Khoảng 16h, ôtô tải biển số Đăk Lăk chở cát chạy trên tuyến đường qua xã Ea Phê, gần đập Krông Buk Hạ. Khi đến đoạn cong ở buôn Puăn B, xe bất ngờ lật nghiêng về phía phải, hàng chục khối cát trên thùng đổ ập xuống đường, vùi lấp một người lái xe máy.
Phát hiện vụ việc, hàng chục người dân dùng tay và cuốc đào bới cát để tìm người bị nạn. Sau khoảng 20 phút, nạn nhân được đưa ra ngoài nhưng đã tử vong.
Tại hiện trường, cabin ôtô tải nằm lật trước cổng một nhà dân, kính chắn gió vỡ vụn. Cát tràn vào sân, vùi lấp hai xe máy. Thời điểm xảy ra tai nạn, khu vực có mưa, mặt đường trơn trượt.
Theo nhân chứng, nạn nhân là người đàn ông đang trên đường đi đổi bình nước uống về nhà thì gặp nạn. Người này có hai con nhỏ, hoàn cảnh khó khăn.
Cơ quan chức năng đang điều tra nguyên nhân tai nạn.
Tin Gốc: Vnexpress
Tại hội nghị dự báo, cảnh báo sớm về tình hình khí tượng thủy văn năm 2026 do Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức ngày 23/6, nhiều chuyên gia cho rằng công tác dự báo El Nino hiện nay vẫn thiên về các chỉ số khí hậu, xác suất xuất hiện, trong khi điều người dân và địa phương cần nhất là đánh giá tác động đối với từng vùng, từng ngành sản xuất và từng nhóm đối tượng dễ bị tổn thương.
Theo GS.TS Trần Thục, Chủ tịch Hội Khí tượng Thủy văn Việt Nam, người dân không thực sự quan tâm El Nino mạnh hay yếu, xác suất xuất hiện là bao nhiêu phần trăm. Điều họ cần biết là nếu El Nino xảy ra, khu vực mình sinh sống sẽ đối mặt với những rủi ro gì, cây trồng nào dễ bị ảnh hưởng, nguồn nước sinh hoạt có bị đe dọa hay không và cần chuẩn bị những gì từ bây giờ.
Ông cho rằng công tác dự báo cần chuyển mạnh từ việc mô tả hiện tượng khí hậu sang dự báo dựa trên tác động. Thay vì chỉ cung cấp các thông tin mang tính học thuật, các bản tin cần trả lời được câu hỏi thời tiết cực đoan sẽ ảnh hưởng như thế nào tới đời sống và sinh kế của người dân.
Một hộ dân trồng sầu riêng ở Đồng Tháp sẽ quan tâm nguy cơ xâm nhập mặn có thể xuất hiện từ thời điểm nào và kéo dài bao lâu. Người dân ở Ninh Thuận, Bình Thuận muốn biết khả năng thiếu nước sinh hoạt trong mùa khô tới ra sao. Trong khi đó, nông dân Tây Nguyên cần thông tin cụ thể về triển vọng nguồn nước phục vụ cà phê, hồ tiêu và các cây công nghiệp dài ngày.
"Không thể có một kịch bản El Nino chung cho cả nước. Mỗi vùng sẽ chịu tác động khác nhau và người dân cần được tiếp cận thông tin sát với thực tế nơi mình sinh sống", ông nhấn mạnh.
Thực tế cho thấy cùng một đợt El Nino nhưng mức độ ảnh hưởng giữa các vùng rất khác nhau. Trong đợt El Nino lịch sử 2015-2016, Đồng bằng sông Cửu Long trải qua đợt hạn hán và xâm nhập mặn nghiêm trọng nhất trong nhiều thập kỷ, khiến hàng trăm nghìn hộ dân thiếu nước sinh hoạt, hàng trăm nghìn ha cây trồng bị thiệt hại. Trong khi đó, một số địa phương phía Bắc vẫn ghi nhận mưa lớn.
Cùng quan điểm này, Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành cho rằng El Nino không đồng nghĩa với việc mọi nơi đều khô hạn. Ngay trong giai đoạn El Nino mạnh năm 2015, Quảng Ninh vẫn ghi nhận trận mưa lũ lịch sử gây thiệt hại lớn. Điều đó cho thấy các hiện tượng thời tiết cực đoan trái quy luật hoàn toàn có thể xuất hiện trong bối cảnh khí hậu ngày càng biến động và khó lường.
Theo ông Thành, hệ thống khí hậu toàn cầu đang thay đổi theo hướng cực đoan hơn dưới tác động của biến đổi khí hậu. Vì vậy, thách thức hiện nay không chỉ nằm ở việc dự báo chính xác hơn mà còn ở khả năng chuyển thông tin khoa học thành quyết định quản lý và hành động ứng phó cụ thể.
"Năng lực dự báo, cảnh báo sớm và khả năng chuyển hóa thông tin khoa học thành các quyết định quản lý kịp thời đang trở thành một trong những yếu tố quyết định hiệu quả ứng phó với thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu", ông nói.
Để làm được điều này, theo ông Hoàng Đức Cường, Phó cục trưởng Cục Khí tượng Thủy văn, cần có sự tham gia của nhiều cơ quan chuyên ngành thay vì chỉ riêng ngành khí tượng. Nếu cơ quan khí tượng chịu trách nhiệm dự báo xu thế thời tiết và khí hậu, thì các đơn vị về trồng trọt, chăn nuôi, thủy lợi, tài nguyên nước cần cùng tham gia đánh giá tác động, xây dựng kịch bản rủi ro và đề xuất giải pháp ứng phó cho từng lĩnh vực.
Theo ông Cường, chỉ khi kết nối được các nguồn dữ liệu và chuyên môn của nhiều ngành mới có thể xây dựng được bản đồ rủi ro đủ chi tiết để hỗ trợ công tác điều hành cũng như giúp người dân chủ động thích ứng.
Tại hội nghị, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã giao Cục Khí tượng Thủy văn khẩn trương xây dựng báo cáo đánh giá tác động và rủi ro của El Nino để báo cáo Chính phủ trong tháng 7. Báo cáo phải chỉ rõ những khu vực có nguy cơ cao, các lĩnh vực dễ bị tổn thương, đồng thời đưa ra khuyến nghị hành động cụ thể cho từng vùng, từng ngành.
Tin Gốc: Vnexpress
Tại dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội đang được thẩm định, Bộ Nội vụ đề xuất điều chỉnh một số chính sách, chế độ sau một năm thi hành.
Cụ thể, cơ quan soạn thảo điều chỉnh theo hướng làm tròn thời gian đóng với trường hợp tính mức hưởng có tháng lẻ. Cụ thể 1-3 tháng lẻ được tính là 0,25 năm; 4-6 tháng tính là 0,5 năm; 7-9 tháng tính là 0,75 năm và 10-11 tháng tính tròn một năm. Việc làm tròn nhằm đảm bảo công bằng về quyền lợi giữa người nghỉ hưu và đồng bộ quy định khi Luật đã quy định mức hưởng lương hưu nhỏ nhất được tính lẻ tới 0,25%.
Luật hiện hành quy định thời gian đóng BHXH tối thiểu để xác định điều kiện hưởng lương hưu và trợ cấp tuất hàng tháng được tính theo năm, một năm phải đủ 12 tháng. Với trường hợp tính mức hưởng mà thời gian đóng BHXH có tháng lẻ 1-6 tháng được tính là nửa năm; 7-11 tháng được tính tròn năm.
Ví dụ, quy định hiện tại thời gian đóng là một tháng lẻ hay 6 tháng lẻ thì được làm tròn nửa năm. Theo hướng đề xuất của Ban soạn thảo, người có 5 tháng lẻ được tính làm tròn nửa năm; nhưng người đóng dưới 3 tháng sẽ tính là 0,25 năm chứ không được tính tròn nửa năm như hiện hành.
Với lao động khu vực tự nguyện, Luật hiện hành cho phép đóng một lần cho số năm còn thiếu để đủ điều kiện hưởng lương hưu song không quá 5 năm. Thời điểm đóng là tháng liền kề trước tháng người lao động đủ tuổi nghỉ hưu. Dự thảo luật sửa đổi theo hướng chuyển thời điểm đóng sang tháng người đó nghỉ hưu để thống nhất quyền lợi hưởng giữa các nhóm tham gia.
Ví dụ, bà Trang đủ tuổi nghỉ hưu vào tháng 7/2026 song còn thiếu 12 tháng tham gia BHXH để đủ điều kiện hưởng lương hưu. Theo luật hiện hành, bà có thể đóng một lần cho 12 tháng còn thiếu vào tháng 6/2026, nhưng theo dự thảo thì bà đóng vào tháng 7/2026.
Với một số nhóm thuộc khu vực bắt buộc mà không hưởng tiền lương từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng, Luật hiện hành quy định lao động và người sử dụng đều không phải đóng BHXH tháng đó, trừ trường hợp hai bên có thỏa thuận tiếp tục đóng. Dự thảo luật đã bổ sung trách nhiệm của người sử dụng lao động đóng BHXH cho lao động nghỉ chế độ ốm đau từ 14 ngày làm việc trở lên.
Ngoài ra, cơ quan soạn thảo cũng đề xuất giao Chính phủ tùy điều kiện từng thời kỳ quy định giảm tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội xuống 70 tuổi; tách mức tham chiếu tính đóng - hưởng chế độ BHXH khỏi lương cơ sở; bỏ giới hạn một năm với giấy ủy quyền nhận lương hưu... Dự án luật dự kiến trình Quốc hội cho ý kiến và thông qua tại kỳ họp tháng 10, có hiệu lực từ ngày 1/3/2027.
Tính hết quý I/2026, cả nước có 3,5 triệu người hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hàng tháng.
Tin Gốc: Vnexpress
Trao quyền triệt để, toàn diện cho Thủ đô
Một trong những thay đổi căn bản nhất của Luật Thủ đô 2026 là chuyển từ cơ chế "phân cấp" sang "phân quyền triệt để". Khác với trước đây khi nhiều quyết định quan trọng vẫn phải xin ý kiến Trung ương, luật mới xác lập nguyên tắc trao quyền chủ động cho chính quyền Hà Nội trong tổ chức bộ máy, quản lý kinh tế - xã hội và điều hành đô thị.
Việc phân quyền không chỉ dừng ở giao nhiệm vụ mà bao gồm cả quyền quyết định, đi kèm trách nhiệm giải trình. Điều này giúp rút ngắn quy trình xử lý công việc, đặc biệt trong các lĩnh vực như đầu tư công, quy hoạch, tổ chức bộ máy và cung cấp dịch vụ công.
Về tổ chức bộ máy, Thành phố được quyền quy định số lượng, việc thành lập, giải thể cơ quan chuyên môn khác với quy định của trung ương; tự quyết định biên chế và chế độ quản lý công chức riêng. Hà Nội được áp dụng các chỉ tiêu quy hoạch, yêu cầu về không gian và sử dụng đất khác với quy chuẩn kỹ thuật quốc gia tại các khu vực phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng.
Thành phố cũng được ban hành định mức kinh tế - kỹ thuật, đơn giá, giá dịch vụ sự nghiệp khác với quy định của trung ương. Đặc biệt, đối với các dự án lớn, quan trọng, HĐND Thành phố có quyền quyết định chính sách đặc biệt khác với luật hiện hành sau khi tham vấn cơ quan trung ương.
Luật Thủ đô 2026 mở ra cơ chế đặc biệt khi cho phép HĐND, UBND và Chủ tịch UBND thành phố ban hành văn bản quy phạm pháp luật có nội dung khác với quy định của cơ quan Trung ương trong một số trường hợp. Đó là điều chỉnh trình tự, thủ tục hành chính để phù hợp với thực tiễn thành phố, miễn là bảo đảm đơn giản hóa, không gây khó khăn thêm cho tổ chức, cá nhân.
Trước đây, sự khác biệt giữa nhu cầu thực tiễn của Hà Nội và khuôn khổ pháp lý chung thường dẫn đến tình trạng "vướng luật". Cơ chế mới giúp tháo gỡ điểm nghẽn này, cho phép địa phương chủ động thiết kế giải pháp phù hợp hơn với điều kiện thực tế.
Hà Nội sẽ là đô thị thí điểm chính sách (sandbox)
Lần đầu tiên Luật Thủ đô quy định rõ cơ chế thí điểm chính sách mới, cho phép Hà Nội thử nghiệm các mô hình chưa có trong luật hoặc khác với luật hiện hành.
Thay vì chỉ gói gọn trong lĩnh vực khoa học công nghệ, Luật 2026 cho phép Hà Nội thí điểm cả trong xây dựng chính sách, cơ chế mới nói chung và phát triển công nghệ, sản phẩm, dịch vụ mới. Cụ thể, Hà Nội thử nghiệm các mô hình quản trị, kinh tế, nông nghiệp, và huy động nguồn lực hoàn toàn mới, thậm chí khác với quy định của luật, nghị quyết của Quốc hội hoặc những vấn đề pháp luật chưa quy định.
Phạm vi sandbox gồm mô hình tổ chức bộ máy, chế độ công vụ, công chức mới; mô hình kinh tế dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp đô thị ứng dụng công nghệ cao; huy động và phân bổ nguồn lực phát triển đô thị; giải pháp an sinh xử lý vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sống của người dân.
Luật Thủ đô 2026 quy định thời gian thí điểm cơ chế, chính sách lên đến 5 năm và có thể được gia hạn thêm 5 năm (tổng cộng 10 năm). Điều này cho phép các dự án có đủ thời gian để bộc lộ hết hiệu quả và rủi ro trước khi quyết định nhân rộng chính thức.
Để sandbox "không chỉ nằm trên giấy", Luật 2026 thiết lập cơ chế bảo vệ cán bộ và tổ chức. Cụ thể, người đứng đầu cơ quan, cán bộ, công chức và các tổ chức, cá nhân tham gia thi hành các nghị quyết thí điểm được loại trừ, miễn trách nhiệm pháp lý trong trường hợp không vụ lợi, đã thực hiện đúng trình tự, thủ tục nhưng vẫn xảy ra thiệt hại.
Nếu việc thử nghiệm có ảnh hưởng tiêu cực vượt quá mức dự báo, UBND thành phố phải tạm dừng ngay và báo cáo HĐND thành phố. Đồng thời, mọi quy chế thử nghiệm cho từng dự án phải được ban hành rõ ràng, xác định rõ không gian, địa bàn và diện chịu tác động.
Hà Nội có một quy hoạch duy nhất
Điểm mới quan trọng nhất tại Điều 10 của Luật 2026 là việc xác lập nguyên tắc trên địa bàn thành phố chỉ lập một Quy hoạch tổng thể Thủ đô. Quy hoạch này được lập trên cơ sở cụ thể hóa các quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng, đồng thời tích hợp, lồng ghép và thay thế hai loại quy hoạch trước đây là Quy hoạch Thủ đô và Quy hoạch chung Thủ đô.
Chủ tịch UBND Thành phố có thẩm quyền phê duyệt và phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch tổng thể Thủ đô sau khi được HĐND thông qua. Đây là sự thay đổi lớn so với quy định trước đây khi quy hoạch chung thường phải đợi Thủ tướng phê duyệt.
Luật mới cũng trao cho UBND Thành phố thẩm quyền quyết định danh mục, lộ trình và biện pháp di dời các cơ sở sản xuất, trụ sở làm việc, cơ sở sự nghiệp không phù hợp với quy hoạch tại đô thị trung tâm (trừ các cơ quan trung ương).
Không gian ngầm, tầm thấp và tầm cao được quy hoạch, phân vùng chức năng dựa trên Quy hoạch tổng thể Thủ đô. Việc phát triển đô thị nén tại các khu vực ga đường sắt (TOD) và các chỉ tiêu quy hoạch kiến trúc đặc thù tại đây cũng phải tuân thủ và dựa trên nền tảng của quy hoạch tổng thể.
Các khu vực xung quanh ga đường sắt đô thị sẽ được quy hoạch với mật độ cao hơn, kết hợp phát triển nhà ở, thương mại và dịch vụ. Để thực hiện mô hình này, luật cho phép điều chỉnh một số chỉ tiêu quy hoạch, khai thác giá trị gia tăng từ đất và hạ tầng, đồng thời tạo cơ chế tài chính để đầu tư trở lại cho hệ thống giao thông công cộng.
Trong bối cảnh Hà Nội đang đối mặt với áp lực giao thông lớn, mô hình TOD được xem là giải pháp quan trọng nhằm giảm phụ thuộc vào phương tiện cá nhân, nâng cao hiệu quả sử dụng đất và cải thiện chất lượng sống đô thị.
Hình thành đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt
Luật Thủ đô 2026 cho phép thành lập đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt trực thuộc thành phố, được tổ chức theo mô hình đặc thù và áp dụng các cơ chế, chính sách vượt trội. Đây là công cụ mới để Hà Nội xây dựng các khu vực phát triển trọng điểm, như trung tâm tài chính, khu công nghệ cao, khu đổi mới sáng tạo, với môi trường thể chế linh hoạt hơn.
Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt thuộc thành phố Hà Nội do Quốc hội quyết định thành lập để thực hiện vai trò đô thị chức năng theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô. Đô thị này được tổ chức theo mô hình đặc thù, được áp dụng các cơ chế, chính sách vượt trội, thực hiện các chính sách mới về quản trị địa phương, thu hút đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh của Thủ đô.
Quy định này nhằm cụ thể hóa vị trí, vai trò đặc biệt của Thủ đô; đồng thời tạo cơ sở pháp lý cho việc tổ chức không gian phát triển, quản trị đô thị và thử nghiệm các mô hình quản lý mới phù hợp với yêu cầu phát triển nhanh, bền vững của Hà Nội trong giai đoạn mới.
Mô hình này cho phép áp dụng các cơ chế, chính sách quản lý, điều hành linh hoạt, vượt trội so với mô hình đơn vị hành chính thông thường, qua đó thu hút nguồn lực, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, khoa học - công nghệ và phát triển kinh tế - xã hội.
Luật Thủ đô sửa đổi có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.
Tin Gốc: Vnexpress