Nghiên cứu về hành vi của người lái xe hai bánh tại châu Á – Thái Bình Dương vừa được công ty bản đồ HERE Technologies công bố, sau khi thực hiện khảo sát với hơn 2.400 người tại Trung Quốc, Ấn Độ, Indonesia, Nhật Bản, Thái Lan và Việt Nam.
Tại Việt Nam, kết quả cho thấy 50% “thường xuyên” hoặc “luôn luôn” sử dụng công nghệ điều hướng khi di chuyển. Các công nghệ này được hiểu là ứng dụng định vị, bản đồ trên thiết bị di động. Tỷ lệ này thấp hơn Trung Quốc (70%) và Ấn Độ (61%), nhưng cao hơn Indonesia (48%) và vượt xa Nhật Bản với 30% người dùng thường xuyên sử dụng.
Theo HERE, sự khác biệt phản ánh đặc thù hạ tầng và thói quen giao thông của từng quốc gia. Tại Nhật Bản, hệ thống đường sá được tổ chức rõ ràng và người dùng quen thuộc với lộ trình, trong khi ở Đông Nam Á và Trung Quốc, điều hướng số đã trở thành công cụ gần như thiết yếu trong di chuyển hàng ngày.
Công ty cũng đánh giá Việt Nam là một trong những thị trường đặc biệt trong khu vực do mật độ xe máy cao, giao thông đô thị phức tạp, nhiều địa chỉ không chính thức và hoạt động giao hàng diễn ra liên tục. Do đó, người dùng không chỉ cần bản đồ để tìm đường, mà còn để giảm sự không chắc chắn khi di chuyển, tránh đi sai hoặc mất thời gian giữa các khu dân cư đông đúc.
Điều này cũng được phản ánh trong kết quả khảo sát, khi việc tối ưu hóa lộ trình là tính năng được người lái xe hai bánh tại Việt Nam quan tâm nhất, với 62%. Trong khi đó, yêu cầu với tính năng chỉ đường bằng giọng nói là 60%, cập nhật giao thông thời gian thực là 51% và lập lại tuyến đường là 40%. Khoảng 53% muốn có chế độ bản đồ toàn màn hình để dễ quan sát trong môi trường giao thông đông đúc.
“Người lái xe tại Việt Nam đang di chuyển trong một trong những môi trường giao thông đông đúc và biến động nhanh bậc nhất châu Á,” ông Munish Kumar Verma tại HERE Technologies đánh giá. Theo ông, tại Việt Nam, phương tiện hai bánh gắn với sinh kế hằng ngày nên các giải pháp điều hướng theo thời gian thực và đáng tin cậy đóng vai trò thiết yếu giúp người lái duy trì hiệu quả, giảm thiểu rủi ro và đảm bảo nguồn thu nhập ổn định.
Về mức độ hài lòng, theo khảo sát, 39% người Việt cho biết “rất hài lòng”, trong khi 15% “không hài lòng”. Trung Quốc có tỷ lệ “rất hài lòng” cao nhất với 47%.
Dù vậy, người dùng vẫn gặp nhiều vấn đề trong quá trình sử dụng điều hướng. Trên cả sáu thị trường được khảo sát, các vấn đề phổ biến tập trung ở ba nhóm gồm độ ổn định của tín hiệu và dữ liệu, độ chính xác của bản đồ trong môi trường giao thông phức tạp, và chất lượng chỉ dẫn khi rẽ hoặc chuyển hướng. Chỉ 18% người tham gia cho biết không gặp lỗi định tuyến nào trong bốn tuần gần nhất.
Báo cáo cũng cho thấy các lái xe Việt đặt kỳ vọng cao vào độ chính xác và khả năng phản ứng theo thời gian thực của hệ thống. Lỗi định tuyến được xem là vấn đề lớn nhất, tiếp theo là ETA (thời gian dự kiến đến nơi) không chính xác và khó tìm lối vào các tòa nhà hoặc khu dân cư. Lý giải về vấn đề, chuyên gia của HERE cho rằng với nhóm tài xế công nghệ và giao hàng, những sai lệch này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến thời gian giao hàng, đánh giá của khách và thu nhập hàng ngày.
Khoảng 28% tài xế ưu tiên ETA chính xác để tránh bị khách khiếu nại vì giao trễ, trong khi 24% mong muốn hệ thống thay đổi hướng đi ngay lập tức khi điều kiện giao thông thay đổi. Ngoài ra, 20% cho biết họ phụ thuộc vào tính năng tối ưu hóa lộ trình nhiều điểm dừng để phục vụ công việc giao hàng. An toàn cũng là một yếu tố được người dùng Việt Nam đặc biệt quan tâm. Chuyện gặp ổ gà, đường có xe tải lớn và xe buýt, đường cong gấp… là những rủi ro mà trên 60% người được khảo sát đều lo ngại.
Theo Quyết định 23 của Chính phủ ký ngày 15/5, danh mục được ưu tiên đầu tư phát triển gồm 70 trong số 84 công nghệ cao mà Bộ Khoa học và Công nghệ đề xuất hồi tháng 3.
Quyết định này có hiệu lực từ ngày 1/7, nhằm cập nhật các xu hướng công nghệ mới, thay thế cho Danh mục công nghệ cao được ưu tiên, khuyến khích phát triển trong Quyết định 38 năm 2020.
Theo đó, 70 công nghệ cao được ưu tiên đầu tư phát triển tập trung vào nhiều nhóm lĩnh vực như công nghệ số, bán dẫn - viễn thông, sản xuất thông minh, năng lượng, sinh học và vật liệu tiên tiến. Bên cạnh nhóm công nghệ số quen thuộc như AI, dữ liệu lớn, blockchain, IoT, Digital Twin, lượng tử, danh mục còn đề cập đến nhiều mảng công nghệ mới, tiên tiến trên thế giới, về sản xuất, năng lượng, sinh học và vật liệu.
Chẳng hạn ở lĩnh vực công nghiệp, danh mục đề cập robot tiên tiến, phương tiện tự hành, in 3D, sản xuất thông minh và máy CNC thế hệ mới. Một số công nghệ khác liên quan năng lượng tái tạo, lưới điện thông minh, lưu trữ năng lượng, công nghệ lưu trữ carbon, công nghệ vệ tinh tầm thấp và drone.
Trong lĩnh vực sinh học và y tế, danh mục gồm công nghệ gene, mô phỏng cơ quan người (organoid) hỗ trợ chẩn đoán, điều trị thông minh.
Ở nhóm sản phẩm công nghệ cao "được khuyến khích phát triển" quyết định cũng phê duyệt 100 sản phẩm. Trong số này có các hệ thống, thiết bị, phần mềm nhận dạng, phân tích, dự báo, điều khiển dựa trên trí tuệ nhân tạo và dữ liệu; nền tảng hỗ trợ nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI; phần mềm cá nhân hóa lộ trình học tập dựa trên dữ liệu lớn; hệ thống, thiết bị giáo dục và đào tạo thông minh cho STEAM.
Theo quyết định, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ chủ trì, phối hợp với các bộ ngành rà soát, đánh giá định kỳ để trình Thủ tướng cập nhật danh mục công nghệ cao và sản phẩm công nghệ cao phù hợp với tình hình phát triển kinh tế - xã hội.
Mặt Trăng đang trở thành chủ đề được quan tâm sau khi NASA phóng thành công tàu Orion chở phi hành đoàn Artemis II tới thiên thể này hôm 1/4. Bên cạnh hoạt động của Artemis, nhiều người cũng nhắc lại Apollo - chương trình vũ trụ được nhớ đến nhiều nhất của NASA với những cuộc đổ bộ Mặt Trăng mang tính lịch sử.
Ngày 20/7/1969, trong nhiệm vụ Apollo 11, hai phi hành gia Neil Armstrong và Buzz Aldrin dựng lá cờ Mỹ đầu tiên trên bề mặt Mặt Trăng trong chuyến đi bộ kéo dài 2,5 tiếng. Quá trình cắm cờ diễn ra khoảng 10 phút, trở thành một trong những cột mốc ấn tượng nhất của chuyến đổ bộ đầu tiên.
Ba năm tiếp theo, 5 lá cờ khác tiếp tục được dựng lên, khẳng định thành công của Mỹ trong cuộc đua khám phá vũ trụ. Tuy nhiên, chúng cũng làm dấy lên nghi ngờ về độ xác thực vì trông như bay phấp phới dù Mặt Trăng gần như không có khí quyển, do vậy cũng không có gió.
Thiết kế lá cờ 'bay'
Khi còn chưa đầy ba tháng trước chuyến đổ bộ của Apollo 11, Robert Gilruth, Giám đốc Trung tâm Tàu vũ trụ có người lái (nay là Trung tâm Vũ trụ Johnson ở Houston), chọn Jack Kinzler, trưởng bộ phận Dịch vụ Kỹ thuật, để thiết kế lá cờ và cơ chế cho phép nó "bay" trong môi trường thiếu không khí trên Mặt Trăng. Kinzler cùng phó bộ phận David McCraw đã gấp rút hoàn thiện trong vài ngày.
Lá cờ vẫn là cờ nylon tiêu chuẩn kích thước 152 x 91 cm, nhưng may thêm đường viền dọc mép trên để lồng một thanh kim loại, giúp nó luôn vươn ra thay vì rủ xuống. Cột cắm cờ cao khoảng 2,4 m. Các thanh đỡ dọc và ngang là ống nhôm mạ vàng. Bộ cờ, bao gồm cả hộp thép không gỉ để bảo vệ khỏi nhiệt độ khắc nghiệt, nặng 4,3 kg. Thomas Moser, chuyên gia tại Bộ phận Cấu trúc và Cơ khí, tiến hành phân tích và đánh giá việc gắn bộ cờ vào chân đáp phía trước của khoang đổ bộ là an toàn.
Các chuyên gia sau đó cẩn thận gấp lá cờ, đặt vào hộp đựng. Ba ngày trước khi phóng tàu Apollo 11, Kinzler mang bộ cờ đến Trung tâm Vũ trụ Kennedy để các nhân viên gắn vào chân đáp của khoang đổ bộ.
Ngoài gắn thêm thanh ngang giúp cờ bay, các kỹ sư NASA cũng cân nhắc nhiều vấn đề khác. "Những yếu tố khác được tính đến khi thiết kế là trọng lượng, khả năng chịu nhiệt và tính dễ lắp ráp với phi hành gia bị hạn chế chuyển động và khả năng cầm nắm đồ vật do mặc bộ đồ vũ trụ", Anne Platoff, nhà sử học kiêm chuyên gia nghiên cứu cờ tại Đại học California Santa Barbara, giải thích.
Trong cuộc họp kỹ thuật của phi hành đoàn, Armstrong và Aldrin báo cáo một số vấn đề với việc cắm cờ. Họ gặp sự cố khi kéo thanh ống lồng nằm ngang phía trên và không thể kéo dài nó hết cỡ. Tuy nhiên, điều này mang lại một chút "hiệu ứng gợn sóng" sống động. Các phi hành đoàn sau đó cố tình để thanh ngang thu vào một phần theo cách tương tự.
Giáo sư Anu Ojha, Giám đốc Trung tâm Khám phá Vũ trụ Quốc gia tại Anh, giải thích thêm: "Những nếp gấp là do lá cờ bị nhàu trong chuyến bay 4 ngày đến Mặt Trăng".
Tình trạng 6 lá cờ ngày nay
Ảnh chụp những năm 2010 từ Tàu quỹ đạo Trinh sát Mặt Trăng (LRO) của NASA cho thấy lá cờ do phi hành đoàn Apollo 12, 16 và 17 để lại có vẻ vẫn đứng vững. Các chuyên gia không thể xác định chắc chắn tình trạng lá cờ của nhiệm vụ Apollo 14 và 15, nhưng có vẻ cờ Apollo 14 chịu hư hại khá nặng do khí xả động cơ từ khoang đổ bộ trong quá trình cất cánh.
LRO cũng không quan sát được lá cờ đầu tiên mà phi hành đoàn Apollo 11 cắm trên Mặt Trăng. Camera bên trong khoang đổ bộ bắt đầu ghi hình sau khi tàu đã bay lên khỏi bề mặt thiên thể và lá cờ không xuất hiện trong video, nhưng Aldrin khẳng định ông thoáng thấy lá cờ bị đổ trong quá trình cất cánh. Trong những nhiệm vụ Apollo sau này, phi hành gia cắm cờ cách xa khoang đổ bộ hơn.
Trái: Ảnh chụp từ quỹ đạo năm 2012 của tàu LRO về địa điểm tàu Apollo 12 hạ cánh cho thấy bóng lá cờ (góc trên bên trái). Phải: Charles Conrad, chỉ huy nhiệm vụ Apollo 12, đứng cạnh lá cờ, được cố định với thanh ngang để nó không rủ xuống, trên bề mặt Mặt Trăng năm 1969. Ảnh: NASA
Theo Space, kể cả vẫn đứng vững khi phi hành đoàn phóng tàu rời khỏi Mặt Trăng, các lá cờ hiện nay gần như chắc chắn không còn giống lúc mới cắm. "Nhiều khả năng phần nylon của chúng đã xuống cấp do tiếp xúc lâu với ánh sáng Mặt Trời", Platoff nhận định. Hiện tượng này gọi là "sun rot" (mục nát do Mặt Trời).
"Điều tôi thường xuyên thấy trong các bài phân tích là cờ sẽ bị tẩy trắng do tiếp xúc với ánh sáng Mặt Trời. Dù điều này xảy ra với một số cờ trên Trái Đất, tôi không chắc quá trình hóa học liên quan và liệu điều đó có xảy ra trong môi trường Mặt Trăng hay không", Platoff nói thêm.
Tuy nhiên, các lá cờ trên thiên thể này có thể đã trở nên giòn và phân rã theo thời gian. Một mối đe dọa khác với chúng là những thiên thạch dội xuống Mặt Trăng, nơi không có khí quyển dày để bảo vệ như Trái Đất.
Nguyên nhân không phải do máy in cố tình ép người dùng thay thế hộp mực cũ, mà là do tất cả các bản in đều được điểm xuyết bằng những chấm màu khó nhìn thấy bằng mắt thường. Những chấm này đóng vai trò như một hệ thống nhận dạng tinh vi, cho biết nguồn gốc và thời điểm in ấn của tài liệu.
Hầu hết máy in màu từ các thương hiệu uy tín đều sử dụng hệ thống chấm theo dõi này. Chúng tạo ra một mạng lưới các chấm nhỏ trên mỗi tài liệu, ngay cả khi người dùng chỉ sử dụng mực đen trắng.
Những chấm này có thể được đọc bởi những người quen thuộc với hệ thống mã hóa của nhà sản xuất nhằm xác định chính xác nhãn hiệu, kiểu máy in, cũng như thời gian in ấn. Trong thực tế, đây là phương pháp có nguồn gốc từ các thông điệp mã hóa trong Thế chiến thứ hai và các biện pháp chống làm giả trên tiền giấy.
Nếu quan sát kỹ tài liệu in từ máy in màu của mình dưới kính hiển vi hoặc ánh sáng đặc biệt, người dùng sẽ thấy hàng triệu chấm được sắp xếp theo dạng lưới. Thường có màu vàng nhạt, những chấm này không thể nhìn thấy bằng mắt thường nhưng vẫn tồn tại. Chúng được in ra trong mỗi lần in, với bố cục của chúng đóng vai trò như dấu hiệu nhận dạng, tương tự như "dấu vân tay kỹ thuật số" của máy in.
Mặc dù không có lý do chính thức nào được công bố về việc các nhà sản xuất máy in thêm tính năng này, tuy nhiên nhiều ý kiến cho rằng nó nhằm hỗ trợ các nhà điều tra pháp y trong việc phát hiện hàng giả.
Ví dụ, một người có thể tuyên bố rằng họ đã nhận được một tài liệu từ một nguồn cụ thể, nhưng việc kiểm tra các chấm theo dõi có thể cho thấy tài liệu đó được in từ chính máy in của họ vào tuần trước, từ đó chống lại tuyên bố của người đó. Thực tế, những máy in màu đầu tiên do Xerox sản xuất vào những năm 1980 đã áp dụng hệ thống này để ngăn chặn việc làm giả tiền giấy.
