Theo thông tin từ Bộ Ngoại giao, ngày 30-5, trả lời câu hỏi về phản ứng của Việt Nam trước việc Cơ quan Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) ngày 29-5 công bố khởi xướng điều tra theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 của Mỹ, đối với một số vấn đề liên quan đến bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ của Việt Nam, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Phạm Thu Hằng nêu rõ:
“Quan điểm, nỗ lực và kết quả của Việt Nam trong lĩnh vực bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ đã được nêu rõ trong các phát biểu ngày 1-5 và 14-5 vừa qua. Tăng cường bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ là chủ trương nhất quán của Việt Nam nhằm xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, lành mạnh, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và thực hiện đầy đủ các cam kết quốc tế”.
Theo đại diện Bộ Ngoại giao Việt Nam, việc USTR khởi xướng điều tra theo Mục 301 là thủ tục được tiến hành theo pháp luật Mỹ. Các vấn đề liên quan sẽ tiếp tục được xem xét trên cơ sở trao đổi, tham vấn giữa hai bên trong quá trình điều tra.
“Thời gian qua, hai bên đã duy trì trao đổi chặt chẽ về vấn đề này. Phía Mỹ ghi nhận tích cực chủ trương cũng như những bước đi, biện pháp của Việt Nam.
Chúng tôi sẵn sàng tiếp tục tham vấn, chia sẻ thông tin và làm rõ các chính sách, quy định cũng như các biện pháp đang và sẽ triển khai, đồng thời đề nghị phía Mỹ đánh giá khách quan, công bằng, ghi nhận đầy đủ những nỗ lực và kết quả thực chất của Việt Nam, trên tinh thần hợp tác, xây dựng, phù hợp với quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Mỹ vì lợi ích của người dân, doanh nghiệp nói riêng và của hai nước nói chung”, người phát ngôn Phạm Thu Hằng cho biết.
Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 của Mỹ được thiết kế nhằm xử lý các hành vi được cho là ảnh hưởng đến thương mại của nước này.
Trước đó vào hôm 30-4, Mỹ xác định Việt Nam là “quốc gia nước ngoài ưu tiên” trong báo cáo đánh giá thường niên về tình hình bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ trên phạm vi toàn cầu.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng đã có các tuyên bố vào ngày 1-5 và 14-5 liên quan đến vấn đề này.
Trong đó, hôm 1-5, bà Phạm Thu Hằng khẳng định bảo vệ sở hữu trí tuệ là ưu tiên cao, chủ trương, chính sách xuyên suốt của Việt Nam nhằm xây dựng môi trường minh bạch và chuyển đổi mô hình tăng trưởng lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số làm động lực chính.
Sau đó vào hôm 14-5, người phát ngôn Bộ Ngoại giao nhấn mạnh Việt Nam kiên quyết xử lý nghiêm mọi hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Bà cho biết thêm những nỗ lực của Việt Nam trong cải thiện môi trường đổi mới sáng tạo, bảo hộ, thực thi quyền sở hữu trí tuệ đã được Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) ghi nhận, với xếp hạng năm 2025 đạt 44/139 quốc gia và nền kinh tế về chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu, thuộc nhóm các nước có kết quả tích cực trong ASEAN về lĩnh vực này.
Đặc biệt, ngày 5-5 vừa qua, Thủ tướng Chính phủ đã có Công điện số 38/CĐ-TTg tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ nhằm nỗ lực tạo bước chuyển biến mạnh mẽ, nâng cao hiệu quả thực chất trong lĩnh vực này.
“Điều này thể hiện chủ trương nhất quán của Việt Nam trong việc tăng cường bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ, gắn với yêu cầu phát triển bền vững, xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, an toàn và thực hiện hiệu quả các cam kết quốc tế”, người phát ngôn Phạm Thu Hằng khẳng định hôm 14-5.
Sự việc xảy ra sáng 11/4 khi nghi phạm ngoài 40 tuổi trèo lên cánh vận tải cơ Mỹ đang đỗ tại khu vực cấm trong sân bay Shannon ở hạt Clare của Ireland. Người này sau đó dùng rìu chém liên tiếp vào thân và cánh máy bay.
Sân bay đã bị phong tỏa trong gần 30 phút, trước khi cảnh sát tiếp cận máy bay và bắt giữ người đàn ông. Danh tính và động cơ của nghi phạm chưa được công bố, người này đang đối mặt với cáo buộc "gây thiệt hại tài sản" và đang bị giam giữ để điều tra.
Chưa rõ nghi phạm làm thế nào để trèo lên cánh máy bay, cũng như mức độ thiệt hại trong sự việc. Trang tin địa phương The Journal dẫn lời các nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết phi cơ "đã bị hư hại rất nghiêm trọng".
Hình ảnh hiện trường cho thấy phi cơ bị tấn công là máy bay vận tải C-130H2.5 mang số đuôi 91-1653, thuộc biên chế Không quân Vệ binh Quốc gia Mỹ và đáp xuống sân bay Shannon hôm 9/4.
Mỹ không công bố mức giá cụ thể của dòng C-130H, nhưng các phi cơ đã qua sử dụng và được nước này bán cho đồng minh có giá trung bình gần 16 triệu USD. Gói nâng cấp lên chuẩn H2.5 cho không quân Mỹ có chi phí 7 triệu USD mỗi chiếc.
Máy bay quân sự Mỹ thường đáp xuống sân bay Shannon để tiếp dầu và nghỉ ngơi trước khi lên đường tới Trung Đông. Điều này đã dẫn đến nhiều cuộc biểu tình phản đối, trong đó người dân địa phương chỉ trích động thái này vi phạm tính trung lập của Ireland.
Hồi tháng 11/2025, ba người cũng bị bắt tại sân bay Shannon sau khi chiếc xe chở họ đi vào khu vực cấm. Khoảng hai tuần sau đó, có thêm 3 phụ nữ bị bắt với cáo buộc đột nhập sân bay Shannon và gây thiệt hại tài sản cho một chiếc máy bay.
The Independent ngày 11.4 đưa tin Ủy ban An toàn Sản phẩm Tiêu dùng Mỹ (CPSC) tuần này thông báo về việc thu hồi các hộp vitamin, thực phẩm bổ sung do Công ty Vitaquest International (Mỹ) sản xuất.
Theo CPSC, quá trình đóng gói các sản phẩm nêu trên đã không sử dụng những nắp an toàn chống trẻ em mở hộp, qua đó vi phạm quy định của Đạo luật Bao bì Ngăn ngừa Ngộ độc liên bang (PPPA).
Những loại vitamin và thực phẩm bổ sung chứa thành phần sắt bị thu hồi do sắt có thể rất độc nếu nuốt phải với số lượng lớn, đặc biệt là đối với trẻ nhỏ. Việc thiếu nắp đậy an toàn đúng cách tạo ra nguy cơ gây thương tích nghiêm trọng hoặc tử vong do ngộ độc nếu trẻ nhỏ nuốt phải chất bên trong.
Quy định của PPPA nêu rõ các sản phẩm có thể gây nguy hiểm như thuốc men và chất tẩy rửa cần phải được thiết kế nắp chống trẻ em, tức phải được sản xuất sao cho trẻ em dưới 5 tuổi khó có thể mở được trong một khoảng thời gian "hợp lý", thế nhưng người lớn vẫn có thể mở được một cách dễ dàng. Một thiết kế phổ biến đảm bảo tiêu chí trên là dạng nắp “ấn nhẹ xuống và xoay để mở”.
Vitaquest International đã thông báo thu hồi vào hôm 9.4. Nhiều sản phẩm bị ảnh hưởng được tiếp thị nhắm đến các nhóm đối tượng cụ thể, bao gồm vitamin trước sinh cho phụ nữ mang thai và vitamin tổng hợp dành cho trẻ em. Các loại thực phẩm chức năng bị ảnh hưởng có thể đã được bán tại các nhà bán lẻ lớn, sàn thương mại điện tử và những phòng khám y tế.
Các sản phẩm bị thu hồi đã được bán trong gần 3 năm, từ tháng 4.2023 đến tháng 2 năm nay. Những người đã sản phẩm thiếu nắp an toàn được khuyến cáo để tránh xa tầm tay trẻ em. Vitaquest International cũng triển khai miễn phí thay nắp chống trẻ em hoặc phát các túi đựng để sử dụng sản phẩm an toàn.
Bộ Quốc phòng Nga ngày 4.5 thông báo sẽ thực thi lệnh ngừng bắn từ ngày 8 - 9.5 theo quyết định của Tổng thống Vladimir Putin, nhân dịp kỷ niệm Ngày Chiến thắng của Hồng quân Liên Xô trước Đức Quốc xã thời Thế chiến 2. Quyết định được ông Putin thông báo với Tổng thống Mỹ Donald Trump trong cuộc điện đàm vào tuần trước.
Vào ngày 9.5, Nga sẽ tổ chức cuộc duyệt binh thường niên tại Quảng trường Đỏ để đánh dấu chiến thắng quan trọng trong cuộc Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại. Năm nay, các loại vũ khí chủ lực như tên lửa, xe tăng… sẽ không xuất hiện tại buổi lễ "do tình hình tác chiến hiện tại", lần đầu tiên sau gần 2 thập niên các hệ thống này vắng bóng tại cuộc duyệt binh, theo AFP. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phân tích rằng điều này cho thấy các quan chức Nga "sợ máy bay không người lái có thể bay qua Quảng trường Đỏ" trong ngày 9.5 để gây ảnh hưởng buổi lễ.
Đáp lại, Bộ Quốc phòng Nga cho rằng phát ngôn của ông Zelensky như lời đe dọa và cảnh báo sẽ thực hiện cuộc tấn công lớn bằng tên lửa vào trung tâm thủ đô Kyiv để đáp trả nếu Ukraine tìm cách phá hoại ngày lễ trọng đại. Nga tuyên bố hoàn toàn có năng lực để thực hiện điều đó nhưng đã kiềm chế vì lý do nhân đạo, theo TASS. "Chúng tôi cảnh báo dân thường Kyiv và nhân viên các phái đoàn ngoại giao cần rời khỏi thành phố ngay lập tức trong trường hợp đòn đáp trả diễn ra", Bộ Quốc phòng Nga cảnh báo.
Về phần mình, Tổng thống Zelensky cho biết chưa nhận được đề nghị chính thức nào từ Nga về việc ngừng bắn, chỉ trích rằng việc đình chiến chỉ để tổ chức lễ kỷ niệm là điều "không nghiêm túc". "Chúng tôi tin rằng mạng người là quý giá hơn nhiều so với bất kỳ lễ kỷ niệm nào", ông Zelensky viết trên mạng xã hội và tuyên bố lệnh ngừng bắn riêng của Ukraine, bắt đầu từ 0 giờ ngày 6.5. Ông Zelensky nhấn mạnh Ukraine sẽ hành động một cách cân xứng từ thời điểm đó và kêu gọi lãnh đạo Nga có những bước đi cụ thể nhằm chấm dứt xung đột. Ông Zelensky không nói rõ lệnh ngừng bắn của Kyiv sẽ kéo dài bao lâu trong khi Moscow chưa bình luận về quyết định này.
Lệnh ngừng bắn được hai bên đưa ra trong bối cảnh nỗ lực ngoại giao do Mỹ dẫn đầu nhằm chấm dứt xung đột đang bị đóng băng, khi Washington tập trung vào xung đột với Iran tại Trung Đông. Ukraine đã nhiều lần kêu gọi ngừng bắn lâu dài nhưng Nga từ chối, do nước này cho rằng họ đang thắng thế trên chiến trường. Thay vào đó, Nga thường xuyên công bố ngừng bắn ngắn hạn quanh các kỳ nghỉ lễ, gần đây nhất là lễ Phục sinh Chính thống giáo hồi tháng 4. Nga và Ukraine khi đó cáo buộc nhau vi phạm ngừng bắn.
Mặt khác, dữ liệu từ Viện Nghiên cứu chiến tranh (ISW, Mỹ) cho thấy trong tháng 4, Nga mất kiểm soát các khu vực có tổng diện tích khoảng 120 km2 vào tay Ukraine. Theo AFP, đây là lần đầu tiên từ cuộc phản công mùa hè năm 2023 của Ukraine, Nga mất nhiều hơn là được dù phần đất này là cực nhỏ, chỉ bằng 0,02% lãnh thổ Ukraine. Tính luôn bán đảo Crimea và các vùng ở Donbass, Nga đang kiểm soát 19% tổng diện tích Ukraine.
Nga chưa bình luận về thông tin này. TASS hôm qua trích lời Tổng thống Trump nói trong một cuộc phỏng vấn rằng ông Zelensky là "người mưu mô" nhưng "Ukraine đang mất dần lãnh thổ". Chủ nhân Nhà Trắng còn cho biết Kyiv đang tiếp tục chiến đấu nhờ vũ khí được các nước NATO mua từ Mỹ.
