Vì sao Ấn Độ kêu gọi người dân hạn chế mua vàng?
Ấn Độ - quốc gia nhập khẩu vàng lớn thứ hai thế giới - đang đối mặt áp lực lớn lên nguồn ngoại tệ, khiến Thủ tướng Narendra Modi phải đưa ra lời kêu gọi người dân hạn chế mua vàng trong ít nhất một năm.
Phát biểu mới đây, ông Modi khuyến khích người dân thực hành tiết kiệm trong bối cảnh kinh tế toàn cầu biến động và xung đột Trung Đông tiếp tục đẩy giá năng lượng leo thang. Trong đó, việc giảm mua vàng được xem là giải pháp trực tiếp nhằm hạn chế dòng USD chảy ra nước ngoài.
Trong năm tài khóa 2026, Ấn Độ đã chi khoảng 72 tỷ USD để nhập khẩu vàng, tăng 24% so với cùng kỳ năm trước. Theo Hội đồng Vàng Thế giới, tổng lượng vàng tiêu thụ của nước này trong năm 2025 vượt 710 tấn, riêng nhu cầu trang sức đạt khoảng 430,5 tấn.
Tại Ấn Độ, vàng không đơn thuần là tài sản đầu tư mà còn gắn chặt với văn hóa, tín ngưỡng và các nghi lễ truyền thống. Người dân thường mua vàng trong các dịp lễ lớn, mùa cưới hoặc như biểu tượng của địa vị xã hội. Chính vì vậy, bất kỳ lời kêu gọi nào liên quan đến việc hạn chế mua vàng đều được đánh giá là tác động mạnh tới nền kinh tế và đời sống xã hội.
Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, Chính phủ Ấn Độ xem đây là biện pháp mà người dân có thể chủ động tham gia để giảm áp lực lên cán cân thanh toán và dự trữ ngoại hối.
Thị trường phản ứng
Lời kêu gọi hạn chế mua vàng của Thủ tướng Narendra Modi đã ngay lập tức tạo ra làn sóng phản ứng trên thị trường tài chính Ấn Độ trong các phiên giao dịch sau đó.
Nhóm cổ phiếu ngành vàng và trang sức đồng loạt lao dốc khi giới đầu tư lo ngại nhu cầu tiêu dùng sẽ suy giảm mạnh. Áp lực bán lan rộng khiến chỉ số chứng khoán Sensex có lúc giảm hơn 1.000 điểm, phản ánh tâm lý lo ngại về nguy cơ gián đoạn kinh tế nếu người dân cắt giảm chi tiêu và nhu cầu tiêu dùng suy yếu kéo dài.
Thông điệp của Thủ tướng Modi nhận được sự ủng hộ từ nhiều tập đoàn và doanh nghiệp lớn tại Ấn Độ như Bharti Enterprises, EY India hay KPMG. Một số doanh nghiệp cho biết đã bắt đầu rà soát các khoản chi phí công tác và kế hoạch tiêu dùng để thích ứng với bối cảnh kinh tế mới.
Theo Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ (RBI), dự trữ ngoại hối của nước này tính đến đầu tháng 5 còn khoảng 690,7 tỷ USD, giảm đáng kể so với mức 728 tỷ USD hồi tháng 2. Trong khi đó, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự báo thâm hụt tài khoản vãng lai của Ấn Độ năm nay có thể lên tới 84,5 tỷ USD, trong đó nhập khẩu vàng là một trong những nguyên nhân chính.
Thâm hụt tài khoản vãng lai xảy ra khi lượng ngoại tệ chi cho nhập khẩu lớn hơn nguồn thu từ xuất khẩu và dòng tiền từ nước ngoài. Với vàng, toàn bộ giao dịch nhập khẩu đều phải thanh toán bằng USD, khiến nhu cầu ngoại tệ tăng mạnh.
Nếu tình trạng này kéo dài, đồng rupee sẽ chịu áp lực mất giá, kéo theo nguy cơ lạm phát tăng cao và chi phí vay nợ nước ngoài trở nên đắt đỏ hơn.
Trong tổng kim ngạch nhập khẩu khoảng 775 tỷ USD của Ấn Độ, bốn nhóm hàng lớn nhất gồm dầu thô, vàng, dầu thực vật và phân bón chiếm hơn một phần ba giá trị. Dầu thô đứng đầu với 134,7 tỷ USD nhưng là mặt hàng thiết yếu khó cắt giảm. Dầu thực vật và phân bón cũng đóng vai trò quan trọng với an ninh lương thực.
Trong khi đó, hóa đơn nhập khẩu vàng lên tới 72 tỷ USD - gần gấp đôi tổng giá trị nhập khẩu dầu thực vật và phân bón cộng lại - khiến mặt hàng này trở thành mục tiêu dễ kiểm soát nhất để giảm áp lực ngoại tệ.
Áp lực đối với nền kinh tế Ấn Độ càng gia tăng khi chiến sự tại khu vực Trung Đông đe dọa các tuyến vận tải dầu mỏ quan trọng, đặc biệt là eo biển Hormuz - nơi vận chuyển khoảng 20% nguồn cung năng lượng toàn cầu. Khi nguy cơ gián đoạn nguồn cung tăng lên, giá dầu có thể tiếp tục leo thang, buộc Ấn Độ phải dành nhiều ngoại tệ hơn cho nhập khẩu năng lượng.
Theo dự báo của NDTV, nếu Ấn Độ giảm 30-40% lượng vàng nhập khẩu, nước này có thể tiết kiệm khoảng 25 tỷ USD. Trong kịch bản cắt giảm một nửa lượng nhập khẩu vàng, số ngoại tệ tiết kiệm được có thể lên tới 36 tỷ USD.
Khoản tiền này có thể được ưu tiên cho nhập khẩu năng lượng và các nhu cầu thiết yếu khác trong bối cảnh giá dầu thế giới tăng mạnh vì căng thẳng Trung Đông.
Tin Gốc: Dân Trí
