Theo TS.BS.CK2 Trà Anh Duy, Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men’s Health, hiếm muộn không phải câu chuyện của riêng phụ nữ. Thực tế, nguyên nhân từ nam giới chiếm khoảng 20-30% và góp phần vào khoảng 50% các trường hợp hiếm muộn nói chung. Áp lực tâm lý, sự e ngại và thói quen tự đổ lỗi thường khiến phái mạnh chậm trễ trong việc thăm khám, dẫn đến việc bỏ lỡ “thời điểm vàng” để điều trị.
Dưới đây là những bệnh lý nam khoa phổ biến có thể tước đi khả năng làm cha của nam giới nếu không được can thiệp kịp thời.
Giãn tĩnh mạch thừng tinh
Giãn tĩnh mạch thừng tinh là tình trạng các tĩnh mạch quanh tinh hoàn bị giãn, gây ứ trệ tuần hoàn và làm tăng nhiệt độ tại bìu, khiến môi trường sinh tinh bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Bệnh xuất hiện ở khoảng 15% nam giới nói chung, nhưng chiếm tới 35% ở nhóm hiếm muộn nguyên phát. Triệu chứng thường rất mơ hồ như: nặng bìu, tức nhẹ khi đứng lâu hoặc vận động mạnh. Nhiều người chỉ phát hiện khi tình cờ sờ thấy “búi giun” ở bìu.
Dù không phải ai mắc bệnh cũng vô sinh, nhưng đây là nguyên nhân có thể can thiệp được để cải thiện chất lượng tinh trùng nếu được đánh giá đúng mức độ.
Viêm nhiễm đường sinh dục
Các tình trạng viêm mào tinh, viêm tinh hoàn hay viêm tuyến tiền liệt thường bị nam giới xem nhẹ và tự điều trị bằng thuốc giảm đau, kháng sinh qua loa.
Tuy nhiên, viêm nhiễm không chỉ gây đau đớn mà còn làm biến đổi môi trường tinh dịch, giảm khả năng di động của tinh trùng. Nguy hiểm hơn, viêm nhiễm mạn tính có thể để lại sẹo gây tắc ống dẫn tinh. Số liệu cho thấy khoảng 15% trường hợp hiếm muộn nam có liên quan đến nhiễm trùng đường sinh dục. Các dấu hiệu như tiểu buốt, xuất tinh ra máu hoặc đau bìu tái diễn là lời cảnh báo không nên bỏ qua.
Biến chứng quai bị
Nhiều người lầm tưởng quai bị là bệnh trẻ con, khỏi là hết. Thực tế, nếu quai bị xảy ra sau tuổi dậy thì và biến chứng viêm tinh hoàn, nguy cơ vô sinh là rất lớn.
Nghiên cứu cho thấy tỷ lệ suy giảm khả năng sinh sản chiếm khoảng 13% sau viêm tinh hoàn do quai bị. Đặc biệt, nếu bị viêm cả hai bên, tỷ lệ vô sinh có thể lên tới 30-87%. Bác sĩ Duy khuyến cáo những người có tiền sử này nên chủ động làm tinh dịch đồ sớm thay vì chờ đợi đến khi kết hôn mới lo lắng.
Tinh hoàn ẩn
Tinh hoàn cần môi trường mát hơn thân nhiệt để sản xuất tinh trùng. Do đó, nếu tinh hoàn không xuống bìu đúng vị trí mà nằm trong ổ bụng hoặc ống bẹn, các tế bào sinh tinh sẽ bị tổn thương vĩnh viễn.
Tỷ lệ vô sinh ở người có tinh hoàn ẩn một bên là khoảng 32%, và con số này tăng gấp đôi nếu bị cả hai bên, kể cả khi đã phẫu thuật đưa xuống bìu. Việc phát hiện và phẫu thuật sớm ở trẻ nhỏ là chìa khóa quyết định khả năng làm cha khi trưởng thành.
Xoắn tinh hoàn
Đây là một cấp cứu nam khoa khẩn cấp. Khi tinh hoàn bị xoắn, mạch máu nuôi dưỡng bị tắc nghẽn hoàn toàn. Nếu không được tháo xoắn trong vòng vài giờ đầu, tinh hoàn sẽ hoại tử và phải cắt bỏ.
Ngay cả khi được cứu kịp thời, di chứng vẫn có thể tồn tại. Một nghiên cứu cho thấy 64% bệnh nhân sau xoắn tinh hoàn có bất thường về tinh trùng và 39% bị giảm khả năng sinh sản. Khi có dấu hiệu đau bìu đột ngột, dữ dội kèm buồn nôn, nam giới cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất.
Ung thư tinh hoàn thường tấn công nam giới trẻ tuổi. Dù tỷ lệ chữa khỏi rất cao, nhưng quá trình hóa trị, xạ trị có thể tiêu diệt khả năng sản xuất tinh trùng.
Hơn 50% bệnh nhân đã có tình trạng tinh trùng ít trước khi điều trị. Vì vậy, việc tư vấn lưu trữ tinh trùng (trữ lạnh) trước khi can thiệp ung thư là bước cực kỳ quan trọng nhưng thường bị bỏ qua trong lúc bệnh nhân đang lo lắng về tính mạng.
Rối loạn nội tiết
Suy tuyến yên, tăng prolactin hoặc suy sinh dục đều ảnh hưởng trực tiếp đến trục nội tiết nam giới. Một sai lầm phổ biến hiện nay là việc nam giới tự ý bổ sung testosterone ngoại sinh để “tăng bản lĩnh”.
Hành động này có thể gây tác dụng ngược, ức chế quá trình sinh tinh tự nhiên của cơ thể, khiến nam giới có thể “mạnh” hơn về nhu cầu nhưng lại không có tinh trùng trong tinh dịch.
Bác sĩ Duy nhấn mạnh điều đáng tiếc nhất không phải là bệnh nặng, mà là để quá lâu. Để bảo vệ khả năng làm cha, nam giới cần thực hiện song song hai việc:
Tránh những thực phẩm dưới đây có thể giúp bạn ngủ ngon hơn và hạn chế những vấn đề sức khỏe tiêu hóa.
Pizza
Pizza là món ăn khuya được yêu thích, nhưng có thể làm rối loạn giấc ngủ, đặc biệt với người bị trào ngược axit. Sốt cà chua được sử dụng trong nhiều loại pizza có tính axit và có thể gây kích ứng dạ dày, dẫn đến chứng ợ nóng, trào ngược và khó tiêu.
Pizza cũng chứa nhiều chất béo, cần nhiều thời gian hơn để tiêu hóa, làm tăng nguy cơ mắc các triệu chứng trên nếu bạn nằm ngay sau khi ăn.
Kem
Kem thường chứa đường, calo và chất béo không lành mạnh. Ăn quá nhiều kem vào ban đêm có thể khiến lượng đường trong máu tăng vọt và giảm nhanh, gây rối loạn giấc ngủ. Một nghiên cứu cho thấy các món ăn vặt nhiều đường và chất béo như kem có thể dẫn đến thói quen ăn khuya và gián đoạn chu kỳ ngủ - thức tự nhiên của trẻ em, còn được gọi là nhịp sinh học.
Khoai tây chiên
Khoai tây chiên chứa nhiều carbohydrate tinh chế, có thể làm tăng lượng đường trong máu gây khó ngủ hơn. Chúng cũng chứa hàm lượng calo, chất béo và natri cao. Nghiên cứu cho thấy tiêu thụ nhiều natri làm chất lượng giấc ngủ kém và thời gian ngủ ngắn. Natri cũng có thể dẫn đến gián đoạn giấc ngủ, như thức dậy thường xuyên vào ban đêm để đi tiểu.
Ớt
Thức ăn cay như ớt được biết đến là tác nhân gây chứng ợ nóng và khó tiêu, ăn trước khi đi ngủ có thể khiến bạn khó ngủ hơn. Chúng cũng chứa hàm lượng capsaicin cao - một hợp chất tạo nên vị cay, có thể làm tăng nhiệt độ cơ thể, cản trở giấc ngủ.
Cam quýt
Cam và các loại trái cây họ cam quýt khác, như bưởi và chanh, rất giàu dinh dưỡng. Tuy nhiên, chúng không phải là lựa chọn tốt trước khi đi ngủ với người dễ bị ợ nóng. Độ axit của chúng dễ gây ra chứng ợ nóng hơn các loại trái cây khác, đặc biệt nếu đi ngủ sau khi ăn.
Đậu
Đậu chứa chất xơ khó tiêu hóa, dẫn đến đầy hơi và chướng bụng, nhất là nếu bạn không quen ăn nhiều chất xơ. Tuy nhiên, chế độ ăn nhiều chất xơ vẫn có thể cải thiện giấc ngủ. Hãy bổ sung các thực phẩm giàu chất xơ như đậu và ngũ cốc nguyên hạt vào chế độ ăn uống hàng ngày, chỉ cần tránh ăn nhiều trước khi đi ngủ.
Chocolate đen
Chocolate đen tốt hơn chocolate sữa nhưng chứa nhiều caffeine hơn. Caffeine kích thích sản sinh axit trong dạ dày, dẫn đến khó chịu về tiêu hóa hoặc ợ nóng. Chúng cũng chứa theobromine, chất kích thích hệ thần kinh trung ương, khiến bạn khó ngủ hơn.
Trái cây sấy khô
Ăn một lượng nhỏ trái cây sấy khô vào ban đêm khó có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ, nhưng ăn quá nhiều có thể gây mất ngủ. Ngoài chất xơ, món này còn chứa nhiều calo và đường tự nhiên hơn so với trái cây tươi, khiến khó ngủ và khó duy trì giấc ngủ.
Bánh mì kẹp thịt
Bánh mì kẹp thịt phô mai chứa hàm lượng chất béo bão hòa cao, có thể gây thức giấc nhiều hơn vào ban đêm và rút ngắn thời gian ngủ sâu vốn rất quan trọng để cơ thể tỉnh táo vào buổi sáng. Hơn nữa, việc thường xuyên ăn một bữa nhiều calo, nặng bụng như bánh mì kẹp thịt và khoai tây chiên trước khi đi ngủ có thể làm tăng nguy cơ béo phì và bệnh tim.
Ngũ cốc có đường
Ngũ cốc là món ăn nhẹ nhanh và ngon miệng vào đêm khuya. Song ngũ cốc ngọt lại chứa nhiều carbohydrate tinh chế, có thể làm tăng đột biến lượng đường trong máu và gián đoạn giấc ngủ. Các loại ngũ cốc này thường có hàm lượng calo cao và ít chất dinh dưỡng, ít tạo cảm giác no và góp phần gây tăng cân nếu ăn thường xuyên.
Ăn ngũ cốc và các thực phẩm giàu carbohydrate khác khoảng 4 giờ trước khi đi ngủ có thể có tác dụng ngược lại, giúp dễ ngủ hơn. Hãy thưởng thức ngũ cốc vào đầu buổi tối hoặc buổi chiều và chọn loại nguyên hạt không thêm đường.
Cách chọn đồ ăn nhẹ trước khi ngủ
Nếu cảm thấy đói, bạn vẫn nên ăn trước khi đi ngủ, song cần tránh những món nhiều calo, thực phẩm chiên rán, cay, chứa hàm lượng tinh bột tinh chế cao hoặc nhiều chất béo. Một bữa ăn nhẹ dưới 200 calo, giàu dinh dưỡng và carbohydrate có thể làm giảm cơn đói, giúp dễ ngủ hơn và ngủ ngon suốt đêm. Với người mắc bệnh tiểu đường, bữa ăn nhẹ giàu protein, chất béo lành mạnh, ít carbohydrate có thể ngăn ngừa lượng đường trong máu tăng đột biến vào ngày hôm sau.
Một số thực phẩm dưới đây cũng chứa những dưỡng chất có lợi cho giấc ngủ.
Tryptophan: Một axit amin giúp sản sinh serotonin và melatonin. Các thực phẩm giàu tryptophan bao gồm yến mạch, cá ngừ, đậu nành, hạt bí ngô, sữa ít béo, pudding hạt chia, thịt thăn lợn, ức gà tây và trứng.
Serotonin: Đây là hormone tạo cảm giác dễ chịu, serotonin hỗ trợ tâm trạng, trí nhớ và giấc ngủ. Các thực phẩm giàu serotonin bao gồm chuối, kiwi, dứa, mận và quả óc chó.
Melatonin: Hormone này điều chỉnh chu kỳ ngủ - thức. Các thực phẩm giàu melatonin bao gồm nước ép anh đào chua (không đường), hạnh nhân, quả óc chó, ngô và dâu tây.
Theo đó, dự án sẽ được thực hiện ở phường Ninh Thạnh, với quy mô đầu tư xây dựng mới Bệnh viện Đa khoa tỉnh Tây Ninh theo tiêu chuẩn bệnh viện đa khoa hạng I, có môi trường y tế trình độ cao, hiện đại, khắc phục tình trạng quá tải trong khám, chữa bệnh hiện nay.
Đồng thời đây cũng sẽ là đầu mối thực hiện các chức năng của bệnh viện đa khoa cấp tỉnh như đào tạo cán bộ y tế, nghiên cứu khoa học về y học, chỉ đạo tuyến dưới về chuyên môn kỹ thuật, phòng bệnh và hợp tác quốc tế.
Dự án có quy mô 1.000 giường bệnh nội trú, với tổng diện tích sàn xây dựng khoảng 16.920m2 mặt bằng. Diện tích bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giải phóng mặt bằng khoảng 1,4786ha.
Các trang thiết bị từ Bệnh viện Đa khoa Tây Ninh hiện hữu (phường Tân Ninh) sẽ được di dời sang bệnh viện mới khi xây xong.
Tổng mức đầu tư dự án là hơn 2.372 tỉ đồng, nguồn vốn từ ngân sách tỉnh.
Thời gian thực hiện dự án trong giai đoạn 2026-2032, cụ thể trong năm 2026 chuẩn bị đầu tư và sẽ bố trí thực hiện từ năm 2027.
Theo báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, dự án sẽ phân chia thành 3 dự án thành phần. Gồm dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giải phóng mặt bằng khoảng 95,477 tỉ đồng do UBND phường Ninh Thạnh làm chủ đầu tư.
Dự án xây dựng khoảng hơn 2.256 tỉ đồng do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình dân dụng tỉnh Tây Ninh làm chủ đầu tư. Và dự án di dời trang thiết bị từ Bệnh viện Đa khoa tỉnh Tây Ninh hiện hữu sang bệnh viện mới khoảng 20 tỉ đồng, do Bệnh viện Đa khoa tỉnh Tây Ninh làm chủ đầu tư.
Ngày 16/5, Ths.Bs. Nguyễn Đình Quân, Phó trưởng khoa Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ và phục hồi chức năng, Bệnh viện Da liễu Trung ương, cho hay bệnh nhân khởi phát sưng đau vùng má phải khoảng một tháng sau khi căng chỉ, chẩn đoán viêm mô bào. Siêu âm ghi nhận tổn thương nằm ở lớp hạ bì, bên trong có dị vật, xung quanh có hình ảnh thâm nhiễm mỡ, bác sĩ kết luận có ổ viêm tổ chức dưới da kèm dị vật.
Bệnh nhân được chích rạch tháo mủ và lấy bỏ các sợi chỉ vùng má phải. Sau 7 ngày điều trị, bệnh nhân giảm sưng nề, ra viện tiếp tục điều trị bằng dùng kháng sinh.
Bác sĩ Quân cho hay đây là trường hợp biến chứng điển hình do can thiệp thẩm mỹ không đảm bảo điều kiện vô khuẩn, không được thực hiện bởi người có chuyên môn phù hợp, vật liệu không rõ nguồn gốc xuất xứ, tình trạng bảo quản, dẫn đến nhiễm trùng dưới da. Các sợi chỉ lúc này chính là dị vật gây nhiễm trùng kéo dài.
"Dị vật tồn lưu trong mô dưới da là yếu tố thuận lợi gây nhiễm trùng kéo dài, khó điều trị, thậm chí có thể để lại sẹo xấu hoặc biến dạng khuôn mặt nếu không được xử trí kịp thời", bác sĩ Quân nói.
Các phương pháp làm đẹp không xâm lấn như căng chỉ nâng cơ, trẻ hóa da được quảng cáo "nhanh, đẹp, không cần nghỉ dưỡng". Tuy nhiên, thực tế lâm sàng cho thấy nếu thủ thuật thực hiện tại các cơ sở không đảm bảo sẽ tiềm ẩn nhiều nguy cơ biến chứng, ảnh hưởng đến sức khỏe.
Vì vậy, bác sĩ khuyến cáo người có nhu cầu làm đẹp, đặc biệt là các thủ thuật xâm lấn như căng chỉ, tiêm chất làm đầy, cần chọn cơ sở y tế đảm bảo điều kiện và đầy đủ trang thiết bị, được cấp phép hoạt động. Người thực hiện phải là bác sĩ có chứng chỉ hành nghề, giàu kinh nghiệm. Tham khảo ý kiến chuyên gia trước khi thực hiện bất kỳ thủ thuật nào.
