Ở tuổi gần 100, bác sĩ Đông y Lý Lương Tài ở thành phố Từ Khê (Cixi), tỉnh Chiết Giang, vẫn đều đặn khám bệnh 4 ngày mỗi tuần, mỗi ngày hơn 30 bệnh nhân. Nhiều bệnh nhân đã theo ông suốt gần 40 năm, từ khi còn trẻ đến lúc về già.
Theo People’s Daily Health Times, bác sĩ Lý tốt nghiệp Học viện Đông y Thượng Hải từ năm 1948, đến nay đã có hơn 7 thập kỷ gắn bó với nghề. Dù mái tóc đã bạc trắng, ông vẫn tràn đầy năng lượng nhờ ba bí quyết sống khỏe cốt lõi.
Đầu tiên là sự đúng giờ và duy trì một nhịp sống đều đặn. Đây được xem là phương châm sống suốt đời của bác sĩ Lý. Ông tin rằng sự hòa hợp giữa con người và thiên nhiên, tuân thủ các quy luật tự nhiên và thiết lập một đồng hồ sinh học cố định chính là những bước đầu tiên để đạt được sức khỏe và sự trường thọ. Suốt hàng chục năm qua, lịch trình sinh hoạt hàng ngày của ông được duy trì không đổi.
Mỗi sáng, ông thức dậy vào lúc 6h để tập Thái Cực Quyền giúp làm ấm cơ thể trước khi về nhà dùng bữa điểm tâm. Khoảng 7h30, ông đến phòng khám Đông y của Trung tâm Y tế thị trấn Quan Hải Vệ, thành phố Từ Khê, tỉnh Chiết Giang, bắt đầu công việc.
Ông khám bệnh từ 8h đến 10h, sau đó nghỉ ngơi một lát để uống sữa, tái tạo năng lượng. Đến 11h, ông về nhà ăn trưa, vận động nhẹ nhàng rồi dành thời gian cho một giấc ngủ ngắn để hồi phục sức khỏe. Bác sĩ giải thích sự hưng phấn của tế bào não thường chỉ duy trì được từ 4 đến 5 tiếng, sau đó sẽ rơi vào trạng thái ức chế khiến cơ thể lờ đờ. Đây chính là thời điểm cơ thể cần được điều chỉnh và “nạp điện” thông qua một giấc ngủ trưa. Khoảng 17-18h, ông ăn tối rồi tập thể dục nhẹ nhàng, theo dõi tin tức và đi ngủ đúng giờ. Lịch trình này đã được ông duy trì suốt nhiều thập kỷ mà chưa từng thay đổi.
Tiếp theo là bí quyết kiểm soát việc ăn uống thông qua sự chừng mực và điều độ, với nguyên tắc ăn đa dạng nhưng tuyệt đối không ăn quá nhiều bất cứ thứ gì. Bác sĩ Trần Vân Đan, đồng nghiệp tại Trung tâm Y tế thị trấn Quan Hải Vệ, tỉnh Chiết Giang, chia sẻ lối sống kỷ luật của bác sĩ Lý thường khiến những người xung quanh phải tự soi lại mình.
Do mắc các bệnh mạn tính như cao huyết áp và tiểu đường, ông luôn cẩn trọng trong việc ăn uống, gần như không bao giờ đụng đến các thực phẩm nhiều dầu mỡ, muối hay đường. Ngay cả trong những bữa tiệc tại cơ quan, dù được mọi người nhiệt tình mời mọc, ông vẫn lịch sự từ chối và tuyệt đối không ăn quá đà.
Ăn uống thanh đạm nhưng ông Lý luôn chú trọng đến việc cân bằng dinh dưỡng, ăn một lượng vừa phải các loại thực phẩm bổ dưỡng như hải sản hay trứng để bồi bổ cơ thể. Để làm phong phú thêm thực đơn hàng ngày, bác sĩ còn tự sáng chế ra món canh bổ dưỡng 10 thành phần để giới thiệu cho mọi người xung quanh, với các nguyên liệu quý như đậu đỏ, bách hợp, hạt sen và mộc nhĩ đen. Ông cho hay món canh này không chỉ ngon miệng mà còn có tác dụng nhuận tràng, hạ mỡ máu, làm đẹp da và ngăn ngừa lão hóa hiệu quả.
Bí quyết cuối cùng của bác sĩ Lý nằm ở việc tu dưỡng tâm tính để luôn giữ được sự bình thản và điềm tĩnh trong tâm hồn. Phòng khám của ông tràn ngập những bức trướng và món quà tri ân từ bệnh nhân treo kín các bức tường. Bác sĩ luôn trò chuyện nhẹ nhàng, nhã nhặn và chưa bao giờ tỏ ra nóng nảy. Cuộc đời ông trôi qua giản dị với hai niềm vui lớn nhất là chăm sóc vườn tược và thăm khám cho người bệnh. Có lần bị ngã gãy xương quai xanh tại nhà, ông chỉ nghỉ ngơi chưa đầy một tháng đã quay lại làm việc vì sợ bệnh nhân phải chờ.
Khi được hỏi về động lực để tiếp tục làm việc ở tuổi 99, bác sĩ Lý nói rằng việc xoa dịu nỗi đau cho người bệnh chính là niềm hạnh phúc lớn lao nhất đời mình. “Chừng nào sức khỏe còn cho phép, chừng nào bệnh nhân còn cần đến, tôi vẫn sẽ tiếp tục ngồi ở đây”, ông nói.
Ngày 24-4, Sở Y tế TP.HCM đã công bố danh sách cơ sở đủ điều kiện khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế ban đầu trên địa bàn TP.HCM (cập nhật đến ngày 23-4).
Theo Sở Y tế TP.HCM, thực hiện quy định tại điểm b khoản 2 Điều 14 Thông tư số 01/2025/TT-BYT ngày 1-1-2025 của Bộ Y tế về trách nhiệm công bố danh sách cơ sở khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế ban đầu tại địa phương, Sở Y tế TP.HCM đã tổ chức rà soát, tổng hợp và công bố danh sách các cơ sở đủ điều kiện theo quy định.
Từ ngày 11-3 đến 23-4, Sở Y tế nhận được đơn đề nghị của Trạm y tế xã Hiệp Phước, Trạm y tế phường Vườn Lài, Phòng khám đa khoa Medic An Điền thuộc Công ty cổ phần Phòng khám đa khoa An Điền, Phòng khám đa khoa thuộc Công ty TNHH Y khoa Tín Nghĩa về việc công bố đủ điều kiện khám chữa bệnh bảo hiểm y tế ban đầu.
Như vậy, tính đến ngày 23-4, Sở Y tế đã công bố 662 cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đủ điều kiện thực hiện khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế ban đầu trên địa bàn TP.HCM (bao gồm các bệnh viện đa khoa, chuyên khoa, trạm y tế và phòng khám đa khoa).
Sở Y tế đề nghị các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đã được xác nhận đủ điều kiện chủ động rà soát, đối chiếu thông tin đang được công bố, trường hợp thông tin chưa chính xác hoặc cơ sở không còn duy trì đủ điều kiện, đề nghị có văn bản phản hồi về Sở Y tế để được cập nhật kịp thời.
Các cơ sở có nhu cầu đăng ký khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế ban đầu thực hiện đúng thành phần hồ sơ, trình tự, thủ tục theo hướng dẫn của Sở Y tế để được xem xét theo quy định.
Danh sách các cơ sở đủ điều kiện khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế ban đầu trên địa bàn TP.HCM cập nhật đến ngày 23-4-2026 TẠI ĐÂY.
Dù chưa bước vào cao điểm mùa dịch, tại Khoa nhiễm, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố (TP.HCM), các bác sĩ đã ghi nhận các ca bệnh viêm não Nhật Bản nhập viện trong tình trạng nặng. Đây là lời nhắc nhở với phụ huynh chỉ chú ý tiêm chủng cho con trong giai đoạn 1 - 2 tuổi mà bỏ quên các mũi tiêm nhắc quan trọng sau đó.
Nhiều phụ huynh tin rằng chỉ cần tiêm cho con các mũi vắc xin viêm não Nhật Bản lúc nhỏ là đã đủ bảo vệ. Tuy nhiên, theo bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Trần Nam, Phó giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, nhiều trẻ trên 5 tuổi mắc bệnh do đã bỏ sót các mũi tiêm nhắc.
Bác sĩ Nam phân tích: "Khi trẻ dưới 3 tuổi, phụ huynh thường theo sát lịch tiêm chủng. Nhưng từ 5 tuổi trở đi, gia đình thường ít chú ý hơn vì con đã lớn. Trong khi đó, miễn dịch từ các mũi vắc xin trước đó sẽ giảm dần theo thời gian. Nếu không được tiêm nhắc, khả năng bảo vệ sẽ không còn hiệu quả".
Nguy hiểm hơn, trẻ lớn thường đi lại, vui chơi nhiều hơn ở các khu vực có muỗi Culex sinh sống như nơi có nước đọng, đồng ruộng hoặc khu vực chăn nuôi. Tại miền Nam, bệnh có thể xuất hiện quanh năm, không chỉ riêng mùa mưa hay theo mùa trái cây như miền Bắc.
Chia sẻ về thực tế điều trị, bác sĩ chuyên khoa 2 Kiều Quốc Thanh, Quyền điều hành Khoa nhiễm, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, cho biết đơn vị này vừa tiếp nhận các ca bệnh viêm não Nhật Bản nặng. Trong đó, có em bé đã tiêm vắc xin nhưng không tiêm nhắc, khi mắc bệnh đã rơi vào hôn mê sâu. "Dù được rút ống thở nhưng em không còn khả năng nhận biết cha mẹ, khuôn mặt ít biểu cảm và co giật, đau đớn liên tục. Một trường hợp khác là bé 5 tuổi chưa tiêm ngừa, chỉ sau 4 ngày sốt, ho, nôn ói đã co giật và hôn mê, phải hỗ trợ máy thở và dùng thuốc để bảo vệ phần não còn lại", bác sĩ Thanh cho biết.
Theo Tổ chức Y tế thế giới, cứ 10 trẻ mắc viêm não Nhật Bản thì có khoảng 3 trẻ tử vong. Trong số 7 trẻ còn lại, có đến một nửa phải chịu di chứng nặng nề như liệt, chậm phát triển tâm thần vận động, sống thực vật..., bác sĩ Thanh cho biết thêm.
Viêm não Nhật Bản là bệnh tấn công trực tiếp vào hệ thần kinh trung ương, diễn tiến nhanh với "tam chứng": sốt, giật và mê. Bác sĩ Kiều Quốc Thanh nhấn mạnh, hiện vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho vi rút này, mọi can thiệp y tế chỉ nhằm giảm phù nề và hạn chế di chứng. Do đó, tiêm chủng là biện pháp hiệu quả nhất (đạt 90 - 100%).
Bác sĩ chuyên khoa 2 Hồ Tôn Thiên Nga, Phó trưởng Khoa sức khỏe trẻ em, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, khuyến cáo phụ huynh cần rà soát ngay sổ tiêm chủng của con, đặc biệt là nhóm trẻ trên 5 tuổi.
"Phụ huynh không nên quá phụ thuộc vào việc nhắc lịch từ các cơ sở tiêm chủng mà cần chủ động kiểm tra định kỳ. Nếu không nhớ rõ con đã tiêm đủ hay chưa, hãy đưa trẻ đến các trung tâm tiêm chủng để được kiểm tra trên Cổng thông tin tiêm chủng quốc gia và tư vấn lịch tiêm bù phù hợp", bác sĩ Nga lưu ý.
Để bảo vệ trẻ, phụ huynh có thể lựa chọn một trong hai nhóm vắc xin đang lưu hành. Với nhóm vắc xin bất hoạt trong chương trình tiêm chủng mở rộng, trẻ cần hoàn thành 3 mũi cơ bản và tiêm nhắc lại mỗi 3 năm một lần cho đến 15 tuổi để duy trì miễn dịch. Trong khi đó, nhóm vắc xin sống giảm độc lực tái tổ hợp có thể giúp trẻ phòng bệnh sớm từ 9 tháng tuổi với liệu trình 2 mũi, trong đó mũi thứ hai cách mũi đầu tiên 1 năm để củng cố miễn dịch.
Không chỉ trẻ em, các bác sĩ cũng lưu ý người lớn nếu chưa có miễn dịch hoặc sống trong vùng có nguy cơ cao cũng nên tiêm phòng. Bởi muỗi truyền bệnh không phân biệt độ tuổi và người lớn nhiễm bệnh cũng có thể để lại di chứng nặng nề.
Đừng đợi đến khi dịch bùng phát hay thấy ca bệnh xung quanh mới đi tiêm. Phụ huynh nên chủ động kiểm tra lại lịch tiêm của con và hoàn thành các mũi nhắc theo khuyến cáo.
Tháng trước, bác sĩ Stephen Kornfeld bước lên tàu MV Hondius tại điểm cực Nam Argentina với kỳ vọng về một chuyến phiêu lưu để đời: khám phá những vùng băng giá bao la, những hòn đảo xa xôi và tận mắt chiêm ngưỡng các loài động vật hoang dã như cá voi, cá heo và chim cánh cụt ở khoảng cách gần.
Tuy nhiên, chỉ vài tuần sau kỳ nghỉ băng qua Đại Tây Dương, vị bác sĩ đến từ bang Oregon, Mỹ, này phải lập tức hành động để chăm sóc các hành khách sau khi đợt bùng phát Hantavirus chết người bắt đầu lan rộng trên tàu, khiến ngay cả bác sĩ của tàu cũng đổ bệnh. "Tôi bất đắc dĩ phải đảm nhận vai trò bác sĩ trên tàu", CNN dẫn lời ông Kornfeld chia sẻ từ con tàu đang bị dịch bệnh bủa vây. Hiện MV Hondius trên hải trình tới Tenerife thuộc quần đảo Canary của Tây Ban Nha nằm ngoài khơi bờ biển phía Tây Nam Morocco.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hôm 7/5 cho biết đã xác định được 5 ca nhiễm Hantavirus liên quan đến con tàu và nghi ngờ có thêm vài trường hợp khác, đồng thời lưu ý số ca mắc có thể còn tăng lên. Cơ quan An ninh Y tế Anh cho hay đã phát hiện thêm một ca nghi nhiễm là công dân Anh hiện ở Tristan da Cunha, thuộc lãnh thổ hải ngoại Saint Helena xa xôi ở Nam Đại Tây Dương, nơi tàu Hondius từng dừng chân trước đó.
Ba người trên tàu đã tử vong, gồm một cặp vợ chồng cao tuổi người Hà Lan. Họ được cho là nhiễm virus trong lúc tham quan tại Argentina trước khi bắt đầu chuyến hải trình. Hơn 140 hành khách và thủy thủ đoàn còn lại trên tàu, gồm 17 người Mỹ, đã trải qua nhiều ngày neo đậu gần Praia, Cape Verde ngoài khơi bờ biển Tây Phi. Dự kiến họ cập bến đảo Tenerife vào ngày 10/5, sau đó sẽ rời tàu và trở về nước.
Đợt bùng phát đã kích hoạt nỗ lực truy vết tiếp xúc quy mô lớn trên toàn cầu trong bối cảnh các cơ quan y tế nỗ lực xác định những người có khả năng đã tiếp xúc với loại virus hiếm gặp lây truyền từ loài gặm nhấm này. Tuy nhiên, WHO không tiên liệu về một đại dịch tương tự Covid-19 và nhấn mạnh không có bằng chứng về rủi ro lây lan trên diện rộng.
Ông Kornfeld cho hay đã chủ động đề nghị giúp đỡ bác sĩ của tàu sau khi nghe tin một hành khách bị ốm. Hành khách đó là một người đàn ông Hà Lan 70 tuổi, người sau đó qua đời trên tàu vào ngày 11/4. "Trong vòng 12 đến 24 giờ sau đó, tình hình trở nên rõ ràng khi có nhiều người ngã bệnh và triệu chứng của họ ngày càng nặng hơn", ông kể.
Vợ của người đàn ông Hà Lan tử vong trước đó cũng xuất hiện các "triệu chứng không điển hình". Bác sĩ người Mỹ nhớ lại: "Bà ấy bị lú lẫn và suy kiệt nặng". Người phụ nữ này được sơ tán khỏi tàu và qua đời tại một bệnh viện ở Johannesburg, Nam Phi, trong khi đang cố gắng trở về nhà.
Hai bệnh nhân khác, gồm cả bác sĩ của tàu, "có nhiều triệu chứng nhiễm virus điển hình". "Họ bị sốt cao, mệt mỏi, đỏ bừng mặt, gặp một số vấn đề về tiêu hóa và khó thở", ông Kornfeld mô tả. "Tại thời điểm đó, không ai trong số họ có vẻ trong tình trạng nguy kịch. Nhưng điều đáng sợ ở Hantavirus là người bệnh có thể chuyển biến từ bệnh nặng sang nguy kịch rất nhanh".
Theo WHO, bác sĩ của tàu đã được chuyển đến một bệnh viện ở Johannesburg vào tháng trước và hiện được chăm sóc đặc biệt tuy nhiên tình trạng đang dần cải thiện. Ba hành khách khác của tàu đã được sơ tán về Hà Lan để điều trị. Một du khách rời tàu sớm đã có kết quả xét nghiệm dương tính với Hantavirus và đang được điều trị tại Zurich, Thụy Sĩ.
Đợt bùng phát này có liên quan đến chủng virus Andes, một chủng hiếm gặp nhưng có khả năng gây biến chứng nặng, và trong một số trường hợp có thể lây lan giữa người với người thông qua tiếp xúc gần. Khoảng 30 hành khách đã rời tàu vào cuối tháng trước trước khi mức độ của đợt bùng phát được nhận diện đầy đủ, điều này đang gây khó khăn lớn cho các nỗ lực kiểm soát sự lây lan của virus.
Cơ quan y tế tại nhiều quốc gia gồm Mỹ, Anh và Canada đang giám sát các hành khách tàu Hondius để phát hiện khả năng nhiễm bệnh. Hantavirus thường có thời gian ủ bệnh 1-6 tuần trước khi bệnh nhân bắt đầu xuất hiện các triệu chứng.
Hôm 7/5, Tổng thống Donald Trump cho biết đợt bùng phát Hantavirus này "hy vọng là đang trong tầm kiểm soát" và cho biết chính phủ sẽ công bố thêm thông tin vào hôm nay. "Nhiều chuyên gia giỏi đang nghiên cứu vấn đề này. Mọi việc sẽ ổn thôi", ông nói.
Tuy nhiên, Hạ nghị sĩ bang Oregon Janelle Bynum, trong một video đăng trên X hôm qua, cho rằng chính phủ liên bang đang "bỏ mặc những công dân trên con tàu đó". Bà Bynum cho biết bà đã nói chuyện với ông Kornfeld, một cử tri trong khu vực của bà, và khẳng định chưa có người Mỹ nào trên tàu nhận được hướng dẫn về việc trở về nhà an toàn. Bà kêu gọi Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) và Ngoại trưởng Marco Rubio cần "lập một kế hoạch thực tế" để đưa họ về nước.
Ông Kornfeld nói cảm thấy nhẹ nhõm khi các hành khách bị bệnh đã rời tàu và đang được chăm sóc y tế tại bệnh viện. "Với Hantavirus, khả năng sống sót cuối cùng thực sự phụ thuộc vào việc bạn có được chăm sóc đặc biệt đúng thời điểm hay không. Trên một con tàu, điều đó là không thể", ông cho hay.
