1. Nhà nghiên cứu Vật lý sinh học phân tử và Hóa sinh Zhang Kai
Hồi tháng 1, Zhang Kai gây bất ngờ khi bỏ ghế phó giáo sư bậc một (assistant professor) tại Đại học Yale, Mỹ, để về khoa Khoa học Sự sống và Y học, Đại học Khoa học và Công nghệ Trung Quốc.
Zhang có nhiều công trình nghiên cứu đột phá về công nghệ phân tích và hình ảnh hiển vi điện tử độ phân giải cao, ghi lại hình ảnh protein ngay khi chúng đang “vận động” trong cơ thể để phục vụ phân tích khoa học.
Chuyên gia này tốt nghiệp cử nhân ở Học viện Công nghệ Cáp Nhĩ Tân (HIT), rồi học cao học tại Viện Vật lý sinh học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc (CAS). Với Zhang, quyết định trở về quê hương là bước đi tự nhiên để hiện thực hóa các tham vọng nghiên cứu đỉnh cao.
2. Chủ nhân giải Nobel Omar Yaghi
Nhà hóa học Omar Yaghi gia nhập Đại học Thanh Hoa hồi đầu tháng, dẫn dắt một trung tâm nghiên cứu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để thay đổi quy trình thiết kế, tổng hợp vật liệu mới, giúp rút ngắn chu kỳ phát triển xuống nhiều lần.
Ông là một trong ba người được trao giải Nobel Hóa học năm 2025 cho công trình nghiên cứu về khung hữu cơ-kim loại (MOFs). Đây là những vật liệu siêu xốp có cấu trúc như bọt biển, cho phép thu giữ và chuyển hóa carbon, thu gom nước từ không khí sa mạc hoặc hấp thụ hydro để sản xuất năng lượng sạch.
Trước khi về Thanh Hoa, Yaghi giữ vị trí Giáo sư danh dự James và Neeltje Tretter danh giá về Hóa học tại UC Berkeley – đại học công số 1 nước Mỹ.
3. Nhà khoa học “săn” hố đen Dai Liang
Dai Liang nhận chức giáo sư tại Đại học Phúc Đán ở Thượng Hải hồi tháng 6. Trước đó, anh là giáo sư bậc một, giữ ghế danh dự Michael M. Garland Chair tại khoa Vật lý, UC Berkeley.
Dai nghiên cứu về vũ trụ học lý thuyết và vật lý thiên văn năng lượng cao, sử dụng một công cụ cốt lõi là hiệu ứng thấu kính hấp dẫn. Anh là một trong những người tiên phong phát triển phương pháp sử dụng hiệu ứng này để “soi” vào những cấu trúc siêu nhỏ của vật chất tối, đồng thời giải mã nguồn gốc, sự tiến hóa của các ngôi sao thế hệ đầu và các hố đen trong vũ trụ sơ khai mà các kính viễn vọng thông thường không thể nhìn thấy trực tiếp.
Anh từng tốt nghiệp Đại học Bắc Kinh, sau đó lấy bằng tiến sĩ về vũ trụ học lý thuyết ở Đại học Johns Hopkins (Mỹ).
4. Chuyên gia năng lượng Chen Peipei
Chen Peipei, nhà khoa học năng lượng, rời Đại học Cambridge, Anh, để làm giáo sư danh dự tại trường Năng lượng và Môi trường, Đại học Thành phố Hong Kong (CityUHK) hồi tháng 5.
Chen chuyên về kinh tế năng lượng, phân tích chuyển đổi năng lượng và mô hình hóa dòng vào – ra (input-output modelling). Định hướng nghiên cứu chính của cô xoay quanh việc liên kết khả năng thích ứng với khí hậu và phát triển đô thị bền vững.
Chen tốt nghiệp Viện Hàn lâm khoa học Trung Quốc và Đại học An Huy, rồi tới Anh nhận bằng Tiến sĩ kinh tế sinh thái học từ University College London (UCL). Cô cho hay quay về vì bị thu hút bởi môi trường thuận lợi cho các giảng viên trẻ.
5. Ngôi sao bán dẫn Jiang Jianfeng
Sau 1,5 năm làm nghiên cứu sau tiến sĩ ở Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) ở Mỹ, Jiang Jianfeng đầu quân cho Đại học Bắc Kinh hồi tháng 3.
Ở tuổi 30, Jiang được ví như ngôi sao đang lên trong ngành bán dẫn, nổi tiếng nhờ công trình nghiên cứu về vật liệu Indium Selenide (InSe) hai chiều. Nó được xem là “vũ khí” để vượt qua nút thắt của Định luật Moore, đồng thời vượt trội về khả năng tiết kiệm điện – chìa khóa cho tương lai của AI và xe tự lái.
Jiang nhận bằng tiến sĩ tại Đại học Bắc Kinh năm 2024. Jiang cho hay trở về trường cũ vì nơi đây có môi trường nghiên cứu thuận lợi, đồng thời tin rằng nghiên cứu phục vụ nhu cầu thực tế của quốc gia mang lại ý nghĩa lớn hơn là chỉ thuần túy học thuật.
6. Nhà thần kinh học Chih-Ying Su
Chih-Ying Su rời ghế Phó trưởng khoa Thần kinh sinh học tại Đại học California, San Diego, Mỹ, bắt đầu công việc ở Viện Khoa học Y tế Thâm Quyến (SMART) đầu tháng này.
Su nổi tiếng với những nghiên cứu khứu giác trên muỗi và ruồi giấm. Phòng thí nghiệm của bà tập trung vào cách các tế bào thần kinh thụ thể khứu giác (ORN) xử lý thông tin về mùi.
Su tốt nghiệp Đại học Quốc lập Đài Loan, nhận bằng tiến sĩ Thần kinh học tại Đại học Johns Hopkins, rồi làm nghiên cứu sau tiến sĩ tại Đại học Yale.
7. Cha đẻ ứng dụng nhận diện thực vật bằng AI – Ling Haibin
Ling Haibin rời Đại học Stony Brook, Mỹ, về Đại học Tây Hồ hồi đầu năm, làm chủ nhiệm khoa Trí tuệ nhân tạo.
Ling là “cha đẻ” ứng dụng di động nhận diện thực vật đầu tiên thế giới với hơn 51.000 lượt trích dẫn – LeafSnap. Công trình giúp máy móc hiểu và tương tác tốt hơn với thế giới hình ảnh, tạo nền tảng cho nhiều ứng dụng hiện nay, từ AR (thực tế tăng cường) đến phân tích hình ảnh y sinh.
Thời trẻ, Ling được tuyển thẳng vào Đại học Bắc Kinh, tốt nghiệp cử nhân và thạc sĩ Khoa học máy tính, trước khi sang Mỹ. Ling cho hay về nước làm việc vì muốn được tự do hơn trong việc khám phá các hướng nghiên cứu mới lạ.
8. Chuyên gia thị giác máy tính Liang Jie
Liang Jie gia nhập trường Khoa học và Công nghệ Điện tử, Viện Công nghệ phía Đông hồi tháng 1. Ông từng giảng dạy tại khoa Kỹ thuật, Đại học Simon Fraser, Canada, trước khi ra ngoài khởi nghiệp.
Liang chuyên nghiên cứu về xử lý tín hiệu, truyền thông đa phương tiện, thị giác máy tính, học máy, AI và chăm sóc sức khỏe thông minh. 20 năm trước, những công nghệ do ông phát triển tại Microsoft đã được tích hợp vào các sản phẩm như Windows Media Video Player và đĩa Blu-ray, phục vụ hàng triệu người dùng trên toàn thế giới.
Thời trẻ, ông nhận bằng cử nhân và thạc sĩ tại Đại học Giao thông Tây An, học thêm một bằng thạc sĩ ở Đại học Quốc gia Singapore trước khi đến Đại học Johns Hokpins, Mỹ, làm tiến sĩ.
9. Chuyên gia chip nhớ Shi Guojun
Tháng 3, Shi Guojun, giáo sư danh dự tại Đại học California, Irvine, rời trường sau hơn hai thập kỷ. Ông gia nhập một công ty vật liệu dẫn điện hàng đầu ở miền đông Trung Quốc với vai trò giám đốc.
Shi là chuyên gia về đóng gói bán dẫn và chip nhớ. Ông vốn là sinh viên Viện Khí tượng Nam Kinh, rồi lấy bằng thạc sĩ ở Đại học Guelph, Canada, trước khi chuyển hướng nghiên cứu, lấy bằng tiến sĩ kỹ thuật hóa học và khoa học vật liệu ở Viện Công nghệ California (Caltech) ở Mỹ.
Suốt sự nghiệp, Shi đã công bố hơn 200 bài báo khoa học, đóng góp cho lĩnh vực đóng gói quang điện tử, vật liệu thiết bị tiên tiến và quy trình sản xuất. Ông trở lại quê nhà giữa bối cảnh Bắc Kinh đang thúc đẩy các công ty tự chủ về công nghệ tiên tiến.
10. Chuyên gia động cơ xe điện Zhu Ziqiang
Hồi tháng 2, Zhu Ziqiang, nhà khoa học về nam châm vĩnh cửu tại Đại học Sheffield, Anh, về làm giáo sư chủ nhiệm bộ môn máy điện và hệ thống điều khiển tại Đại học Bách khoa Hong Kong.
Tại đây, ông tiếp tục nghiên cứu về động cơ nam châm vĩnh cửu hiệu suất cao – công nghệ cốt lõi đằng sau ô tô điện, tàu cao tốc, tua bin gió, robot và các thiết bị gia dụng hiện đại nhất. Nghiên cứu của ông đã được ngành công nghiệp ứng dụng rộng rãi, ở các công ty như Siemens, Toyota, Rolls-Royce và Midea.
Zhu nhận bằng cử nhân và thạc sĩ kỹ thuật điện từ Đại học Chiết Giang, rồi chuyển đến Đại học Sheffield để theo đuổi bằng tiến sĩ. Quyết định trở về đã khép lại gần 40 năm sự nghiệp của ông tại ngôi trường này.
Làn sóng dịch chuyển của các nhà khoa học ở nhiều nơi trên thế giới về Trung Quốc diễn ra mạnh mẽ hai năm nay. Thống kê trong 5 năm, tính đến cuối năm ngoái, của Global Times cho thấy số nhà khoa học hàng đầu tại nước này đã tăng từ khoảng 18.800 lên hơn 32.500 người. Trong đó, tỷ lệ học giả quốc tế tăng từ 16,9% lên 27,9%.
Thông tin nhanh chóng thu hút sự quan tâm của dư luận. Nhiều người cho rằng đây là kết quả hiếm gặp. Song một số quan điểm cho rằng kết quả này phản ánh đúng chất lượng của học sinh Hà Tĩnh, bởi địa phương nhiều năm nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước về chất lượng giáo dục.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Nguyễn Hồng Cường - Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Hà Tĩnh - cho biết sau khi có dư luận kể trên, ngành giáo dục Hà Tĩnh đã lập tức vào cuộc rà soát. Thông tin về việc một phòng thi có 15 em đạt điểm 10 môn toán là chính xác, tuy nhiên quá trình kiểm tra nhận thấy việc này không có điểm bất thường.
Theo ông Cường, chất lượng giáo dục của Hà Tĩnh đã được khẳng định hàng chục năm nay. Minh chứng cụ thể trong 5 năm gần đây học sinh Hà Tĩnh có 3 huy chương vàng quốc tế môn toán và hóa, 1 huy chương bạc môn 1 và 1 huy chương bạc châu Á Thái Bình Dương môn tin. Riêng năm nay có 1 em dự tuyển quốc tế môn toán nằm trong phòng thi mà dư luận phản ánh.
Ngoài ra, 5 năm gần đây học sinh Hà Tĩnh đều nằm trong top 5 học sinh giỏi quốc gia. Kết quả bình quân điểm thi tốt nghiệp THPT của Hà Tĩnh 5 năm liên tiếp đều nằm trong top 10, năm ngoái nằm trong top 2, con năm nay tụt xuống top 5.
Riêng khối A (toán, lý, hóa - PV) năm ngoái điểm bình quân đứng thứ nhất cả nước… nên chất lượng giáo dục Hà Tĩnh đã được khẳng định.
Theo ông Cường, năm ngoái cả nước có 513 điểm 10 môn toán, tuy nhiên năm nay có đến 4.208 điểm 10 môn toán, tăng hơn 8 lần so với năm ngoái. Lý do năm ngoái đề toán khó, còn năm nay nhìn chung đề dễ hơn.
Liên quan đến một phòng thi có đến 15 điểm 10 môn toán, ông Cường cho biết qua rà soát phòng thi nói trên có đến 8 em lớp toán 1, 1 em lớp toán 2 của Trường THPT Chuyên Hà Tĩnh. Các điểm 10 còn lại là của các em thuộc về lớp chuyên khối tự nhiên của trường chuyên.
Theo ông Cường, trong 15 em đạt điểm 10 môn toán trong một phòng thi kể trên có đến 13 em là học sinh giỏi tỉnh, trong đó có 2 học sinh giỏi quốc gia (giải khuyến khích). Do chất lượng của phòng thi đó rất tốt nên việc có nhiều điểm 10 là bình thường.
“Ngay sau khi có dư luận phản ánh, Sở Giáo dục Hà Tĩnh đã vào cuộc rà soát, quá trình này nhận thấy rằng đối với chất lượng học sinh trong phòng thi nêu trên thì số điểm 10 môn toán nhiều là việc bình thường, không có gì bất thường” - ông Cường cho hay.
Đề thi và đáp án các môn thi lớp 10 của TP.HCM, bạn đọc xem tại đây:
ĐỀ THI VÀ ĐÁP ÁN MÔN TOÁN
ĐỀ THI MÔN NGỮ VĂN
ĐÁP ÁN MÔN NGỮ VĂN
ĐÈ THI MÔN TIẾNG ANH
ĐÁP ÁN MÔN TIẾNG ANH
Ông Nguyễn Văn Phong, Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM, cho biết gần 3.000 giáo viên chính thức bước vào chấm bài thi của khoảng 151.000 thí sinh dự thi lớp 10 năm nay.
Việc chấm thi lớp 10 sẽ bắt đầu từ ngày 5.6 và hoàn tất vào ngày 9.6.
Cũng theo ông Phong, do 2 kỳ thi lớp 10 và thi tốt nghiệp THPT liền kề nhau nên TP huy động cán bộ, giáo viên tham gia 2 kỳ thi liên tục. Sau ngày 9.6, các cán bộ phải tiếp tục tham gia công tác phục vụ kỳ thi tốt nghiệp THPT.
Như vậy sau khi kỳ thi tốt nghiệp THPT kết thúc vào ngày 12.6, ngay hôm sau, Sở GD-ĐT sẽ thực hiện công tác ráp phách, lên điểm so dò điểm thi lớp 10. Công đoạn này dự kiến kéo dài từ 3-4 ngày và Sở GD-ĐT TP.HCM sẽ công bố kết quả thi lớp 10 ngay sau đó.
Báo Thanh Niên sẽ cập nhật thông tin và bạn đọc có thể tra cứu tại địa chỉ https://thanhnien.vn/giao-duc/tra-cuu-diem-thi.htm.
Để biết điểm thi lớp 10 của con em mình, từ ngày 12.6 trở đi, theo thời gian dự kiến công bố của Sở GD-ĐT TP.HCM, phụ huynh học sinh truy cập vào địa chỉ https://thanhnien.vn/giao-duc/tra-cuu-diem-thi.htm hoặc website của Sở GD-ĐT và nhập số báo danh như trong giấy báo dự thi của thí sinh để tra cứu điểm thi.
Ghi nhận tại TP.HCM, Trường cao đẳng Đại Việt Sài Gòn đang trở thành tâm điểm thu hút mùa tuyển sinh năm nay nhờ hệ sinh thái đào tạo ứng dụng vượt trội: Cam kết 70% thời lượng thực hành, đạt chuẩn kiểm định chất lượng quốc gia và mở rộng lộ trình liên thông linh hoạt.
Mùa tuyển sinh năm 2026 chứng kiến sự chuyển dịch mạnh mẽ trong tư duy hướng nghiệp của học sinh sau THPT. Giáo dục nghề nghiệp không còn là "phương án dự phòng", mà đã khẳng định vị thế là hướng đi chủ động của những người trẻ thực tế, ưu tiên phát triển kỹ năng, rút ngắn thời gian học và nhanh chóng tự chủ tài chính.
Đối với người học, chứng nhận kiểm định chất lượng chính là tấm "hộ chiếu vàng". Trong bối cảnh các doanh nghiệp ngày càng khắt khe, tấm bằng từ một ngôi trường đạt chuẩn kiểm định giúp hồ sơ của sinh viên Đại Việt Sài Gòn trở nên vượt trội, bảo chứng cho năng lực hành nghề thực tế đạt chuẩn mực cao nhất.
Với định hướng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, Trường cao đẳng Đại Việt Sài Gòn hiện đào tạo nhiều nhóm ngành trọng điểm gồm y dược, sư phạm, ngoại ngữ, công nghệ ô tô, kỹ thuật - công nghệ, kinh tế và du lịch - nhà hàng - khách sạn. Đây đều là những lĩnh vực có nhu cầu nhân lực lớn, cơ hội việc làm rộng mở và được nhà trường đầu tư đồng bộ về chương trình đào tạo, cơ sở vật chất cũng như hệ thống thực hành, thực tập tại doanh nghiệp.
Để hiện thực hóa mục tiêu dịch chuyển sang mô hình đại học ứng dụng, năm 2026, nhà trường tiếp tục tối ưu hóa quy trình xét tuyển và mở rộng bản đồ ngành học nhằm đón đầu nhu cầu thị trường lao động.
Chia sẻ về phương án tuyển sinh năm nay, Thạc sĩ Phạm Thanh Bình, Giám đốc Trung tâm Truyền thông và giới thiệu việc làm Trường cao đẳng Đại Việt Sài Gòn cho biết: "Năm nay, nhà trường tiếp tục duy trì phương thức xét tuyển linh hoạt hệ cao đẳng chính quy qua hai hình thức: Xét điểm thi tốt nghiệp THPT và xét học bạ THPT. Đặc biệt, trường dự kiến mở rộng lộ trình đào tạo liên thông đại học ở nhiều lĩnh vực trọng điểm như y dược, kinh tế, kỹ thuật công nghệ và ngoại ngữ, giúp sinh viên dễ dàng nâng cao trình độ ngay sau khi tốt nghiệp".
Không chỉ chú trọng chất lượng đào tạo, nhà trường còn xây dựng hệ sinh thái kết nối doanh nghiệp chặt chẽ nhằm hiện thực hóa mục tiêu 100% sinh viên được hỗ trợ giới thiệu việc làm sau tốt nghiệp. Thông qua các chương trình thực tập, kiến tập, tuyển dụng trực tiếp tại trường và hợp tác với hàng trăm doanh nghiệp trong nhiều lĩnh vực, người học có cơ hội tiếp cận việc làm ngay từ khi còn đang theo học, góp phần nâng cao tỷ lệ có việc làm đúng chuyên ngành sau tốt nghiệp.
Triết lý "thực học - thực nghiệp" tại Trường cao đẳng Đại Việt Sài Gòn không dừng lại ở khẩu hiệu, mà được cụ thể hóa bằng con số ấn tượng: 70% tổng thời lượng chương trình là thực hành. Nhà trường liên tục nâng cấp hệ thống phòng thí nghiệm, xưởng thực hành và phòng mô phỏng hiện đại, giúp sinh viên làm quen với áp lực và quy trình làm việc thực tế ngay trên giảng đường.
Không chỉ đồng hành cùng người học trên chặng đường chinh phục tri thức, Trường cao đẳng Đại Việt Sài Gòn còn mang đến chương trình an sinh giáo dục sâu sắc, tiếp sức thiết thực cho tân sinh viên bằng quỹ học bổng giá trị cao. Đáng chú ý là chính sách nhân văn mang tính tri ân xã hội với học bổng 100% học phí toàn khóa dành riêng cho đối tượng bộ đội xuất ngũ từ Trường Sa.
Ngoài ra còn có 50% học phí cho sinh viên giỏi 3 năm THPT, 20% học phí cho sinh viên giỏi lớp 12 và nhiều suất học bổng khác, giúp giảm bớt gánh nặng tài chính đầu năm học cho phụ huynh. Trường còn có chính sách hỗ trợ vay vốn học tập cho sinh viên đến 30 triệu/năm không lãi suất.
Hiện tại, trường có thế mạnh đào tạo ở các ngành nghề mà thị trường lao động "khát" nhân lực như: Y sĩ đa khoa, dược sĩ, chăm sóc sắc đẹp, giáo dục mầm non, tiếng Anh, tiếng Trung Quốc, công nghệ ô tô, công nghệ thông tin, quản trị kinh doanh, marketing, du lịch, quản trị nhà hàng khách sạn... Tất cả đều được thiết kế theo module ứng dụng thực tế dưới sự dẫn dắt của đội ngũ giảng viên giàu kinh nghiệm.
Mùa tuyển sinh 2026 không chỉ là một chương mới trong hành trình phát triển của nhà trường, mà còn mở ra cơ hội bứt phá cho những bạn trẻ dám chủ động lựa chọn con đường thành công bằng năng lực nghề nghiệp thực tế.
