Trước đó, TAND tỉnh Lâm Đồng phải hoãn xét xử do vắng mặt nguyên đơn dân sự là UBND phường Bắc Gia Nghĩa (tỉnh Lâm Đồng), người làm chứng, giám định viên, điều tra viên…
Theo hồ sơ, đầu năm 2015, Chi hội Cựu chiến binh thôn 6, xã Trường Xuân, huyện Đắk Song, tỉnh Đắk Nông (cũ) họp bàn việc phát dọn khu đất được cho là không còn rừng để trồng cây keo gây quỹ hoạt động. Sau đó, các hội viên tham gia chặt cây bụi, dây leo và một số cây gỗ nhỏ gom thành đống chờ đốt.
Kết luận giám định tháng 4.2015 của giám định viên tư pháp Huỳnh Văn Triệu (Hạt Kiểm lâm thành phố Gia Nghĩa cũ) xác định diện tích rừng sản xuất bị hủy hoại là 0,98 ha, thiệt hại hơn 53 triệu đồng.
Từ đó đến nay, vụ án kéo dài đã 11 năm, trải qua 3 lần xét xử sơ thẩm, 2 lần phúc thẩm và 1 lần giám đốc thẩm. Đáng chú ý, sau khi bản án phúc thẩm lần 2 của TAND tỉnh Đắk Nông phạt 6 cựu chiến binh từ 6 – 7 tháng tù tội hủy hoại rừng, dù đã chấp hành xong hình phạt, ra tù họ vẫn tiếp tục kêu oan.
Năm 2020, khi xét xử giám đốc thẩm, TAND cấp cao tại TP.HCM chỉ ra 9 vấn đề cho thấy chưa đủ căn cứ buộc tội 6 bị cáo nên đã hủy toàn bộ các bản án sơ thẩm và phúc thẩm ở tỉnh Đắk Nông (nay là tỉnh Lâm Đồng) để điều tra lại.
Ngay sau đó, Viện trưởng Viện KSND cấp cao tại TP.HCM có văn bản hướng dẫn việc kiểm sát điều tra. Trong đó chỉ ra nhiều vấn đề về vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng và chứng cứ cần được làm rõ nhằm tránh làm oan người vô tội.
Theo Viện KSND cấp cao tại TP.HCM, tại khoản 1 điều 189 bộ luật Hình sự năm 1999, điểm 3.4 Thông tư liên ngành số 19 năm 2007 của Bộ NN-PTNT – Bộ Tư pháp – Bộ Công an – Viện KSND tối cao và TAND tối cao, cùng điểm b khoản 1 điều 20 Nghị định 157 năm 2013, hủy hoại rừng sản xuất chỉ bị xử lý hình sự khi diện tích thiệt hại trên 5.000 m².
Tuy nhiên, hồ sơ xuất hiện nhiều tài liệu mâu thuẫn. Trong khi biên bản xác minh tháng 3.2015 của Chi cục Kiểm lâm thị xã Gia Nghĩa (cũ) xác định khu vực rừng bị thiệt hại 100%, thì biên bản kiểm tra hiện trường của cơ quan điều tra lại xác định diện tích thiệt hại chỉ khoảng 0,4 ha của 2 ngày tháng 1.2015.
Vì thế Viện trưởng đề nghị cần làm rõ phần diện tích còn lại do ai chặt phá. Các bị cáo có thực sự chặt phá rừng trong 2 ngày của tháng 4.2015 không và diện tích thiệt hại thực tế là bao nhiêu…
Tuy nhiên, đầu năm 2026, TAND khu vực 6 – Lâm Đồng xét xử sơ thẩm lần 3 tiếp tục giữ nguyên quan điểm kết tội 6 bị cáo về tội hủy hoại rừng với mức án như cũ từ 6 – 7 tháng tù.
Cụ thể, tòa phạt 5 cựu chiến binh mỗi người 6 tháng tù gồm: Ngân Xuân Dũng (65 tuổi), Vũ Tất Đắc (72 tuổi), Hoàng Văn Sằn (68 tuổi), Nguyễn Nam Thái (58 tuổi) và Cao Minh Điến (57 tuổi); riêng bị cáo Đỗ Mạnh Hùng (63 tuổi) 7 tháng tù.
Đại biểu Quốc hội là thượng tướng Bế Xuân Trường, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam, Phó chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam (nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng) đã nhiều lần có văn bản gửi Chánh án TAND tối cao và Viện trưởng VKSND tối cao đề nghị chỉ đạo giải quyết khách quan vụ án.
“Các bị cáo trong vụ án đều là cựu chiến binh, từng tham gia quân đội, có nhiều đóng góp trong chiến đấu, bảo vệ Tổ quốc. Việc thực hiện hành vi bị cáo buộc cũng không xuất phát từ động cơ vụ lợi cá nhân. Vì vậy, việc giải quyết vụ án cần đặc biệt thận trọng, không để xảy ra oan sai”, nội dung văn bản nêu.
Quyết định giám đốc thẩm của TAND cấp cao tại TP.HCM đã xác định kết luận giám định tháng 4.2015 và kết luận giám định lại tháng 7.2016 đều do ông Huỳnh Văn Triệu ký không phải giám định viên có chuyên môn, là trái với điều 34 luật Giám định tư pháp. Vì thế, các cơ quan tố tụng căn cứ vào kết luận trên để điều tra, truy tố, xét xử 6 bị cáo là vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng.
Sau khi vụ án bị hủy để điều tra lại, Hội đồng Giám định tư pháp trong lĩnh vực lâm nghiệp thuộc Bộ NN – PTNT (cũ) đã ban hành kết luận giám định năm 2022 với nội dung “không thể giám định được ranh giới, diện tích rừng, trạng thái rừng bị thiệt hại”.
Theo thượng tướng Bế Xuân Trường, đây là kết luận chuyên môn của cơ quan giám định cấp bộ. Tuy nhiên, cơ quan tố tụng lại tiếp tục tái sử dụng kết luận giám định của ông Huỳnh Văn Triệu để kết tội bị cáo là vi phạm thủ tục tố tụng.
“Lẽ ra, cơ quan điều tra phải căn cứ vào kết luận giám định của Bộ NN – PTNT (cũ) để đình chỉ vụ án, đình chỉ bị can theo điểm b khoản 1 điều 230 bộ luật Tố tụng hình sự do đã hết thời hạn điều tra vụ án mà không chứng minh được bị can đã thực hiện tội phạm”, văn bản nêu.
Sáng 22.5, UBND TP.HCM tổ chức hội thảo tham vấn ý kiến chuyên gia, nhà khoa học, trí thức tiêu biểu về dự thảo luật Đô thị đặc biệt.
Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó chủ tịch UBND TP.HCM, cho biết thời gian qua, TP.HCM đã thực hiện thí điểm các cơ chế, chính sách đặc thù của Quốc hội, tạo ra những thành tựu, kết quả quan trọng.
Tuy nhiên, các cơ chế thí điểm đặc thù còn giới hạn về thời gian, đôi khi thiếu đồng bộ trong hệ thống pháp luật và chưa tạo được khung thể chế ổn định, lâu dài để thành phố phát triển. Do đó, TP.HCM cần chuyển các cơ chế, chính sách đặc thù thành khung pháp lý đặc biệt, vượt trội, tạo điều kiện để thành phố bứt phá mạnh mẽ.
Dự thảo luật Đô thị đặc biệt gồm 9 chương, 45 điều, tập trung vào các nhóm vấn đề lớn về tổ chức chính quyền, chế độ công vụ; quy hoạch, xây dựng, phát triển đô thị và trật tự an toàn đô thị; phát triển kinh tế, văn hóa - xã hội; nguồn lực phát triển đô thị đặc biệt; liên kết, phát triển vùng và bảo vệ môi trường.
Bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh, Giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM, cho biết bố cục dự thảo luật Đô thị đặc biệt tương tự như luật Thủ đô với cách tiếp cận phân quyền tối đa theo 3 nguyên tắc. Cụ thể, những thẩm quyền của Quốc hội giao về cho HĐND TP.HCM, những thẩm quyền của Chính phủ giao cho UBND TP.HCM và thẩm quyền của Thủ tướng giao cho Chủ tịch UBND TP.HCM.
Theo bà Hạnh, từ nền tảng của luật Thủ đô, luật hóa các nghị quyết đặc thù cho TP.HCM và đề xuất chính sách mới, dự thảo luật Đô thị đặc biệt đưa ra gần 300 thẩm quyền, trong đó HĐND TP.HCM có hơn 140 thẩm quyền, UBND TP.HCM có hơn 130 thẩm quyền và Chủ tịch UBND TP.HCM có hơn 20 thẩm quyền.
Về sự ưu tiên, luật Đô thị đặc biệt sẽ được ưu tiên áp dụng khi xung đột với các luật khác, HĐND TP.HCM có quyền chọn áp dụng chính sách ưu đãi, thuận lợi hơn do Trung ương ban hành sau thời điểm luật có hiệu lực. Giám đốc Sở Tư pháp cho biết khoảng 30 - 35% cơ chế chính sách mới mang tính đặc thù của TP.HCM được đưa vào dự thảo luật Đô thị đặc biệt.
Tiến sĩ (TS) Trần Du Lịch, nguyên Phó trưởng đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM, đánh giá luật Đô thị đặc biệt là đạo luật về phân cấp, phân quyền tháo gỡ điểm nghẽn thể chế cho TP.HCM. "Nếu TP.HCM bỏ qua thì sẽ không còn cơ hội xây dựng thể chế phù hợp", ông Lịch nói, và cho biết tinh thần xây dựng pháp luật hiện nay là đẩy mạnh phân quyền.
Từ thực tiễn luật Thủ đô, ông Lịch đề xuất phân quyền theo hướng những gì không nằm trong phạm trù an ninh, quốc phòng, đối ngoại, dân tộc, tôn giáo thì đưa vào luật. Việc phân quyền nhằm giải quyết vấn đề tồn tại trong tổ chức bộ máy, dứt khoát không còn cơ chế xin cho, nhất là về ngân sách.
"Cơ chế hành chính hiện nay phải họp triền miên suốt ngày suốt đêm, văn bản đẩy sở này qua sở kia mà việc không chạy", ông Lịch nói, đồng thời nhận định đây là vấn đề cốt lõi mà luật Đô thị đặc biệt cần phải giải quyết.
Vị chuyên gia này đề xuất đổi mới trong tổ chức bộ máy theo hướng cấp sở là cơ quan quản lý nhà nước chứ không chỉ tham mưu, giúp việc; các thủ tục hành chính giao cho HĐND TP.HCM quyết định. Ngoài ra, ông Lịch cũng cho rằng nên giao quyền tự quyết cho TP.HCM về phúc lợi xã hội, biên chế, xử lý công sản…
Ngày 10.4, Công an thành phố Cần Thơ thông tin cảnh báo về những phương thức của tội phạm lừa đảo, móc túi, cướp giật tài sản thường diễn ra ở các địa điểm du lịch nổi tiếng trên địa bàn để người dân đề phòng cảnh giác trong dịp vui chơi lễ 30.4 và 1.5.
Theo đó, tại các khu vực tập trung đông người như bến Ninh Kiều và nổi Cái Răng, tội phạm móc túi và cướp giật thường lợi dụng sự sơ hở của người dân khi mải mê chụp ảnh, tham quan. Họ thường đi thành nhóm để dàn cảnh như va chạm giao thông, hỏi đường hoặc gây gổ nhằm làm nạn nhân mất tập trung, từ đó nhanh chóng lấy cắp điện thoại, ví tiền hoặc dây chuyền.
Ngoài ra, việc người dân điều khiển xe máy mang theo túi xách lỏng lẻo trên vai hoặc để điện thoại ở hốc xe cũng là "miếng mồi" ngon cho các kẻ xấu thực hiện hành vi cướp giật.
Công an thành phố Cần Thơ đề nghị người dân khi ra đường không nên mang theo quá nhiều tài sản có giá trị hoặc trang sức bắt mắt. Khi tham gia giao thông hoặc đi bộ tại các khu phố đi bộ, tuyệt đối không sử dụng điện thoại di động nếu không thật sự cần thiết. Nếu có túi xách nên để trong cốp xe hoặc đeo phía trước ngực và có áo khoác che chắn.
Công an thành phố Cần Thơ còn cho biết, tội phạm lừa đảo trên không gian mạng cũng đang diễn biến phức tạp với chiêu trò "combo du lịch giá rẻ". Lợi dụng nhu cầu đặt phòng khách sạn, vé máy bay tăng cao, các kẻ xấu sẽ lập tài khoản mạng xã hội ảo, chạy quảng cáo các gói du lịch hấp dẫn tại thành phố hoặc các điểm du lịch lớn với giá siêu rẻ.
Tuy nhiên, sau khi nhận tiền đặt cọc của nạn nhân, họ ngay lập tức chặn liên lạc và biến mất. Vì vậy, đối với các giao dịch mua sắm trực tuyến, người dân cần kiểm tra kỹ thông tin đơn vị lữ hành, không chuyển tiền cọc cho các cá nhân lạ qua mạng xã hội khi chưa xác thực được uy tín của đơn vị cung cấp dịch vụ.
Bên cạnh đó, thủ đoạn giả danh cơ quan chức năng (công an, viện kiểm sát) gọi điện hù dọa về việc vi phạm trật tự an toàn giao thông hoặc liên quan đến các vụ án để yêu cầu chuyển tiền vào "tài khoản tạm giữ" vẫn là một chiêu thức mà nhiều người nhẹ dạ dễ sập bẫy nên người dân cần đề phòng.
Theo Công an thành phố Cần Thơ, để đảm bảo an ninh trật tự cho nhân dân vui lễ, lực lượng công an các cấp sẽ tăng cường tuần tra, kiểm soát 24/24 giờ tại các địa bàn trọng điểm.
Khi phát hiện các dấu hiệu nghi vấn hoặc trở thành nạn nhân của tội phạm, người dân nên bình tĩnh thông báo ngay cho lực lượng công an nơi gần nhất hoặc qua đường dây nóng 113, hoặc trực ban Công an thành phố Cần Thơ qua số điện thoại 0693672010 để được hỗ trợ và xử lý kịp thời.
