Ngày 18-4, tờ Wall Street Journal dẫn lời quan chức Mỹ cho biết Washington sẽ tiếp tục tăng sức ép lên Iran thông qua việc truy đuổi các tàu hỗ trợ Tehran trên khắp thế giới.
Theo Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ, đến nay Washington đã chặn 23 tàu tìm cách rời các cảng của Iran trong nỗ lực phong tỏa hàng hải đối với các cảng của Tehran.
Việc mở rộng chiến dịch này sẽ cho phép Mỹ kiểm soát các tàu có liên hệ với Iran trên toàn thế giới, bao gồm cả các tàu chở dầu bên ngoài vùng Vịnh và những tàu chở vũ khí.
Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân của Mỹ, đã khẳng định Mỹ “sẽ tích cực truy đuổi bất kỳ tàu nào mang cờ Iran, hoặc bất kỳ tàu nào cố gắng cung cấp hỗ trợ vật chất cho Iran”.
“Điều này bao gồm cả các tàu thuộc “hạm đội đen” chở dầu của Iran. Như hầu hết các bạn đã biết, tàu thuộc hạm đội đen là những tàu bất hợp pháp hoặc trái phép đang né tránh các quy định quốc tế, lệnh trừng phạt hoặc yêu cầu bảo hiểm”, ông Caine nói.
Giữa tuần này, Bộ Tài chính Mỹ thông báo họ đang mở rộng danh sách các tàu, công ty và cá nhân bị trừng phạt để tăng cường áp lực lên hoạt động buôn bán dầu của Iran.
Ngoài ra, quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche cũng cam kết sẽ truy tố bất kỳ ai mua hoặc bán dầu của Iran đang chịu trừng phạt.
Đầu năm nay, quân đội Mỹ đã thể hiện khả năng theo dõi các tàu chở dầu ở bất cứ đâu trên thế giới trong chiến dịch chặn bắt các tàu có liên quan đến Venezuela ở Đại Tây Dương và Ấn Độ Dương.
Động thái này là một bước trong chiến dịch gây sức ép của Mỹ đối với Tehran, mà các quan chức chính quyền Tổng thống Donald Trump gọi là “Economic Fury” (tạm dịch: Cuồng nộ kinh tế).
Ông Trump tin rằng việc kết hợp phong tỏa hàng hải với áp lực kinh tế sẽ buộc Tehran phải chấp nhận thỏa thuận hòa bình.
Theo ông Mark Nevitt, phó giáo sư luật tại Trường Luật Đại học Emory, cho biết chính quyền ông Trump dường như đang triển khai ba hành động trên biển: phong tỏa gần Iran, khả năng bắt giữ các tàu thuộc hạm đội bí mật ở các khu vực khác trên thế giới và nỗ lực trấn áp hàng lậu, chẳng hạn như các bộ phận tên lửa.
“Đó là một cách tiếp cận tối đa. Nếu muốn gây sức ép lên Iran, phải sử dụng mọi quyền hạn pháp lý mà bạn có để làm điều đó”, ông Nevitt nói.
Theo Hãng tin AP, ngày 20-5, quân đội Lithuania đã phát cảnh báo yêu cầu người dân ở khu vực thủ đô Vilnius "ngay lập tức tới nơi trú ẩn hoặc địa điểm an toàn", sau khi xuất hiện báo động về hoạt động của máy bay không người lái (drone) ở khu vực gần biên giới Belarus.
Tổng thống Gitanas Nauseda và Thủ tướng Inga Ruginiene được đưa tới nơi trú ẩn, trong khi tòa nhà Quốc hội Lithuania được lệnh sơ tán. Không phận sân bay Vilnius cũng buộc phải đóng cửa.
Đây là lần đầu tiên kể từ khi xung đột Nga - Ukraine nổ ra vào năm 2022, một thủ đô thuộc khối Liên minh châu Âu (EU) và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) phải kích hoạt cảnh báo quy mô lớn, khiến người dân và giới lãnh đạo đồng loạt tìm nơi trú ẩn.
Theo ông Vilmantas Vitkauskas - người đứng đầu Trung tâm Quản lý khủng hoảng quốc gia Lithuania, nhiều khả năng đây là drone chiến đấu hoặc drone đánh lừa hệ thống phòng thủ. Hiện nước này chưa thể xác định loại drone và địa điểm nó được phóng đi.
Lithuania nằm giáp vùng Kaliningrad của Nga ở phía tây và giáp với Belarus - đồng minh thân thiết của Nga - ở phía đông.
Vụ việc mới nhất cho thấy những lo ngại tại sườn đông của NATO liên quan đến các vụ drone xâm nhập không phận.
Trong những tháng qua, nhiều drone Ukraine vốn nhằm vào Nga đã "đi lạc" hoặc rơi xuống lãnh thổ các nước NATO, gần nhất là vụ tiêm kích NATO bắn hạ drone Ukraine ở miền nam Estonia. Kiev đã xin lỗi về vụ việc.
Giới chức phương Tây nghi ngờ phía Nga đã gây nhiễu điện tử và điều hướng các drone này vào không phận các nước.
Trong khi đó, phía Nga cảnh báo sẽ đáp trả nếu drone Ukraine được phóng từ các nước Baltic hoặc nếu các nước này hỗ trợ hoạt động tấn công Nga.
Các vụ không kích bằng drone giữa Nga và Ukraine đã gia tăng đáng kể trong thời gian qua, có lúc lên đến hàng trăm drone mỗi ngày.
Rạng sáng 20-5, Không quân Ukraine tuyên bố bắn hạ 131/154 drone Nga phóng trong đêm. Các drone lọt qua phòng không khiến ba dân thường thiệt mạng và 18 người bị thương.
Trong khi đó, Ukraine tiếp tục nhắm vào ngành dầu mỏ Nga. Bộ Tổng tham mưu Ukraine cho biết drone của nước này đã tấn công một nhà máy lọc dầu lớn và một trạm bơm đường ống dầu của Nga trong đêm.
Ngày 3-4, Đài Press TV của Iran tường thuật: Các lực lượng Iran đã phát động đợt tấn công trả đũa mới với quy mô lớn bằng máy bay không người lái (drone) và tên lửa, trong đó có một chiếc drone "dành riêng cho cô bé mồ côi Helma", phá hủy một nơi ẩn náu bí mật của các phi công Mỹ và tấn công các khí tài quân sự Israel cũng như Mỹ khắp khu vực.
Đài này cho biết những khẩu hiệu quốc gia và cách mạng đã được khắc trên các drone cảm tử Arash-2 của quân đội Iran, được triển khai nhằm vào các mục tiêu liên quan Mỹ và Israel.
Trong đó có một thông điệp ghi: "Vì Helma, con gái của Tabriz, con gái của Iran".
Phía Iran cho biết Helma, bé gái 18 tháng tuổi, là người duy nhất sống sót trong gia đình Mirzadeh gồm 5 người. Cha, mẹ, anh và chị của Helma đều đã thiệt mạng tại nhà do bom Mỹ ném ở thành phố Tabriz vào ngày 26-3.
Một trong các drone còn có tên và hình ảnh của ông Leigh R. Tate, chỉ huy tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường USS Spruance của Hải quân Mỹ.
Phía Iran gọi ông này là người bị "truy nã", chịu trách nhiệm cho cái chết của hơn 170 trẻ em trong một trường tiểu học tại thành phố Minab, miền nam Iran vào ngày đầu tiên của cuộc xung đột hôm 28-2.
Thông điệp viết: "Chúng tôi sẽ đến tìm từng người trong số các người".
Kể từ bình minh ngày 3-4, lực lượng hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã tiếp tục đợt tấn công thứ 91 của Chiến dịch Lời hứa đích thực 4.
Iran đã dùng một loạt tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình Qadir và drone cảm tử để tấn công các mục tiêu quân sự và hạ tầng thuộc Mỹ và Israel ở các nước phía nam vịnh Ba Tư.
Tehran còn thông tin trong một cuộc tấn công ở Bắc Ấn Độ Dương, nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln của Hải quân Mỹ "đã bị nhắm tới bằng 4 tên lửa hành trình Qadr 380".
Sử dụng tên lửa đạn đạo dẫn đường chính xác, IRGC còn trực tiếp tấn công một nơi tập trung và nơi trú ẩn bí mật của các kỹ sư và phi công chiến đấu Mỹ bên ngoài một căn cứ ở Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE).
Theo IRGC, báo cáo hiện trường và lượng xe cứu thương tại đó "cho thấy số lượng lớn quân nhân Mỹ bị thương và thiệt mạng".
Hiện Mỹ chưa lên tiếng về thông tin trên.
Theo cập nhật của IRGC, hôm nay hải quân và lực lượng không gian vũ trụ Iran cũng thực hiện đợt tấn công thứ 92 trong Chiến dịch Lời hứa đích thực 4, nhắm vào các hệ thống radar và trang thiết bị hải quân của Mỹ cũng như nhắm vào Israel.
"Các cuộc đàm phán dự kiến giữa Mỹ, Iran, Qatar và Pakistan đã bị hoãn lại", Bộ Ngoại giao Thụy Sĩ cho hay trong một thông điệp gửi cho AFP.
"Thụy Sĩ vẫn sẵn sàng tạo điều kiện thuận lợi cho các cuộc đàm phán này. Công tác chuẩn bị liên quan tại Burgenstock vẫn đang tiếp tục", thông báo viết, không đưa ra ngày mới cho các cuộc đàm phán.
Thông báo trên được đưa ra vài giờ sau khi Nhà Trắng thông báo vào cuối ngày 18.6 rằng chuyến đi của Phó tổng thống Mỹ JD Vance đã bị hủy bỏ, nói rằng "công tác hậu cần của các cuộc đàm phán này chưa bao giờ đơn giản hoặc có thể dự đoán được", theo AFP.
Tại Iran, Hãng thông tấn Tasnim đưa tin "chưa có gì được xác nhận" về chuyến đi của phái đoàn Iran đến Thụy Sĩ.
Hôm 17.6, Tổng thống Mỹ Donald Trump và người đồng cấp Iran Masoud Pezeshkian đã ký biên bản ghi nhớ. Việc ký kết thỏa thuận này nhằm mục đích chấm dứt xung đột ở Iran, mở lại eo biển Hormuz và bắt đầu giai đoạn 60 ngày đàm phán về các vấn đề rộng hơn, trong đó có cả chương trình hạt nhân của Tehran.
Thỏa thuận mới cũng nhằm chấm dứt giao tranh ở Lebanon, nhưng quân đội Israel hôm nay tuyên bố tiến hành các cuộc tấn công mới nhắm vào các mục tiêu của lực lượng Hezbollah ở miền nam Lebanon.
Các cuộc không kích của Israel đã giết chết 16 người trong đêm 18.6 và rạng sáng 19.6 tại khu vực Nabatieh ở miền nam Lebanon, theo AFP dẫn lại thông tin từ Hãng Thông tấn Quốc gia Lebanon.
Đây là những cuộc tấn công gây thương vong nặng nề nhất kể từ khi Iran và Mỹ đồng ý chấm dứt cuộc xung đột quy mô lớn hơn ở Trung Đông.
Trong khi đó, một quan chức Israel hôm nay nói "toàn bộ Lebanon phải bị thiêu rụi" ngay sau khi quân đội Israel thông báo 4 binh sĩ của họ đã thiệt mạng ở miền nam Lebanon.
