Dù đã cố gắng ăn nhạt nhưng huyết áp vẫn ở mức cao “lì lợm”, bạn có thể đang bỏ lỡ chìa khóa quan trọng: Bổ sung các dưỡng chất giúp cơ thể điều hòa áp lực máu từ bên trong.
Nhiều người lầm tưởng rằng chỉ cần cắt giảm muối là đủ để kiểm soát huyết áp. Tuy nhiên, theo một nghiên cứu đăng tải trên tạp chí Nutrition Research and Practice (2021), chế độ ăn giàu kali, magie và ít natri mới là “kiềng ba chân” giúp giảm đáng kể nguy cơ cao huyết áp.
Đặc biệt, ở phụ nữ, chế độ ăn giàu kali có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh lên tới 70%. Các dưỡng chất này không chỉ điều hòa điện giải mà còn giúp thư giãn mạch máu và cải thiện lưu thông máu.
Vai trò của kali, magie và vitamin D trong việc hạ áp
Một báo cáo tổng hợp trên tạp chí Journal of Hypertension (2024) khẳng định tính nhất quán của chế độ ăn giàu kali trong việc hạ huyết áp thông qua 46 nghiên cứu khác nhau. Bên cạnh đó, magie và vitamin D cũng đóng vai trò hỗ trợ đắc lực.
Ngược lại, nghiên cứu trên tạp chí Heart and Mind (2022) cảnh báo rằng chế độ ăn “thừa natri, thiếu kali” gây tổn hại nghiêm trọng đến mạch máu và thận. Việc đảo ngược thói quen này sẽ mang lại lợi ích lớn cho sức khỏe tim mạch. Chọn đúng thực phẩm giàu kali đôi khi còn hiệu quả hơn việc bạn chỉ cố nhịn vài miếng gà rán mặn.
5 “siêu thực phẩm” hạ huyết áp được khoa học công nhận
Dưới đây là danh sách 5 loại thực phẩm vàng giúp ổn định huyết áp mà bạn nên bổ sung vào thực đơn hàng ngày:
Quả bơ
Chứa hàm lượng kali và magie dồi dào, giúp giãn mạch máu, cân bằng tỉ lệ natri – kali và giảm viêm nhờ các chất béo lành mạnh.
Cá hồi
Axit béo omega-3 trong cá hồi có tác dụng chống viêm, giúp thư giãn mạch máu, từ đó cải thiện chức năng tim mạch.
Cải bó xôi (Chân vịt)
Là nguồn cung cấp kali cao nhưng lại ít natri. Thực phẩm này còn giàu axit folic hỗ trợ phục hồi mạch máu và chống oxy hóa.
Chuối
Loại trái cây giàu kali tự nhiên, giúp cơ thể tăng cường đào thải natri, giảm tình trạng tích nước và giảm áp lực lên thành mạch.
Đậu gà
Chứa nhiều protein và chất xơ hòa tan, hỗ trợ đắc lực trong việc kiểm soát cả huyết áp lẫn đường huyết.
Theo một thử nghiệm ngẫu nhiên trên tạp chí Frontiers in Endocrinology (2023), chế độ ăn ít natri có thể giúp huyết áp tâm thu giảm khoảng 8,1 mmHg, đồng thời nồng độ kali trong máu được cải thiện rõ rệt.
Đáng chú ý hơn, nghiên cứu trên Frontiers in Nutrition (2023) chỉ ra rằng việc kết hợp sử dụng muối thấp natri (loại thay thế 23% natri bằng kali) cùng chế độ ăn DASH có thể giúp huyết áp giảm tới 19 mmHg mà vẫn đảm bảo tính an toàn.
Bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng - Phó giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai - có những phân tích dựa trên thực tế khám chữa bệnh và đưa ra khuyến cáo quan trọng để người dân bảo vệ sức khỏe trong kỳ nghỉ lễ và trong những tháng hè nắng nóng cao điểm.
Thực tế tại Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai đã tiếp nhận không ít trường hợp bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nguy kịch chỉ vì thói quen tắm ngay sau khi hoạt động ngoài trời nắng.
Theo bác sĩ Dũng, nắng nóng cực đoan là mối nguy hiểm đặc biệt với nhóm đối tượng dễ bị tổn thương như người cao tuổi, người có nhiều bệnh nền tim mạch, huyết áp, tiểu đường và đặc biệt là người từng có tiền sử đột quỵ.
Bác sĩ Dũng nêu rõ có hai cơ chế chính khiến cơ thể dễ gặp biến cố khi thay đổi nhiệt độ đột ngột.
Thứ nhất do huyết áp tăng vọt bởi "phản xạ sốc lạnh". Theo đó, khi cơ thể đang ở nhiệt độ cao, các mạch máu ngoại vi giãn ra để thải nhiệt. Việc tiếp xúc đột ngột với nước lạnh kích thích hệ thần kinh giao cảm, khiến mạch máu co lại tức thì để giữ nhiệt.
Điều này làm tăng áp lực lên thành mạch, khiến huyết áp tăng vọt - có thể dẫn tới chảy máu não hoặc nhồi máu não.
Thứ hai là máu cô đặc, dễ tạo cục máu đông do mất nước. Nắng nóng khiến cơ thể mất nước và điện giải nhanh qua mồ hôi. Tình trạng này làm tăng độ nhớt của máu, giảm thể tích tuần hoàn. Khi máu trở nên "đặc" và lưu thông chậm, kết hợp với nhịp tim thay đổi, các cục máu đông rất dễ hình thành, gây tắc mạch não ngay sau đó.
Trong thời tiết nắng nóng, nếu xuất hiện các triệu chứng sau, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay theo quy tắc FAST:
F (Face): Méo miệng
A (Arm): Yếu hoặc liệt một bên tay/chân
S (Speech): Nói ngọng, nói khó, không hiểu lời người khác
T (Time): Gọi cấp cứu 115 ngay lập tức - mỗi phút trôi qua, hàng triệu tế bào não bị tổn thương không thể phục hồi
Bên cạnh đó cần cảnh giác với các dấu hiệu sốc nhiệt như thân nhiệt trên 40°C, da nóng khô, lú lẫn, mất phương hướng hoặc co giật.
Để có kỳ nghỉ lễ an toàn, bác sĩ Dũng khuyến cáo người dân không nên tắm ngay sau khi đi nắng, cần nghỉ ở nơi thoáng mát để cơ thể hạ nhiệt tự nhiên. Có thể làm quen với nước bằng cách lau người bằng khăn ẩm hoặc rửa chân tay trước khi tắm.
Bên cạnh đó ưu tiên nước lọc, nước điện giải; hạn chế rượu bia, cà phê; tránh nắng giờ cao điểm, hạn chế ra ngoài từ 10h đến 16h.
"Đặc biệt, người có bệnh nền cần theo dõi huyết áp, dùng thuốc đúng chỉ định. Đột quỵ không chừa một ai, kể cả người trẻ nếu chủ quan với thói quen sinh hoạt. Hãy để kỳ nghỉ lễ là thời gian tái tạo năng lượng, không phải đối mặt với những biến cố sức khỏe đáng tiếc", bác sĩ Dũng khuyến cáo.
Chiều nay 5.5, ông Nguyễn Việt Đức, Giám đốc Bệnh viện đa khoa khu vực Hướng Hóa (Quảng Trị), cho biết trong vòng 1 tháng qua, bệnh viện đã tiếp nhận nhiều ca bệnh bị ngộ độc do ăn ve sầu.
Cụ thể, từ ngày 1.4 - 3.5, Bệnh viện đa khoa khu vực Hướng Hóa tiếp nhận 9 ca bệnh bị ngộ độc ve sầu, các bệnh nhân chủ yếu đến từ các xã Hướng Phùng, Lìa, Tân Lập, Khe Sanh thuộc huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị cũ.
Ông Đức cho biết, các bệnh nhân bắt ve sầu và ấu trùng ve sầu từ lòng đất, sau đó đem chiên để làm món ăn. Các con ve sầu và ấu trùng của chúng thường mang nhiều mầm bệnh nguy hiểm. Ngoài ra, protein trong ve sầu có thể gây sốc phản vệ, dị ứng nghiêm trọng.
Sau khi ăn ve sầu, bệnh nhân có biểu hiện đau bụng, sốt, tiêu chảy, nôn, nổi mẩn đỏ, trường hợp nặng xuất hiện khó thở. Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh nhân có nguy cơ tử vong.
Theo ông Nguyễn Việt Đức, các bệnh nhân bị ngộ độc ve sầu phải mất từ 5 - 7 ngày điều trị mới có thể ổn định sức khỏe. Bệnh viện đa khoa khu vực Hướng Hóa và trạm y tế các xã trên địa bàn đã thường xuyên cảnh báo, nhắc nhở người dân không nên ăn ve sầu. Thế nhưng, ở vùng núi, người dân vẫn chủ quan, coi việc ăn ve sầu như một thói quen.
"Ve sầu là loại côn trùng không nên ăn, vì ngộ độc ve sầu là loại ngộ độc nặng, không giống như ngộ độc thực phẩm có ca nhẹ ca nặng. Đa số các ca ngộ độc ve sầu phải nằm hồi sức cấp cứu, đến khi nào ổn định mới chuyển qua khoa truyền nhiễm, nếu không điều trị kịp thời chắc chắn tử vong", ông Đức nói.
Áp xe cổ là tình trạng nhiễm trùng sâu tại các khoang vùng cổ, thường khởi phát từ viêm mô tế bào rồi tiến triển thành ổ mủ. Bác sĩ Nguyễn Thị Hồng, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết bệnh có thể diễn biến rất nhanh, gây nhiều biến chứng nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
Nguồn gốc của áp xe cổ chủ yếu xuất phát từ các ổ nhiễm trùng vùng đầu - cổ. Những bệnh lý thường gặp gồm viêm amidan, viêm họng, nhiễm trùng răng miệng, viêm hạch vùng cổ, dị vật ở họng hoặc thực quản, cũng như các chấn thương vùng cổ.
"Đặc biệt, những người mắc bệnh mạn tính như đái tháo đường, suy giảm miễn dịch hoặc có thói quen vệ sinh răng miệng kém thường có nguy cơ cao hơn và khi mắc bệnh cũng dễ diễn biến nặng", bác sĩ Hồng nói.
Áp xe cổ không phải lúc nào cũng được nhận diện sớm do các triệu chứng ban đầu dễ bị bỏ qua. Tuy nhiên người bệnh cần đặc biệt lưu ý khi xuất hiện các triệu chứng như sưng, đau vùng cổ; sốt cao, mệt mỏi; nuốt đau, khó nuốt; hạn chế vận động cổ; thay đổi giọng nói; khó thở (ở giai đoạn nặng).
Để chẩn đoán chính xác, bác sĩ sẽ kết hợp thăm khám lâm sàng vùng tai mũi họng và đầu cổ với các phương tiện cận lâm sàng.
"Nếu không được can thiệp kịp thời, áp xe cổ có thể dẫn đến hàng loạt biến chứng nguy hiểm như tắc nghẽn đường thở, nhiễm khuẩn huyết, viêm trung thất do nhiễm trùng lan xuống lồng ngực, viêm phổi hoặc tràn mủ màng phổi. Đây đều là những tình trạng nặng, có nguy cơ đe dọa tính mạng người bệnh", bác sĩ Hồng nhấn mạnh.
Việc điều trị phụ thuộc vào mức độ tiến triển của bệnh. Ở giai đoạn sớm, người bệnh có thể được chỉ định dùng kháng sinh đường tĩnh mạch kết hợp theo dõi sát. Khi ổ mủ đã hình thành, phẫu thuật dẫn lưu là cần thiết để loại bỏ ổ nhiễm trùng.
Bên cạnh đó, kiểm soát đường thở và điều trị hỗ trợ luôn được đặt lên hàng đầu nhằm phòng ngừa biến chứng.
Các bác sĩ khuyến cáo để giảm nguy cơ áp xe cổ, người dân cần điều trị dứt điểm các bệnh lý viêm họng, viêm amidan, giữ vệ sinh răng miệng tốt và đi khám tai mũi họng khi có triệu chứng kéo dài. Đồng thời việc kiểm soát tốt các bệnh mạn tính như đái tháo đường cũng đóng vai trò quan trọng trong phòng bệnh.
Đặc biệt, khi xuất hiện các biểu hiện như sưng đau vùng cổ, nuốt khó, sốt cao hoặc khó thở, người bệnh không nên chủ quan mà cần đến cơ sở y tế sớm để được thăm khám và điều trị kịp thời, tránh những biến chứng đáng tiếc có thể xảy ra.