Theo dự kiến, ngày 2.6, TAND tỉnh Lâm Đồng mở phiên tòa xét xử phúc thẩm lần 3 vụ án 6 cựu chiến binh kêu oan về tội hủy hoại rừng với mức án từ 6 – 7 tháng tù.
Vụ án này kéo dài đến nay đã 11 năm, trải qua 3 lần xét xử sơ thẩm, 2 lần phúc thẩm và 1 lần giám đốc thẩm. Đáng chú ý, sau khi bản án phúc thẩm lần 2 của TAND tỉnh Đắk Nông phạt 6 cựu chiến binh từ 6 – 7 tháng tù, dù đã chấp hành xong hình phạt, ra tù họ vẫn tiếp tục kêu oan.
Trước khi phiên tòa phúc thẩm lần 3 diễn ra, các cựu chiến binh đã làm đơn gửi TAND tỉnh Lâm Đồng và Viện trưởng Viện KSND tỉnh Lâm Đồng để yêu cầu thay đổi kiểm sát viên.
Trong đơn gửi đi dài 4 trang, các bị cáo cho rằng theo quyết định hoãn phiên tòa hôm 12.5 của TAND tỉnh Lâm Đồng, kiểm sát viên tham gia phiên tòa phúc thẩm là bà H.T.H.L, Viện KSND tỉnh Lâm Đồng. Bà H.T.H.L trước đó từng ngồi phiên tòa sơ thẩm xét xử các bị cáo diễn ra vào năm 2016 nên nếu giờ tiếp tục ngồi quyền công tố ở phiên phúc thẩm lần 3 này thì “khó đảm bảo khách quan”.
Tại khoản 3 điều 49, điều 50, điều 52 bộ luật Tố tụng Hình sự, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng phải từ chối tiến hành tố tụng, hoặc bị thay đổi khi thuộc một trong các trường hợp như: có căn cứ rõ ràng khác để cho rằng họ có thể không vô tư trong khi làm nhiệm vụ.
Theo đó, các cựu chiến binh đưa ra các lý do như: kiểm sát viên H.T.H.L là người được Viện trưởng Viện KSND thị xã Gia Nghĩa, tỉnh Đắk Nông (cũ) phân công kiểm sát điều tra và thực hiện quyền công tố tại phiên tòa sơ thẩm năm 2015 – 2016. Tuy nhiên, bản án sơ thẩm tháng 4.2016 của TAND thị xã Gia Nghĩa sau đó đã bị TAND tỉnh Đắk Nông xét xử phúc thẩm hủy án vào tháng 6.2016. Nguyên nhân án sơ thẩm bị cấp phúc thẩm hủy là “do việc điều tra không đầy đủ”.
Ngoài ra, tại biên bản khám nghiệm hiện trường ngày 21.4.2015, cơ quan điều tra đã không tiến hành kiểm đếm số lượng gốc cây bị chặt hạ, không thu giữ vật chứng. Từ đó không xác định được khoảnh đất vào thời điểm đó có còn rừng hay không và dẫn đến quy trình buộc tội các bị cáo chỉ dựa vào “rừng” trong hồ sơ.
Theo các bị cáo, đây là sự vi phạm nghiêm trọng về thủ tục tố tụng trong hoạt động khám nghiệm hiện trường và thu giữ vật chứng mà TAND cấp cao tại TP.HCM đã nêu tại quyết định giám đốc thẩm năm 2020.
Cụ thể, theo cấp giám đốc thẩm: “Mức độ thiệt hại về rừng 100% chỉ dưạ vào lời khai ông Nguyễn Thanh Tùng, cán bộ Hạt kiểm lâm thị xã Gia Nghĩa và dựa vào trữ lượng gỗ bình quân trên diện tích mà không dựa vào thực tế về số lượng, khối lượng cây rừng bị chặt hạ là không chính xác, không khách quan và không định lượng được hành vi phạm tội”.
Viện KSND cấp cao tại TP.HCM cũng có hướng dẫn kiểm sát điều tra lại vụ án rằng: “Tại điều 3 Thông tư số 34 năm 2009 của Bộ NN & PTNN quy định tiêu chí xác định và phân loại rừng. Nếu độ che của tán cây không đạt tỉ lệ 0,1 thì không phải là rừng nhưng trong hồ sơ vụ án không có tài liệu chứng minh”.
Vì vậy, Viện KSND cấp cao tại TP.HCM cho rằng cần phải yêu cầu điều tra làm rõ số lượng gốc cây, đặc điểm chủng loại cây do các bị cáo chặt, từ đó tính được tỉ lệ độ tàn che của cây để làm căn cứ xác định diện tích đất bị xâm hại là đất rừng sản xuất hay là đất nông nghiệp, đất trống?”.
Kết luận giám định do ông Huỳnh Văn Triệu, giám định viên tư pháp thuộc Chi cục Kiểm Lâm thị xã Gia Nghia (cũ) thực hiện, đây là tài liệu quan trọng dùng làm căn cứ buộc tội các bị cáo.
Tuy nhiên, quyết định giám đốc thẩm của TAND cấp cao tại TP.HCM và công văn năm 2020 của Viện KSND cấp cao tại TP.HCM kết luận: đối với việc giám định thuộc nhiều lĩnh vực chuyên môn phải giám định tư pháp tập thể theo quy định tại khoản 3 điều 28 luật Giám định tư pháp 2013.
Với những phân tích trên, các bị cáo cho rằng nếu bà H.T.H.L tiếp tục được phân công giữ quyền công tố ở cấp phúc thẩm lần 3 là không hợp lý.
Theo hồ sơ vụ án, đầu năm 2015, tại cuộc họp Chi hội Cựu chiến binh thôn 6 (xã Trường Xuân, H.Đắk Song, tỉnh Đắk Nông cũ, nay là tỉnh Lâm Đồng), ông Đỗ Mạnh Hùng (Chi hội trưởng) cho rằng khu đất rừng sản xuất tại địa phương không còn rừng cần phát dọn trồng cây keo gây quỹ hoạt động và chi hội đồng ý.
Cơ quan tố tụng xác định trong 2 ngày của tháng 1.2015 và 2 ngày của tháng 4.2015, các hội viên đã chặt cây bụi, dây leo, một số cây gỗ có đường kính từ 10 cm trở xuống, gom thành đống chờ đốt.
Kết luận giám định tháng 4.2015 của giám định viên tư pháp Huỳnh Văn Triệu (Hạt Kiểm lâm TP.Gia Nghĩa cũ) xác định diện tích rừng sản xuất bị hủy hoại là 0,98 ha, thiệt hại hơn 53 triệu đồng.
Hai lần xét xử sơ thẩm, TAND TP.Gia Nghĩa (nay là TAND khu vực 6, tỉnh Lâm Đồng) đều tuyên phạt 6 cựu chiến binh mức án từ 6 – 7 tháng tù về tội “hủy hoại rừng”. Các bị cáo kháng cáo kêu oan.
Năm 2016, TAND tỉnh Đắk Nông cũ xử phúc thẩm lần 1, hủy án sơ thẩm. Năm 2017, phúc thẩm lần 2 tuyên y án sơ thẩm. Sau khi ra tù, các bị cáo tiếp tục kêu oan.
Năm 2020, TAND cấp cao tại TP.HCM xét xử giám đốc thẩm, chỉ ra 9 vấn đề cho thấy chưa đủ căn cứ buộc tội, hủy toàn bộ bản án kết tội 6 cựu chiến binh trước đó để điều tra lại.
Mãi tới 6 năm sau, TAND khu vực 6, tỉnh Lâm Đồng (TAND TP.Gia Nghĩa, tỉnh Đắk Lắk cũ) mới đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm lần 3 vào cuối tháng 1.2026. Lần thứ 3, TAND khu vực 6 tiếp tục giữ nguyên quan điểm kết tội 6 bị cáo với mức án như cũ.
Cụ thể, tòa phạt 5 cựu chiến binh mỗi người 6 tháng tù gồm: Ngân Xuân Dũng (65 tuổi), Vũ Tất Đắc (72 tuổi), Hoàng Văn Sằn (68 tuổi), Nguyễn Nam Thái (58 tuổi) và Cao Minh Điến (57 tuổi); riêng bị cáo Đỗ Mạnh Hùng (63 tuổi) 7 tháng tù cùng về tội hủy hoại rừng.
Vụ án còn có bị cáo Đoàn Xuân Trường đã qua đời trong giai đoạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm lần đầu, nên tòa đã đình chỉ vụ án đối với bị cáo này.
Ngay sau đó, cả 6 cựu chiến binh tiếp tục kháng cáo kêu oan.
Sau gần 10 ngày tạm nghỉ vì sự vào cuộc quyết liệt của các cơ quan chức năng xã Bình Đại (Vĩnh Long), từ ngày 28.4, nhà xe Duy Quý - Thảo Châu của Công ty TNHH Duy Quý có trụ sở ở tỉnh Đồng Tháp bất ngờ hoạt động trở lại.
Nhà xe này công khai biến loại hình xe hợp đồng thành tuyến cố định trá hình từ khu vực huyện Bình Đại, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre cũ (nay là Vĩnh Long) và TP.Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang cũ (nay là Đồng Tháp) đi lên TP.HCM, bất chấp các kế hoạch dẹp nạn "xe dù, bến cóc" của UBND tỉnh Vĩnh Long, trong đó có yêu cầu sự phối hợp của Sở Xây dựng tỉnh Đồng Tháp.
Chiều 29.4, trong vai hành khách, PV Thanh Niên có mặt tại ấp Bà Nhựt, xã Bình Đại, tỉnh Vĩnh Long. Tại đây, một điểm kinh doanh nhưng thực chất là "bến cóc" của Công ty TNHH Duy Quý - Thảo Châu đang hoạt động tấp nập. Khoảng 17 giờ, chiếc xe mang biển kiểm soát 63B-011.6xx xuất hiện, bắt đầu hành trình rước khách dọc đường. Không chỉ mở "bến cóc" tại xã Bình Đại, nhà xe này còn có ít nhất 2 "bến cóc" tại xã Châu Hưng, thuộc huyện Bình Đại, tỉnh Bến Tre (cũ).
Lần hoạt động tuyến cố định "trá hình" trở lại này, Công ty Duy Quý đã thiết lập một mạng lưới rước khách cực kỳ tinh vi. Không chỉ nhận khách gọi qua hotline, nhà xe còn "hợp đồng miệng" với các chủ quán nước ven đường. Cứ mỗi khách được rước, nhà xe lập tức chi lại gần 10.000 đồng tiền hoa hồng cho chủ quán. Từ khu vực huyện Bình Đại đến huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre (cũ) và TP.Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang (cũ), chiếc xe này dừng đỗ vô tội vạ, rước bất cứ ai đứng vẫy dọc đường. Hành khách lên xe liền được tài xế hỏi tên để điền vào danh sách.
Điều lạ lùng nhất nằm ở khâu thu tiền. Để đối phó với việc bị kiểm tra "hợp đồng vận chuyển", tài xế không thu tiền ngay. Khi xe đến đường dẫn vào cao tốc TP.HCM - Trung Lương, tài xế cho dừng lại. Lúc này, có một nhân viên nam lên xe soát người, đối chiếu danh sách và thông báo thu tiền rồi lập tức rời khỏi xe. Tài xế bắt đầu thu tiền. Giá vé được ấn định như tuyến cố định: Bình Đại đi TP.HCM là 150.000 đồng/người; khách thuộc đoạn từ cầu An Hóa đến cầu Rạch Miễu là 120.000 đồng/người và từ Mỹ Tho là 100.000 đồng/người. Tuyệt nhiên, không có một tấm vé hay biên lai nào được trao tay hành khách.
Trong lúc thu tiền, có 2 hành khách nói rằng mình là sinh viên và đề nghị giảm giá theo "quảng cáo trên mạng xã hội" của nhà xe Duy Quý - Thảo Châu. Thế nhưng, tài xế gạt đi với lý do: Nhân viên kiểm soát các chính sách ưu đãi giá vé đã không còn trên xe nên tài xế không giải quyết được.
Trao đổi với PV Thanh Niên, một lãnh đạo Sở Xây dựng tỉnh Vĩnh Long khẳng định, hiện sở chưa nhận được bất kỳ hồ sơ nào liên quan đến Công ty TNHH Duy Quý đề nghị kinh doanh tuyến cố định Bình Đại - TP.HCM (Bến xe Miền Tây). Do đó, hoạt động của nhà xe Duy Quý - Thảo Châu trên địa bàn Vĩnh Long hiện vẫn là xe hợp đồng.
Điều 7 Nghị định 10/2020 của Chính phủ quy định: Xe hợp đồng chỉ được ký hợp đồng với một đơn vị/cá nhân thuê trọn gói và bị cấm gom khách lẻ. Như vậy việc rước khách gọi qua điện thoại hoặc khách đứng dọc đường là hành vi gom khách lẻ, tức là đã vi phạm.
Xe hợp đồng còn bị cấm bán vé/thu tiền, tức việc nhân viên lên xe soát người và thu 150.000 đồng/khách là hành vi "thu tiền đối với từng hành khách", dù thực hiện trên cao tốc hay tại bến thì đều là hành vi trái pháp luật.
Xe hợp đồng của một nhà xe không được lặp lại quá 30% tổng số chuyến trong tháng có điểm đầu và điểm cuối trùng lặp. Việc nhà xe này chạy liên tục hằng ngày từ Bình Đại lên TP.HCM là dấu hiệu vi phạm rõ ràng về tần suất hoạt động.
Về điểm đón trả khách, nhà xe Duy Quý - Thảo Châu sử dụng các "bến cóc" tại ấp Bà Nhựt hay dọc quốc lộ 57B làm điểm đón khách thường xuyên là hành vi bị nghiêm cấm theo khoản 3, điều 7.
"Những ai cho rằng Công ty TNHH Duy Quý được Sở Tài chính tỉnh Vĩnh Long cấp địa điểm kinh doanh tại xã Bình Đại là đã được phép hoạt động như hiện tại là hoàn toàn sai. Vì đó chỉ là một thủ tục rất nhỏ so với quy trình để kinh doanh xe khách tuyến cố định Bình Đại - TP.HCM", lãnh đạo Sở Xây dựng tỉnh Vĩnh Long nói thêm.
Vẫn theo vị lãnh đạo này, về thủ tục để chạy tuyến cố định Bình Đại - TP.HCM thì Công ty TNHH Duy Quý phải được Sở Xây dựng tỉnh Đồng Tháp chấp thuận điều chỉnh, bổ sung giấy phép kinh doanh vận tải xe hợp đồng hiện tại thành tuyến cố định.
Đồng thời, Sở Xây dựng tỉnh Vĩnh Long phải cấp phép đủ điều kiện khai thác tuyến cố định Bình Đại - TP.HCM và cấp phù hiệu dán lên xe "Tuyến cố định". Công ty TNHH Duy Quý còn bắt buộc phải đăng ký vào Bến xe Bình Đại và được chấp thuận. Song song đó, công ty còn phải phát hành vé do cơ quan thuế có thẩm quyền cấp để giao cho hành khách.
Theo Sở Y tế TP.HCM, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ngày 17.5 chính thức xác định đợt bùng phát dịch bệnh Ebola (vi rút Ebola) chủng Bundibugyo tại Cộng hòa Dân chủ Congo và Uganda là tình trạng khẩn cấp y tế công cộng quốc tế.
Hiện WHO chưa khuyến cáo áp đặt các biện pháp hạn chế thương mại hoặc đi lại quốc tế đối với các quốc gia vùng dịch do chưa có đủ cơ sở khoa học.
Nhưng nguy cơ dịch bệnh này có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến kinh tế - xã hội, ngành y tế TP.HCM đã tăng cường và siết chặt công tác giám sát tại các cửa khẩu nhằm chủ động phát hiện sớm, ngăn chặn nguy cơ dịch bệnh Ebola xâm nhập vào TP.HCM.
Sở Y tế yêu cầu các đơn vị y tế dự phòng tuyệt đối không chủ quan, lơ là trong công tác giám sát và phòng chống dịch bệnh Ebola.
Theo đó, Trung tâm kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC) sẽ tiếp tục tăng cường giám sát tại các cửa khẩu. HCDC sẽ quan sát các biểu hiện bất thường về sức khỏe của người nhập cảnh và khai thác kỹ yếu tố dịch tễ, lịch sử đi lại, lịch sử lưu trú.
HCDC phối hợp với các đơn vị hàng không, hàng hải và kiểm dịch y tế quốc tế để phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ. Chuẩn bị sẵn sàng quy trình xử lý, cách ly và vận chuyển an toàn khi phát hiện trường hợp nghi ngờ mắc bệnh Ebola.
TP.HCM chủ động giám sát, ngăn chặn nguy cơ xâm nhập của dịch bệnh Ebola từ cửa khẩu
ẢNH: DUY TÍNH
Theo Sở Y tế, việc phát hiện sớm ca bệnh nghi ngờ được xác định là yếu tố then chốt trong hoạt động giám sát cửa khẩu hiện nay.
Ngoài ra, TP.HCM cũng duy trì công tác tập huấn, cập nhật quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn, sử dụng phương tiện phòng hộ cá nhân và quy trình xử lý ca bệnh nghi ngờ cho các cơ sở khám chữa bệnh, nhằm sẵn sàng đáp ứng nếu xuất hiện tình huống dịch bệnh xâm nhập.
Sở Y tế tiếp tục chỉ đạo HCDC thường xuyên cập nhật các khuyến cáo mới nhất từ WHO và Bộ Y tế. Đồng thời liên tục đánh giá nguy cơ để triển khai các phương án đáp ứng phù hợp, bảo vệ an toàn sức khỏe người dân TP.HCM.
Đối với nhóm quốc gia đang có dịch bệnh Ebola (Cộng hòa Dân chủ Congo và Uganda): WHO yêu cầu kích hoạt cơ chế quản lý thảm họa quốc gia, thiết lập Trung tâm điều hành khẩn cấp. Đồng thời thực hiện kiểm tra xuất cảnh tại các cửa khẩu; cách ly tuyệt đối ca bệnh và hạn chế di chuyển quốc tế đối với người tiếp xúc gần trong 21 ngày.
Đối với nhóm các quốc gia lân cận (có biên giới đất liền với vùng dịch Ebola): Cần nâng cao mức độ sẵn sàng, thiết lập cơ chế điều phối vùng biên và phải đảm bảo xử lý khẩn cấp trong vòng 24 giờ ngay khi phát hiện ca nghi ngờ.
Đối với nhóm các quốc gia không có biên giới chung, không đóng cửa biên giới: Nhóm này, WHO khuyến cáo không áp đặt các hạn chế về thương mại hoặc đi lại. Vì các biện pháp này được đánh giá là thiếu cơ sở khoa học, gây tổn hại kinh tế và có thể làm tăng nguy cơ phát tán vi rút do người dân tìm cách di chuyển qua các đường mòn không kiểm soát.
Với nhóm quốc gia thứ ba này, cần cung cấp thông tin về nguy cơ và cách dự phòng cho khách du lịch đi từ/đến vùng dịch. Sẵn sàng quy trình sơ tán và hồi hương cho công dân hoặc nhân viên y tế bị phơi nhiễm. Và WHO không khuyến cáo triển khai kiểm tra sàng lọc nhập cảnh diện rộng tại các sân bay nằm ngoài khu vực ảnh hưởng trực tiếp bởi dịch bệnh.
Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam vừa báo cáo phương án chuyển giao khai thác giữa Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất và Cảng hàng không quốc tế Long Thành, nhằm phù hợp năng lực hạ tầng và từng bước hình thành trung tâm trung chuyển hàng không quốc tế.
Theo phương án, bước 1 tính từ khi Long Thành khai thác thương mại đến hết lịch bay mùa đông 2026, dự kiến từ 1/12/2026 đến 27/3/2027. Giai đoạn này sẽ chuyển toàn bộ các chuyến bay quốc tế đường dài, bao gồm cả vận tải hàng hóa, từ Tân Sơn Nhất sang Long Thành. Sản lượng khách quốc tế qua Long Thành dự kiến đạt khoảng 19% tổng thị phần khu vực TP HCM.
Bước 2 kéo dài từ lịch bay mùa hè 2027 đến hết năm 2030, dự kiến từ 28/3/2027. Trong giai đoạn này, toàn bộ các chuyến bay quốc tế còn lại sẽ được chuyển sang Long Thành, trừ các chặng ngắn dưới 1.000 km do các hãng hàng không Việt Nam khai thác. Mục tiêu ngay trong năm 2027, sân bay Long Thành đảm nhận trên 90% sản lượng khách quốc tế khu vực TP HCM.
Sau năm 2030, toàn bộ các chuyến bay quốc tế thường lệ sẽ chuyển sang khai thác tại Long Thành, tạo nền tảng hình thành trung tâm vận tải hàng không trung chuyển quốc tế của vùng.
Trong khi đó, sân bay Tân Sơn Nhất sẽ tập trung khai thác các chuyến bay nội địa và các chuyến bay quốc tế không thường lệ, chuyến bay thuê chuyến phục vụ tổ chức, cá nhân.
Để chuẩn bị vận hành, ACV đã thành lập Cảng hàng không quốc tế Long Thành với tư cách chi nhánh cấp I, đồng thời tổ chức các đơn vị trực thuộc như dịch vụ hàng hóa và nhiên liệu hàng không để khai thác các hạng mục liên quan.
Về nhân lực, đơn vị xây dựng kế hoạch đào tạo, huấn luyện, bố trí nhân sự làm quen với hệ thống thiết bị, đồng thời tổ chức làm việc thực tế tại sân bay Tân Sơn Nhất để tích lũy kinh nghiệm trước khi khai thác thương mại.
ACV cũng đã ký hợp đồng tư vấn với liên danh Incheon Airport gồm Incheon International Airport Corporation và Công ty PIF để triển khai công tác quản lý, khai thác. Hiện đơn vị phối hợp với tư vấn hoàn thiện kế hoạch thử nghiệm, chuyển giao khai thác và cập nhật dự báo sản lượng.
Sau khi phương án phân chia khai thác giữa hai sân bay được cấp có thẩm quyền phê duyệt, ACV sẽ phối hợp với các bên liên quan để triển khai đồng bộ.