Cá là thực phẩm giàu dinh dưỡng, đặc biệt chứa nhiều protein chất lượng cao và omega-3 có lợi cho tim mạch, giúp giảm nguy cơ đột quỵ và các bệnh tim mạch. Tuy nhiên, nếu ăn không đúng cách, loại thực phẩm này cũng có thể trở thành “nguồn đưa độc tố vào cơ thể” mà nhiều người không để ý.
Theo chuyên gia dinh dưỡng Trương Ngữ Hy (Trung Quốc), cá vẫn rất tốt cho sức khỏe nhưng cần lựa chọn và chế biến đúng cách. Đáng chú ý, có 3 bộ phận của cá nên hạn chế ăn, thậm chí tránh ăn thường xuyên vì dễ tích tụ độc tố và kim loại nặng như thủy ngân, chì.
Da cá được nhiều người ưa thích nhờ chứa collagen và axit béo không bão hòa, tốt cho da và tim mạch. Tuy nhiên, đây cũng là “lớp lọc” hấp thụ nhiều chất ô nhiễm từ môi trường, đặc biệt là kim loại nặng.
Những loài cá lớn sống lâu trong tự nhiên càng có nguy cơ tích lũy độc tố cao hơn do nằm ở vị trí cao trong chuỗi thức ăn. Vì vậy, ăn da cá thường xuyên có thể vô tình nạp vào cơ thể lượng kim loại nặng đáng kể.
Đầu cá thường được dùng để nấu canh vì vị ngọt béo đặc trưng. Tuy nhiên, khu vực quanh mang cá lại là nơi dễ tích tụ “độc tố” và có nguy cơ chứa ký sinh trùng nếu không được làm sạch kỹ. Nếu chế biến không đảm bảo vệ sinh, đây có thể là nguồn gây hại tiềm ẩn cho sức khỏe.
Nội tạng cá
Nội tạng cá đôi khi được sử dụng trong một số món ăn, nhưng thực tế không mang lại nhiều giá trị dinh dưỡng như nhiều người nghĩ. Ngược lại, đây lại là bộ phận dễ chứa kim loại nặng, độc tố và ký sinh trùng nhất. Việc ăn thường xuyên nội tạng cá có thể làm tăng nguy cơ ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.
Để giảm nguy cơ hấp thụ độc tố khi ăn cá, chuyên gia khuyến nghị một số cách đơn giản nhưng hiệu quả:
– Loại bỏ da cá: Lột da cá trước khi chế biến có thể giúp giảm đáng kể lượng kim loại nặng tồn dư.
– Ưu tiên cá nhỏ: Cá kích thước nhỏ thường tích lũy ít độc tố hơn so với cá lớn sống lâu năm.
– Chần sơ trước khi nấu: Trụng cá qua nước sôi giúp loại bỏ bớt máu thừa, mùi tanh và tạp chất.
Cá vẫn là nguồn thực phẩm rất tốt cho sức khỏe nếu được lựa chọn và chế biến đúng cách. Chỉ cần tránh những bộ phận dễ tích tụ độc tố và áp dụng các mẹo đơn giản trên, bạn hoàn toàn có thể yên tâm thưởng thức món cá thơm ngon mà vẫn bảo vệ sức khỏe lâu dài cho cả gia đình.
Để giảm rủi ro, khi mua cá cần chú ý:
– Quan sát mắt cá: Cá tươi có mắt trong, sáng, không lõm, không đỏ. Mắt mờ, lõm, đục là dấu hiệu cá đã để lâu.
– Xem mang cá: Mang cá tươi có màu đỏ hồng, khép chặt, ít nhớt và trong. Mang xám, nâu, lật ra ngoài là cá không còn tươi.
– Kiểm tra da và vảy: Da cá tươi sáng, sạch, vảy bám chắc. Da nhớt nhiều, xỉn màu, vảy bong tróc là cá đã hỏng.
– Cảm nhận độ đàn hồi: Cá tươi cầm lên chắc tay, thân cứng. Cá mềm nhũn, dính tay thường không còn tươi.
– Quan sát thịt cá: Khi mổ, thịt cá tươi bám chặt vào xương, máu đỏ tươi. Nếu thịt rời rạc, máu sẫm màu, cá có thể đã chết lâu.
Để đảm bảo an toàn thực phẩm và phòng tránh nguy cơ lây nhiễm ký sinh trùng từ cá, bạn cần thực hiện các biện pháp sau:
– Nấu chín cá hoàn toàn: Nấu chín cá là cách hiệu quả nhất để tiêu diệt ký sinh trùng. Hạn chế ăn cá sống hoặc chế biến chưa chín kỹ, đặc biệt là các món như sushi, sashimi, hoặc gỏi cá.
– Đông lạnh cá trước khi ăn sống: Nếu bạn muốn ăn các món cá sống, hãy đảm bảo rằng cá đã được đông lạnh ở nhiệt độ -20°C trong ít nhất 7 ngày để tiêu diệt ký sinh trùng. Đông lạnh là cách hiệu quả để làm suy yếu và tiêu diệt ký sinh trùng mà không làm mất đi hương vị tự nhiên của cá. Đây là cách thường được áp dụng để vô hiệu hóa giun ký sinh trong cá hồi.
– Bảo quản và vệ sinh cá đúng cách: Việc bảo quản cá trong tủ lạnh hoặc tủ đông giúp ngăn chặn sự phát triển của ký sinh trùng và vi khuẩn. Cá tươi nên được bảo quản ở nhiệt độ dưới 4°C và cá đông lạnh ở nhiệt độ -18°C.
Trước khi chế biến, rửa cá sạch dưới vòi nước lạnh để loại bỏ bụi bẩn và các chất cặn bã.
Sử dụng dao và thớt riêng khi chế biến cá sống để tránh lây nhiễm chéo vi khuẩn và ký sinh trùng.
Trong vụ nghi vấn thịt lợn bệnh được nhập vào Trường Mầm non Hòa Bình ở xã Văn Lăng, Thái Nguyên, nhiều phụ huynh có con theo học tại trường đã tự bỏ tiền ra đi xét nghiệm mẫu thịt lợn. Kết quả cho thấy 2/6 mẫu phát hiện virus dịch tả lợn châu Phi và vi khuẩn E.coli.
Tuy nhiên, kết quả này không được xem là hợp lệ bởi không có dấu xác nhận của nhà trường.
Trong khi đó, mẫu xét nghiệm do nhà trường lấy cùng ngày 25/3 vẫn chưa có kết quả, việc lấy mẫu lần 2 không thành do phụ huynh nhận thấy tem niêm phong nồi thịt đã bị rách, không đảm bảo tính khách quan.
Liên quan đến nội dung này, nhiều ý kiến băn khoăn đặt câu hỏi, phụ huynh cần làm gì nếu nghi vấn thực phẩm, thịt… ở trường học có vấn đề. Nếu mang đi thử nghiệm, phải tiến hành như thế nào để kết quả được công nhận là hợp lệ, có giá trị pháp lý nếu phát hiện sai phạm?
Liên quan đến nội dung này, trao đổi với phóng viên Dân trí, luật sư Đặng Văn Cường cho rằng, việc phụ huynh tự lấy mẫu đi xét nghiệm cho thấy niềm tin của phụ huynh với nhà trường bị giảm sút.
Theo luật sư, nhìn nhận dưới góc độ pháp lý, cơ quan giám định sẽ chịu trách nhiệm về kết quả xét nghiệm. Tuy nhiên kết quả giám định cũng phụ thuộc vào việc lấy mẫu, chất lượng mẫu, quy trình bảo quản và độ chính xác của máy móc thiết bị sử dụng.
“Bởi vậy khi ai đó nghi ngờ trên thị trường hoặc trong thức ăn của cơ quan, trường học, đơn vị… có thực phẩm bẩn, đặc biệt là các loại thực phẩm có khả năng bị nhiễm dịch bệnh nên lưu giữ các chứng cứ, trình báo sự việc với cơ quan chức năng để sau đó xử lý hoặc mang đi kiểm định theo đúng quy trình”, luật sư Đặng Văn Cường nói.
Việc phụ huynh góp tiền đem mẫu đi xét nghiệm chỉ là cơ sở ban đầu để cung cấp kết quả, làm căn cứ cho cơ quan chức năng vào cuộc làm rõ xử lý.
Kết quả xét nghiệm đó có được thừa nhận hay không sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó liên quan đến quy trình lấy mẫu, bảo quản mẫu, quy trình xét nghiệm, thẩm quyền của cơ quan tiến hành xét nghiệm.
Trong trường hợp việc lấy mẫu là đúng quy định, kết quả xét nghiệm phản ánh đúng chất lượng thực phẩm thì rõ ràng vấn đề trách nhiệm pháp lý sẽ được đặt ra. Kết quả của phụ huynh cũng có thể là chứng cứ tố cáo hành vi vi phạm quy định về an toàn thực phẩm.
Sau khi xác minh, nếu thấy thực phẩm không đảm bảo an toàn do lỗi từ phía nhà trường thì nhà trường phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Trong trường hợp thực phẩm không đảm bảo an toàn, nhưng được dàn dựng tinh vi, che đậy bởi giấy tờ thủ tục đầy đủ thì có thể nhà trường cũng sẽ là nạn nhân.
Cũng theo luật sư Đặng Văn Cường, thông tin về kết quả mẫu xét nghiệm của phụ huynh Trường Mầm non Hòa Bình ở xã Văn Lang được lan truyền rộng rãi trong thời điểm cơ quan điều tra đang khởi tố nhiều đối tượng về tội vi phạm quy định về an toàn thực phẩm khi phát hiện ra số lượng thịt lợn rất lớn nhiễm dịch tả Châu Phi.
Trong khi chưa có kết luận chính thức từ phía cơ quan chức năng, việc chia sẻ, đăng tải thông tin về mức độ an toàn thực phẩm của cơ sở giáo dục này cần phải thận trọng.
Vị luật sư cũng nhấn mạnh, việc phụ huynh lo lắng cho sức khỏe của con em là chính đáng. Trong vụ việc này các phụ huynh hãy bình tĩnh phối hợp với nhà trường và cơ quan chức năng để làm sáng tỏ bản chất sự việc.
Trước đó, Dân trí đã thông tin, hàng trăm phụ huynh Trường Mầm non Hòa Bình (xã Văn Lăng) bất an khi phát hiện nghi vấn thịt lợn nhà trường sử dụng nấu cho trẻ ăn nhiễm virus dịch tả lợn châu Phi và vi khuẩn E.coli.
Sự việc xảy ra vào ngày 25/3, khi nhà trường nhờ phụ huynh đem thịt ra ngoài xay do trường bị mất điện. Khi thấy phần mỡ của miếng thịt có màu vàng bất thường, một vị phụ huynh đã phản ánh đến ban giám hiệu nhà trường.
Cũng trong ngày, nhiều vị phụ huynh khác nắm được thông tin đã lập tức đến trường bày tỏ sự lo ngại về chất lượng của lô thịt này. Nhà trường sau đó đã dừng chế biến số thịt, đồng thời cùng xã lấy mẫu để gửi đi kiểm định. Theo đại diện UBND xã, kết quả kiểm định dự kiến sẽ có vào ngày 4/4.
Sự việc xảy ra ở Trung Quốc. Một nam sinh 15 tuổi vừa phải nhập viện cấp cứu trong tình trạng đau bụng dữ dội. Sau khi thăm khám và siêu âm, bác sĩ phát hiện hình ảnh gan "trắng xóa" – dấu hiệu điển hình của gan nhiễm mỡ nặng, cho thấy lượng mỡ tích tụ trong gan đã ở mức nghiêm trọng.
Theo bác sĩ cấp cứu Ngụy Trí Vĩ (Trung Quốc), tình trạng gan nhiễm mỡ đang có xu hướng trẻ hóa nhanh chóng và trở thành một vấn đề đáng lo ngại đối với sức khỏe cộng đồng.
Ông cho biết mình từng tiếp nhận trường hợp nam sinh nói trên, người có thể trạng hơi thừa cân và đến viện vì cơn đau bụng kéo dài, ngày càng tăng mức độ.
Qua khai thác tiền sử, bệnh nhân cho biết thói quen hằng ngày là sau khi tan học và trước giờ học thêm thường xuyên ăn gà rán, đồ chiên rán và uống trà sữa thay cho bữa ăn chính. Việc duy trì chế độ ăn nhiều dầu mỡ, đường tinh luyện và thiếu cân bằng dinh dưỡng trong thời gian dài đã khiến gan bị tích tụ mỡ nghiêm trọng, dẫn đến tổn thương rõ rệt.
Bác sĩ Ngụy cảnh báo gan nhiễm mỡ đang lặng lẽ trở thành một trong những rối loạn chuyển hóa phổ biến nhất hiện nay, nhưng lại thường bị xem nhẹ ở giai đoạn đầu. Ông cho biết điều đáng mừng là bệnh hoàn toàn có thể cải thiện, thậm chí phục hồi nếu được phát hiện sớm và người bệnh chủ động thay đổi lối sống kịp thời. Tuy nhiên, khi tình trạng viêm kéo dài và bắt đầu gây tổn thương cấu trúc gan, khả năng hồi phục sẽ giảm đi rõ rệt.
Bác sĩ tiêu hóa Trương Chấn Vinh cũng từng chia sẻ trên truyền hình rằng, nếu không được kiểm soát tốt, gan nhiễm mỡ có thể âm thầm tiến triển thành viêm mạn tính và dẫn đến xơ hóa gan theo thời gian. Dù vậy, ông nhấn mạnh xơ hóa gan vẫn có khả năng cải thiện nếu người bệnh kiên trì điều chỉnh chế độ ăn, tăng cường vận động và kiểm soát cân nặng hợp lý.
Đặc biệt, việc giảm khoảng 7–10% trọng lượng cơ thể đã được ghi nhận là có thể giúp cải thiện đáng kể tình trạng tổn thương gan. Ngược lại, khi bệnh tiến triển đến xơ gan, quá trình phục hồi gần như rất hạn chế và đồng thời làm gia tăng nguy cơ ung thư gan.
Chuyên gia dinh dưỡng Triệu Hàn Dĩnh cho rằng phần lớn các trường hợp gan nhiễm mỡ hiện nay đều bắt nguồn từ lối sống thiếu khoa học và thói quen ăn uống mất cân bằng. Những yếu tố nguy cơ thường gặp bao gồm thức khuya kéo dài, tiêu thụ nhiều đường tinh luyện, ăn quá nhiều chất béo bão hòa và thiếu vận động.
Bà cũng lưu ý mối liên hệ chặt chẽ giữa gan nhiễm mỡ và tiểu đường, khi người mắc bệnh này có nguy cơ phát triển tiểu đường cao hơn từ 1,5 đến 2 lần so với người bình thường.
Để cải thiện và phòng ngừa gan nhiễm mỡ, bên cạnh chế độ ăn uống lành mạnh và tập luyện thường xuyên, việc đảm bảo cung cấp đủ nước cho cơ thể cũng đóng vai trò quan trọng.
Bác sĩ chuyên khoa gan người Nhật Ogata Tetsu khuyến nghị mỗi người nên uống tối thiểu 1,5 lít nước mỗi ngày, chia đều trong ngày để hỗ trợ quá trình trao đổi chất và thúc đẩy chuyển hóa chất béo hiệu quả hơn.
Ngoài ra, một nghiên cứu kéo dài 10 năm được công bố trên Tạp chí Dinh dưỡng Lâm sàng Mỹ cho thấy những người thường xuyên bổ sung thực phẩm giàu flavonoid như táo, trà và chocolate đen có nguy cơ mắc gan nhiễm mỡ không do rượu thấp hơn đáng kể. Đáng chú ý, nhóm có thói quen ăn táo thường xuyên ghi nhận mức giảm nguy cơ lên tới 22% so với nhóm không sử dụng.
Các chuyên gia khuyến nghị duy trì chế độ ăn giàu rau xanh, trái cây tươi và thực phẩm tự nhiên, kết hợp vận động đều đặn, là nền tảng quan trọng giúp giảm nguy cơ gan nhiễm mỡ và nhiều bệnh lý chuyển hóa khác.
Trà sữa với hương vị ngọt mát và đa dạng đã trở thành thức uống quen thuộc, đặc biệt được giới trẻ yêu thích trong những ngày nắng nóng. Tuy nhiên, đằng sau sự hấp dẫn đó là nhiều nguy cơ sức khỏe mà không phải ai cũng nhận ra.
Theo các chuyên gia y tế, việc lạm dụng trà sữa không chỉ làm tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm mà còn kéo theo nhiều vấn đề sức khỏe đáng lo ngại.
Nguy cơ béo phì
Trà sữa chứa lượng đường và calo cao, dễ dẫn đến tăng cân nhanh nếu sử dụng thường xuyên. Thành phần gồm kem béo, bột trà và phụ gia cũng làm tăng lượng chất béo bão hòa nạp vào cơ thể.
Thiếu hụt dinh dưỡng
Dù gây tăng cân, trà sữa lại không cung cấp đủ dưỡng chất cần thiết như canxi, vitamin A, B, D hay protein. Việc uống thường xuyên có thể khiến cơ thể mất cân bằng dinh dưỡng, ảnh hưởng đặc biệt đến sự phát triển của trẻ em và học sinh.
Gây áp lực cho gan, thận
Một số sản phẩm trà sữa sử dụng hương liệu và phụ gia tổng hợp thay cho nguyên liệu tự nhiên. Khi tiêu thụ lâu dài hoặc vượt mức an toàn, các chất này có thể gây quá tải cho gan, thận và làm suy giảm chức năng các cơ quan này.
Trà sữa không đảm bảo vệ sinh hoặc sử dụng nguyên liệu kém chất lượng có thể dẫn đến ngộ độc thực phẩm. Vì vậy, người tiêu dùng, đặc biệt là giới trẻ, cần lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng và hạn chế lạm dụng.
Trong cuộc đoàn tụ kỳ diệu hồi cuối tháng 5 vừa qua, bà Trịnh Chiêu Liên (64 tuổi) sống tại phố Loa Dương, quận Lộ Kiều, tỉnh Chiết Giang (Trung Quốc) không khỏi nghẹn ngào vì sự thật khó tin.
Bà không thể ngờ được, người đàn ông thường xuyên giáp mặt ngoài đường lại là anh trai ruột của mình.
"Tôi vẫn gặp người đàn ông này, thấy rất quen mặt nhưng không nghĩ đó là người thân ruột thịt của mình", bà Liên nói giọng run run.
Theo truyền thông Trung Quốc, bà Liên được cha mẹ nuôi nhận về từ một cơ sở nuôi dưỡng trẻ em thuộc quận Lộ Kiều từ nhỏ. Khi trưởng thành, bà kết hôn rồi sinh sống tại phố Loa Dương.
Trùng hợp là gia đình ruột thịt của bà vốn cũng ở Loa Dương. Suốt nhiều thập kỷ, anh chị em ruột sống trong cùng một khu vực, chỉ cách nhau chưa đầy 5km nhưng không hề biết đối phương ở ngay bên cạnh.
Một ngày cuối tháng 5, tại khu dân cư Hương Chương Nguyên trên phố Loa Dương, tiếng trống chiêng rộn ràng vang lên trong ngày đoàn tụ đặc biệt của gia đình bà Liên.
Bà cùng các thành viên trong nhà xúc động đút cho nhau ăn từng viên chè trôi nước tượng trưng cho sự đoàn viên, sum vầy. Sau hơn 60 năm xa cách, cuối cùng họ có ngày được đoàn tụ.
Nhiều hàng xóm và người dân địa phương cũng tới chúc mừng và chứng kiến khoảnh khắc xúc động này.
Tại buổi gặp mặt, cảnh sát Kha Vĩ Lực thuộc Công an quận Lộ Kiều công bố kết quả xác nhận quan hệ huyết thống, chính thức xác nhận bà Trịnh Chiêu Liên là em gái ruột của ông Nhâm Xuân Pháp và ông Nhâm Xuân Đông.
Các thành viên trong gia đình nắm chặt tay nhau, không muốn buông ra sau hơn nửa thế kỷ xa cách.
“Bao nhiêu năm rồi, cuối cùng cũng tìm được em gái ruột. Tôi xúc động đến mức không nói nên lời”, ông Nhâm Xuân Pháp nghẹn ngào chia sẻ.
Người đàn ông cho biết, thời điểm đó bà Liên còn nhỏ, do gia đình quá nghèo khó, mẹ lại mắc bệnh nên bất đắc dĩ phải cho em đi làm con nuôi. Khi trưởng thành, suốt nhiều năm gia đình đăng tin tìm em gái nhưng không nhận được kết quả.
Trong khi đó, bà Liên tuy sống cách gia đình không xa, nhưng hoàn toàn không hay biết thông tin. Bà biết mình là con nuôi, cũng nhiều lần khao khát được tìm về với cội nguồn.
Một lần tình cờ khi đi mua đồ trong trung tâm thương mại, bà thấy một điểm lấy máu nằm gần cổng phía đông. Qua hỏi thăm, bà biết đây là điểm lấy mẫu ADN miễn phí do lực lượng Công an quận Lộ Kiều triển khai nhằm hỗ trợ tìm lại người thân thất lạc cho các gia đình.
Quá trình lấy máu và điền thông tin chỉ diễn ra trong vòng 10 phút. Khi đó, bà chỉ nghĩ muốn tìm kiếm vận may, hoàn toàn không dám mong hy vọng nhiều.
Mẫu ADN sau đó được chuyển tới Công an thành phố Đài Châu để đối chiếu bằng công nghệ ADN.
Đến tháng 3/2026, cơ quan chức năng xác định mẫu ADN trùng khớp với ông Nhâm Xuân Pháp và ông Nhâm Xuân Đông sống tại khu dân cư Hương Chương Nguyên thuộc phố Loa Dương.
Cảnh sát địa phương lập tức tới xác minh và được biết gia đình họ Nhâm trước đây từng cho một người em gái đi làm con nuôi.
Tháng 4 vừa qua, kết quả xét nghiệm ADN lần 2 tiếp tục xác nhận quan hệ huyết thống giữa các thành viên.
Khi nhận được tin báo từ cảnh sát, ông Nhâm Xuân Pháp cho biết, cả gia đình ban đầu tưởng là tin lừa đảo. Sau đó, họ thao thức cả đêm không ngủ nổi vì đã chờ đợi ngày này từ rất lâu.
Theo giới chức địa phương, đây là trường hợp đầu tiên tìm lại được người thân thành công kể từ khi điểm lấy mẫu ADN tại trạm dịch vụ đi vào hoạt động.
Hiện trạm chọn ngày 19 hàng tháng là thời gian cố định để hỗ trợ lấy mẫu ADN miễn phí, tư vấn cùng các hoạt động thiện nguyện giúp nhiều gia đình có cơ hội đoàn tụ.
Đại diện trạm cho biết, việc đặt tại trung tâm thương mại để tận dụng khu vực đông người qua lại, thuận tiện tiếp cận người dân và đưa các dịch vụ cộng đồng đến gần hơn với cuộc sống thường nhật. Quận Lộ Kiều đã triển khai 22 trạm như vậy.
