Danh mục mới được xây dựng nhằm tập trung nguồn lực phát triển các công nghệ lõi, công nghệ nền tảng, có tác động lớn đến tăng trưởng kinh tế, năng lực cạnh tranh và bảo đảm an ninh quốc gia.
Quyết định có hiệu lực từ ngày 1/7, thay thế danh mục công nghệ chiến lược được Thủ tướng ban hành tháng 6/2025.
10 nhóm công nghệ bao quát nhiều lĩnh vực then chốt của nền kinh tế số và công nghiệp tương lai, bao gồm công nghệ số; công nghệ mạng di động thế hệ sau; robot và tự động hóa; công nghệ sinh học và y sinh tiên tiến; công nghệ năng lượng và vật liệu tiên tiến; công nghệ chip bán dẫn; công nghệ an ninh mạng và lượng tử; công nghệ biển, đại dương và lòng đất; công nghệ hàng không và vũ trụ; công nghệ đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị.
Trong đó, công nghệ số được xác định là nhóm trung tâm, gồm trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, bản sao số, điện toán đám mây, điện toán biên, Internet vạn vật và chuỗi khối. Đây là nền tảng cho chuyển đổi số quốc gia và phát triển kinh tế số.
Song song với 10 nhóm công nghệ, Chính phủ cũng ban hành danh mục gồm 30 sản phẩm công nghệ chiến lược, chia thành hai nhóm.
Nhóm thứ nhất gồm 22 sản phẩm đã có thị trường, có thể tạo tác động trực tiếp đến phát triển kinh tế.
Trong đó có các sản phẩm như mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt, trợ lý ảo và AI chuyên ngành; AI camera xử lý tại biên; nền tảng bản sao số; nền tảng điện toán đám mây; hạ tầng mạng chuỗi khối và hệ thống truy xuất nguồn gốc; thiết bị và hệ thống mạng di động 5G/5G-Advanced; robot di động tự hành và robot công nghiệp; nền tảng, giải pháp và mô hình phục vụ sản xuất thông minh; giải pháp bảo mật và an ninh mạng cho hạ tầng quan trọng và cơ sở dữ liệu quốc gia.
Nhóm này cũng bao gồm các sản phẩm liên quan đến công nghệ sinh học và y sinh như vaccine thế hệ mới dùng cho người; liệu pháp tế bào dùng cho người; hệ thống sản xuất sản phẩm y tế cá thể hóa ứng dụng công nghệ in 3D; hệ thống cảm biến sinh học thông minh; vắc xin và chế phẩm sinh học thế hệ mới dùng trong chăn nuôi, thú y, thủy sản, trồng trọt và bảo vệ thực vật; hệ thống sản xuất, thu hoạch và chế biến sâu sản phẩm, phụ phẩm nông nghiệp và sinh khối; giống cây trồng, vật nuôi, thủy sản thế hệ mới được tạo ra từ công nghệ tế bào, chỉnh sửa gene và công nghệ sinh học.
Ở lĩnh vực năng lượng và vật liệu, các sản phẩm được đưa vào danh sách gồm vật liệu tiên tiến và vật liệu chức năng hiệu năng cao cho công nghiệp chế biến, chế tạo; pin, ắc quy tiên tiến và hệ thống tích trữ năng lượng tích hợp (BESS); hệ thống sản xuất, lưu trữ, vận chuyển và phân phối hydrogen xanh, nhiên liệu sinh học; thiết bị điện cao áp, siêu cao áp, máy điện, động cơ điện và hệ thống truyền tải, truyền động điện hiện đại; hệ thống thu giữ, sử dụng và lưu trữ carbon; thiết bị, phương tiện bay không người lái và các hệ thống quản lý, giám sát liên quan.
Nhóm thứ hai gồm 8 sản phẩm công nghệ chiến lược mang tính nền tảng cho tương lai, tạo động lực tăng trưởng mới, bảo đảm tự chủ về an ninh, quốc phòng.
Nhóm này gồm chip chuyên dụng; truyền thông lượng tử, tính toán lượng tử và cảm biến lượng tử; hệ thống khai thác, chế biến sâu và sản phẩm chế biến sâu từ khoáng sản, dầu khí và đất hiếm; hệ thống, thiết bị và giải pháp công nghệ thăm dò lòng đất, biển sâu và năng lượng ngoài khơi.
Ngoài ra còn có sản phẩm khác như lò phản ứng hạt nhân mô-đun nhỏ (SMR); vệ tinh và chùm vệ tinh quỹ đạo thấp; công trình xây dựng đường sắt tốc độ cao; nền tảng công nghiệp, phương tiện, thiết bị và các hệ thống tích hợp cho đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị.
Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan rà soát, đánh giá định kỳ để cập nhật danh mục phù hợp với yêu cầu phát triển trong từng giai đoạn.
Danh mục công nghệ chiến lược mới được đánh giá xây dựng theo hướng tinh gọn, tập trung vào những công nghệ và sản phẩm có ý nghĩa trực tiếp với tăng trưởng kinh tế, năng lực cạnh tranh và nhu cầu phát triển dài hạn của đất nước. Danh mục cũng phản ánh định hướng ưu tiên các công nghệ có khả năng triển khai và tạo giá trị rõ ràng trong ngắn hạn, thay vì dàn trải nguồn lực.
Dữ liệu từ CoinMarketCap và TradingView cho thấy giá Bitcoin hôm nay liên tục biến động. Lúc 15 giờ ngày 7.5 (giờ Việt Nam), mỗi Bitcoin (BTC) được giao dịch quanh mốc 81.466 USD, tăng 0,15% so với hôm qua.
Trước đó, có lúc Bitcoin tăng vọt lên 82.833 USD nhưng nhanh chóng giảm sâu về vùng giá 80.000 USD trước khi phục hồi nhẹ lên 81.000 USD.
Thị trường tiền mã hóa liên tục biến động trong bối cảnh một số nguồn tin cho thấy Mỹ và Iran đã đạt được những tiến triển mới trong thỏa thuận ngừng bắn, nối lại hoạt động vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz.
Tuy nhiên, sau đó Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng việc Iran đồng ý với các điều khoản của thỏa thuận ngừng bắn "có lẽ là một giả định lớn". "Nếu họ không đạt được thỏa thuận, việc đánh bom sẽ bắt đầu. Thật đáng buồn là nó sẽ ở mức độ và cường độ cao hơn nhiều so với trước đây", ông nói trong một bài đăng trên Truth Social.
Trước diễn biến bất thường của thị trường, nhiều nhà phân tích dự báo Bitcoin có thể quay về mốc 78.000 USD.
Nhà giao dịch Daan Crypto Trades nói trên X: "Vẫn còn một chút động lực đưa Bitcoin lên vùng giá 82.400 USD nhưng giá hiện tại đã hấp thụ phần lớn thanh khoản cục bộ. BTC đang ở mức giá cao nhất trong 3 tháng qua. Thị trường có thể chứng kiến đợt điều chỉnh về mức 80.000 USD và 78.200 USD nếu giá tiếp tục giảm".
Dữ liệu từ CoinGlass cho thấy tổng lượng tiền mã hóa bị thanh lý trong 24 giờ qua đạt hơn 550 triệu USD, trong đó các lệnh bán khống chiếm 400 triệu USD.
Trong khi đó, những người lạc quan cho rằng Bitcoin có thể tiếp tục tăng giá, hướng đến 85.000 USD. "Ngưỡng kháng cự quan trọng tiếp theo sẽ là 85.200 USD. Mức này phản ánh giá vốn của toàn bộ nguồn cung không ở trạng thái giao dịch và đại diện cho ngưỡng cấu trúc mới thị trường phải đối mặt", các nhà phân tích của Glassnode nói với CoinDesk.
Theo Interesting Engineering, hôm 19/6, một lò phản ứng nhiệt hạch thử nghiệm ở Madison, Wisconsin, Mỹ, lần đầu tiên biến đổi trực tiếp năng lượng plasma thành điện sử dụng được. Thử nghiệm thành công này sử dụng WHAM (Wisconsin HTS Axisymmetric Mirror), thiết bị nghiên cứu phản ứng nhiệt hạch tiên tiến được phát triển và vận hành bởi Đại học Wisconsin-Madison (Mỹ) phối hợp cùng công ty khởi nghiệp Realta Fusion. Hệ thống phần cứng đã tạo ra dòng điện có cường độ vài ampe ở hiệu điện thế khoảng 100 V, đủ để thắp sáng nhiều bóng đèn sợi đốt.
Realta Fusion, công ty phát triển công nghệ sản xuất điện sử dụng cấu trúc gương từ (magnetic mirror), gọi đây là bước đột phá quan trọng mở đường cho thương mại hóa điện nhiệt hạch. Theo giám đốc điều hành Kieran Furlong, tuy giới khoa học đã thảo luận ý tưởng biến đổi trực tiếp năng lượng từ plasma thành điện trong nhiều thập kỷ, Realta Fusion là công ty tư nhân chứng minh phương pháp này trên thiết bị nhiệt hạch đang vận hành.
Nền tảng khoa học của công nghệ này xuất hiện từ năm 1974 khi nhà vật lý Richard Post lần đầu mô tả cơ chế chuyển đổi năng lượng trực tiếp tại Phòng thí nghiệm Quốc gia Lawrence Livermore của Mỹ. Trong nhiều thập kỷ sau đó, các phòng thí nghiệm và trường đại học nhiều lần chế tạo những hệ thống thử nghiệm tương tự. Một số dự án đáng chú ý gồm bộ chuyển đổi Venetian Blind ra đời trong thập niên 1970, thí nghiệm Tandem Mirror vào những năm 1980 và thiết bị GAMMA 10 được thử nghiệm tại Nhật Bản năm 2008.
Theo Tech Crunch, cơ chế hoạt động của WHAM dựa trên bộ chuyển đổi năng lượng trực tiếp đặt ở một đầu của thiết bị gương từ. Khi các hạt tích điện trong plasma di chuyển đến khu vực này, bộ chuyển đổi sẽ làm giảm tốc độ của chúng. Quá trình đó tạo ra chênh lệch điện thế, khiến dòng điện chạy qua mạch điện kết nối. Khác với nhà máy điện truyền thống phải chuyển nhiệt thành hơi nước để quay turbine phát điện, phương pháp mới khai thác trực tiếp động năng của các hạt trong plasma, hứa hẹn nâng cao hiệu suất của hệ thống lò.
Derek Sutherland, giám đốc khoa học của Realta Fusion, cho biết thử nghiệm hiện tại chỉ là bước xác nhận tính khả thi về mặt kỹ thuật và chưa phải hệ thống phát điện hoàn chỉnh. WHAM chưa tạo ra lượng điện lớn hơn tổng năng lượng tiêu thụ cũng như chưa đạt công suất thương mại. Ông nhấn mạnh các thế hệ thiết bị tiếp theo sẽ hướng đến mục tiêu tạo ra sản lượng điện lớn hơn nhiều. Realta Fusion đặt mục tiêu triển khai nhà máy điện module đầu tiên vào giữa thập niên 2030.
Theo kế hoạch của công ty, nhà máy nhiệt hạch tương lai sẽ sử dụng cấu hình lai kết hợp chu kỳ nhiệt truyền thống với bộ biến đổi điện. Chu kỳ nhiệt truyền thống (biến đổi nhiệt thành hơi nước quay turbine) sẽ xử lý 80% tổng năng lượng nhiệt hạch với hiệu suất khoảng 45%. 20% năng lượng còn lại sẽ được chuyển trực tiếp thành điện nhờ bộ chuyển đổi với hiệu suất trên 90%. Cách kết hợp như vậy sẽ bù đắp đáng kể lượng điện cần thiết để khởi động và duy trì môi trường plasma cực nóng bên trong lò phản ứng, qua đó giảm 10-20% giá thành sản xuất điện.
Theo IFL Science, từ lâu phản ứng nhiệt hạch được xem như một nguồn năng lượng vô hạn sạch, an toàn và hiệu quả. Ở cùng khối lượng, phản ứng nhiệt hạch giải phóng năng lượng nhiều gấp 4 triệu lần nhiên liệu hóa thạch như dầu mỏ, than đá, khí đốt và gấp 4 lần phản ứng phân hạch sử dụng trong các lò phản ứng hiện nay. Trong khi phản ứng phân hạch chia tách nguyên tử để giải phóng năng lượng khổng lồ, phản ứng nhiệt hạch hợp nhất hai nguyên tử nhẹ để hình thành nguyên tử nặng hơn. Đây chính là cơ chế cung cấp năng lượng cho Mặt Trời.
Dù phản ứng nhiệt hạch có tiềm năng giải quyết vấn đề năng lượng, giải pháp này rất khó trở thành hiện thực. Một thách thức lớn đối với các nhà khoa học là duy trì phản ứng nhiệt hạch trong thời gian đủ dài cũng như kiểm soát nhiệt độ và áp suất cực hạn mà nó tạo ra. Những lò phản ứng nhiệt hạch thế hệ đầu tiên sử dụng nhiên liệu hydro bao gồm hai đồng vị deuterium và tritium. Quá trình hợp nhất nguyên tử giải phóng hạt neutron năng lượng cao (chiếm 80%) và hạt nhân heli hay hạt alpha (20%). Lớp phủ điều tiết trong lò phản ứng hấp thụ neutron, biến đổi năng lượng của chúng thành nhiệt để quay turbine và sản xuất điện.
Phản ứng hình thành plasma nhiệt độ siêu cao, được kiểm soát bằng bẫy từ tính, đôi khi còn gọi là gương từ. Do plasma có điện tích, các nam châm giữ nó cố định và ngăn tiếp xúc với thành của thùng chứa lò phản ứng. Ở phần lớn lò phản ứng nhiệt hạch, tại khu vực gọi là "vùng nón mất mát", các hạt plasma không bị kìm hãm sẽ thoát ra khỏi từ trường giam giữ. Công nghệ Realta Fusion đang phát triển tận dụng chính lượng plasma thất thoát này để tạo ra điện.
Thông tin trên được CEO Tim Cook chia sẻ trong cuộc phỏng vấn với tờ Wall Street Journal (WSJ). Theo ông, Apple không còn khả năng tiếp tục hấp thụ toàn bộ chi phí gia tăng từ các nhà cung cấp linh kiện.
Nguyên nhân chính xuất phát từ làn sóng đầu tư vào AI trên toàn cầu, kéo theo nhu cầu xây dựng các trung tâm dữ liệu quy mô lớn. Điều này khiến các tập đoàn công nghệ phải cạnh tranh quyết liệt để giành nguồn cung chip nhớ và thiết bị lưu trữ, đẩy giá linh kiện tăng mạnh.
Trước đó, các hiệp hội đại diện cho ngành ô tô, bán lẻ và điện tử tại Mỹ cũng cảnh báo rằng nhu cầu chip nhớ tăng vọt có thể khiến giá nhiều mặt hàng tiêu dùng tăng theo, đồng thời gây áp lực lên chuỗi cung ứng toàn cầu.
"Thật không may, việc tăng giá là không thể tránh khỏi. Chúng tôi đã nỗ lực hết sức để giảm thiểu tác động từ các đợt tăng giá mà nhà cung cấp chuyển sang, đồng thời cố gắng bảo vệ người tiêu dùng. Tuy nhiên, tình hình hiện nay đã trở nên không bền vững", Tim Cook cho biết.
Apple hiện chưa công bố mức điều chỉnh giá dự kiến cũng như những dòng sản phẩm sẽ bị ảnh hưởng.
Theo các nguồn tin của WSJ, Apple đang chuẩn bị ra mắt mẫu iPhone màn hình gập đầu tiên cùng bộ đôi iPhone 18 Pro và iPhone 18 Pro Max vào tháng 9 tới. Tuy nhiên, công ty chưa xác nhận các thông tin này.
Tim Cook cho biết chi phí của cả bộ nhớ lưu trữ và RAM đều là mối lo ngại lớn đối với Apple, đặc biệt là thị trường DRAM. Ông lưu ý rằng các nhà sản xuất bán dẫn đang ưu tiên năng lực sản xuất cho bộ nhớ băng thông cao (HBM) - loại linh kiện chủ chốt được sử dụng trong các máy chủ AI.
"Nguồn cung ngày càng hạn chế trong khi nhu cầu thiết bị tiêu dùng vẫn ở mức cao, khiến các nhà sản xuất bộ nhớ liên tục tăng giá. Thị trường cần sớm cân bằng trở lại cả về nguồn cung lẫn giá thành đối với các sản phẩm điện tử tiêu dùng", ông nhấn mạnh.
Tim Cook cũng cho biết Apple sẵn sàng tận dụng nguồn tiền mặt dồi dào để hỗ trợ bảo đảm nguồn cung linh kiện. Tuy nhiên, công ty không có kế hoạch tự xây dựng các nhà máy sản xuất chip nhớ hoặc thiết bị lưu trữ.
Đáng chú ý, Tim Cook sẽ rời vị trí CEO của Apple từ ngày 1/9 và chuyển sang vai trò Chủ tịch điều hành. Người kế nhiệm ông là John Ternus, hiện phụ trách mảng kỹ thuật phần cứng của hãng.
