Câu trả lời không đến từ may mắn hay xuất phát điểm thuận lợi, mà từ 5 hành trang mà bất kỳ bạn trẻ nào cũng có thể tự trang bị cho mình.
Không phải ngành “hot”, không có sẵn học bổng, không có mạng lưới quan hệ quốc tế, nhưng câu chuyện của một trong những cựu thủ khoa của Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) cho thấy con đường du học tự thân vẫn rộng mở với những ai biết chuẩn bị đúng cách.
Hành trình ấy bắt đầu từ chính những gì ở bên trong mỗi người: từ ý chí, từ những hành động nhỏ tích lũy hằng ngày, từ chiến lược dài hạn đến bản lĩnh vượt qua thất bại.
Hành trang đầu tiên – và thường bị bỏ qua nhất – là ý thức du học đủ mạnh. Đó không phải là cảm giác thích thú nhất thời, mà là khát vọng âm ỉ không bị dập tắt dù gặp bất kỳ tác động nào từ bên ngoài: một cơ hội việc làm hấp dẫn trong nước, hoàn cảnh gia đình hay thậm chí một tình yêu mới chớm nở. Khi khát vọng ấy đủ lớn, những lựa chọn khác tự nhiên trở nên nhỏ lại.
Song song với ý chí, hành trang thứ hai là những hành động nhỏ được tích lũy đều đặn. Từ thời phổ thông đến đại học, các hoạt động lãnh đạo, nghiên cứu khoa học và kết nối cộng đồng chính là nơi rèn giũa năng lực tổ chức, tư duy chủ động và bản lĩnh thích nghi – những yếu tố quyết định khả năng tồn tại trong môi trường quốc tế sau này.
Bản thân tôi từng đảm nhiệm vai trò lớp trưởng năm đó với gần 100 bạn cùng khóa, điều hành câu lạc bộ nghiên cứu khoa học, đồng thời tự đề xuất và vận hành câu lạc bộ tiếng Anh cho khoa – vào những năm đầu 2000, khi khái niệm networking hay dự án sinh viên còn rất mới mẻ.
Ngoài ra, tôi còn tham gia gần như mọi cuộc thi nghiên cứu khoa học cấp trường và cấp bộ trong suốt 4 năm đại học. Không phải để làm đẹp hồ sơ, mà vì chính quá trình đó xây dựng nền tảng năng lực thật sự.
Khi ý chí và năng lực đã đủ vững, hành trang thứ ba là chiến lược du học gắn với con đường nghề nghiệp dài hạn. Nhiều bạn trẻ nghĩ rào cản lớn nhất là tài chính, nhưng thực tế điều khó hơn là xác định đúng hướng chuyên môn và vị trí nghề nghiệp muốn hướng tới trong 10 năm tới: mình muốn trở thành ai, làm việc trong lĩnh vực nào, cần năng lực cốt lõi gì và môi trường nào phù hợp nhất. Từ đó mới chọn chương trình học, quốc gia và nguồn tài trợ tương ứng.
Ngày nay, khi nhiều ngành nghề có thể nhanh chóng bị thay thế bởi trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ mới, việc xác định định hướng dài hạn trước khi “săn học bổng” càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
Ngay cả khi đã có chiến lược, bước vào môi trường quốc tế đòi hỏi hành trang thứ tư: khả năng trình diễn tiềm năng bản thân.
Giáo sư hướng dẫn tiến sĩ từng chia sẻ điều tôi gây ấn tượng nhất với ông khi ấy không phải bảng điểm hay thành tích cũ, mà là “ngọn lửa khát vọng rất mạnh” thể hiện qua khả năng thích ứng cực kỳ nhanh – chỉ một tuần để bắt nhịp môi trường mới và hoàn thiện phong cách làm việc theo chuẩn chuyên nghiệp.
Mỗi quốc gia có tiêu chí đánh giá khác nhau, nhưng điểm chung là: tư duy độc lập, khả năng hợp tác và hình ảnh chuyên nghiệp luôn tạo ra sự khác biệt.
Hành trang cuối cùng – và có lẽ là quyết định nhất – là kiên trì và nội lực. Có những giai đoạn, mỗi ngày tôi gửi 2 – 3 bộ hồ sơ đến các trường, giáo sư và chương trình học bổng khác nhau. Phần lớn nhận lại là email từ chối hoặc sự im lặng.
Nội lực ở đây không phải là cố tỏ ra mạnh mẽ, mà là học cách chấp nhận thất bại như một phần tự nhiên của hành trình, đủ bình tĩnh để phân tích nguyên nhân và tiếp tục điều chỉnh. Đôi khi, chỉ một người đồng hành với góc nhìn đúng cũng có thể giúp một người trẻ đi tiếp thay vì bỏ cuộc quá sớm.
Hôm nay (22.4), Trường tiểu học Trần Hưng Đạo, phường Cầu Ông Lãnh, TP.HCM tổ chức lễ Giỗ tổ Hùng Vương, tưởng nhớ các Vua Hùng đã có công dựng nước. Trong tinh thần câu ca dao "Dù ai đi ngược về xuôi, nhớ ngày Giỗ tổ mùng mười tháng ba", các hoạt động trong lễ giỗ tổ thiêng liêng giáo dục tinh thần yêu nước cho các em học sinh.
Điểm đáng chú ý là tại buổi lễ, hoạt cảnh sân khấu hóa về truyền thuyết lễ Giỗ tổ Hùng Vương được các thầy cô giáo, các em học sinh Trường tiểu học Trần Hưng Đạo thể hiện tròn vai, nhiều cảm xúc. Thầy giáo vào vai Lạc Long Quân, cô giáo vào vai Âu Cơ, nhóm nam Rồng - dân Văn Lang và nhóm nữ Tiên - dân Văn Lang do các em học sinh thể hiện. Hoạt cảnh sân khấu hóa thể hiện bài bản, lớp lang, từ huyền thoại khởi nguồn; truyền thuyết trăm trứng - trăm con; sông núi chia tay, non nước Văn Lang, dấu ấn Lạc Hồng tới ơn đức Hùng Vương.
Hoạt cảnh kết thúc lại bằng phân đoạn ca múa ca khúc "Hùng Vương" của nhạc sĩ Thẩm Oánh. Trong tiếng nhạc trầm hùng, tiếng của người dẫn vang lên "Rực rỡ chói lòa linh khí của non sông. Một dãy sơn hà 4.000 năm gấm vóc. Nét tinh hoa sáng ngời hồn dân tộc. Kết tinh vĩnh hằng hai tiếng Việt Nam".
Tại lễ Giỗ tổ Hùng Vương, các đại biểu công tác tại UBND phường Cầu Ông Lãnh, thầy cô giáo trong ban giám hiệu nhà trường, tập thể giáo viên, nhân viên, các em học sinh cùng dâng hương, tưởng nhớ các Vua Hùng có công dựng nước, ôn lại câu chuyện lịch sử cội nguồn dân tộc, từ đó bồi đắp tình yêu quê hương Tổ quốc, khát vọng dựng xây đất nước.
Chia sẻ với PV Báo Thanh Niên, thầy Trần Quốc Long Xuyên, tổ trưởng chuyên môn khối 4, Trường tiểu học Trần Hưng Đạo, cho biết cùng với lễ giỗ tổ Hùng Vương, trong nhiều dịp, sân khấu hóa cũng góp phần truyền tải nhiều câu chuyện giáo dục. Như tại lễ Húy kỵ Đức Thánh Trần Hưng Đạo (diễn ra vào ngày 20.8 âm lịch), tức là vào khoảng tháng 9 hoặc tháng 10 dương lịch hằng năm; tại ngày hội của trường, các vở kịch được dàn dựng theo các chủ đề cụ thể. Hay trong hoạt động trải nghiệm, các tổ khối tự dàn dựng các vở kịch ngắn theo chủ điểm để từ đó mang đến cho học sinh nhiều bài học.
"Với đặc điểm tâm lý học sinh tiểu học thì việc giáo dục qua hình thức trực quan giúp học sinh tiếp thu tốt hơn. Đồng thời, khi học sinh được hóa thân vào nhân vật từ những câu chuyện đã đọc, hiệu quả giáo dục và tính trải nghiệm được nâng cao rõ rệt. Đặc biệt, các hoạt cảnh sân khấu khóa giúp truyền tải ý nghĩa về văn hóa và lịch sử một cách sinh động, góp phần giáo dục phẩm chất, phát triển năng lực học sinh theo chương trình Giáo dục phổ thông 2018", thầy Long Xuyên chia sẻ.
Đạo diễn Huỳnh Tấn Phát, người đứng sau thành công của hoạt cảnh sân khấu hóa lễ Giỗ tổ Hùng Vương hôm nay, cho biết các thầy cô giáo, các em học sinh chỉ có 5 buổi trưa (mỗi buổi khoảng 2 tiếng) để tập dượt cho buổi biểu diễn. Song, mọi người đã rất nỗ lực, tiết mục mang lại nhiều cảm xúc cho người xem.
"Sân khấu học đường có vai trò khá tích cực, đây là cách giáo dục trực quan cho các em học sinh. Ngoài những bài học lịch sử, câu chuyện trong sách giáo khoa, nếu các em được xem trực tiếp trên sân khấu, được "chạm" vào nhiều hình ảnh, từ đó dễ nhớ hơn những câu chữ đơn thuần, dễ mường tượng ra được câu chuyện lịch sử sinh động để hiểu hơn về thế hệ cha ông ta ngày xưa", đạo diễn Huỳnh Tấn Phát chia sẻ.
Đây là kỳ thi tuyển sinh lớp 10 đầu tiên ở Đồng Nai sau khi thực hiện sáp nhập với Bình Phước cũng như lên thành phố trực thuộc Trung ương.
Sáng 28-5, các em bắt đầu kỳ thi với môn toán, thời gian làm bài 120 phút. Dù 7h30 mới bắt đầu vào phòng thi nhưng từ sớm hàng ngàn thí sinh đã có mặt tại điểm thi.
Ghi nhận tại điểm thi Trường THPT Ngô Quyền (phường Trấn Biên), nhiều học sinh cùng người thân, phụ huynh đã có mặt từ sớm. Trước cổng trường, lực lượng thanh niên tình nguyện túc trực từ trước để phát tặng nước suối, hướng dẫn các thí sinh vào phòng thi.
Trong cơn mưa lâm râm, nhiều thí sinh được phụ huynh chở đến điểm thi Trường THPT Long Thành (phường Long Thành).
Từ sớm, lượng lượng cảnh sát giao thông, công an cũng có mặt để phân luồng, hướng dẫn phụ huynh dừng, đỗ xe đúng nơi quy định, tránh xảy ra ùn ứ cục bộ vào giờ cao điểm.
Theo Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Đồng Nai, kỳ thi tuyển sinh lớp 10 THPT năm học 2026-2027 có hơn 30.000 thí sinh dự thi tại 44 điểm thi.
Năm nay, toàn thành phố có 24 trường THPT công lập tổ chức thi tuyển với tổng số gần 13.000 chỉ tiêu. Những trường công lập và tư thục còn lại không tổ chức thi tuyển sẽ tuyển sinh bằng hình thức xét tuyển học bạ.
Để kỳ thi diễn ra đúng quy trình và an toàn tuyệt đối, Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Đồng Nai đã huy động hơn 3.800 cán bộ, giáo viên, nhân viên làm nhiệm vụ coi thi. Đồng thời tổ chức tập huấn kỹ lưỡng, sẵn sàng các điều kiện tốt nhất để đón thí sinh.
Theo lịch, chiều nay 28-5 thí sinh sẽ thi môn thứ hai là tiếng Anh, sáng 29-5 thi môn cuối cùng là môn ngữ văn.
Riêng các thí sinh đăng ký dự thi vào các trường THPT chuyên sẽ thi thêm môn chuyên tương ứng với thời gian làm bài 150 phút.
Năm nay, Đồng Nai có 3 trường chuyên tổ chức thi tuyển gồm: Lương Thế Vinh (thi tuyển 420 chỉ tiêu), Long Bình (thi tuyển 315 chỉ tiêu) và Quang Trung (thi tuyển 350 chỉ tiêu).
Đây cũng là năm thứ 2 sinh viên khối ngành truyền thông của Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TP.HCM (UEF) đến học và thực hành tại tòa soạn Báo Thanh Niên, sau khóa đào tạo môn Phương pháp biên tập diễn ra vào tháng 3 năm ngoái.
Tham dự lễ bế giảng, về phía Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TP.HCM có tiến sĩ Phan Bảo Giang, Phó hiệu trưởng; thạc sĩ Lê Dũng, Trưởng phòng Đào tạo; thạc sĩ Trần Lê Thúy Quỳnh, Phó trưởng phòng Đào tạo; thạc sĩ Nguyễn Thị Bích Vân và thạc sĩ Hoàng Mi, cùng là Phó trưởng khoa Quan hệ công chúng và truyền thông.
Bên cạnh đó, buổi lễ còn có sự tham dự của thạc sĩ Trương Thị Ngọc Bích, Giám đốc Trung tâm thông tin - truyền thông và thạc sĩ Lâm Mỹ Trinh, Phó giám đốc Trung tâm Marketing và phát triển thương hiệu của UEF.
Điểm nhấn của lớp học năm nay là sinh viên ngành quan hệ công chúng tại UEF không chỉ được "chạm tay" vào thực tế nghề báo ở tòa soạn mà còn có cơ hội gặp gỡ và đối thoại với các nhân vật nổi tiếng vốn chỉ quen thuộc trên những bản tin. Đó là buổi cùng tham gia đón đoàn đại biểu Hội đồng Giao lưu chính trị Úc; buổi trò chuyện về chủ đề tin giả cùng các diễn viên Đức Thịnh, Thanh Thúy, Ngọc Trai ngay tại lớp.
"Điều khiến tôi ấn tượng là nhiều sinh viên đã mạnh dạn, tự tin bày tỏ chính kiến một cách rõ ràng, có chiều sâu khi được trao cơ hội tham gia trực tiếp vào các chương trình của báo", nhà báo Ngọc Mai, phó trưởng ban Quốc tế Báo Thanh Niên, cũng là giáo viên đứng lớp, chia sẻ.
Nhà báo Ngọc Mai đồng thời đánh giá sinh viên cả hai lớp đều có ý thức và tinh thần học tập rất tốt, cầu tiến và mong muốn học hỏi - thể hiện rõ nét qua việc luôn đặt rất nhiều câu hỏi cho các giảng viên. "Dù mỗi buổi học kéo dài 5 tiết, các bạn vẫn duy trì sự tập trung, chủ động chuẩn bị kỹ lưỡng và tham gia rất tích cực, tạo nên không khí lớp học sôi nổi", nhà báo Ngọc Mai chia sẻ.
"Mục tiêu của chương trình đào tạo thực chiến là giúp nhà trường tự hào, nhà tuyển dụng hài lòng và sinh viên tự tin. Và những người làm báo như chúng tôi rất vui vì được góp sức cho mục tiêu ấy", nhà báo Ngọc Mai nhấn mạnh.
Nguyễn Thị Bảo Trang, sinh viên năm ba, vừa hoàn thành khóa học, cho biết mình không chỉ được đào tạo các kỹ năng cứng như kỹ thuật quay chụp và dẫn dắt một chương trình talkshow chuyên nghiệp, mà còn học được tư duy tìm chọn khách mời, sản xuất chương trình hay từ cả những điều nhỏ nhặt như làm sao giúp khách mời bắt nhịp với người dẫn chương trình, làm sao thống nhất các ý kiến trong nhóm...
"Sau khi thực hành ngay tại Báo Thanh Niên, chúng tôi nhận ra mình vẫn còn nhiều sai sót và chính những va vấp này sẽ giúp chúng tôi trưởng thành hơn khi bước chân vào thị trường lao động sắp tới", nữ sinh viên có dự định theo đuổi các vị trí công việc ở phía sau cánh gà, đặc biệt là vai trò đạo diễn, chia sẻ.
Sau đây là một số hình ảnh khác về hai lớp học vừa được tổ chức tại tòa soạn:
