Bác sĩ chuyên khoa 2 Châu Thị Anh, Phụ trách Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á TP.HCM, cho biết đi bộ là thói quen tốt cho tim mạch và xương khớp. Tuy nhiên, để “đánh bay” mỡ thừa, chỉ đi bộ thôi đôi khi chưa đủ. Nếu bạn vận động đều đặn nhưng cân nặng vẫn chưa cải thiện, rất có thể đang vướng phải 4 “nút thắt” phổ biến sau đây:
Đây là sai lầm phổ biến nhất. Đi bộ trong 1 giờ thường chỉ tiêu hao khoảng 200 – 300 calo, tương đương một bát cơm hoặc một chiếc bánh ngọt nhỏ. Tuy vậy, nhiều người lại có tâm lý “đã tập rồi nên được phép ăn bù”, khiến nỗ lực giảm cân bị triệt tiêu.
Vì thế, hãy chú ý đến chỉ số đường huyết của thực phẩm. Ưu tiên các loại tinh bột hấp thu chậm như ngũ cốc nguyên hạt và rau xanh sẽ giúp giữ mức insulin ổn định, hạn chế tích mỡ và thúc đẩy cơ thể đốt cháy mỡ thừa thay vì đường.
Đi bộ thong thả như dạo mát rất tốt cho tinh thần, nhưng để giảm cân, cơ thể cần đạt đến “vùng nhịp tim đốt mỡ”. Việc duy trì một tốc độ đều đặn ngày này qua ngày khác dễ khiến cơ thể rơi vào trạng thái “thích nghi”, từ đó tiêu hao ít năng lượng hơn.
Giải pháp là tăng cường độ bằng cách đi bộ nhanh hoặc áp dụng kiểu đi bộ ngắt quãng (3 phút nhanh – 2 phút chậm). Khi bạn thấy hơi thở nhanh hơn nhưng vẫn có thể nói chuyện (không thể hát), đó là lúc cơ thể đang ở trong vùng đốt mỡ hiệu quả.
Càng lớn tuổi, khối lượng cơ bắp có xu hướng suy giảm tự nhiên, kéo theo tốc độ trao đổi chất cơ bản (BMR) cũng chậm lại. Trong khi đó, đi bộ đơn thuần không giúp xây dựng cơ bắp đáng kể. Nhiều người mắc sai lầm khi chỉ tập cardio, bao gồm đi bộ, mà bỏ qua các bài tập tăng sức mạnh.
Vì vậy, bạn nên kết hợp thêm các bài tập kháng lực nhẹ hoặc tập trung vào nhóm cơ lõi và đôi chân. Khi khối lượng cơ bắp tăng lên, cơ thể sẽ tiêu hao nhiều năng lượng hơn, ngay cả khi đang nghỉ ngơi.
Cân nặng không đơn thuần là phép tính “calo nạp vào – calo tiêu hao”, mà còn chịu ảnh hưởng lớn từ nội tiết tố. Thiếu ngủ hoặc căng thẳng kéo dài có thể làm tăng hormone cortisol, khiến cơ thể dễ tích mỡ, đặc biệt ở vùng bụng, đồng thời giữ nước. Để đốt mỡ hiệu quả, mỗi buổi đi bộ nên kéo dài ít nhất 30 – 45 phút, bởi trong 15 – 20 phút đầu, cơ thể chủ yếu sử dụng nguồn đường dự trữ trước khi chuyển sang đốt mỡ.
Bác sĩ Châu Thị Anh khuyến cáo không nên quá phụ thuộc vào con số trên cân. Thay vào đó, hãy theo dõi số đo vòng bụng, vì có những trường hợp mỡ giảm nhưng cơ tăng, khiến cân nặng không thay đổi nhưng cơ thể vẫn săn chắc hơn. Đồng thời, cần lắng nghe cơ thể; nếu gặp vấn đề về tuần hoàn chi dưới, nên chọn giày êm và tránh đứng yên quá lâu ngay sau khi đi bộ.
Cơ bắp không chỉ giúp cơ thể vận động linh hoạt mà còn rất quan trọng với quá trình chuyển hóa đường và tiêu hao calo. Khi khối cơ giảm, sức mạnh và sức bền cũng suy giảm, nguy cơ mắc tiểu đường loại 2 và bệnh tim mạch sẽ tăng lên, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Để cơ bắp không bị suy yếu, người trẻ cần tránh những kiểu lối sống sau:
Chạy bộ, đạp xe, bơi lội hay nhảy dây đều là những bài cardio giúp cải thiện sức khỏe tim mạch rất tốt. Tuy nhiên, nếu chỉ tập cardio mà không tập các bài tăng sức mạnh, cơ bắp sẽ không nhận được đủ kích thích để phát triển hoặc ít nhất là duy trì khối lượng cơ.
Các bài tập sức mạnh như nâng tạ, hít đất, squat, đu xà đơn hoặc tập với dây kháng lực tạo ra lực tác động trực tiếp lên sợi cơ, từ đó kích thích cơ thể tăng tổng hợp protein và giúp cơ bắp khỏe hơn. Vì vậy, đây là hình thức tập luyện giúp phòng ngừa mất cơ rất quan trọng.
Vitamin D không trực tiếp tạo nên cơ bắp nhưng lại cần thiết cho hoạt động tế bào cơ và hệ thần kinh cơ. Thiếu vitamin D có thể làm giảm sức mạnh cơ, tăng nguy cơ té ngã và giảm hiệu quả tập luyện. Người trẻ hiện nay thường làm việc trong văn phòng, học tập trong nhà hoặc dành nhiều thời gian trước màn hình nên dễ thiếu vitamin D.
Protein là thành phần quan trọng giúp phục hồi và phát triển cơ bắp. Nếu ăn thiếu protein trong thời gian dài, cơ thể sẽ không có đủ nguyên liệu để duy trì khối cơ. Tình trạng này càng dễ xảy ra ở những người áp dụng chế độ ăn kiêng khắt khe, thâm hụt quá nhiều hoặc kiêng hẳn một số nhóm thực phẩm.
Khi không được cung cấp đủ calo từ thức ăn, cơ thể sẽ huy động protein trong cơ bắp để đáp ứng các nhu cầu thiết yếu. Hậu quả là cơ bắp nhỏ lại.
Không ít người trẻ có thói quen thức khuya để học tập, làm việc hoặc chơi game. Tuy nhiên, giấc ngủ là khoảng thời gian cơ thể phục hồi và sửa chữa các mô, trong đó có cơ bắp.
Trong khi ngủ, cơ thể tiết ra nhiều hoóc môn cần thiết cho quá trình tái tạo mô và tổng hợp protein cơ. Ngược lại, ngủ quá ít làm tăng nồng độ hoóc môn cortisol. Nếu cortisol duy trì cao trong thời gian dài có thể kích thích quá trình phân hủy protein trong cơ. Ngoài ra, thiếu ngủ còn làm giảm khả năng phục hồi sau tập luyện, khiến cơ bắp khó phát triển.
Một nghiên cứu công bố trên chuyên san Physiological Reports cho thấy chỉ một đêm mất ngủ hoàn toàn cũng có thể làm giảm khoảng 18% tốc độ tổng hợp protein cơ sau bữa ăn. Ngoài ra, nồng độ cortisol sẽ tăng và testosterone giảm, khiến khó duy trì khối lượng cơ.
Các chuyên gia khuyến cáo người trưởng thành nên ngủ khoảng 7-9 giờ/đêm. Họ cũng cần duy trì giờ đi ngủ và thức dậy cố định qua các ngày. Cách này giúp cơ thể có đủ thời gian để phục hồi, theo Healthline.
Th.S Hoàng Duy Luân, bác sĩ Khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội), cho biết việc tự ý sử dụng các dụng cụ, đai treo cổ để kéo giãn cột sống tại nhà mà không có sự chỉ định và giám sát của bác sĩ là cực kỳ nguy hiểm. Vùng cổ tập trung nhiều dây thần kinh, mạch máu quan trọng và các đốt sống nhạy cảm; một sai sót nhỏ cũng có thể dẫn đến những hậu quả không thể khắc phục được.
Bác sĩ Hoàng Duy Luân lưu ý nguy cơ nghiêm trọng nhất do tự sử dụng các dụng cụ kéo giãn cột sống tại nhà là tai biến về mạch máu và thần kinh, cũng như tổn thương cấu trúc cột sống.
Cụ thể, các tai biến về mạch máu và thần kinh bao gồm:
Bóc tách động mạch đốt sống: Lực kéo không đúng cách hoặc quá mạnh có thể gây tổn thương thành mạch máu, dẫn đến hình thành cục máu đông, gây đột quỵ não hoặc tử vong đột ngột.
Liệt vĩnh viễn: Nếu người dùng đang bị thoát vị đĩa đệm nặng hoặc có các tổn thương tủy sống tiềm ẩn, lực kéo có thể làm khối thoát vị chèn ép tủy cấp tính, gây liệt chi hoặc mất kiểm soát đại tiểu tiện (hội chứng đuôi ngựa).
Tổn thương cấu trúc cột sống bao gồm:
Nguy cơ gãy hoặc trượt đốt sống: Với những người có xương yếu (loãng xương) hoặc đang bị viêm nhiễm (lao cột sống), lực treo có thể làm gãy đốt sống hoặc gây trượt đốt sống cổ.
Tổn thương dây chằng và cơ: Kéo quá mức khiến các nhóm cơ và dây chằng quanh cổ bị giãn quá đà, gây đau đớn dữ dội, viêm nhiễm cục bộ và làm cột sống mất đi sự ổn định tự nhiên.
Ngoài ra còn có các biến chứng cấp tính khác:
Ngất xỉu và chóng mặt: Áp lực lên các xoang cảnh ở cổ có thể gây hạ huyết áp đột ngột hoặc thiếu máu cục bộ tạm thời, khiến người bệnh ngất ngay khi đang treo, dẫn đến ngã nhào và chấn thương.
Tăng huyết áp kịch phát: Sự lo lắng và đau đớn trong quá trình tự thực hiện có thể khiến huyết áp tăng vọt, đe dọa những người có tiền sử bệnh tim mạch.
Bác sĩ Hoàng Duy Luân lưu ý: Căn cứ vào hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế, phương pháp kéo giãn cột sống được chỉ định với các trường hợp: thoái hóa cột sống, thoát vị đĩa đệm giai đoạn đầu, thoát vị đĩa đệm vừa và nhẹ; hội chứng đau lưng và thắt lưng do nguyên nhân ngoại vi (cơ, dây chằng); vẹo cột sống do tư thế. Việc thăm khám đánh giá tình trạng bệnh để chỉ định kéo giãn cột sống phải được thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa.
Chống chỉ định kéo giãn cột sống cổ khi bị tổn thương thực thể cột sống: ung thư, lao, viêm tấy áp xe vùng lưng; chấn thương cột sống có gãy xương biến dạng; bệnh lý tủy sống và ống sống; thoái hóa cột sống có các cầu xương nối các đốt sống; viêm cột sống dính khớp; loãng xương nặng; người bệnh già, suy kiệt; trẻ em; cao huyết áp, các bệnh tim nặng; phụ nữ có thai, đang có kinh nguyệt.
Bệnh nhân cho biết chỉ cảm nhận "có gì đó bay vào mắt", không biết là ong. Bà tự rửa mắt và nhỏ một số loại thuốc, mắt khó chịu hơn, liên tục chảy nước mắt, sưng nề và đau rát dữ dội.
Ngày 3/4, bác sĩ Huỳnh Thị Xuân Thảo, Trưởng khoa Mắt Tổng hợp, Bệnh viện Mắt VISI Đà Lạt, kiểm tra dưới kính hiển vi phát hiện một xác ong mắc kẹt ngay trên bề mặt nhãn cầu bệnh nhân. Dị vật gây kích thích cơ học liên tục, dẫn đến triệu chứng cộm xốn, tăng tiết nước mắt và viêm kết mạc. May mắn, biểu mô giác mạc của bệnh nhân chưa bị trầy xước hay rách, đồng thời không phát hiện biến chứng nội nhãn nào nghiêm trọng.
"Khi một con ong nhỏ dài khoảng 1-1,5 cm được lấy ra, bệnh nhân rất bất ngờ", bác sĩ nói.
Sau gắp bỏ ong, bệnh nhân được làm sạch bề mặt nhãn cầu và điều trị kiểm soát phản ứng viêm. Bệnh nhân giảm hẳn cảm giác đau rát, bớt đỏ mắt, giác mạc hoàn toàn ổn định và thị lực được bảo vệ nguyên vẹn.
Theo bác sĩ Thảo, nhãn cầu là cơ quan vô cùng nhạy cảm, rất dễ tổn thương bởi các dị vật nhỏ như bụi hay côn trùng. Phản xạ tự nhiên của nhiều người khi có dị vật bay vào mắt là đưa tay dụi, nhưng hành động này vô tình làm dị vật cọ xát mạnh, gây nguy cơ trầy xước giác mạc rất cao.
Để xử lý đúng cách, có thể rửa mắt nhẹ nhàng bằng nước sạch hoặc dung dịch nước muối sinh lý vô trùng. Không tự ý sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt khi chưa có chỉ định.
Nếu mắt bị cộm xốn, đau rát, chảy nước mắt kéo dài hoặc có dấu hiệu phù nề, đỏ mắt, suy giảm thị lực, cần đến cơ sở y tế chuyên khoa để được can thiệp kịp thời.
