“Việt Nam quan tâm theo dõi tình hình và tin tưởng Cuba sẽ khắc phục, vượt qua những khó khăn, thách thức hiện tại”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng cho biết trong cuộc họp báo thường kỳ hôm nay, khi nêu quan điểm của Việt Nam về tình hình Cuba.
Việt Nam khẳng định tình đoàn kết, hữu nghị truyền thống với nhân dân Cuba anh em và nhất quán ủng hộ các nghị quyết của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc (LHQ) yêu cầu gỡ bỏ bao vây cấm vận đơn phương chống Cuba.
Về việc Cuba – Mỹ đối thoại, người phát ngôn Bộ Ngoại giao cho biết Việt Nam hoan nghênh, ủng hộ hai nước tiến hành trao đổi để tìm giải pháp cho những khác biệt trong quan hệ song phương trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế.
“Việt Nam mong muốn hai bên sớm đạt được tiếng nói chung để đi tới cải thiện và bình thường hóa quan hệ, vì lợi ích của nhân dân hai nước, vì hòa bình, hợp tác, ổn định và phát triển của khu vực và trên thế giới”, bà Hằng nói.
Chủ tịch Cuba Miguel Diaz-Canel ngày 13/3 tuyên bố giới chức nước này và Mỹ đã thảo luận để giải quyết các khác biệt theo hướng đối thoại. Ông cho biết các cuộc trao đổi, được “yếu tố quốc tế thúc đẩy”, cũng nhằm tìm kiếm những lĩnh vực hợp tác để đảm bảo an ninh, hòa bình cho cả hai quốc gia và khu vực.
Chủ tịch Cuba ngày 25/3 thông báo cựu lãnh đạo Raul Castro đang tham gia đàm phán với Mỹ và các cuộc thảo luận này mới ở giai đoạn đầu.
Ông Adam Smith, thành viên cấp cao của đảng Dân chủ trong Ủy ban Quân vụ Hạ viện, ngày 3/4 bày tỏ không đồng tình với phát biểu của Tổng thống Donald Trump rằng việc một tiêm kích Mỹ bị bắn hạ sẽ không ảnh hưởng đến bất kỳ cuộc đàm phán nào với Iran.
"Nếu phía Iran bắt được một quân nhân Mỹ, điều đó sẽ hoàn toàn làm thay đổi cục diện các cuộc đàm phán", ông Smith cho hay.
Truyền thông Mỹ đưa tin tiêm kích F-15E của nước này hôm 3/4 bị bắn rơi trên bầu trời Iran, buộc hai phi công phải nhảy dù. Một phi công đã được lực lượng đặc nhiệm Mỹ giải cứu, người còn lại đang mất tích trên lãnh thổ Iran.
Cả Mỹ và Iran đều đang triển khai lực lượng tìm kiếm phi công này. Truyền thông Iran cho biết các quan chức cảnh sát và quân đội đã treo thưởng 10 tỷ toman (gần 60.000 USD) cho bất cứ ai tìm thấy phi công Mỹ và giao nộp cho giới chức.
Iran sau đó tuyên bố đã bắn rơi một cường kích A-10 Mỹ đang thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm phi công F-15E. Truyền thông Mỹ cho biết phi công chiếc A-10 đã cố gắng điều khiển máy bay rời khỏi không phận Iran và rơi xuống khu vực thuộc vịnh Ba Tư.
Nghị sĩ Smith cũng chỉ trích Tổng thống Trump vì những tuyên bố mà ông cho là "hoàn toàn vô lý" về mức độ thành công quân sự của Mỹ tính đến nay, đồng thời bày tỏ hoài nghi về các phát biểu của người đứng đầu Nhà Trắng về tiến trình đàm phán ngừng bắn.
"Tổng thống liên tục nói rằng Iran đang cầu xin một thỏa thuận, nhưng không có bằng chứng nào cho điều đó. Tuy nhiên, một thỏa thuận được đàm phán sẽ như thế nào? Hiện có tin đồn Phó tổng thống JD Vance đang tìm cách thương lượng một lệnh ngừng bắn ngắn hạn, nhưng với điều kiện gì? Tổng thống chưa làm rõ điều đó, và nó khiến việc đạt được các mục tiêu trở nên khó khăn hơn", nghị sĩ Smith nhấn mạnh.
Theo nghị sĩ Dân chủ Jamie Raskin, thành viên cấp cao Ủy ban Tư pháp Hạ viện, việc Iran bắn hạ tiêm kích F-15E và cường kích A-10 cho thấy dường như quân đội Mỹ không "hoàn toàn chiếm ưu thế trên không". Ông cho rằng Mỹ cần tìm kiếm hợp tác từ các đồng minh để chấm dứt chiến sự.
Ông Raskin đồng thời nhấn mạnh chỉ riêng chiến dịch ném bom trên không sẽ không thể đạt được mục tiêu thay đổi chế độ mà Tổng thống Trump đưa ra. "Về cơ bản, không thể ném bom để giành chiến thắng", ông Raskin cho hay.
Hiện chưa rõ vị trí chiếc tiêm kích F-15E bị rơi tại Iran. Đây được coi là lần đầu tiên một máy bay chiến đấu Mỹ bị bắn rơi trên bầu trời Iran trong suốt cuộc xung đột.
Trong cuộc phỏng vấn hôm 3/4, Tổng thống Trump nói không thể bình luận về việc ông sẽ làm gì nếu phi công còn lại trên chiếc F-15 rơi vào tay Iran. "Chúng tôi hy vọng điều đó sẽ không xảy ra", ông nói.
Đề xuất luận tội Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth do hạ nghị sĩ Dân chủ Yassamin Ansari dẫn đầu, được nộp vào ngày 15/4. Văn bản dài 7 trang cáo buộc ông Hegseth tiến hành "cuộc chiến không được ủy quyền" tại Iran, gây nguy hiểm cho binh sĩ Mỹ, vi phạm luật về xung đột vũ trang, xử lý sai thông tin quân sự nhạy cảm, cản trở giám sát của quốc hội, lạm dụng quyền lực và làm tổn hại uy tín quân đội.
Một trong những nội dung đáng chú ý là cáo buộc liên quan đến thương vong dân sự trong chiến sự Iran, bao gồm vụ không kích ngày 28/2 trúng một trường học nữ sinh khiến 168 người thiệt mạng.
Nghị quyết cũng đề cập đến việc ông Hegseth sử dụng ứng dụng nhắn tin Signal để trao đổi thông tin về các chiến dịch quân sự, cho rằng đây là biểu hiện của "sự bất cẩn nghiêm trọng" trong xử lý thông tin mật. Ngoài ra, ông còn bị cáo buộc không cung cấp đầy đủ thông tin cho quốc hội về các chiến dịch tại Iran và Venezuela.
Một số điều khoản khác cho rằng Bộ trưởng Quốc phòng đã sử dụng quyền lực vì mục đích chính trị, làm suy yếu tính phi chính trị của quân đội và ảnh hưởng tới cam kết của Mỹ với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Phe Dân chủ cho rằng ông Hegseth đã "cố ý phớt lờ Hiến pháp, lạm dụng quyền hạn và hành xử trái với nguyên tắc pháp quyền", từ đó cấu thành cơ sở luận tội theo quy định "tội nghiêm trọng và hành vi sai trái".
Tuy nhiên, nỗ lực luận tội của phe Dân chủ khó có khả năng được thông qua tại Hạ viện trong bối cảnh đảng Cộng hòa đang nắm đa số ghế. Các nghị sĩ Dân chủ có thể tiếp tục thúc đẩy nỗ lực này sau tháng 11, nếu giành được ưu thế đa số ở Hạ viện trong cuộc bầu cử giữa kỳ.
Lầu Năm Góc bác bỏ cáo buộc từ các nghị sĩ Dân chủ. Người phát ngôn Kingsley Wilson cho rằng đây chỉ là "nỗ lực gây chú ý" của đảng này trước thềm bầu cử, đồng thời khẳng định Bộ trưởng Hegseth sẽ tiếp tục làm đúng nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia.
Nhà Trắng cũng lên tiếng ủng hộ Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ, cho rằng ông đang hoàn thành tốt vai trò hiện nay, được thể hiện qua những thành quả quân sự mà Mỹ đã đạt được trong chiến dịch tại Iran.
Theo quy trình luận tội, Hạ viện cần tổ chức xem xét và bỏ phiếu về các điều khoản luận tội. Nếu được thông qua, Thượng viện sẽ tiến hành xét xử để quyết định việc bãi nhiệm.
Trong lịch sử Mỹ, chỉ có hai thành viên nội các từng bị luận tội. Lần đầu tiên là Bộ trưởng Chiến tranh William Belknap vào năm 1876, song ông đã từ chức trước khi Thượng viện khởi động quy trình xét xử. Lần thứ hai là Bộ trưởng An ninh Nội địa Alejandro Mayorkas vào năm 2024, nhưng quy trình luận tội không được Thượng viện chấp thuận.
Hãng thông tấn Mehr và Tasnim của Iran ngày 3/4 đưa tin một trực thăng Black Hawk của Mỹ "đã bị tấn công khi đang tham gia tìm kiếm phi công", đồng thời công bố hình ảnh cho thấy một phi cơ bốc khói trên bầu trời. Chưa rõ hình ảnh được chụp vào thời điểm và vị trí nào.
Một quan chức giấu tên Mỹ sau đó nói với kênh NBC News rằng "hai trực thăng đã trúng đạn khi tham gia chiến dịch tìm kiếm cứu nạn liên quan tiêm kích F-15E bị bắn rơi tại Iran". Người này khẳng định những người trên hai trực thăng đều an toàn.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, chưa bình luận về thông tin.
Trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại với NBC News cùng ngày, Tổng thống Mỹ Donald Trump từ chối thảo luận chi tiết liên quan đến hoạt động tìm kiếm cứu nạn đang diễn ra tại Iran. Tuy nhiên, ông bày tỏ thất vọng khi truyền thông Mỹ đưa tin về nỗ lực này.
Khi được hỏi liệu các sự việc mới diễn ra có ảnh hưởng đến những cuộc đàm phán với Iran hay không, ông Trump đáp rằng "hoàn toàn không, đây là chiến sự, nước Mỹ đang trong xung đột".
Các quan chức Mỹ ngày 3/4 xác nhận với kênh CBS News rằng một tiêm kích đa năng F-15E bị bắn rơi trên bầu trời Iran. Một trong hai phi công đã được giải cứu, lực lượng Mỹ đang tìm kiếm người còn lại.
Video trên mạng xã hội cho thấy 3 máy bay Mỹ di chuyển tầm thấp ở miền trung Iran, dường như để tìm phi công bị bắn rơi.
Đây là lần đầu tiên một máy bay Mỹ bị bắn rơi trên bầu trời Iran kể từ khi xung đột nổ ra ngày 28/2. Quân đội Mỹ dường như đã mất hơn 20 máy bay các loại trong chiến sự, trong đó có máy bay cảnh báo sớm E-3 Sentry và tiêm kích tàng hình F-35A, phần lớn do trúng hỏa lực Iran khi đậu tại sân bay.
