Cuối tháng 3, chị Nguyễn Thị Lan (quận Bình Tân cũ) nói cầm hóa đơn điện với cảm giác “không tin vào mắt mình” khi số tiền phải trả chỉ khoảng 780.000 đồng, giảm gần 300.000 đồng so với mức 1 – 1,1 triệu đồng so với tháng 3 năm ngoái. “Chỉ thay đổi cách dùng điện thôi”, chị Lan nói.
Những thay đổi của gia đình chị bắt đầu từ các “điểm tiêu hao điện” ít ai để ý. Cụ thể, chị Lan cho biết từ ngày quyết tâm tiết kiệm điện, chị luôn tắt hẳn tivi, không để chế độ chờ như trước. Hiện chị cũng rút toàn bộ sạc điện thoại, laptop sau khi dùng thay vì cứ cắm sẵn vào ổ điện như trước.
Thậm chí nhiều ngày giữa tuần, chị tắt luôn modem wifi từ 23h đến sáng. Gia đình cũng đã chuyển sang dùng một số ổ cắm có công tắc để ngắt điện nhanh cả cụm thiết bị hoặc điều khiển thông minh trên ứng dụng điện thoại.
“Ban đầu thấy phiền, nhưng làm quen rồi thì thành phản xạ. Mỗi tháng giảm vài trăm nghìn là thấy đáng”, chị nói.
Quyết tâm phải tiết kiệm điện hơn, anh Trần Minh Quân (trọ trên phường Tân Sơn, TP.HCM) cho biết điều hòa là thiết bị đầu tiên trong danh sách anh phải điều chỉnh. Trước đó anh thường để 23°C gần như cả đêm. Khi quyết tâm tiết kiệm điện, anh chuyển sang 27°C, bật quạt số 1 (số nhẹ nhất).
Quan trọng là không để chạy xuyên đêm nữa. Cách làm của anh bật điều hòa khi bắt đầu ngủ (khoảng 22 – 23h), hẹn giờ tắt sau 2 – 3 tiếng khi nhiệt độ phòng đã đủ mát.
Kết quả, hóa đơn điện gia đình anh giảm từ 1,6 triệu xuống còn khoảng 1,2 – 1,3 triệu đồng/tháng, dù số người trong nhà không thay đổi. “Giảm gần 300.000 – 400.000 đồng/tháng chỉ từ cái điều hòa”, anh nói.
Nếu trước đây tiết kiệm điện thường gắn với việc “cắt giảm”, thì hiện nay nhiều hộ gia đình đang chuyển sang “dùng thông minh”.
Gia đình anh Lê Hoàng Nam (TP Thủ Đức cũ) cho biết chọn cách tối ưu thiết bị sử dụng thường xuyên. Máy giặt chỉ chạy khi đủ tải, giảm số lần giặt trong tuần ( trước từ 5 – 6 lần, giờ còn 2 -3 lần), chuyển sang giặt nước lạnh hoàn toàn. Tận dụng trời nắng, gia đình anh chọn phơi đồ thay vì dùng chế độ sấy.
Cùng đó, anh Nam cùng vợ “cải tổ” hoàn toàn với tủ lạnh gia đình. Trong đó tập trung trong việc không nhét quá đầy, để khí lạnh lưu thông. Gia đình cũng hạn chế mở, không mở cửa tủ quá lâu. Nhiệt độ trong tủ lạnh cũng được điều chỉnh nhiệt độ vừa phải (không để mức lạnh tối đa nếu không cần). Anh cũng thường vệ sinh gioăng cao su để tránh thất thoát hơi lạnh
“Trước tôi cứ nghĩ tủ lạnh thì không tiết kiệm được, nhưng hóa ra chỉnh một chút là khác liền, giảm hơn 200.000 đồng cũng đã quá tốt”, anh Nam nói thêm.
Cùng đó, chị Phạm Thu Hương (ngụ tại một chung cư trên đường Nguyễn Thị Thập, phường Tân Phú) lại tập trung vào ánh sáng và không gian sống. Trước đợt nắng nóng cao điểm, gia đình chị đã thay toàn bộ bóng đèn bằng đèn LED.
Gia đình còn quyết định sơn lại tường màu sáng để tận dụng ánh sáng tự nhiên. Thường xuyên mở cửa sổ, dùng rèm sáng màu để giảm hấp thụ nhiệt. “Ở ban công xưa nắng lắm, nay tôi trồng thêm cây xanh, dàn leo nên nhà đã mát hẳn”, chị Hương kể.
Theo ông Bùi Trung Kiên, Phó tổng giám đốc Tổng công ty điện lực TP.HCM, chỉ từ một thao tác rất nhỏ là tắt hẳn công tắc, rút một thiết bị khỏi ổ điện hay điều chỉnh lại mức nhiệt… Nghĩa là thực hiện theo nguyên tắc “4 đúng” gồm: đúng lúc, đúng chổ, đúng cách và đúng nhu cầu. Từ đó hành trình tiết kiệm điện đã bắt đầu theo cách đơn giản nhất.
Điều đáng nói không nằm ở từng hành động riêng lẻ, mà ở việc chúng được lặp lại mỗi ngày. Khi đó, phần điện năng tiết kiệm được không còn là con số nhỏ. Một gia đình có thể tiết kiệm từ 5 – 10% hóa đơn tiền điện nếu rút tất cả các phích cắm của thiết bị khi không sử dụng điện.
Ít ai để ý rằng nhiều thiết bị trong nhà vẫn âm thầm tiêu thụ điện ngay cả khi không sử dụng. Một số nghiên cứu kỹ thuật của ngành điện đã cho thấy ở trạng thái chờ, mức tiêu thụ tuy thấp nhưng không phải bằng 0.
Một chiếc TV đời mới có thể vẫn “ăn” khoảng 1 – 2 watt khi tắt bằng remote. Bộ sạc điện thoại cắm sẵn trong ổ dù không kết nối thiết bị cũng tiêu hao một lượng điện nhỏ. Những thiết bị cần duy trì tín hiệu như router wifi, đầu thu truyền hình hay máy in thậm chí còn tiêu thụ cao hơn.
Đáng lưu ý, không phải trạng thái “tắt” nào cũng giống nhau. Nhiều thiết bị thực chất đang ở chế độ hoạt động nền (idle) chứ không phải chờ (standby) đúng nghĩa, khiến mức tiêu thụ có thể cao gấp nhiều lần. Chẳng hạn, laptop hay máy in khi “ngủ” vẫn tiêu tốn đáng kể điện năng để duy trì hệ thống sẵn sàng hoạt động trở lại.
Cùng đó, bộ sạc laptop luôn cắm sẵn, loa kéo để ở trạng thái chờ, hay lò vi sóng với màn hình LED sáng liên tục cũng được liệt vào danh sách những thiết bị tiêu hao điện. Từng thiết bị riêng lẻ có thể không đáng kể, nhưng khi cộng dồn trong thời gian dài, chúng tạo ra một mức tiêu thụ không hề nhỏ. Vì vậy, tiết kiệm điện đôi khi không cần đến những thay đổi lớn, mà bắt đầu từ việc nhận diện và cắt giảm những hao phí âm thầm như vậy.
Quyết định trên được VinFast công bố ngày 25/5. Trước khi được bổ nhiệm làm Chủ tịch VinFast, ông Quân Anh giữ vai trò Phó chủ tịch kiêm Phó tổng giám đốc công ty này. Trong khi đó, ông Phạm Nhật Vượng, Chủ tịch Vingroup, đang là Tổng giám đốc VinFast.
Con trai cả của tỷ phú Phạm Nhật Vượng sẽ thay thế bà Lê Thị Thu Thủy, người sẽ thôi tham gia Hội đồng quản trị (HĐQT) VinFast, để tập trung cho vai trò Phó chủ tịch Vingroup. Hiện Vingroup là công ty mẹ của VinFast, nắm 50% vốn điều lệ.
Ông Phạm Nhật Quân Anh sinh năm 1993, là Cử nhân Quản trị Kinh doanh tại Đại học Quản lý Singapore (Singapore Management University). Giai đoạn 2017-2019, ông từng giữ vai trò Phó tổng giám đốc Vinpearl.
Ông gia nhập VinFast tháng 2/2019, từng đảm nhận nhiều vị trí lãnh đạo và tham gia HĐQT từ tháng 11 năm ngoái. Ngoài nắm vai trò lãnh đạo tại VinFast, ông Quân Anh còn đang làm Tổng giám đốc VinMetal, công ty sản xuất thép thuộc Vingroup.
VinFast là hãng xe được tỷ phú Phạm Nhật Vượng thành lập năm 2017. Bốn năm sau, công ty chuyển hẳn sang sản xuất xe điện, đóng cửa mảng ôtô chạy xăng. Năm nay, doanh nghiệp đặt mục tiêu bàn giao 300.000 ôtô trên toàn cầu.
Năm 2025, VinFast ghi nhận doanh thu 90.427 tỷ đồng, tăng 139% so với thực hiện năm 2024 và cao nhất từ trước đến nay. Tuy nhiên, năm này, công ty lỗ ròng hơn 97.000 tỷ đồng.
Giữa tháng 5, doanh nghiệp công bố kế hoạch chuyển nhượng mảng sản xuất cho một nhóm nhà đầu tư khác điều hành, trong đó có tỷ phú Phạm Nhật Vượng. Thay vào đó, VinFast sẽ tập trung vào việc kinh doanh xe, phát triển thương hiệu, nghiên cứu sản phẩm, công nghệ.
Ngày 15/5, trong cuộc phỏng vấn trên Bloomberg, Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer dự báo Trung Quốc sẽ ký kết để mua thêm "hàng chục tỷ USD" nông sản Mỹ sau cuộc gặp thượng đỉnh giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình tại Bắc Kinh.
Greer cho biết tháng 10 năm ngoái, hai bên đã ký thỏa thuận mua 25 triệu tấn đậu nành mỗi năm. Mỹ vì thế cũng kỳ vọng "chứng kiến thỏa thuận mua thêm vài chục tỷ USD nông sản mỗi năm trong 3 năm tới, nhờ chuyến thăm này". "Đây là số tổng. Không chỉ đậu nành, mà còn cả những sản phẩm khác nữa", ông nói.
Trước đó, trong cuộc phỏng vấn với Fox News phát sóng ngày 14/5, ông Trump cũng khẳng định "Trung Quốc sẽ mua thêm nhiều nông sản của chúng ta".
Hiện chưa rõ những mặt hàng nào sẽ nằm trong nhóm "hàng chục tỷ USD" này và có bao gồm đậu nành hay không. Giới phân tích và nhà buôn cho rằng thỏa thuận đậu nành năm ngoái có thể cũng là một phần chương trình. Riêng thỏa thuận này đã trị giá hơn 10 tỷ USD.
Đậu nành hiện là mặt hàng xuất khẩu lớn nhất của Mỹ sang Trung Quốc - nước nhập khẩu sản phẩm này hàng đầu thế giới. Đậu nành cũng đóng vai trò quan trọng trong các cuộc đàm phán thương mại trong 2 nhiệm kỳ của ông Trump. Greer cho biết Trung Quốc đang thực hiện đúng cam kết mua đậu nành và Washington kỳ vọng phần mua bổ sung sẽ diễn ra vào cuối năm.
"Hàng chục tỷ USD thì chưa nói lên nhiều điều, nhưng từ 'cuối năm' đồng nghĩa Trung Quốc sẽ không mua đậu nành vụ cũ", một nhà buôn tại châu Á nhận định. Hồi tháng 2, ông Trump từng đề cập khả năng Trung Quốc mua thêm 8 triệu tấn từ vụ mùa Mỹ vừa thu hoạch. Tuy nhiên, các nhà buôn cho rằng khả năng này hiện rất thấp.
Trước thềm hội nghị thượng đỉnh, thị trường không kỳ vọng Bắc Kinh nâng mục tiêu mua đậu nành lên trên 25 triệu tấn. Quan điểm này càng được củng cố sau phát biểu ngày 14/5 của Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent, khi ông cho rằng thỏa thuận hiện tại đã giải quyết được vấn đề.
Các nhà giao dịch đang theo dõi sát khả năng giảm thuế nhập khẩu với đậu nành. Động thái này có thể giúp các hãng ép dầu tư nhân Trung Quốc nối lại hoạt động mua đậu nành Mỹ. Năm ngoái, họ dừng mua sản phẩm này nhiều tháng vì thuế nhập khẩu cao. Khi đó, chỉ còn các doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc còn mua hàng.
Cục Thống kê, Bộ Tài chính vừa công bố Báo cáo chỉ số giá sinh hoạt theo không gian (SCOLI) năm 2025. Đây là chỉ số phản ánh sự chênh lệch giá hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng hằng ngày của người dân giữa các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, giữa các vùng kinh tế - xã hội trong một thời gian nhất định.
Theo đó Hà Nội dẫn đầu 34 tỉnh, thành phố về mức độ đắt đỏ trong chi tiêu, sinh hoạt hằng ngày của người dân. Tiếp đó lần lượt là các tỉnh thành Quảng Ninh, Hải Phòng, TP.HCM, Đà Nẵng.
Cũng theo Cục Thống kê, 5 tỉnh có chi tiêu, sinh hoạt rẻ nhất trong năm 2025 xếp theo thứ tự là Vĩnh Long, Gia Lai, Cà Mau, Quảng Trị và Tây Ninh.
Xét theo thang điểm thì địa phương đắt đỏ nhất nước là Hà Nội ở mức 100%, còn địa phương có mức chi tiêu, sinh hoạt rẻ nhất nước là Vĩnh Long ở mức 91,47%. Chênh lệch mức chi tiêu, sinh hoạt giữa hai địa phương là 8,53%.
Nếu xét theo vùng kinh tế - xã hội, trong năm 2025, vùng Đồng bằng sông Hồng tiếp tục giữ vị trí vùng có giá sinh hoạt đắt đỏ nhất cả nước, đứng thứ hai là vùng Đông Nam Bộ.
Tiếp theo là Trung du và Miền núi phía Bắc, vùng Duyên hải miền Trung và Tây Nguyên, vùng Bắc Trung Bộ, và thấp nhất là vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Khoảng cách giữa vùng có mức giá cao sinh hoạt nhất và thấp nhất là 4,89%, phản ánh sự chênh lệch không lớn về chi phí sinh hoạt giữa các vùng.
Lý giải cho việc Đồng bằng sông Hồng liên tục giữ vị trí là khu vực có giá sinh hoạt đắt nhất cả nước, Cục Thống kê cho hay đây là vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc, trung tâm chính trị, hành chính quốc gia với hạt nhân là Hà Nội.
Đồng thời vùng cũng là đầu mối giao thương lớn, kết nối các tỉnh phía Bắc và quốc tế thông qua hệ thống hạ tầng giao thông tương đối đồng bộ.
Vùng Đồng bằng sông Hồng cũng tập trung nhiều khu công nghiệp, khu chế xuất, là trung tâm về dịch vụ, giáo dục, y tế và khoa học công nghệ, thu hút lượng lớn lao động từ các địa phương khác.
Kinh tế phát triển ổn định, mật độ dân số cao và tốc độ đô thị hóa nhanh là những yếu tố chính làm mặt bằng giá sinh hoạt trong vùng duy trì ở mức cao.
Một yếu tố quan trọng khác làm chi phí sinh hoạt tại Hà Nội và vùng Đồng bằng sông Hồng cao hơn các địa phương khác trong cả nước là cơ cấu tiêu dùng của người dân trong vùng tập trung nhiều vào các nhóm dịch vụ như nhà ở thuê, y tế, giáo dục và ăn uống ngoài gia đình.
Giá nhà, đất tại Hà Nội và các đô thị trung tâm tăng do quỹ đất hạn chế trong khi nhu cầu lớn, kéo theo chi phí thuê nhà và sinh hoạt tăng.
Chi phí dịch vụ giáo dục và y tế chất lượng cao cũng góp phần làm chỉ số SCOLI của vùng Đồng bằng sông Hồng cao hơn các vùng khác.
Ngoài ra, chi phí đầu vào như giá thuê mặt bằng, chi phí lao động và chi phí dịch vụ tại các đô thị lớn ở mức cao, làm tăng chi phí sản xuất, kinh doanh và cung ứng hàng hóa, dịch vụ, qua đó tác động đến mặt bằng giá tiêu dùng của dân cư.
Cũng theo phân tích của Cục Thống kê, các địa phương có chỉ số SCOLI thấp chủ yếu do các nhóm hàng thiết yếu như lương thực, thực phẩm, dịch vụ ăn uống, nhóm may mặc, mũ nón và giày dép, nhóm nhà ở thuê, nhóm thiết bị và đồ dùng gia đình, nhóm giao thông, nhóm bưu chính, viễn thông, nhóm dịch vụ giáo dục, dịch vụ vui chơi, giải trí có giá tương đối thấp.
Sự chênh lệch giá giữa các vùng và địa phương không nhiều, mức giá cao tập trung chủ yếu tại các trung tâm kinh tế lớn, nơi có tốc độ đô thị hóa nhanh và nhu cầu tiêu dùng cao, trong khi các địa phương có lợi thế về nguồn cung lương thực, thực phẩm và chi phí sinh hoạt thấp duy trì mức giá thấp hơn.
