trung vào biển đảo và nghỉ dưỡng đang chiếm tỷ trọng lớn trong mùa hè năm nay. Doanh nghiệp (DN) cũng tối ưu lịch trình theo hướng hạn chế di chuyển nhưng tăng trải nghiệm để phù hợp tâm lý tiết kiệm chi tiêu của khách hàng. Tương tự, Vietravel nhận định du khách hiện ưu tiên các hành trình phù hợp ngân sách, thời gian và có chiều sâu trải nghiệm hơn là đi "lấy số lượng" như trước đây.

Trong khi đó, ông Nguyễn Hữu Nghị, đại diện Công ty du lịch Tugo, xác nhận lượng khách đặt tour hè năm nay đang chậm hơn cùng kỳ năm ngoái, đặc biệt ở các tour quốc tế. Một số thị trường như Trung Quốc, Nhật Bản, Đài Loan ghi nhận sức mua khá tốt trong tháng 6; tuy nhiên tháng 7, tháng 8 hiện vẫn chậm hơn năm ngoái nên công ty này đang đẩy mạnh kích cầu cho nhóm gia đình và khách đi đông.

Một trong những nguyên nhân lớn khiến xu hướng du lịch thay đổi được các DN lữ hành chỉ ra là tác động kéo dài từ bất ổn quốc tế cùng chi phí hàng không tăng cao. Điều này khiến nhiều khách chuyển từ tour nước ngoài sang du lịch nội địa, ưu tiên các hành trình đi bằng đường bộ để tiết kiệm chi phí. Năm trước, khách có thể chọn các tour bay ngắn như Thái Lan, Singapore, Malaysia, nhưng năm nay nhiều người chuyển sang đi Phan Thiết (Lâm Đồng), Nha Trang (Khánh Hòa) hoặc miền Tây bằng xe. Xu hướng dịch chuyển sang tour nội địa thấy rất rõ. Đặc biệt, các tuyến du lịch biển gần TP.HCM như Phan Thiết, Nha Trang cùng các tour miền Tây đang có lợi thế nhờ chi phí dễ chịu hơn và ít biến động hơn so với tour quốc tế phụ thuộc vé máy bay.

Để giữ sức mua trong mùa cao điểm, các DN lữ hành đang đẩy mạnh các chương trình kích cầu dành cho nhóm khách gia đình và khách đi đông, đặt tour sớm.

Quá trình lên kế hoạch du lịch hè của các gia đình luôn ngập tràn hào hứng, cho tới khi lên mạng khảo sát vé máy bay. Năm ngoái, từ đầu tháng 5, các hãng hàng không đã đồng loạt mở bán thêm hàng triệu ghế phục vụ mùa hè sôi động, thế nhưng năm nay đến giờ này vẫn chưa hãng bay nào thông báo tăng cường vé mùa cao điểm. Giá vé máy bay cũng tăng cao hơn nhiều so với mùa hè năm ngoái, phần lớn do áp lực nhiên liệu từ các hãng.

Khảo sát thực tế trên các trang bán vé trực tuyến, ngày 16.6 dù chưa phải cuối tuần và chưa vào đợt cao điểm rầm rộ nhất, đường bay trục TP.HCM - Hà Nội đã ghi nhận mức giá neo cao ở tất cả các khung giờ và không có quá nhiều chênh lệch giữa các hãng. Muốn mua được vé dưới 2,5 triệu đồng/chiều, khách hàng chỉ có rất ít sự lựa chọn từ Vietravel Airlines và Vietjet Air ở những chuyến bay sáng sớm hoặc đêm muộn. Phủ khắp cả ngày, các chuyến bay của Vietjet Air đều dao động từ 2,6 - 2,8 triệu đồng/chiều. Chuyến bay có giá thấp nhất của Bamboo Airways cũng đã 2,7 triệu đồng/chiều; các chuyến còn lại của hãng dao động từ 3,1 - 3,5 triệu đồng/chiều, gần chạm ngưỡng vé cao điểm tết.

Tương tự, chuyến bay sớm nhất lúc hơn 5 giờ sáng, cũng là chuyến bay rẻ nhất của Sun Phuquoc Airways (SPA), đã chạm mốc 2,5 triệu đồng/chiều; những chuyến giờ đẹp hơn đều ở mức 2,7 - 2,8 triệu đồng/chiều. "Anh cả" Vietnam Airlines tiếp tục duy trì dải giá ở mức cao nhất, chủ yếu trên 3 triệu đồng/chiều.

Nửa cuối tháng 6 kéo dài đến gần hết tháng 8, vé máy bay trục chính TP.HCM - Hà Nội nhích giá thêm từ 100.000 - 200.000 đồng/vé và chỉ có dấu hiệu "hạ nhiệt" trở lại khi bước sang tháng 9.

Cũng vì các hãng hàng không chưa bổ sung vé mùa cao điểm nên nếu mua ở giai đoạn này, những đường bay tới các điểm du lịch "hot" nhất không có nhiều sự lựa chọn và giá vé thì "nóng bỏng tay".

Đơn cử, từ Hà Nội - Phú Quốc, nếu bay ngày 17.6 của hãng Vietnam Airlines, hành khách chỉ có 3 chuyến bay để chọn, với giá vé phổ thông cao ngất ngưởng 3,4 - 4,8 triệu đồng/chiều. Chuyến bay sáng sớm của hãng còn thông báo đã hết sạch vé phổ thông, chỉ còn vé phổ thông đặc biệt hơn 5,5 triệu đồng/chiều và hạng thương gia gần 7 triệu đồng/chiều. Cùng ngày, SPA có 6 chuyến bay từ Hà Nội - Phú Quốc, giá thấp nhất 2,2 triệu đồng/chiều, cao nhất gần 3 triệu đồng/chiều. Vietjet là hãng có nhiều chuyến bay trong ngày nhất, giá dao động từ 2,2 - 3,1 triệu đồng/chiều.

Tương tự, giá vé khứ hồi từ Hà Nội - Nha Trang trong dịp hè cũng neo ở mức 4,7 - 5,4 triệu đồng/người, tạo áp lực chi phí rất lớn cho 1 gia đình 3 - 4 người.

Năm ngoái, tầm này nhiều gia đình tại TP.HCM có thể sở hữu tấm vé bay tới Đà Nẵng với giá chỉ 1 triệu đồng/chiều thì năm nay giá vé thấp nhất cho chặng này tầm giữa tháng 6 là 1,6 triệu đồng/chiều, bay với Vietjet vào lúc 5 giờ sáng.

Không chỉ thị trường du lịch nội địa, theo Hiệp hội Du lịch Mỹ, giá vé máy bay tháng 3 đã tăng 14,9% so với cùng kỳ năm trước và dự báo sẽ còn tiếp tục tăng trong giai đoạn tới. Nguyên nhân chính đến từ xung đột tại Trung Đông, giá nhiên liệu bay vì thế đã tăng hơn 100%. Đồng thời, một số hãng hàng không lớn đã buộc phải dừng hoạt động hoặc cắt giảm tần suất khai thác, ảnh hưởng tới hoạt động chung của ngành hàng không toàn cầu.

Trong nước, từ tháng 3, Cục Hàng không đã lo ngại diễn biến giá nhiên liệu thế giới tăng mạnh sẽ tác động lớn tới thị trường hàng không và du lịch VN giai đoạn cao điểm hè. Các hãng hàng không phải rà soát lại hoạt động khai thác, bố trí sắp xếp lại lịch bay từ tháng 4 để giảm tiêu hao nhiên liệu cũng như tránh việc hủy chuyến do bị gián đoạn cung ứng nhiên liệu hàng không.

Với chi phí khai thác tăng thêm 30 - 50%, giá vé máy bay hè đã được dự báo sẽ tăng cao hơn so với cùng kỳ năm ngoái. Kịch bản xấu nhất nếu thiếu hụt nhiên liệu hàng không kéo dài, giá vé có thể tăng cao kỷ lục.

Thực tế, tỷ trọng các chuyến bay dự kiến tăng dịp hè cũng tỷ lệ thuận với độ bùng nổ của ngành du lịch. Năm nay, vé máy bay vừa chậm tăng cường, vừa dự kiến giá cao khiến ngành du lịch cũng không khỏi thấp thỏm.

Th.S Tăng Thông Nhân, Phó trưởng khoa Quản trị du lịch, nhà hàng, khách sạn Trường ĐH Công nghệ TP.HCM (HUTECH), cho rằng trong bối cảnh chi phí du lịch gia tăng, nhóm khách gia đình vẫn sẽ là phân khúc tiềm năng nhất của thị trường hè năm nay. Với nhóm khách lẻ tự túc, người ra quyết định chi tiêu thường là phụ huynh, nhưng trẻ em lại là đối tượng ảnh hưởng lớn đến lựa chọn điểm đến và kế hoạch du lịch của gia đình trong dịp hè. Nhóm khách gia đình vẫn là phân khúc quan trọng nhất của du lịch nội địa mùa hè. Trong khi đó, nhóm khách trẻ có thể sẽ đi ít hơn, còn nhóm khách đi tự do theo kiểu trải nghiệm, đổi gió hoặc đi một mình vẫn sẽ duy trì nhu cầu nhất định.

Đối với khách đoàn DN, nhu cầu du lịch hè được dự báo sẽ không giảm quá mạnh do phần lớn công ty đã có ngân sách cố định cho hoạt động nghỉ mát, team building hoặc du lịch thường niên. Tuy nhiên, thay vì đi xa và sử dụng dịch vụ cao cấp như trước, các DN sẽ điều chỉnh để phù hợp hơn với ngân sách. Cùng một mức ngân sách như năm ngoái nhưng năm nay DN có thể rút ngắn số ngày đi, chọn điểm đến gần hơn hoặc cắt giảm một số dịch vụ cao cấp để cân đối chi phí.

Ông Tăng Thông Nhân cũng nhìn nhận giá vé máy bay hiện là yếu tố tác động mạnh nhất đến hành vi du lịch, đặc biệt với các tour nội địa phụ thuộc hàng không. Vì vậy, nhiều DN và khách đoàn đang chuyển sang các hành trình ngắn ngày bằng đường bộ để tiết kiệm chi phí. Với nhiều khách đoàn, các tour có vé máy bay gần như bị loại ngay từ đầu. Thay vào đó, họ ưu tiên các điểm đến gần, đi xe thuận tiện như Nha Trang, Phan Thiết hoặc các tuyến miền Tây.

Xu hướng này có thể sẽ khiến thị trường lưu trú có sự phân hóa rõ nét hơn trong mùa hè năm nay. Các khách sạn, resort cao cấp vẫn giữ được nhóm khách có thu nhập cao hoặc khách quốc tế, trong khi phân khúc 3 sao trở xuống có thể gặp nhiều áp lực cạnh tranh. Phân khúc cao cấp sẽ ít bị ảnh hưởng hơn vì khách hàng của họ có khả năng chi trả tốt. Trong khi đó, nhóm khách sạn tầm trung hoặc bình dân sẽ chịu sức ép lớn hơn về công suất phòng.

Trong bối cảnh như vậy, ông Trần Tường Huy, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu du lịch xã hội, cho rằng để kích cầu du lịch hè cần có sự liên kết mạnh hơn giữa hàng không, điểm đến, cơ sở lưu trú và các đơn vị lữ hành nhằm tạo ra các gói sản phẩm có giá cạnh tranh hơn. Theo ông Huy, một trong những giải pháp quan trọng là xây dựng các combo trọn gói giữa vé máy bay, khách sạn và điểm tham quan để tối ưu chi phí cho du khách. Song song, thị trường cần đẩy mạnh các sản phẩm ngắn ngày, di chuyển bằng đường bộ để phù hợp xu hướng tiêu dùng hiện nay. Các sản phẩm đi ngắn bằng xe đang có lợi thế hơn trong giai đoạn này. Ngoài ra cần liên kết giữa cơ sở lưu trú và điểm tham quan để tạo ra những gói dịch vụ có giá cạnh tranh, hấp dẫn hơn.

Ông Trần Tường Huy cũng lưu ý các địa phương nên triển khai thêm các chương trình ưu đãi theo từng thời điểm nhằm kéo giãn dòng khách trong mùa hè, thay vì chỉ tập trung vào cuối tuần hoặc các đợt cao điểm. Trong suốt 2 - 3 tháng hè cần có chính sách giá linh hoạt cho các ngày thấp điểm để hút khách, tránh tình trạng dồn quá đông vào thứ bảy, chủ nhật. Đây cũng là cơ hội để quảng bá thêm các điểm đến mới, chưa quá đông khách.

Ở góc độ cơ quan quản lý, ông Nguyễn Quý Phương, Trưởng phòng Quan hệ quốc tế và xúc tiến du lịch, Cục Du lịch quốc gia VN, nhìn nhận bài toán kích cầu du lịch hiện nay không thể chỉ tiếp cận dưới góc độ giảm giá đơn thuần, mà cần được xem xét trong tổng thể chuỗi vận tải - lưu trú - dịch vụ - điểm đến. Trong khi đó, hành vi tiêu dùng du lịch cũng thay đổi nhanh chóng khi du khách ưu tiên các chuyến đi ngắn ngày, tối ưu chi phí và trải nghiệm thực chất.

Đối với các địa bàn phụ thuộc lớn vào hàng không như Phú Quốc, Khánh Hòa, Đà Nẵng hay các khu vực hải đảo xa trung tâm, chi phí vận chuyển tiếp tục ảnh hưởng trực tiếp tới quyết định của khách du lịch. Do đó, cần tăng cường liên kết thực chất giữa hàng không, địa phương và DN du lịch, xây dựng các gói kích cầu tích hợp vé máy bay, lưu trú, tham quan, vui chơi giải trí, đồng thời đa dạng hóa sản phẩm du lịch, đẩy mạnh liên kết vùng, kết nối đa phương thức và thúc đẩy chuyển đổi số để nâng cao sức cạnh tranh của điểm đến.

Tin Gốc: Thanh Niên

Giữa tháng 5, tại khu vực cù lao Mái Nhà, xã Ô Loan (Phú Yên cũ), hai con cá voi Bryde (Balaenoptera edeni) dài khoảng 10 m xuất hiện và kiếm ăn cách bờ hơn 300 m. Sự xuất hiện của đàn cá voi thu hút du khách và nhiếp ảnh gia đến theo dõi, chụp ảnh.

Alex, 30 tuổi, du khách Anh, cho biết sáng 17/5 tham gia tour ngắm cá voi tại cù lao Mái Nhà và tận mắt thấy hai cá voi bơi sát thuyền, ngoi lên mặt nước kiếm ăn.

Từng tham gia tour ngắm cá voi ở Costa Rica (Trung Mỹ), Alex nhận xét khoảng cách quan sát tại Việt Nam còn gần hơn và mang lại trải nghiệm rất ấn tượng. Tuy nhiên, anh cho biết trong lúc khoảng 5 tàu du lịch đang theo dõi đàn cá voi ở cự ly an toàn, có hai thuyền bất ngờ tăng tốc, áp sát khu vực cá voi kiếm ăn.

"Dù không gây thương tích trực tiếp, hành động đó vẫn có thể khiến cá voi hoảng sợ và bỏ đi", Alex nói. Anh cho rằng việc tiếp cận quá gần sẽ ảnh hưởng đến tập tính sinh sống của loài cá, khiến chúng bỏ đi hoặc thậm chí bị mắc cạn.

Đại diện đồn Biên phòng An Hải cho biết chưa ghi nhận trường hợp tàu thuyền gây hại trực tiếp đến cá voi, song đơn vị đã tăng cường tuần tra, kiểm soát sau khi xuất hiện phản ánh về tình trạng tàu áp sát đàn cá.

Đơn vị đang phối hợp với chính quyền địa phương và các bên liên quan để tìm giải pháp bảo vệ cá voi, giữ hình ảnh đẹp cho du lịch địa phương.

Nhiếp ảnh gia Nguyễn Minh Tú, người có nhiều kinh nghiệm chụp thiên nhiên và động vật hoang dã, bày tỏ bức xúc về việc phát triển các tour xem cá voi tự phát đang đe dọa sự an toàn của loài cá quý hiếm này.

Theo anh Tú, nhiều tàu cá và cano chở khách hoặc nhiếp ảnh gia thường tiếp cận quá gần để chụp ảnh cận cảnh.

"Tàu thuyền áp sát có thể khiến cá voi bị stress, mất phương hướng hoặc va chạm gây tổn thương", anh Tú nói.

Nhiều ngư dân địa phương cho rằng cá voi từ lâu được tôn kính gọi là cá Ông - vị thần bảo hộ trên biển, gắn với quan niệm cứu giúp người gặp nạn giữa sóng nước.

Việc một số tour du lịch tự phát đưa khách áp sát cá voi để tham quan, chụp ảnh không chỉ tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến loài vật này mà còn bị xem là hành động phản cảm, thiếu tôn trọng tín ngưỡng của cư dân miền biển.

Ông Đào Quang Minh, Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản và Biển đảo tỉnh Phú Yên, cho biết việc cá voi xuất hiện gần vùng biển cù lao Mái Nhà là tín hiệu tích cực cho thấy môi trường biển và nguồn lợi thủy sản tại khu vực còn khá phong phú.

Theo ông Minh, cơ quan chức năng đang phối hợp theo dõi đàn cá voi, đồng thời khuyến cáo tàu thuyền giữ khoảng cách trên 200 m, không tăng tốc hoặc chạy áp sát vì tiếng ồn và sóng lớn có thể khiến cá voi hoảng loạn.

Cơ quan chức năng khuyến cáo người dân giữ khoảng cách an toàn, không tiếp cận hoặc khai thác thủy sản quanh khu vực cá xuất hiện. Nếu các chủ tàu cố tình vi phạm, gây nguy hiểm cho động vật biển, đơn vị sẽ phối hợp với lực lượng liên ngành để xử lý hành chính theo quy định bảo tồn nguồn lợi thủy sản.

Thạc sĩ Mai Thuận Lợi, Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Du lịch bền vững, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP HCM, cho biết nhiều quốc gia phát triển du lịch ngắm cá voi đều áp dụng quy định nghiêm ngặt về khoảng cách an toàn, tốc độ di chuyển và số lượng tàu được phép tiếp cận cùng lúc nhằm hạn chế tác động đến động vật biển.

Ông Lợi cho rằng Việt Nam cần sớm xây dựng quy chuẩn riêng cho hoạt động ngắm cá voi, đồng thời nâng cao ý thức của đơn vị vận hành tour để vừa bảo vệ hệ sinh thái biển, vừa phát triển du lịch bền vững.

"Du khách đến để nhìn thấy cá voi trong môi trường tự nhiên, không phải để chứng kiến cảnh tàu thuyền rượt đuổi hay áp sát chúng", ông Lợi nói.

Trước đó, tình trạng tương tự từng xảy ra ở biển Nhơn Lý, Quy Nhơn cũ vào tháng 7/2025. Khi mẹ con cá voi xuất hiện, nhiều du khách và nhiếp ảnh gia đã thuê thuyền và ca nô lao vào khu vực cá voi săn mồi. Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Gia Lai khi đó đã phải ra văn bản yêu cầu các tour du lịch, tàu cá phải giữ khoảng cách tối thiểu, tắt động cơ và không hoạt động quá ba tàu cùng lúc khi vào khu vực có cá voi.

Cá voi Bryde sống gần bờ, xuất hiện nhiều ở vùng biển Việt Nam, Trung Quốc, Thái Lan, đặc biệt quanh khu vực vịnh Thái Lan. Tại Việt Nam, chúng được ghi nhận ở các tỉnh Nam Trung Bộ và Nam Bộ. Riêng tại Phú Yên, tần suất cá voi Bryde xuất hiện ngày càng dày trong khoảng 5 năm trở lại đây.

Loài cá này thuộc họ cá voi lưng gù (Balaenopteridae), có đặc điểm dễ nhận diện là ba đường gờ chạy trên đỉnh đầu phía trước lỗ thở, cùng 40-70 nếp gấp ở vùng cổ họng giúp mở rộng miệng khi kiếm ăn.

Tin Gốc: Vnexpress

Những ngày cuối tuần tại chợ Bến Thành (TP.HCM), không khó để bắt gặp các nhóm khách nước ngoài đi dạo, chụp ảnh và thưởng thức đồ ăn đường phố. Tuy nhiên, sau vài giờ tham quan, trên tay nhiều du khách chỉ là vài món quà nhỏ như móc khóa, cà phê hay áo thun.

Gần đó, tại phố đi bộ Nguyễn Huệ, chị Emily Carter, du khách đến từ Úc, cho biết ngân sách trong chuyến đi 7 ngày của chị tại VN chủ yếu dành cho khách sạn, ăn uống và di chuyển. "Tôi rất thích đồ ăn Việt. Chúng tôi thử nhiều quán địa phương và cũng đi spa khá nhiều. Tuy nhiên, để mua sắm thì tôi chưa thấy nhiều thứ thực sự hấp dẫn", chị Carter nói.

Tương tự, anh Daniel Wong, du khách Singapore lần đầu đến TP.HCM, cũng cho hay phần lớn chi tiêu của anh tập trung cho ẩm thực và trải nghiệm văn hóa. "Tôi dành nhiều tiền cho cà phê, nhà hàng, bar rooftop và tour khám phá thành phố hơn là mua sắm. Nếu muốn mua hàng hiệu hay đồ công nghệ thì tôi có thể mua ở Singapore hoặc qua Bangkok có nhiều lựa chọn hơn", anh Wong chia sẻ.

Theo ông Trần Xuân Hùng, Tổng giám đốc Công ty Viking, khách quốc tế đến VN hiện chủ yếu chi cho lưu trú, ăn uống, tham quan và một phần nhỏ cho quà tặng. Các mặt hàng được khách mua nhiều nhất vẫn là cà phê, bánh kẹo, trái cây, một số sản phẩm thủ công mỹ nghệ, đặc sản địa phương…

Thực tế, kể từ sau đại dịch Covid-19, du lịch VN đã ghi nhận những bước nhảy vọt về số lượng khách quốc tế và nội địa, nổi lên như một điểm sáng trên trường du lịch quốc tế. Tuy nhiên, doanh thu vẫn chưa được cải thiện tương ứng. Tính tổng năm 2025, doanh thu ngành du lịch lần đầu tiên vượt mốc trên 1 triệu tỉ đồng, tương đương khoảng 37,8 tỉ USD. Song, một thống kê mới đây chỉ ra rằng: Trung bình mỗi khách quốc tế đến VN tiêu số tiền từ 1.050 - 1.150 USD, tăng không đáng kể so với thời điểm năm 2019 (bình quân 1.020 USD một người). Số tiền du khách tiêu ở VN thấp hơn tại Thái Lan xấp xỉ 500 USD, hay gần 1.000 USD nếu so với Singapore.

Đáng nói là thời gian lưu trú trung bình của khách cao cấp được ghi nhận đã tăng từ 10 ngày lên gần 14 ngày. Điều đó cho thấy chúng ta đã thành công kéo khách đến đông hơn, ở lại lâu hơn, nhưng vẫn chưa thể làm cho khách "móc hầu bao tới những đồng cuối cùng".

Tại hội thảo "Khơi thông sức mua, kích cầu tiêu dùng" do Báo Thanh Niên tổ chức hôm 22.5 vừa qua, bà Lê Hồng Thủy Tiên, Tổng giám đốc Tập đoàn Liên Thái Bình Dương (IPPG), nêu ra một con số rất đáng suy ngẫm từ Tổng cục Thống kê: Năm 2024, khách quốc tế chi tiêu tại VN đạt 12,19 tỉ USD, nhưng người Việt lại mang tới 12,57 tỉ USD ra nước ngoài để mua sắm. Như vậy, chỉ tính riêng mảng du lịch, VN đang nhập siêu gần 400 triệu USD. Người Việt đi du lịch trong nước thì chủ yếu chỉ chi cho vé máy bay, khách sạn, ăn uống, còn đi nước ngoài thì không tiếc "vài tháng lương" mua sắm.

Dẫn câu chuyện giữa 2 địa phương biên giới là Đông Hưng (Trung Quốc) với Móng Cái (VN), bà Thủy Tiên so sánh: Hai địa phương này cùng có khoảng cách biên giới tới cửa khẩu ngang nhau, nhưng doanh thu từ thương mại, du lịch lại cách rất xa. Cụ thể, năm 2024, thành phố Đông Hưng đón gần 16 triệu lượt khách, thu về 2,12 tỉ USD (khoảng 52.000 tỉ đồng) chủ yếu nhờ bán lẻ xuyên biên giới, trong đó khách người Việt chiếm tới 30%. Ở chiều ngược lại, Móng Cái dù đón 4 triệu lượt khách nhưng doanh thu du lịch chỉ vỏn vẹn 250 tỉ đồng.

"Cùng một dải biên giới nhưng giá trị thương mại nghiêng phần lớn về một phía. Có thể thấy, khoảng cách hàng chục lần về mức chi tiêu của khách không nằm ở địa lý, không nằm ở văn hóa, không nằm ở con người mà nằm ở chính sách khuyến khích du khách chi tiền. Du khách đến VN hiện nay sẵn sàng chi mạnh tay cho các dịch vụ cốt lõi như ăn ở, đi lại, tham quan, nhưng lại "thắt lưng buộc bụng" khi mua sắm. Vấn đề không phải là họ không có tiền, mà vì chúng ta chưa cho họ được lý do chính đáng để móc hầu bao", bà Lê Hồng Thủy Tiên nhấn mạnh.

Thực tế, mua sắm luôn là một trong những hoạt động được du khách vô cùng quan tâm trong mỗi hành trình du lịch. Khách đến Nhật Bản muốn mua hàng nội địa Nhật, sang Thái Lan muốn tìm mua đồ Thái, tới Hàn Quốc là "lao" đến các khu mua sắm đồ nội địa Hàn, đến Trung Quốc cũng phải tấm tắc khen hàng nội địa Trung, còn nếu đi châu Âu thì "ôm chặt" những cửa hàng outlet, đồ hiệu…

Đó là lý do các điểm mua sắm là một phần không thể thiếu để tạo nên sản phẩm tour nước ngoài, bất kể châu Á hay châu Âu. Ngay cả người Việt, đi tour Thái về là xách theo vài lọ dầu, cao hổ cốt…; không ai ra khỏi cửa hàng sâm ở Hàn Quốc mà không xách theo vài túi sản phẩm. Và ngay cả dù chuyển qua đi tự túc thì mọi người vẫn luôn "lục lọi" những điểm mua sắm nổi tiếng nhất.

Đáng nói là không ai tới VN lại được giới thiệu để đi mua sắm. Giám đốc một doanh nghiệp lữ hành tại Hà Nội nói thẳng: "Đa số khách nước ngoài đều không thích mua sắm khi mua tour VN. Họ muốn dành thời gian trải nghiệm, tham quan và không quan tâm đến việc giảm giá".

Ông Trần Thế Dũng, Tổng giám đốc Công ty CP Lữ hành Vietluxtour, cũng thừa nhận dù biết rất rõ "mỏ vàng" du khách còn rất nhiều dư địa, song hiện nay đa số các công ty lữ hành chưa dám tự tin đưa các điểm mua sắm vào chương trình của mình. Bởi VN chưa có những trung tâm mua sắm đạt chuẩn, tạo sự uy tín thương hiệu cho khách hàng nên nếu công ty du lịch đưa vào tour thì e ngại khách đánh giá là cố tình đưa chương trình bán hàng.

"Ngay như TP.HCM, trung tâm thương mại lớn nhất cả nước, là địa phương có đủ điều kiện nhất để thực hiện một tour du lịch kết hợp mua sắm nhưng cũng không có những trung tâm mua sắm lớn như outlet, chợ đêm, phố mua sắm đủ chuẩn cho khách du lịch. Cách đây vài năm, ông Jonathan Hạnh Nguyễn - Chủ tịch IPPG - từng đề cập việc xây dựng một khu factory outlet ở TP.HCM để đưa du khách tới mua hàng chất lượng, rồi hình thành một mô hình tổng hợp như Disneyland để khách tới vui chơi, tiêu tiền. Khi đó các doanh nghiệp lữ hành như chúng tôi đã rất mong chờ. Đáng tiếc là đến giờ TP vẫn chưa có. Chúng ta vẫn chưa làm tốt cả việc "dụ" du khách chi tiền và giữ dòng tiền chi tiêu của khách Việt ngay trên chính đất nước, địa phương mình", ông Trần Thế Dũng thẳng thắn nhìn nhận.

Tin Gốc: Thanh Niên