Tổng thống Mỹ Donald Trump và Đệ nhất phu nhân Melania Trump tối 25/4 bước vào sảnh hội nghị ở khách sạn Washington Hilton, ngồi vào dãy bàn phía trên sân khấu, trong lúc các khách mời dự tiệc ngồi ở những chiếc bàn tròn bên dưới.
Đây là tiệc tối dành cho phóng viên chuyên trách Nhà Trắng, sự kiện thường niên do Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng (WHCA) tổ chức, với sự tham gia của nhiều quan chức nội các, nghị sĩ và các nhà báo nổi bật ở Mỹ.
Đây là lần đầu tiên ông Trump dự tiệc sau hơn một thập kỷ, cũng là lần đầu tiên với tư cách Tổng thống. Hàng năm WHCA đều mời Tổng thống đương nhiệm dự tiệc, nhưng ông Trump đã từ chối vào những năm trước đó.
Sự kiện được tổ chức tại phòng khiêu vũ ở tầng sảnh hội nghị, dưới lối vào chính dành cho khách và sảnh lễ tân hai tầng. Khách sạn đóng cửa với công chúng từ 14h chiều 25/4 để chuẩn bị cho sự kiện bắt đầu lúc 20h, theo AP. Chỉ có khách lưu trú và người có vé tham dự tiệc hoặc có giấy ra vào do WHCA cung cấp mới được ra vào khách sạn.
Dù vậy, khách mời gần như không bị kiểm tra an ninh gì khi vào khách sạn và chỉ cần giơ vé là được vào bên trong khuôn viên. Sau khi phòng khiêu vũ mở cửa vào lúc 19h30, hàng nghìn khách di chuyển xuống các tầng thấp hơn bằng thang cuốn rồi nhanh chóng đi qua một số máy dò kim loại. Lực lượng an ninh vòng ngoài đã thu lại các chai bia và ly cocktail khi họ vào bên trong.
Nhưng quy trình kiểm tra an ninh không có tính nhất quán. Một vài khách được yêu cầu vứt ô của mình vào thùng rác lớn màu xanh, trong khi số khác lại được phép mang vào trong.
Tổng thống Trump bước vào phòng khiêu vũ vào lúc 20h15, giữa tiếng nhạc “Hail to the Chief” và âm thanh reo hò của các quan chức dưới quyền. Sau khi an vị, ông Trump trò chuyện một cách thoải mái với phóng viên đài CBS Weijia Jiang và khách mời Oz Pearlman.
Những tiếng súng bỗng nhiên vang lên vào lúc hơn 20h30 từ bên ngoài phòng khiêu vũ. “Lúc đấy tôi nghĩ đó là tiếng khay rơi xuống”, ông Trump sau đó nhớ lại.
Cảnh sát cho biết một người đàn ông cầm theo súng săn Maverick, súng ngắn và nhiều con dao đã lao qua chốt kiểm soát an ninh ở sảnh khách sạn. Đó là lúc các sĩ quan mặc thường phục đang tháo dỡ cổng rà kim loại do khách mời đã vào hết bên trong, nên không đề cao cảnh giác.
Nghi phạm Cole Tomas Allen, 31 tuổi, đến từ thành phố Torrance tại bang California, chạy với tốc độ nhanh đến mức các sĩ quan tại chốt kiểm soát dường như đã bị bất ngờ và không kịp ngăn cản. New York Times cho biết Allen đã lao xuống tầng hiên, nơi cách phòng khiêu vũ vài chục bậc cầu thang.
Tuy nhiên, tay súng đã bị các nhân viên mật vụ chặn lại tại vòng an ninh cuối cùng ở tầng hiên. Theo cảnh sát, Allen đã đấu súng với lực lượng hành pháp, với khoảng 5-8 phát đạn vang lên.
Allen bắn trúng một sĩ quan mặc áo chống đạn, trước khi bị các mật vụ quật ngã, khống chế. CBS dẫn các nguồn tin cho hay nghi phạm không trúng đạn và sẽ được đưa ra tòa vào ngày 27/4.
Ảnh do Tổng thống Trump công bố sau đó cho thấy nghi phạm nằm úp mặt xuống đất gần cầu thang đi xuống tầng sảnh hội nghị, nơi bữa tiệc đang diễn ra. Hai tay nghi phạm bị trói quặt sau lưng, trong lúc các mật vụ kiểm soát tình hình xung quanh.
Sau khi loạt tiếng súng vang lên bên ngoài, hàng trăm người trong phòng khiêu vũ nằm rạp xuống sàn, các phóng viên co cụm lại bên cạnh quan chức Mỹ và những vị khách khác. Một số phủ khăn trải bàn lên người, số khác thì nép sát vào tường. “Nằm xuống”, ai đó hét lên.
Các nhân viên mật vụ nhanh chóng đưa ông Vance rời khỏi sân khấu, vài giây sau là ông Trump. Các quan chức khác, trong đó có Ngoại trưởng Rubio, cũng nhanh chóng được sơ tán.
Lực lượng hành pháp hét lớn “Dọn đường” khi các thành viên nội các và những quan chức cấp cao khác ra khỏi phòng. Một số người tham dự bữa tiệc đã bị thương trong lúc chen lấn. Harmeet Dhillon, quan chức hàng đầu của Bộ Tư pháp, cho biết đã bị va chạm mạnh ở đầu khi các đặc vụ băng qua bàn ghế.
Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, Giám đốc Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) Kash Patel và những người khác tập trung cùng giới chức an ninh ở bên ngoài.
Chỉ trong vài phút, sự hỗn loạn đã bao trùm khắp căn phòng. Một số quan chức Nhà Trắng ngồi ở bàn trên cao nhìn xuống sàn cho biết không hiểu chuyện gì đang xảy ra, kể cả khi thấy các đồng nghiệp đang nhanh chóng rời đi. Tổng thống Trump và Phó tổng thống Vance thì được đưa đến địa điểm an toàn ở bên trong khách sạn.
Trong khi đó, lực lượng hành pháp và các quan chức WHCA lại đưa ra những chỉ thị trái ngược nhau. Các quan chức an ninh yêu cầu những người ở sảnh rời đi ngay lập tức, còn một số lãnh đạo truyền thông lại khuyến khích phóng viên ở lại phòng khiêu vũ và khẳng định rằng bữa tiệc vẫn sẽ tiếp diễn.
“Đây là hiện trường vụ án”, một sĩ quan mật vụ nói và yêu cầu những người tham dự rời khỏi khách sạn.
Các đặc vụ đã phải trèo qua người khác trong căn phòng chật kín người. Ít nhất một người đàn ông gặp khó khăn trong việc đi lại đã được dìu ra khỏi phòng.
Các phóng viên sau đó tụ tập trên vỉa hè bên ngoài khách sạn. Một số phỏng vấn lẫn nhau và hỏi thăm tình hình, song không thu được gì nhiều.
Khoảng 21h40, Tổng thống Trump rời khách sạn cùng với đội bảo vệ và các phóng viên. Một tiếng sau đó, ông có bài phát biểu trước toàn quốc từ Nhà Trắng.
“Đây là điều thật sự bất ngờ”, ông Trump nói, đồng thời cảm ơn lực lượng hành pháp vì phản ứng của họ. “Đây là sự kiện dành cho tự do ngôn luận, nhằm quy tụ các thành viên của hai đảng và giới báo chí. Ở khía cạnh nào đó, sự kiện này đã làm được điều đấy”.
Ông chỉ trích quy trình bảo đảm an ninh ở khách sạn. “Đây không phải tòa nhà đặc biệt an toàn”, Tổng thống Mỹ nói, thêm rằng vụ nổ súng là lý do vì sao cần có phòng khiêu vũ ở Nhà Trắng, nơi sẽ được trang bị các biện pháp chống thiết bị bay không người lái và kính chống đạn.
Tổng thống Trump cũng ca ngợi giới truyền thông về cách họ đưa tin và cam kết ủng hộ tự do ngôn luận, điều vốn là chủ đề cốt lõi của bữa tiệc tối.
“Tôi đã chiến đấu hết sức để được ở lại”, ông cho biết, thêm rằng sự kiện sẽ được tổ chức lại trong 30 ngày tới và ông sẽ tiếp tục tham dự.
Quyền Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Todd Blanche sau đó cho biết nghi phạm đã di chuyển từ California tới Washington bằng tàu hỏa, đặt phòng ở khách sạn Washington Hilton, lắp ráp súng tại khu vực không có camera giám sát, rồi tìm cách xông vào hội trường nơi tổ chức bữa tiệc.
“Có vẻ nghi phạm thực sự lên kế hoạch nhắm vào những người làm việc trong chính quyền, nhiều khả năng bao gồm cả Tổng thống Trump. Đây mới là đánh giá sơ bộ. Hiện chúng tôi chưa có thông tin cụ thể về những cá nhân nào bị nhắm đến, ngoài việc hiểu rằng đó chính là mục tiêu của nghi phạm”, ông Blanche cho hay.
Theo Hãng tin AFP, ngày 25-5, ba chuyên gia cứu hộ từng tham gia chiến dịch giải cứu đội bóng thiếu niên hồi năm 2018 đã có mặt tại Lào để hỗ trợ tìm kiếm, cứu nạn 7 người mắc kẹt nhiều ngày trong một hang động bị ngập nước.
Theo Hãng thông tấn Laophattana News, 7 người dân Lào vào hang ở tỉnh Xaysomboun (cách thủ đô Vientiane khoảng 125km về phía đông bắc) hôm 20-5 để tìm vàng. Tuy nhiên một trận mưa lớn sau đó đã gây lũ quét, chặn lối ra và khiến cả nhóm mắc kẹt bên trong.
Hãng tin này cho biết chính quyền và người dân địa phương đang nỗ lực bơm nước ra khỏi hang, song đến nay các đội cứu hộ vẫn chưa thể tiếp cận được nhóm người gặp nạn.
"Chúng tôi vẫn chưa biết có dấu hiệu sự sống nào hay liệu họ còn sống hay không", ông Bounkham Luanglat, lãnh đạo một hiệp hội cứu hộ tình nguyện của Lào, chia sẻ với AFP.
Hiệp hội này cho biết khoảng 100 người từ cả Lào và Thái Lan đã được điều động đến hiện trường để tham gia chiến dịch cứu hộ.
Sự góp mặt của ba chuyên gia trên, trong đó có hai người Thái Lan và một người Phần Lan, được xem là sự bổ sung quý giá cho nỗ lực cứu hộ.
Đây là những người từng góp công trong cuộc giải cứu đội bóng "Lợn Hoang" (Wild Boars) - đội bóng thiếu niên Thái Lan bị mắc kẹt gần 3 tuần do lũ quét trong hệ thống hang Tham Luang ở miền bắc Thái Lan hồi năm 2018.
Trong lá thư đề ngày 24-5, nhóm cứu hộ Lào cho biết đã kêu gọi các tổ chức từ thiện ở Thái Lan hỗ trợ nhân lực chuyên môn và trang thiết bị, bao gồm máy bơm nước, máy phát điện và máy chụp ảnh nhiệt nhằm phục vụ việc xác định vị trí và đưa 7 người mắc kẹt ra ngoài.
Nhóm này mô tả đây là tình huống nhân đạo khẩn cấp và kêu gọi các đối tác Thái Lan chung tay trong bối cảnh lực lượng cứu hộ đang phải làm việc trong điều kiện ngập lụt rất khó khăn.
"Nhiệm vụ rất gian nan vì trời đổ mưa khi chúng tôi xuống (hang). Chúng tôi đã phải rút lui vì mực nước dâng lên", chuyên gia cứu hộ Thái Lan Chakkit Taengtan chia sẻ trong một video đăng trên Facebook cá nhân hôm 24-5.
Theo nhóm cứu hộ Lào, hệ thống hang này nằm ở khu vực hẻo lánh, ăn sâu xuống lòng đất với nhiều tầng khác nhau, trong đó một số ngách cách cửa hang hơn 100m.
Trong đêm 1.7 và rạng sáng 2.7, hàng loạt tên lửa và máy bay không người lái (UAV) tấn công của Nga đã dội xuống thủ đô Kyiv của Ukraine, chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cảnh báo rằng Moscow đang chuẩn bị tiến hành một đợt tập kích quy mô lớn khác, theo trang tin The Kyiv Independent.
Giới chức Kyiv thông báo ít nhất 21 người đã thiệt mạng và 90 người bị thương. Thị trưởng Kyiv Vitali Klitschko mô tả cuộc tấn công này có "quy mô lớn nhất" trong cuộc chiến của Nga chống lại thủ đô Ukraine.
Không quân Ukraine tuyên bố đã bắn hạ 48 tên lửa và 476 UAV trong tổng số 74 tên lửa và 496 UAV do Nga phóng trong đêm nói trên, hầu hết nhắm vào Kyiv.
Tuy nhiên, có 25 tên lửa đạn đạo và 12 UAV đã lọt qua hệ thống phòng không, đánh trúng 33 địa điểm. Theo phát ngôn viên Không quân Ukraine Yuriy Ignat, trong số các tên lửa phóng vào Kyiv có 28 chiếc là tên lửa đạn đạo.
Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Nga ngày 2.7 tuyên bố rằng nhằm đáp trả các cuộc tấn công của Ukraine nhắm vào cơ sở hạ tầng dân sự trên lãnh thổ Nga, lực lượng vũ trang Nga đã phát động một chiến dịch tập kích quy mô lớn sử dụng vũ khí tầm xa, độ chính xác cao từ trên không, trên bộ và trên biển, cũng như UAV tấn công.
Kết quả là các doanh nghiệp công nghiệp - quân sự và các cơ sở thuộc tổ hợp nhiên liệu và năng lượng ở thành phố Kyiv và vùng Kyiv đã bị tấn công, cũng như cơ sở hạ tầng của các sân bay quân sự ở những vùng Dnepropetrovsk, Poltava, Cherkassy, Chernigov và Kyiv, theo Bộ Quốc phòng Nga.
Bộ này còn thông báo lực lượng vũ trang Nga đã tấn công doanh nghiệp công nghiệp điện tử vô tuyến Radionix LLC ở Kyiv, nơi sản xuất hệ thống điều khiển cho tên lửa hành trình tầm xa phóng từ mặt đất Flamingo.
Moscow phủ nhận việc cố ý tấn công dân thường nhưng cho rằng các cuộc tấn công vào những gì họ mô tả là cơ sở hạ tầng dân sự là chính đáng vì chúng làm suy yếu khả năng tấn công của Ukraine, theo Reuters.
Xem thêm: Ukraine tố Nga tấn công lớn chưa từng thấy, đánh trúng tòa nhà chính phủ ở Kyiv
Bộ Tổng tham mưu quân đội Ukraine tuyên bố trên ứng dụng nhắn tin Telegram rằng lực lượng nước này đã tấn công nhà máy lọc dầu Lukoil-Nizhegorodnefteorgsintez ở thị trấn Kstovo thuộc tỉnh Nizhny Novgorod của Nga trong đêm 1.7 và rạng sáng 2.7, theo Reuters.
Quân đội Ukraine khẳng định theo dữ liệu sơ bộ, một tổ máy chế biến dầu thô chính của nhà máy đã bị đánh trúng, đồng thời nói thêm rằng mức độ thiệt hại đang được làm rõ.
Trong khi đó, Tỉnh trưởng Nizhny Novgorod Gleb Nikitin viết trên Telegram rằng 1 dân thường đã thiệt mạng và 4 người khác bị thương trong một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) của Ukraine vào tỉnh này, theo Hãng tin TASS.
Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố trong đêm nói trên, hệ thống phòng không đã đánh chặn và phá hủy 327 UAV cánh cố định của Ukraine ở 18 tỉnh của Nga (gồm Nizhny Novgorod, Astrakhan, Belgorod, Bryansk, Kaluga, Krasnodar, Kursk, Leningrad, Moscow, Novgorod, Oryol, Pskov, Rostov, Saratov, Tambov, Tula, Volgograd và Voronezh), cũng như bán đảo Crimea, biển Azov và biển Đen.
Đến tối 2.7 chưa có thông tin phản ứng từ Nga cũng như Ukraine đối với tuyên bố của mỗi bên.
Xem thêm: Ukraine đánh kho đạn pháo sâu trong đất Nga, tiếp tục hứng đòn tên lửa, UAV
Quân đội Nga đã bắt đầu cho máy bay không người lái (UAV) đánh chặn Svarog pro được hỗ trợ bởi trí tuệ nhân tạo (AI) trong khu vực tác chiến đặc biệt, theo Hãng tin TASS dẫn lời một phát ngôn viên của Trung tâm Nghiên cứu và Sản xuất Svarog.
"UAV này đang được thử nghiệm phối hợp với các nhóm hỏa lực cơ động tham gia chống lại UAV. Máy bay không người lái mới được thiết kế để đối phó với UAV cánh cố định, được phóng bằng tay và được sử dụng phối hợp với trạm điều khiển trên mặt đất, cho phép người điều khiển tấn công mục tiêu ở khoảng cách lên đến 17 km", vị phát ngôn viên nói.
Vị này nói thêm rằng UAV mới cuối cùng dự kiến sẽ được gắn trên các phương tiện cơ giới. "Điều này sẽ cho phép các nhóm cơ động sử dụng Svarog Pro khi thực hiện nhiệm vụ và cung cấp khả năng phòng không ở những khu vực cụ thể... Hệ thống UAV mới được tích hợp radar và cho phép người điều khiển làm việc trong xe thông qua máy tính với bảng điều khiển tự động để theo dõi mục tiêu", vị phát ngôn viên nhấn mạnh.
UAV Svarog pro hoạt động bằng cách sử dụng liên lạc analog và video kỹ thuật số. "Nó được mã hóa và không thể bị chặn. Điều này giúp hoàn thành các mục tiêu hiệu quả hơn, cũng nhờ chất lượng hình ảnh cao hơn", vị phát ngôn viên cho hay.
UAV đánh chặn mới này có thể tăng tốc lên hơn 300 km/giờ, có khả năng bay ở độ cao lên đến 4 km và có kích thước 540 mm/410 mm/410 mm.
Xem thêm: Ukraine tăng tốc phát triển một loại vũ khí để đối phó bầy đàn UAV Nga
Reuters ngày 28.4 dẫn lời một quan chức Mỹ cho hay Tổng thống Donald Trump phản đối đề xuất mới nhất của Iran, làm giảm hy vọng về một giải pháp cho cuộc xung đột ở Trung Đông. Iran muốn đặt vấn đề hạt nhân của nước này sang một bên cho đến khi kết thúc xung đột và giải quyết xong tranh cãi về tàu thuyền lưu thông ở vùng Vịnh, trong khi Mỹ lại muốn xem vấn đề hạt nhân của Iran là trọng tâm đàm phán.
Trước tình hình đàm phán bế tắc, Ngoại trưởng Abbas Araghchi đến Nga gặp Tổng thống Vladimir Putin tại St. Petersburg hôm 27.4. Sau cuộc gặp, ông Araghchi hoan nghênh sự ủng hộ của Nga về ngoại giao và ca ngợi chiều sâu trong mối quan hệ chiến lược song phương. Hãng RIA dẫn lời Tổng thống Putin cho biết Nga sẽ làm mọi thứ vì lợi ích của Iran và các nước khác trong khu vực.
Cùng ngày 27.4, Bộ trưởng Quốc phòng Nga Andrei Belousov hội đàm với Thứ trưởng Quốc phòng Iran Reza Talaei-Nik bên lề Hội nghị Bộ trưởng quốc phòng Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) tại Kyrgyzstan. Hãng TASS dẫn lời ông Belousov tái khẳng định quan điểm của Nga rằng xung đột Iran phải được giải quyết bằng biện pháp ngoại giao, đồng thời tin tưởng Moscow và Tehran sẽ tiếp tục hỗ trợ nhau. Ông Talaei-Nik cũng đã đến Belarus và thảo luận về tình hình Trung Đông với Bộ trưởng Quốc phòng Viktor Khrenin.
Tại hội nghị SCO, ông Talaei-Nik tuyên bố Iran sẵn sàng chia sẻ năng lực vũ khí phòng vệ với "các quốc gia độc lập, đặc biệt là các thành viên SCO". SCO gồm Trung Quốc, Nga, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan, Uzbekistan, Ấn Độ, Pakistan, Iran và Belarus.
Nhận định về các động thái trên, GS Mohamed Elmasry tại Viện Nghiên cứu sau đại học Doha (Qatar) cho rằng Iran muốn thể hiện là một quốc gia "không đơn độc như Mỹ nhận định". "Tôi chắc chắn rằng bên cạnh ý nghĩa biểu tượng, còn có các cuộc thảo luận về những tuyến có thể xuất khẩu dầu. Iran có lẽ đang ở bờ vực khủng hoảng trữ dầu", Đài Al Jazeera dẫn lời ông nhận định.
Không chỉ là tâm điểm của đàm phán Mỹ - Iran, vấn đề hạt nhân còn trở nên nóng bỏng tại phiên khai mạc hội nghị của LHQ nhằm xem xét lại Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) diễn ra tại New York ngày 27.4.
Tại hội nghị, các nhóm khác nhau đề xuất 34 vị trí phó chủ tịch hội nghị, trong đó có Iran. Ông Christopher Yeaw, trợ lý Ngoại trưởng Mỹ phụ trách vấn đề kiểm soát vũ khí và không phổ biến vũ khí hạt nhân, cho rằng việc Iran được chọn là một "sự xúc phạm" đối với NPT. Theo ông, không thể phủ nhận rằng "Iran từ lâu đã thể hiện sự coi thường các cam kết không phổ biến vũ khí hạt nhân" và từ chối hợp tác với cơ quan giám sát hạt nhân của LHQ để giải quyết các vấn đề về chương trình hạt nhân của nước này.
Ông Reza Najafi, Đại sứ Iran tại Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế, bác bỏ tuyên bố của phía Mỹ là "vô căn cứ và mang động cơ chính trị". "Không thể chấp nhận được việc Mỹ, quốc gia duy nhất từng sử dụng vũ khí hạt nhân và là quốc gia tiếp tục mở rộng và hiện đại hóa kho vũ khí hạt nhân của mình, lại tự đặt mình vào vị trí trọng tài về việc tuân thủ thỏa thuận hạt nhân", ông chỉ trích.
